ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ದಕ್ಷಿಣಾಂಗಾನ್ಮಹೇಶಸ್ಯ ಜಾತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಸಂಜ್ಞಿಕಃ ವಾಮಾಂಗಾದಭವದ್ವಿಷ್ಣುಸ್ತತೋ ವಿದ್ಯೇತಿ ಸಂಜ್ಞಿತಃ

ಮಹೇಶ್ವರನ ಬಲಭಾಗದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ, ಆತ್ಮವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಎಡಭಾಗದಿಂದ ವಿಷ್ಣು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ವಿದ್ಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಹೃದಯಾನ್ನೀಲರುದ್ರೋ ಭೂಚ್ಛಿವಸ್ಯ ಶಿವಸಂಜ್ಞಿಕಃ ಸೃಷ್ಟೇಃ ಪ್ರವರ್ತಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ್ಥಿತೇರ್ವಿಷ್ಣುರ್ವಿಮೋಹಕಃ

ಹೃದಯದಿಂದ ನೀಲರುದ್ರನು, ಶಿವನೆಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದವನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ, ಸ್ಥಿತಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವಾಗಿ, ಮೋಹಗೊಳಿಸುವವನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಹಾರಸ್ಯ ತಥಾ ರುದ್ರಸ್ತಯೋರ್ನಿತ್ಯಂ ನಿಯಾಮಕಃ

ಸಂಹಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ರುದ್ರನೇ ಕಾರಣ, ಅವನು ಸದಾ ಈ ಇಬ್ಬರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ತ್ರಯಸ್ತೇ ಕಥ್ಯಂತೇ ಜಗತಃ ಕಾರಣಾನಿ ಚ ಕಾರಣತ್ರಯಹೇತುಶ್ಚ ಶಿವಃ ಪರಮಕಾರಣಮ್

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮೂವರು ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶಿವನೇ ಆ ಮೂರು ಕಾರಣಗಳ ಮೂಲ ಕಾರಣ, ಪರಮ ಕಾರಣನು.

ಅರ್ಥಮೇತಮವಿಜ್ಞಾಯ ರಜಸಾ ಬದ್ಧವೈರಯೋಃ ಯುವಯೋಃ ಪ್ರತಿಬೋಧಾಯ ಮಧ್ಯೇ ಲಿಂಗಮುಪಸ್ಥಿತಮ್

ಈ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿ, ವೈರಾಗ್ರಹದಿಂದ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಏವಮೋಮಿತಿ ಮಾಂ ಪ್ರಾಹುರ್ಯದಿಹೋಕ್ತಮಥರ್ವಣಾ ಋಚೋ ಯಜೂಂಷಿ ಸಾಮಾನಿ ಶಾಖಾಶ್ಚಾನ್ಯಾಃ ಸಹಸ್ರಶಃ

ಅಥರ್ವಣರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವೇದೇಷ್ವೇವಂ ಸ್ವಯಂ ವಕ್ತ್ರೈರ್ವ್ಯಕ್ತಮಿತ್ಯವದತ್ಸ್ವಪಿ ಸ್ವಪ್ನಾನುಭೂತಮಿವ ತತ್ತಾಭ್ಯಾಂ ನಾಧ್ಯವಸೀಯತೇ

ವೇದಗಳು ತಮ್ಮ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೂ, ಅದು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ತಯೋಸ್ತತ್ರ ಪ್ರಬೋಧಾಯ ತಮೋಪನಯನಾಯ ಚ ಲಿಂಗೇಪಿ ಮುದ್ರಿತಂ ಸರ್ವಂ ಯಥಾ ವೇದೈರುದಾಹೃತಮ್

ಅವರ ಜ್ಞಾನೋದಯಕ್ಕೂ, ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ತದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುದ್ರಿತಂ ಲಿಂಗೇ ಪ್ರಸಾದಾಲ್ಲಿಂಗಿನಸ್ತದಾ ಪ್ರಶಾಂತಮನಸೌ ದೇವೌ ಪ್ರಬುದ್ಧೌ ಸಂಬಭೂವತುಃ

ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಗುಪ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಿ, ಅದರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರುಗಳು ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಹೊಂದಿದರು.

ಉತ್ಪತ್ತಿಂ ವಿಲಯಂ ಚೈವ ಯಥಾತ್ಮ್ಯಂ ಚ ಷಡಧ್ವನಾಮ್ ತತಃ ಪರತರಂ ಧಾಮ ಧಾಮವಂತಂ ಚ ಪೂರುಷಮ್

ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಲಯವೂ, ಆರು ಮಾರ್ಗಗಳ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವೂ, ನಂತರ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲಿನ ಪರಮ ಧಾಮವೂ, ಧಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುರುಷನೂ ಅವರು ನೋಡಿದರು.

ನಿರುತ್ತರತರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ನಿಷ್ಕಲಂ ಶಿವಮೀಶ್ವರಮ್ ಪಶುಪಾಶಮಯಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪ್ರಪಞ್ಚಸ್ಯ ಸದಾ ಪತಿಮ್

ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮ, ಭಾಗವಿಲ್ಲದ ಶಿವನು, ಈ ಬಂಧಿತ ಜೀವಿಗಳ ಮತ್ತು ಬಂಧಗಳ ಜಗತ್ತಿನ ಶಾಶ್ವತ ಅಧಿಪತಿ.

ಅಕುತೋಭಯಮತ್ಯಂತಮವೃದ್ಧಿಕ್ಷಯಮವ್ಯಯಮ್ ವಾಹ್ಯಮಾಭ್ಯಂತರಂ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ವಾಹ್ಯಾಭ್ಯಂತರವರ್ಜಿತಮ್

ಯಾರೂ ಭಯಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಅವನು ಏನು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಅವಿನಾಶಿ, ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವನು, ಆದರೆ ಎರಡರಿಗೂ ಅತೀತ.

ನಿರಸ್ತಾತಿಶಯಂ ಶಶ್ವದ್ವಿಶ್ವಲೋಕವಿಲಕ್ಷಣಮ್ ಅಲಕ್ಷಣಮನಿರ್ದೇಶ್ಯಮವಾಙ್ಮನಸಗೋಚರಮ್

ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಇಲ್ಲದ, ಸದಾ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾದ, ಲಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದ, ವರ್ಣನೆಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ, ಮಾತಿಗೂ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಅತೀತವಾದವನು.

ಪ್ರಕಾಶೈಕರಸಂ ಶಾಂತಂ ಪ್ರಸನ್ನಂ ಸತತೋದಿತಮ್ ಸರ್ವಕಲ್ಯಾಣನಿಲಯಂ ಶಕ್ತ್ಯಾ ತಾದೃಶಯಾನ್ವಿತಮ್

ಒಂದು ಬೆಳಕಿನ ಸ್ವರೂಪ, ಶಾಂತ, ಪ್ರಸನ್ನ, ಸದಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಎಲ್ಲ ಶುಭದ ನಿವಾಸ, ಆ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವವನು.

ಜ್ಞಾತ್ವಾ ದೇವಂ ವಿರೂಪಾಕ್ಷಂ ಬ್ರಹ್ಮನಾರಾಯಣೌ ತದಾ ರಚಯಿತ್ವಾಂಜಲಿಂ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಭೀತೌ ತೌ ವಾಚಮೂಚತುಃ

ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವರನ್ನು ಅರಿತು, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣರು ಭಯದಿಂದ ಕೈಗಳನ್ನು ತಲೆಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

ಅಜ್ಞೋ ವಾಹಮಭಿಜ್ಞೋ ವಾ ತ್ವಯಾದೌ ದೇವ ನಿರ್ಮಿತಃ ಈದೃಶೀಂ ಭ್ರಾಂತಿಮಾಪನ್ನ ಇತಿ ಕೋ ಽತ್ರಾಪರಾಧ್ಯತಿ

ನಾನು ಅಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಲಿ, ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಲಿ, ದೇವಾ, ನೀನು ಮೊದಲಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಭ್ರಮೆಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವಾಗ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವರು?

ಆಸ್ತಾಂ ಮಮೇದಮಜ್ಞಾನಂ ತ್ವಯಿ ಸನ್ನಿಹತೇ ಪ್ರಭೋ ನಿರ್ಭಯಃ ಕೋ ಽಭಿಭಾಷೇತ ಕೃತ್ಯಂ ಸ್ವಸ್ಯ ಪರಸ್ಯ ವಾ

ಪ್ರಭು, ನೀನು ಎದುರಿರುವಾಗ ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನವೇ ಇರಲಿ. ಯಾರಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನದು ಅಥವಾ ಪರರದು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯ?

ಆವಯೋರ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ವಿವಾದೋ ಽಪಿ ಹಿ ಶೋಭನಃ ಪಾದಪ್ರಣಾಮಫಲದೋ ನಾಥಸ್ಯ ಭವತೋ ಯತಃ

ದೇವದೇವ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ವಾದವೂ ಶುಭಕರವೇ, ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನ ಪಾದಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದರಿಂದ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಒಡೆಯಾ.

ಸ್ತೋತುಂ ದೇವ ನ ವಾಗಸ್ತಿ ಮಹಿಮ್ನಃ ಸದೃಶೀ ತವ ಪ್ರಭೋರಗ್ರೇ ವಿಧೇಯಾನಾಂ ತೂಷ್ಣೀಂಭಾವೋ ವ್ಯತಿಕ್ರಮಃ

ದೇವಾ, ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಮಾತುಗಳು ಇಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಗೂ ಸಮಾನವಾದ ಪದಗಳಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಭಕ್ತರು ಮೌನವಾಗಿರುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ.

ಕಿಮತ್ರ ಸಂಘಟೇತ್ಕೃತ್ಯಮಿತ್ಯೇವಾವಸರೋಚಿತಮ್ ಅಜಾನನ್ನಪಿ ಯತ್ಕಿಂಚಿತ್ಪ್ರಲಪ್ಯ ತ್ವಾಂ ನತೋ ಽಸ್ಮ್ಯಹಮ್

ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವು ಯೋಗ್ಯ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ತಿಳಿದಷ್ಟು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ, ನಿನಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಕಾರಣತ್ವಂ ತ್ವಯಾ ದತ್ತಂ ವಿಸ್ಮೃತಂ ತವ ಮಾಯಯಾ ಮೋಹಿತೋ ಽಹಂಕೃತಶ್ಚಾಪಿ ಪುನರೇವಾಸ್ಮಿ ಶಾಸಿತಃ

ನೀನು ಕಾರಣತ್ವವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಾನು ಮರೆತುಹೋಗಿದೆ. ಮೋಹಗೊಂಡು ಅಹಂಕಾರಿಯಾದರೂ, ಮತ್ತೆ ನೀನೇ ನನಗೆ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

ವಿಜ್ಞಾಪಿತೈಃ ಕಿಂ ಬಹುಭಿರ್ಭೀತೋಸ್ಮಿ ಭೃಶಮೀಶ್ವರ ಯತೋ ಽಹಮಪರಿಚ್ಛೇದ್ಯಂ ತ್ವಾಂ ಪರಿಚ್ಛೇತ್ತುಮುದ್ಯತಃ

ಇಷ್ಟು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ, ಈಶ್ವರಾ. comprehension ಆಗದ ನಿನ್ನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನಾನು ತುಂಬಾ ಭಯಪಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದೇನೆ.

ತ್ವಾಮುಶಂತಿ ಮಹಾದೇವಂ ಭೀತಾನಾಮಾರ್ತಿನಾಶನಮ್ ಅತೋ ವ್ಯತಿಕ್ರಮಂ ಮೇ ಽದ್ಯ ಕ್ಷಂತುಮರ್ಹಸಿ ಶಂಕರ

ಮಹಾದೇವ, ಭಯಗೊಂಡವರ ದುಃಖವನ್ನು ನೀನು ದೂರಮಾಡುವವನು ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಂದು ನನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು, ಶಂಕರಾ.

ಇತಿ ವಿಜ್ಞಾಪಿತಸ್ತಾಭ್ಯಾಮ್ ಈಶ್ವರಾಭ್ಯಾಂ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಪ್ರೀತೋ ಽನುಗೃಹ್ಯ ತೌ ದೇವೌ ಸ್ಮಿತಪೂರ್ವಮಭಾಷತ

ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರುಗಳು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಮಹಾದೇವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಕರುಣೆಯಿಂದ, ನಗುತ್ತಾ ಅವರೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದರು.

ವತ್ಸವತ್ಸ ವಿಧೇ ವಿಷ್ಣೋ ಮಾಯಯಾ ಮಮ ಮೋಹಿತೌ ಯುವಾಂ ಪ್ರಭುತ್ವೇ ಽಹಂಕೃತ್ಯ ಬುದ್ಧವೈರೋ ಪರಸ್ಪರಮ್

ಬ್ರಹ್ಮಾ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವೇ, ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯ ಗರ್ವದಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿರಿ.

ವಿವಾದಂ ಯುದ್ಧಪರ್ಯಂತಂ ಕೃತ್ವಾ ನೋಪರತೌ ಕಿಲ ತತಶ್ಚ್ಛಿನ್ನಾ ಪ್ರಜಾಸೃಷ್ಟಿರ್ಜಗತ್ಕಾರಣಭೂತಯೋಃ

ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ವಾದವಿವಾದ ಮಾಡಿ, ಯುದ್ಧವರೆಗೆ ಹೋಗಿ, ನಿಲ್ಲದೆ ಹೋದಿರಿ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದ ಸೃಷ್ಟಿ ನಿಂತುಹೋಯಿತು, ನೀವು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದರೂ.

ಅಜ್ಞಾನಮಾನಪ್ರಭವಾದ್ವೈಮತ್ಯಾದ್ಯುವಯೋರಪಿ ತನ್ನಿವರ್ತಯಿತುಂ ಯುಷ್ಮದ್ದರ್ಪಮೋಹೌ ಮಯೈವ ತು

ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗರ್ವದಿಂದ ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಗರ್ವ ಮತ್ತು ಮೋಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ.

ಏವಂ ನಿವಾರಿತಾವದ್ಯಲಿಂಗಾವಿರ್ಭಾವಲೀಲಯಾ ತಸ್ಮಾದ್ಭೂಯೋ ವಿವಾದಂ ಚ ವ್ರೀಡಾಂ ಚೋತ್ಸೃಜ್ಯ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ

ಈ ರೀತಿ ಲಿಂಗದ ಲೀಲೆಯಿಂದ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರಿ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ವಾದವಿವಾದ ಮತ್ತು ಲಜ್ಜೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿರಿ.

ಯಥಾಸ್ವಂ ಕರ್ಮ ಕುರ್ಯಾತಾಂ ಭವಂತೌ ವೀತಮತ್ಸರೌ ಪುರಾ ಮಮಾಜ್ಞಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಸಮಸ್ತಜ್ಞಾನಸಂಹಿತಾಃ

ಈಗ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಹಸಿವಿಲ್ಲದೆ, ಹಳೆಯಂತೆ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಞಾನಸಂಪತ್ತಿಯೊಡನೆ, ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.