ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಭೂತಾನಿ ಚೇನ್ದ್ರಿಯೈರ್ಜಾತಾ ಲೀಯನ್ತೇ ಽತ್ರ ಶಿವಾಜ್ಞಯಾ ಅತ ಏವ ಶಿವೋ ಲಿಂಗೋ ಲಿಂಗಮಾಜ್ಞಾಪಯೇದ್ಯತಃ

ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಶಿವನ ಆದೇಶದಿಂದ ಅವು ಇಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿವನೇ ಲಿಂಗ, ಏಕೆಂದರೆ ಲಿಂಗವೇ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಯತೋ ನ ತದನಾಜ್ಞಾತಂ ಕಾರ್ಯಾಯ ಪ್ರಭವೇತ್ಸ್ವತಃ ತತೋ ಜಾತಸ್ಯ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ತತ್ರೈವ ವಿಲಯೋ ಯತಃ

ಅವನ ಆದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೂ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗದು; ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ವಿಶ್ವ ಹುಟ್ಟಿ, ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನೇನ ಲಿಂಗತಾಂ ತಸ್ಯ ಭವೇನ್ನಾನ್ಯೇನ ಕೇನಚಿತ್ ಲಿಂಗಂ ಚ ಶಿವಯೋರ್ದೇಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಯಸ್ಮಾದಧಿಷ್ಠಿತಮ್

ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅವನಿಗೆ ಲಿಂಗದ ಸ್ಥಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ; ಲಿಂಗವೇ ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ದೇಹ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಇಬ್ಬರೂ ಆಳುತ್ತಾರೆ.

ಅತಸ್ತತ್ರ ಶಿವಃ ಸಾಮ್ಬೋ ನಿತ್ಯಮೇವ ಸಮರ್ಚಯೇತ್ ಲಿಂಗವೇದೀ ಮಹಾದೇವೀ ಲಿಂಗಂ ಸಾಕ್ಷಾನ್ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಆದುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಅಂಬೆಯೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಲಿಂಗವೇ ವೇದಿ, ಮಹಾದೇವಿ, ಮತ್ತು ಲಿಂಗವೇ ನೇರವಾಗಿ ಮಹೇಶ್ವರನು.

ತಯೋಃ ಸಂಪೂಜನಾದೇವ ಸ ಚ ಸಾ ಚ ಸಮರ್ಚಿತೌ ನ ತಯೋರ್ಲಿಂಗದೇಹತ್ವಂ ವಿದ್ಯತೇ ಪರಮಾರ್ಥತಃ

ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಮತ್ತು ಅವಳು ಇಬ್ಬರೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ನಿಜವಾಗಿ, ಇವರಿಗೆ ಲಿಂಗದ ದೇಹ ರೂಪವಿಲ್ಲ.

ಯತಸ್ತ್ವೇತೌ ವಿಶುದ್ಧೌ ತೌ ದೇಹಸ್ತದುಪಚಾರತಃ ತದೇವ ಪರಮಾ ಶಕ್ತಿಃ ಶಿವಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ

ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಶುದ್ಧರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರ ದೇಹಗಳು ಕೇವಲ ರೂಪಕ ಮಾತ್ರ; ಅದು ಶಿವನ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪರಾಶಕ್ತಿ.

ಶಕ್ತಿರಾಜ್ಞಾಂ ಯದಾದತ್ತೇ ಪ್ರಸೂತೇ ತಚ್ಚರಾಚರಮ್ ನ ತಸ್ಯ ಮಹಿಮಾ ಶಕ್ಯೋ ವಕ್ತುಂ ವರ್ಷಶತೈರಪಿ

ಶಕ್ತಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಚರಾಚರ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ ಮಹಿಮೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಹೇಳಲಾಗದು.

ಯೇನಾದೌ ಮೋಹಿತೌ ಸ್ಯಾತಾಂ ಬ್ರಹ್ಮನಾರಾಯಣಾವಪಿ ಪುರಾ ತ್ರಿಭುವನಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪ್ರಲಯೇ ಸಮುಪಸ್ಥಿತೇ

ಯಾರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣರೂ ಕೂಡ ಮೋಹಿತರಾದರು, ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಳಯ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ.

ವಾರಿಶಯ್ಯಾಗತೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಸುಷ್ವಾಪಾನಾಕುಲಃ ಸುಖಮ್ ಯದೃಚ್ಛಯಾ ಗತಸ್ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಲೋಕಪಿತಾಮಹಃ

ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ವಿಷ್ಣು, ಆಳನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದನು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು.

ದದರ್ಶ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಂ ಸ್ವಪನ್ತಂ ತಮನಾಕುಲಮ್ ಮಾಯಯಾ ಮೋಹಿತಃ ಶಮ್ಭೋರ್ವಿಷ್ಣುಮಾಹ ಪಿತಾಮಹಃ

ಅವನು ಕಮಲನೇತ್ರನನ್ನು ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶಂಭುವಿನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.

ಕಸ್ತ್ವಂ ವದೇತ್ಯಮರ್ಷೇಣ ಪ್ರಹೃತ್ಯೋತ್ಥಾಪ್ಯ ಮಾಧವಮ್ ಸ ತು ಹಸ್ತಪ್ರಹಾರೇಣ ತೀವ್ರೇಣಾಭಿಹತಃ ಕ್ಷಣಾತ್

ಕೋಪದಿಂದ ಮಾಧವನನ್ನು ಹೊಡೆದು ಎಬ್ಬಿಸಿ, 'ನೀನು ಯಾರು? ಹೇಳು!' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುವು ಆ ಹಸ್ತದ ಬಲವಾದ ಹೊಡೆಯಿನಿಂದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡನು.

ಪ್ರಬುದ್ಧೋತ್ಥಾಯ ಶಯನಾದ್ದದರ್ಶ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಮ್ ತಮಾಹ ಚಾಂತಸ್ಸಂಕ್ರುದ್ಧಃ ಸ್ವಯಮಕ್ರುದ್ಧವದ್ಧರಿಃ

ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಎದ್ದು, ಅವನು ಪರಮೇಶ್ಠಿಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಹರಿ ಒಳಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಹೊರಗೆ ಕೋಪವಿಲ್ಲದಂತೆ ಅವನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಕುತಸ್ತ್ವಮಾಗತೋ ವತ್ಸ ಕಸ್ಮಾತ್ತ್ವಂ ವ್ಯಾಕುಲೋ ವದ ಇತಿ ವಿಷ್ಣುವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಭುತ್ವಗುಣಸೂಚಕಮ್

'ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ಮಗನೇ, ಏಕೆ ವ್ಯಾಕುಲನಾದೆ? ಹೇಳು,' ಎಂದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವನ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಗುಣವು ತೋರಿತು.

ರಜಸಾ ಬದ್ಧವೈರಸ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪುನರಭಾಷತ ವತ್ಸೇತಿ ಮಾಂ ಕುತೋ ಬ್ರೂಷೇ ಗುರುಃ ಶಿಷ್ಯಮಿವಾತ್ಮನಃ

ರಾಜಸಿಕ ಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಬಂಧಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮತ್ತೆ ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಗುರು ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಹೇಗೆ 'ಮಗನೇ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೋ, ನೀನು ನನಗೆ ಯಾಕೆ ಹಾಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ?'

ಮಾಂ ನ ಜಾನಾಸಿ ಕಿಂ ನಾಥಂ ಪ್ರಪಞ್ಚೋ ಯಸ್ಯ ಮೇ ಕೃತಿಃ ತ್ರಿಧಾತ್ಮಾನಂ ವಿಭಜ್ಯೇದಂ ಸೃಷ್ಟ್ವಾಥ ಪರಿಪಾಲ್ಯತೇ

ನೀನು ನನನ್ನು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಕರ್ತೃ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವೇ? ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಈ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಈಗ ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಸಂಹರಾಮಿ ನಮೇ ಕಶ್ಚಿತ್ಸ್ರಷ್ಟಾ ಜಗತಿ ವಿದ್ಯತೇ ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ಸತಿ ಸೋ ಽಪ್ಯಾಹ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ವಿಷ್ಣುರವ್ಯಯಃ

'ನಾನು ಮಾತ್ರ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಲಯಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ之外 ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಅವಿನಾಶಿ ವಿಷ್ಣುವು ಕೂಡ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:

ಅಹಮೇವಾದಿಕರ್ತಾಸ್ಯ ಹರ್ತಾ ಚ ಪರಿಪಾಲಕಃ ಭವಾನಪಿ ಮಮೈವಾಂಗಾದವತೀರ್ಣಃ ಪುರಾವ್ಯಯಾತ್

'ನಾನು ಮಾತ್ರ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಸಂಹಾರಕ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕನು. ನೀನು ಕೂಡ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನನ್ನದೇ ಅಂಗದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದೆ.'

ಮನ್ನಿಯೋಗಾತ್ತ್ವಮಾತ್ಮಾನಂ ತ್ರಿಧಾ ಕೃತ್ವಾ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್ ಸೃಜಸ್ಯವಸಿ ಚಾಂತೇ ತತ್ಪುನಃ ಪ್ರತಿಸೃಜಸ್ಯಪಿ

'ನನ್ನ ಆದೇಶದಿಂದ ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಪಾಲಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಲಯಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯೆ.'

ವಿಸ್ಮೃತೋಸಿ ಜಗನ್ನಾಥಂ ನಾರಾಯಣಮನಾಮಯಮ್ ತವಾಪಿ ಜನಕಂ ಸಾಕ್ಷಾನ್ಮಾಮೇವಮವಮನ್ಯಸೇ

'ನೀನು ಜಗತ್ತಿನ ನಾಥನಾದ ನಿರ್ದೋಷಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಮರೆಯಿದ್ದೀಯೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ನೇರ ತಂದೆಯಾದ ನನ್ನನ್ನೂ ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.'

ತವಾಪರಾಧೋ ನಾಸ್ತ್ಯತ್ರ ಭ್ರಾಂತೋಸಿ ಮಮ ಮಾಯಯಾ ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾದಿಯಂ ಭ್ರಾಂತಿರಪೈಷ್ಯತಿ ತವಾಚಿರಾತ್

'ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಂದ ಯಾವ ತಪ್ಪೂ ಆಗಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನೀನು ಭ್ರಮೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ಭ್ರಮೆ ಬೇಗನೆ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.'

ಶೃಣು ಸತ್ಯಂ ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರ ಸರ್ವದೇವೇಶ್ವರೋ ಹ್ಯಹಮ್ ಕರ್ತಾ ಭರ್ತಾ ಚ ಹರ್ತಾ ಚ ನ ಮಯಾಸ್ತಿ ಸಮೋ ವಿಭುಃ

'ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳವನೇ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು: ನಾನು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ವಾಮಿ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪಾಲಕ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರಕನು. ನನ್ನ ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾರು ಇಲ್ಲ.'

ಏವಮೇವ ವಿವಾದೋಭೂದ್ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣ್ವೋಃ ಪರಸ್ಪರಮ್ ಅಭವಚ್ಚ ಮಹಾಯುದ್ಧಂ ಭೈರವಂ ರೋಮಹರ್ಷಣಮ್

ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ವಾದ ಉಂಟಾಯಿತು; ಅವರಿಬ್ಬರ ಮಧ್ಯೆ ಭಯಾನಕವಾದ, ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮಹಾ ಯುದ್ಧವೂ ನಡೆಯಿತು.

ಮುಷ್ಟಿಭಿರ್ನ್ನಿಘ್ನತೋಸ್ತೀವ್ರಂ ರಜಸಾ ಬದ್ಧವೈರಯೋಃ ತಯೋರ್ದರ್ಪಾಪಹಾರಾಯ ಪ್ರಬೋಧಾಯ ಚ ದೇವಯೋಃ

ರಾಜಸಿಕ ಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಇಬ್ಬರೂ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡರು; ಅವರ ಗರ್ವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿಗೆ ಈ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು.

ಮಧ್ಯೇ ಸಮಾವಿರಭವಲ್ಲಿಂಗಮೈಶ್ವರಮದ್ಭುತಮ್ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಾಸಹಸ್ರಾಢ್ಯಮಪ್ರಮೇಯಮನೌಪಮಮ್

ಅವರಿಬ್ಬರ ಮಧ್ಯೆ ಸಾವಿರಾರು ಜ್ವಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಅಳವಡಿಸಲಾಗದ, ಅದ್ಭುತವಾದ ಐಶ್ವರ್ಯಮಯ ಲಿಂಗವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು.

ಕ್ಷಯವೃದ್ಧಿವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಮಾದಿಮಧ್ಯಾಂತವರ್ಜಿತಮ್ ತಸ್ಯ ಜ್ವಾಲಾಸಹಸ್ರೇಣ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣೂ ವಿಮೋಹಿತೌ

ಅದು ಕ್ಷಯವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು, ಆರಂಭ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ಇಲ್ಲದದ್ದು; ಅದರ ಸಾವಿರಾರು ಜ್ವಾಲೆಗಳ ದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಇಬ್ಬರೂ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾದರು.

ವಿಸೃಜ್ಯ ಯುದ್ಧಂ ಕಿಂ ತ್ವೇತದಿತ್ಯಚಿಂತಯತಾಂ ತದಾ ನ ತಯೋಸ್ತಸ್ಯ ಯಾಥಾತ್ಮ್ಯಂ ಪ್ರಬುದ್ಧಮಭವದ್ಯದಾ

ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, 'ಇದು ಏನು?' ಎಂದು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಯೋಚಿಸಿದರು; ಆದರೆ ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಅದರ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.

ತದಾ ಸಮುದ್ಯತೌ ಸ್ಯಾತಾಂ ತಸ್ಯಾದ್ಯಂತಂ ಪರೀಕ್ಷಿತುಮ್

ಆಗ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಅದರ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.

ತತ್ರ ಹಂಸಾಕೃತಿರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಿಶ್ವತಃ ಪಕ್ಷಸಂಯುತಃ ಮನೋನಿಲಜವೋ ಭೂತ್ವಾ ಗತಸ್ತೂರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಯತ್ನತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹಂಸ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪಕ್ಕಗಳನ್ನು ಹರಡಿಕೊಂಡು, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು.

ನಾರಾಯಣೋಪಿ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ಲೀಲಾಞ್ಜನಚಯೋಪಮಮ್ ವಾರಾಹಮಮಿತಂ ರೂಪಮಸ್ಥಾಯ ಗತವಾನಧಃ

ನಾರಾಯಣನು, ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮ, ಲೀಲೆಯಿಂದ ಕಾಜಲದಂತೆ ಕಪ್ಪಾದ ಅನಂತ ವರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಹೋದನು.