ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಭಕ್ತಸ್ಯ ತೇ ಸಮಾಖ್ಯಾತಂ ನ ದೇಯಂ ಯಸ್ಯ ಕಸ್ಯಚಿತ್ ದೇಯಂ ಚ ಶಿವಭಕ್ತೇಭ್ಯಃ ಶಿವೇನ ಕಥಿತಂ ಪುರಾ

ಭಕ್ತನಾದ ನಿನಗೆ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ನೀಡಬಾರದು. ಶಿವಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.

ನಿತ್ಯನೈಮಿತ್ತಿಕಾತ್ಕಾಮ್ಯಾದ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಿರಿಹ ಕೀರ್ತಿತಾ ಸಾ ಸರ್ವಾ ಲಭ್ಯೇತ ಸದ್ಯೋ ಲಿಂಗಬೇರಪ್ರತಿಷ್ಠಯಾ

ನಿತ್ಯ, ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಮ್ಯ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಲಿಂಗದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ತಕ್ಷಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವೋ ಲಿಂಗಮಯೋ ಲೋಕಸ್ಸರ್ವಂ ಲಿಂಗೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೇ ಲಿಂಗೇ ಭವೇತ್ಸರ್ವಂ ಪತಿಷ್ಠಿತಮ್

ಈ ಲೋಕವೆಲ್ಲ ಲಿಂಗದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ಎಲ್ಲವೂ ಲಿಂಗದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಲಿಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾದಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಿಷ್ಣುನಾ ವಾಪಿ ರುದ್ರೇಣಾನ್ಯೇನ ಕೇನ ವಾ ಲಿಂಗಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ಕ್ರಿಯತೇ ಸ್ವಪದಸ್ಥಿತಿಃ

ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದಾಗಲಿ, ವಿಷ್ಣುನಿಂದಾಗಲಿ, ರುದ್ರನಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾರಿಂದಾಗಲಿ, ಲಿಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತಾವು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಿಮನ್ಯದಿಹ ವಕ್ತವ್ಯಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ ಪ್ರತಿ ಕಾರಣಮ್ ಪರ್ತಿಷ್ಠಿತಂ ಶಿವೇನಾಪಿ ಲಿಂಗಂ ವೈಶ್ವೇಶ್ವರಂ ಯತಃ

ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕಿದೆ? ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಲಿಂಗ, ವಿಶ್ವನಾಥನಾಗಿ, ಶಿವನಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಪರತ್ರೇಹ ಚ ಶರ್ಮಣೇ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ಪರಮೇಶಸ್ಯ ಲಿಂಗಂ ಬೇರಮಥಾಪಿ ವಾ

ಆದುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅಥವಾ ಅವನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.

ಕಿಮಿದಂ ಲಿಂಗಮಾಖ್ಯಾತಂ ಕಥಂ ಲಿಂಗೀ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಕಥಂ ಚ ಲಿಂಗಭಾವೋ ಽಸ್ಯ ಕಸ್ಮಾದಸ್ಮಿಞ್ಛಿವೋ ಽರ್ಚ್ಯತೇ

ಈ ಲಿಂಗವೆಂದರೆ ಏನು? ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಗೆ ಲಿಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ? ಅವನಿಗೆ ಲಿಂಗದ ಸ್ವರೂಪ ಹೇಗೆ ಬಂದಿದೆ? ಶಿವನು ಯಾಕೆ ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ?

ಅವ್ಯಕ್ತಂ ಲಿಂಗಮಾಖ್ಯಾತಂ ತ್ರಿಗುಣಪ್ರಭವಾಪ್ಯಯಮ್ ಅನಾದ್ಯನಂತಂ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಯದುಪಾದಾನಕಾರಣಮ್

ಲಿಂಗವನ್ನು ಅವ್ಯಕ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದು, ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದದು, ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವದು.

ತದೇವ ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿರ್ಮಾಯಾ ಚ ಗಗನಾತ್ಮಿಕಾ ತತ ಏವ ಸಮುತ್ಪನ್ನಂ ಜಗದೇತಚ್ಚರಾಚರಮ್

ಅದೇ ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿ, ಅದೇ ಮಾಯೆ, ಅದು ಆಕಾಶದ ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿದೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಚರಾಚರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.

ಅಶುದ್ಧಂ ಚೈವ ಶುದ್ಧಂ ಯಚ್ಛುದ್ಧಾಶುದ್ಧಂ ಚ ತತ್ತ್ರಿಧಾ ತತಃ ಶಿವೋ ಮಹೇಶಶ್ಚ ರುದ್ರೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಪಿತಾಮಹಃ

ಅಶುದ್ಧ, ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ-ಅಶುದ್ಧ ಎರಡೂ ಇರುವ ಮೂರು ವಿಧಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಶಿವ, ಮಹೇಶ, ರುದ್ರ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹರು ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭೂತಾನಿ ಚೇನ್ದ್ರಿಯೈರ್ಜಾತಾ ಲೀಯನ್ತೇ ಽತ್ರ ಶಿವಾಜ್ಞಯಾ ಅತ ಏವ ಶಿವೋ ಲಿಂಗೋ ಲಿಂಗಮಾಜ್ಞಾಪಯೇದ್ಯತಃ

ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಶಿವನ ಆದೇಶದಿಂದ ಅವು ಇಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿವನೇ ಲಿಂಗ, ಏಕೆಂದರೆ ಲಿಂಗವೇ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಯತೋ ನ ತದನಾಜ್ಞಾತಂ ಕಾರ್ಯಾಯ ಪ್ರಭವೇತ್ಸ್ವತಃ ತತೋ ಜಾತಸ್ಯ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ತತ್ರೈವ ವಿಲಯೋ ಯತಃ

ಅವನ ಆದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೂ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗದು; ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ವಿಶ್ವ ಹುಟ್ಟಿ, ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನೇನ ಲಿಂಗತಾಂ ತಸ್ಯ ಭವೇನ್ನಾನ್ಯೇನ ಕೇನಚಿತ್ ಲಿಂಗಂ ಚ ಶಿವಯೋರ್ದೇಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಯಸ್ಮಾದಧಿಷ್ಠಿತಮ್

ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅವನಿಗೆ ಲಿಂಗದ ಸ್ಥಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ; ಲಿಂಗವೇ ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ದೇಹ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಇಬ್ಬರೂ ಆಳುತ್ತಾರೆ.

ಅತಸ್ತತ್ರ ಶಿವಃ ಸಾಮ್ಬೋ ನಿತ್ಯಮೇವ ಸಮರ್ಚಯೇತ್ ಲಿಂಗವೇದೀ ಮಹಾದೇವೀ ಲಿಂಗಂ ಸಾಕ್ಷಾನ್ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಆದುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಅಂಬೆಯೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಲಿಂಗವೇ ವೇದಿ, ಮಹಾದೇವಿ, ಮತ್ತು ಲಿಂಗವೇ ನೇರವಾಗಿ ಮಹೇಶ್ವರನು.

ತಯೋಃ ಸಂಪೂಜನಾದೇವ ಸ ಚ ಸಾ ಚ ಸಮರ್ಚಿತೌ ನ ತಯೋರ್ಲಿಂಗದೇಹತ್ವಂ ವಿದ್ಯತೇ ಪರಮಾರ್ಥತಃ

ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಮತ್ತು ಅವಳು ಇಬ್ಬರೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ನಿಜವಾಗಿ, ಇವರಿಗೆ ಲಿಂಗದ ದೇಹ ರೂಪವಿಲ್ಲ.

ಯತಸ್ತ್ವೇತೌ ವಿಶುದ್ಧೌ ತೌ ದೇಹಸ್ತದುಪಚಾರತಃ ತದೇವ ಪರಮಾ ಶಕ್ತಿಃ ಶಿವಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ

ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಶುದ್ಧರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರ ದೇಹಗಳು ಕೇವಲ ರೂಪಕ ಮಾತ್ರ; ಅದು ಶಿವನ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪರಾಶಕ್ತಿ.

ಶಕ್ತಿರಾಜ್ಞಾಂ ಯದಾದತ್ತೇ ಪ್ರಸೂತೇ ತಚ್ಚರಾಚರಮ್ ನ ತಸ್ಯ ಮಹಿಮಾ ಶಕ್ಯೋ ವಕ್ತುಂ ವರ್ಷಶತೈರಪಿ

ಶಕ್ತಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಚರಾಚರ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ ಮಹಿಮೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಹೇಳಲಾಗದು.

ಯೇನಾದೌ ಮೋಹಿತೌ ಸ್ಯಾತಾಂ ಬ್ರಹ್ಮನಾರಾಯಣಾವಪಿ ಪುರಾ ತ್ರಿಭುವನಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪ್ರಲಯೇ ಸಮುಪಸ್ಥಿತೇ

ಯಾರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣರೂ ಕೂಡ ಮೋಹಿತರಾದರು, ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಳಯ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ.

ವಾರಿಶಯ್ಯಾಗತೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಸುಷ್ವಾಪಾನಾಕುಲಃ ಸುಖಮ್ ಯದೃಚ್ಛಯಾ ಗತಸ್ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಲೋಕಪಿತಾಮಹಃ

ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ವಿಷ್ಣು, ಆಳನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದನು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು.

ದದರ್ಶ ಪುಣ್ಡರೀಕಾಕ್ಷಂ ಸ್ವಪನ್ತಂ ತಮನಾಕುಲಮ್ ಮಾಯಯಾ ಮೋಹಿತಃ ಶಮ್ಭೋರ್ವಿಷ್ಣುಮಾಹ ಪಿತಾಮಹಃ

ಅವನು ಕಮಲನೇತ್ರನನ್ನು ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶಂಭುವಿನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.

ಕಸ್ತ್ವಂ ವದೇತ್ಯಮರ್ಷೇಣ ಪ್ರಹೃತ್ಯೋತ್ಥಾಪ್ಯ ಮಾಧವಮ್ ಸ ತು ಹಸ್ತಪ್ರಹಾರೇಣ ತೀವ್ರೇಣಾಭಿಹತಃ ಕ್ಷಣಾತ್

ಕೋಪದಿಂದ ಮಾಧವನನ್ನು ಹೊಡೆದು ಎಬ್ಬಿಸಿ, 'ನೀನು ಯಾರು? ಹೇಳು!' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುವು ಆ ಹಸ್ತದ ಬಲವಾದ ಹೊಡೆಯಿನಿಂದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡನು.

ಪ್ರಬುದ್ಧೋತ್ಥಾಯ ಶಯನಾದ್ದದರ್ಶ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಮ್ ತಮಾಹ ಚಾಂತಸ್ಸಂಕ್ರುದ್ಧಃ ಸ್ವಯಮಕ್ರುದ್ಧವದ್ಧರಿಃ

ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಎದ್ದು, ಅವನು ಪರಮೇಶ್ಠಿಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಹರಿ ಒಳಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಹೊರಗೆ ಕೋಪವಿಲ್ಲದಂತೆ ಅವನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಕುತಸ್ತ್ವಮಾಗತೋ ವತ್ಸ ಕಸ್ಮಾತ್ತ್ವಂ ವ್ಯಾಕುಲೋ ವದ ಇತಿ ವಿಷ್ಣುವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಭುತ್ವಗುಣಸೂಚಕಮ್

'ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ಮಗನೇ, ಏಕೆ ವ್ಯಾಕುಲನಾದೆ? ಹೇಳು,' ಎಂದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವನ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಗುಣವು ತೋರಿತು.

ರಜಸಾ ಬದ್ಧವೈರಸ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪುನರಭಾಷತ ವತ್ಸೇತಿ ಮಾಂ ಕುತೋ ಬ್ರೂಷೇ ಗುರುಃ ಶಿಷ್ಯಮಿವಾತ್ಮನಃ

ರಾಜಸಿಕ ಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಬಂಧಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮತ್ತೆ ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಗುರು ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಹೇಗೆ 'ಮಗನೇ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೋ, ನೀನು ನನಗೆ ಯಾಕೆ ಹಾಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ?'

ಮಾಂ ನ ಜಾನಾಸಿ ಕಿಂ ನಾಥಂ ಪ್ರಪಞ್ಚೋ ಯಸ್ಯ ಮೇ ಕೃತಿಃ ತ್ರಿಧಾತ್ಮಾನಂ ವಿಭಜ್ಯೇದಂ ಸೃಷ್ಟ್ವಾಥ ಪರಿಪಾಲ್ಯತೇ

ನೀನು ನನನ್ನು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಕರ್ತೃ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವೇ? ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಈ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಈಗ ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಸಂಹರಾಮಿ ನಮೇ ಕಶ್ಚಿತ್ಸ್ರಷ್ಟಾ ಜಗತಿ ವಿದ್ಯತೇ ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ಸತಿ ಸೋ ಽಪ್ಯಾಹ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ವಿಷ್ಣುರವ್ಯಯಃ

'ನಾನು ಮಾತ್ರ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಲಯಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ之外 ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಅವಿನಾಶಿ ವಿಷ್ಣುವು ಕೂಡ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:

ಅಹಮೇವಾದಿಕರ್ತಾಸ್ಯ ಹರ್ತಾ ಚ ಪರಿಪಾಲಕಃ ಭವಾನಪಿ ಮಮೈವಾಂಗಾದವತೀರ್ಣಃ ಪುರಾವ್ಯಯಾತ್

'ನಾನು ಮಾತ್ರ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಸಂಹಾರಕ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕನು. ನೀನು ಕೂಡ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನನ್ನದೇ ಅಂಗದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದೆ.'

ಮನ್ನಿಯೋಗಾತ್ತ್ವಮಾತ್ಮಾನಂ ತ್ರಿಧಾ ಕೃತ್ವಾ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್ ಸೃಜಸ್ಯವಸಿ ಚಾಂತೇ ತತ್ಪುನಃ ಪ್ರತಿಸೃಜಸ್ಯಪಿ

'ನನ್ನ ಆದೇಶದಿಂದ ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಪಾಲಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಲಯಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯೆ.'

ವಿಸ್ಮೃತೋಸಿ ಜಗನ್ನಾಥಂ ನಾರಾಯಣಮನಾಮಯಮ್ ತವಾಪಿ ಜನಕಂ ಸಾಕ್ಷಾನ್ಮಾಮೇವಮವಮನ್ಯಸೇ

'ನೀನು ಜಗತ್ತಿನ ನಾಥನಾದ ನಿರ್ದೋಷಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಮರೆಯಿದ್ದೀಯೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ನೇರ ತಂದೆಯಾದ ನನ್ನನ್ನೂ ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.'