ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ತಸ್ಮಾದಪಿ ಪರಾದ್ಬಿಂದೋರರ್ಧೇದೋಶ್ಚ ತತಃ ಪರಾತ್ ತತಃ ಪರಾನ್ನಿಶಾಧೀಶಾನ್ನಾದಾಖ್ಯಾಚ್ಚ ತತಃ ಪರಾತ್

ಅದರ ಮೇಲಿರುವುದರಿಂದ, ಬಿಂದುವಿನ ಅರ್ಧದಿಂದ, ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವುದರಿಂದ, ನಿಶಾಧಿಪತಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ, ನಾದವೆಂದು ಕರೆಯುವದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವದು.

ತತಃ ಪರಾತ್ಸುಷುಮ್ನೇಶಾದ್ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರೇಶ್ವರಾದಪಿ ತತಃ ಪರಸ್ಮಾಚ್ಛಕ್ತೇಶ್ಚ ಪರಸ್ತಾಚ್ಛಿವತತ್ತ್ವತಃ

ಅದರ ಮೇಲಿರುವುದು ಸುಷುಮ್ನಾಧಿಪತಿ, ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರಾಧಿಪತಿಗಿಂತಲೂ, ಶಕ್ತಿಯ ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿಗಿಂತಲೂ, ಶಿವತತ್ತ್ವಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವದು.

ಪರಮಂ ಕಾರಣಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಸ್ವಯಂ ನಿಷ್ಕಾರಣಂ ಶಿವಮ್ ಕಾರಣಾನಾಂ ಚ ಧಾತಾರಂ ಧ್ಯಾತಾರಾಂ ಧ್ಯೇಯಮವ್ಯಯಮ್

ಪರಮ ಕಾರಣವೇ ನೇರವಾಗಿ ಶಿವನು, ಅವನು ಕಾರಣವಿಲ್ಲದವನು, ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳ ಮೂಲ, ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಧ್ಯೇಯ, ಅವಿನಾಶಿ.

ಪರಮಾಕಾಶಮಧ್ಯಸ್ಥಂ ಪರಮಾತ್ಮೋಪರಿ ಸ್ಥಿತಂ ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯೇಣ ಸಂಪನ್ನಂ ಸರ್ವೇಶ್ವರಮನೀಶ್ವರಮ್

ಪರಮಾಕಾಶದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪರಮಾತ್ಮನ ಮೇಲಿರುವವನು, ಎಲ್ಲ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಎಲ್ಲರ ಅಧಿಪತಿ, ಯಾರಿಗೂ ಅಧೀನನಲ್ಲದವನು.

ಐಶ್ವರ್ಯಾಚ್ಚಾಪಿ ಮಾಯೇಯಾದಶುದ್ಧಾನ್ಮಾನುಷಾದಿಕಾತ್ ಅಪರಾಚ್ಚ ಪರಾತ್ತ್ಯಾಜ್ಯಾದಧಿಶುದ್ಧಾಧ್ವಗೋಚರಾತ್

ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ, ಮಾಯೆಯಿಂದ, ಅಶುದ್ಧಿಯಿಂದ, ಮಾನವನಿಂದ ಮತ್ತಿತರರಿಂದ, ಕೆಳಗಿನದರಿಂದ, ಮೇಲಿನದರಿಂದ, ಪರಮ ಶುದ್ಧ ಮಾರ್ಗದಿಂದ.

ತತ್ಪರಾಚ್ಛುದ್ಧವಿದ್ಯಾದ್ಯಾದುನ್ಮನಾಂತಾತ್ಪರಾತ್ಪರಾತ್ ಪರಮಂ ಪರಮೈಶ್ವರ್ಯಮುನ್ಮನಾದ್ಯಮನಾದಿ ಚ

ಅದರ ಮೇಲಿರುವುದು ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಉನ್ಮನಾದ ಪರಮದಿಂದ, ಪರಮ ಪರಮ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ, ಉನ್ಮನಾದಿಯಿಂದ, ಆದಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ.

ಅಪಾರಮಪರಾಧೀನಂ ನಿರಸ್ತಾತಿಶಯಂ ಸ್ಥಿರಮ್ ಇತ್ಥಮರ್ಥೈರ್ದಶವಿಧೈರಿಯಮಾಥರ್ವಣೀ ಶ್ರುತಿಃ

ಅದು ಅತೀತ, ಯಾರಿಗೂ ಅವಲಂಬಿತವಲ್ಲ, ಎಲ್ಲ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ—ಈ ಹತ್ತು ವಿಧದ ಅರ್ಥಗಳಿಂದ ಅಥರ್ವಣ ವೇದದ ಈ ಉಪದೇಶವು ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.

ಯಸ್ಮಾದ್ಗರೀಯಸೀ ತಸ್ಮಾದ್ವಿಶ್ವಂ ವ್ಯಾಪ್ತಮಥರ್ವಣಾತ್ ಋಗ್ವೇದಃ ಪುನರಾಹೇದಂ ಜಾಗ್ರದ್ರೂಪಂ ಮಯೋಚ್ಯತೇ

ಅಥರ್ವವೇದವು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ್ದರಿಂದ, ಈ ಜಗತ್ತು ಅದರಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಋಗ್ವೇದವು ಇದನ್ನು ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ.

ಯೇನಾಹಮಾತ್ಮತತ್ತ್ವಸ್ಯ ನಿತ್ಯಮಸ್ಮ್ಯಭಿಧಾಯಕಃ ಯಜುರ್ವೇದೋ ಽವದತ್ತದ್ವತ್ಸ್ವಪ್ನಾವಸ್ಥಾ ಮಯೋಚ್ಯತೇ

ನಾನು ಯಾವ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸದಾ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಯಜುರ್ವೇದವು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಸ್ವಪ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.

ಭೋಗ್ಯಾತ್ಮನಾ ಪರಿಣತಾ ವಿದ್ಯಾವೇದ್ಯಾ ಯತೋ ಮಯಿ ಸಾಮ ಚಾಹ ಸುಷುಪ್ತ್ಯಾಖ್ಯಮೇವಂ ಸರ್ವಂ ಮಯೋಚ್ಯತೇ

ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾದ ಜ್ಞಾನವು ನನ್ನಲ್ಲೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸಾಮವೇದವು ಇದನ್ನು ಸುಷುಪ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಮಮಾರ್ಥೇನ ಶಿವೇನೇದಂ ತಾಮಸೇನಾಭಿಧೀಯತೇ ಅಥರ್ವಾಹ ತುರಾಯಾಖ್ಯಂ ತುರೀಯಾತೀತಮೇವ ಚ

ನನ್ನ ಅರ್ಥದಿಂದ, ಶಿವನೇ, ಇದನ್ನು ತಾಮಸಿಕವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಥರ್ವವೇದವು 'ನಾಲ್ಕನೇ' ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮೀರಿದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮಯಾಭಿಧೀಯತೇ ತಸ್ಮಾದಧ್ವಾತೀತಪದೋಸ್ಮ್ಯಹಮ್ ಅಧ್ವಾತ್ಮಕಂ ತು ತ್ರಿತಯಂ ಶಿವವಿದ್ಯಾತ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಮ್

ಇದು ನನ್ನಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮೀರಿದವನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಮೂರು ವಿಧದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಶಿವಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಆತ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ತತ್ತ್ರೈಗುಣ್ಯಂ ತ್ರಯೀಸಾಧ್ಯಂ ಸಂಶೋಧ್ಯಂ ಚ ಪದೈಷಿಣಾ ಅಧ್ವಾತೀತಂ ತುರೀಯಾಖ್ಯಂ ನಿರ್ವಾಣಂ ಪರಮಂ ಪದಮ್

ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೂರು ವೇದಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸಬೇಕು; ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವವನು ಇದನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಬೇಕು. ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮೀರಿದ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಿತಿ ಮೋಕ್ಷ, ಪರಮ ಪದವಾಗಿದೆ.

ತದತೀತಂ ಚ ನೈರ್ಗುಣ್ಯಾದಧ್ವನೋಸ್ಯ ವಿಶೋಧಕಮ್ ದ್ವಯೋಃ ಪ್ರಮಾಪಕೋ ನಾದೋ ನದಾಂತಶ್ಚ ಮದಾತ್ಮಕಃ

ಅದನ್ನು ಮೀರಿದದ್ದು ಗುಣಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವದು. ಎರಡು ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿರುವ ನಾದವೂ, ನಾದಗಳ ಅಂತ್ಯವೂ ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಮಾನ್ಮಮಾರ್ಥಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾತ್ಪ್ರಧಾನಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ಯದಸ್ತಿ ವಸ್ತು ತತ್ಸರ್ವಂ ಗುಣಪ್ರಧಾನ್ಯಯೋಗತಃ

ನನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಮುಖ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಏನೇನೂ ಇದೆ ಎಂದು ಕಾಣುವೆವೋ, ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ಗುಣಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ ಆಗಿದೆ.

ಸಮಸ್ತಂ ವ್ಯಸ್ತಮಪಿ ಚ ಪ್ರಣವಾರ್ಥಂ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ಸವಾರ್ಥವಾಚಕಂ ತಸ್ಮಾದೇಕಂ ಬ್ರಹ್ಮೈತದಕ್ಷರಮ್

ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನೂ ಪ್ರಣವದ ಅರ್ಥವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಒಂದು ಅವಿನಾಶವಾದ ಅಕ್ಷರವೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಎಲ್ಲ ಅರ್ಥಗಳ ಸೂಚಕವಾಗಿದೆ.

ತೇನೋಮಿತಿ ಜಗತ್ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಕುರುತೇ ಪ್ರಥಮಂ ಶಿವಃ ಶಿವೋ ಹಿ ಪ್ರಣವೋ ಹ್ಯೇಷ ಪ್ರಣವೋ ಹಿ ಶಿವಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಆ ಓಂನಿಂದ ಶಿವನು ಮೊದಲಿಗೆ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ; ಶಿವನೇ ಓಂ, ಓಂನೇ ಶಿವ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಾಚ್ಯವಾಚಕಯೋರ್ಭೇದೋ ನಾತ್ಯಂತಂ ವಿದ್ಯತೇ ಯತಃ ಚಿಂತಯಾ ರಹಿತೋ ರುದ್ರೋ ವಾಚೋಯನ್ಮನಸಾ ಸಹ

ಪದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಪದದ ನಡುವಿನ ಭೇದವು ಸಂಪೂರ್ಣವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ರುದ್ರನು ಚಿಂತನೆಗೆ ಅತೀತನು, ಮಾತು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಅವನಿಗೆ ಉಪಕರಣಗಳು.

ಅಪ್ರಾಪ್ಯ ತನ್ನಿವರ್ತಂತೇ ವಾಚ್ಯಸ್ತ್ವೇಕಾಕ್ಷರೇಣ ಸಃ ಏಕಾಕ್ಷರಾದಕಾರಾಖ್ಯಾದಾತ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಭಿಧೀಯತೇ

ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪದೆ, ಅವು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಒಂದು ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ 'ಅ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಏಕಾಕ್ಷರಾದುಕಾರಾಖ್ಯಾದ್ದ್ವಿಧಾ ವಿಷ್ಣುರುದೀರ್ಯತೇ ಏಕಾಕ್ಷರಾನ್ಮಕಾರಾಖ್ಯಾಚ್ಛಿವೋ ರುದ್ರ ಉದಾಹೃತಃ

'ಉ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; 'ಮ' ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಶಿವ, ರುದ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದಕ್ಷಿಣಾಂಗಾನ್ಮಹೇಶಸ್ಯ ಜಾತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮಸಂಜ್ಞಿಕಃ ವಾಮಾಂಗಾದಭವದ್ವಿಷ್ಣುಸ್ತತೋ ವಿದ್ಯೇತಿ ಸಂಜ್ಞಿತಃ

ಮಹೇಶ್ವರನ ಬಲಭಾಗದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ, ಆತ್ಮವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಎಡಭಾಗದಿಂದ ವಿಷ್ಣು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ವಿದ್ಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಹೃದಯಾನ್ನೀಲರುದ್ರೋ ಭೂಚ್ಛಿವಸ್ಯ ಶಿವಸಂಜ್ಞಿಕಃ ಸೃಷ್ಟೇಃ ಪ್ರವರ್ತಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ್ಥಿತೇರ್ವಿಷ್ಣುರ್ವಿಮೋಹಕಃ

ಹೃದಯದಿಂದ ನೀಲರುದ್ರನು, ಶಿವನೆಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದವನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ, ಸ್ಥಿತಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವಾಗಿ, ಮೋಹಗೊಳಿಸುವವನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಹಾರಸ್ಯ ತಥಾ ರುದ್ರಸ್ತಯೋರ್ನಿತ್ಯಂ ನಿಯಾಮಕಃ

ಸಂಹಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ರುದ್ರನೇ ಕಾರಣ, ಅವನು ಸದಾ ಈ ಇಬ್ಬರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ತ್ರಯಸ್ತೇ ಕಥ್ಯಂತೇ ಜಗತಃ ಕಾರಣಾನಿ ಚ ಕಾರಣತ್ರಯಹೇತುಶ್ಚ ಶಿವಃ ಪರಮಕಾರಣಮ್

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮೂವರು ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಶಿವನೇ ಆ ಮೂರು ಕಾರಣಗಳ ಮೂಲ ಕಾರಣ, ಪರಮ ಕಾರಣನು.

ಅರ್ಥಮೇತಮವಿಜ್ಞಾಯ ರಜಸಾ ಬದ್ಧವೈರಯೋಃ ಯುವಯೋಃ ಪ್ರತಿಬೋಧಾಯ ಮಧ್ಯೇ ಲಿಂಗಮುಪಸ್ಥಿತಮ್

ಈ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿ, ವೈರಾಗ್ರಹದಿಂದ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಏವಮೋಮಿತಿ ಮಾಂ ಪ್ರಾಹುರ್ಯದಿಹೋಕ್ತಮಥರ್ವಣಾ ಋಚೋ ಯಜೂಂಷಿ ಸಾಮಾನಿ ಶಾಖಾಶ್ಚಾನ್ಯಾಃ ಸಹಸ್ರಶಃ

ಅಥರ್ವಣರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ವೇದೇಷ್ವೇವಂ ಸ್ವಯಂ ವಕ್ತ್ರೈರ್ವ್ಯಕ್ತಮಿತ್ಯವದತ್ಸ್ವಪಿ ಸ್ವಪ್ನಾನುಭೂತಮಿವ ತತ್ತಾಭ್ಯಾಂ ನಾಧ್ಯವಸೀಯತೇ

ವೇದಗಳು ತಮ್ಮ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೂ, ಅದು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ತಯೋಸ್ತತ್ರ ಪ್ರಬೋಧಾಯ ತಮೋಪನಯನಾಯ ಚ ಲಿಂಗೇಪಿ ಮುದ್ರಿತಂ ಸರ್ವಂ ಯಥಾ ವೇದೈರುದಾಹೃತಮ್

ಅವರ ಜ್ಞಾನೋದಯಕ್ಕೂ, ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ತದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುದ್ರಿತಂ ಲಿಂಗೇ ಪ್ರಸಾದಾಲ್ಲಿಂಗಿನಸ್ತದಾ ಪ್ರಶಾಂತಮನಸೌ ದೇವೌ ಪ್ರಬುದ್ಧೌ ಸಂಬಭೂವತುಃ

ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಗುಪ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಿ, ಅದರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರುಗಳು ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಹೊಂದಿದರು.