ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಗಣೇಶಶ್ಚ ಗಣೇಶತ್ವಮನೇನ ವಿಧಿನಾ ಗತಃ ಸಿತಚಂದನತೋಯೇನ ಲಿಂಗಂ ಸ್ನಾಪ್ಯ ಶಿವಂ ಶಿವಾಮ್ ಶ್ವೇತೈರ್ವಿಕಸಿತೈಃ ಪದ್ಮೈಃ ಸಂಪೂಜ್ಯ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಚ

ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಗಣೇಶನೂ ಗಣೇಶತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು; ತಂಪಾದ ಚಂದನದ ನೀರಿನಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಹತ್ತಿರ ಹೂವಿನಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಂದಿಸಿ.

ತತ್ರ ಪದ್ಮಾಸನಂ ರಮ್ಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಲಕ್ಷಣಸಂಯುತಮ್ ವಿಭವೇ ಸತಿ ಹೇಮಾದ್ಯೈ ರತ್ನಾದ್ಯೈರ್ವಾ ಸ್ವಶಕ್ತಿತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ, ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಮಲಾಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು.

ಮಧ್ಯೇ ಕೇಸರಜಾಲಾಸ್ಯ ಸ್ಥಾಪ್ಯ ಲಿಂಗಂ ಕನೀಯಸಮ್ ಅಂಗುಷ್ಠಪ್ರತಿಮಂ ರಮ್ಯಂ ಸರ್ವಗನ್ಧಮಯಂ ಶುಭಮ್

ಆ ಕಮಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸುಂದರವಾದ, ಶುಭಕರವಾದ, ಬೆರಳಿನಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ, ಎಲ್ಲಾ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು.

ದಕ್ಷಿಣೇ ಸ್ಥಾಪಯಿತ್ವಾ ತು ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈಃ ಸಮರ್ಚಯೇತ್ ಅಗುರುಂ ದಕ್ಷಿಣೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಪಶ್ಚಿಮೇ ತು ಮನಃಶಿಲಾಮ್

ಅದನ್ನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಬಿಲ್ವದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು; ಅಗರುವನ್ನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಮನಶಿಲೆಯನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು.

ಉತ್ತರೇ ಚಂದನಂ ದದ್ಯಾದ್ಧರಿತಾಲಂ ತು ಪೂರ್ವತಃ ಸುಗನ್ಧೈಃ ಕುಸುಮೈ ರಮ್ಯೈರ್ವಿಚಿತ್ರೈಶ್ಚಾಪಿ ಪೂಜಯೇತ್

ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಚಂದನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹರಿತಾಳವನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ಸುಗಂಧಭರಿತವಾದ, ಸುಂದರವಾದ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೂಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಧೂಪಂ ಕೃಷ್ಣಾಗುರುಂ ದದ್ಯಾತ್ಸರ್ವತಶ್ಚ ಸಗುಗ್ಗುಲಮ್ ವಾಸಾಂಸಿ ಚಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ವಿಕಾಶಾನಿ ನಿವೇದಯೇತ್

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಪ್ಪು ಅಗರು ಧೂಪವನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಗುಗ್ಗುಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ತುಂಬಾ ನಯವಾದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಪಾಯಸಂ ಘೃತಸಂಮಿಶ್ರಂ ಘೃತದೀಪಾಂಶ್ಚ ದಾಪಯೇತ್ ಸರ್ವಂ ನಿವೇದ್ಯ ಮನ್ತ್ರೇಣ ತತೋ ಗಚ್ಛೇತ್ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಮ್

ತುಪ್ಪ ಮಿಶ್ರಿತ ಪಾಯಸವನ್ನು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದ ದೀಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪ್ರಣಮ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯಾ ದೇವೇಶಂ ಸ್ತುತ್ವಾ ಚಾನ್ತೇ ಕ್ಷಮಾಪಯೇತ್ ಸರ್ವೋಪಹಾರಸಂಮಿಶ್ರಂ ತತೋ ಲಿಂಗಂ ನಿವೇದಯೇತ್

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವಾಧಿದೇವನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಉಪಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಶಿವಾಯ ಶಿವಮನ್ತ್ರೇಣ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಮಾಶ್ರಿತಃ ಏವಂ ಯೋ ಽರ್ಚಯತೇ ನಿತ್ಯಂ ಪಞ್ಚಗನ್ಧಮಯಂ ಶುಭಮ್

ಶಿವಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಭಜಿಸಿ, ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಐದು ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶುಭ ಲಿಂಗವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವನು,

ಸರ್ವಪಾಪವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಶಿವಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ ಏತದ್ವ್ರತೋತ್ತಮಂ ಗುಹ್ಯಂ ಶಿವಲಿಂಗಮಹಾವ್ರತಮ್

ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಹಾ ಶಿವಲಿಂಗ ವ್ರತವು ಅತ್ಯಂತ ಗುಪ್ತವಾದುದು, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು.

ಭಕ್ತಸ್ಯ ತೇ ಸಮಾಖ್ಯಾತಂ ನ ದೇಯಂ ಯಸ್ಯ ಕಸ್ಯಚಿತ್ ದೇಯಂ ಚ ಶಿವಭಕ್ತೇಭ್ಯಃ ಶಿವೇನ ಕಥಿತಂ ಪುರಾ

ಭಕ್ತನಾದ ನಿನಗೆ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ನೀಡಬಾರದು. ಶಿವಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.

ನಿತ್ಯನೈಮಿತ್ತಿಕಾತ್ಕಾಮ್ಯಾದ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಿರಿಹ ಕೀರ್ತಿತಾ ಸಾ ಸರ್ವಾ ಲಭ್ಯೇತ ಸದ್ಯೋ ಲಿಂಗಬೇರಪ್ರತಿಷ್ಠಯಾ

ನಿತ್ಯ, ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಮ್ಯ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಲಿಂಗದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ತಕ್ಷಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಸರ್ವೋ ಲಿಂಗಮಯೋ ಲೋಕಸ್ಸರ್ವಂ ಲಿಂಗೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೇ ಲಿಂಗೇ ಭವೇತ್ಸರ್ವಂ ಪತಿಷ್ಠಿತಮ್

ಈ ಲೋಕವೆಲ್ಲ ಲಿಂಗದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ಎಲ್ಲವೂ ಲಿಂಗದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಲಿಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾದಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ವಿಷ್ಣುನಾ ವಾಪಿ ರುದ್ರೇಣಾನ್ಯೇನ ಕೇನ ವಾ ಲಿಂಗಪ್ರತಿಷ್ಠಾಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ಕ್ರಿಯತೇ ಸ್ವಪದಸ್ಥಿತಿಃ

ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದಾಗಲಿ, ವಿಷ್ಣುನಿಂದಾಗಲಿ, ರುದ್ರನಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾರಿಂದಾಗಲಿ, ಲಿಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ತಾವು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕಿಮನ್ಯದಿಹ ವಕ್ತವ್ಯಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ ಪ್ರತಿ ಕಾರಣಮ್ ಪರ್ತಿಷ್ಠಿತಂ ಶಿವೇನಾಪಿ ಲಿಂಗಂ ವೈಶ್ವೇಶ್ವರಂ ಯತಃ

ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕಿದೆ? ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಲಿಂಗ, ವಿಶ್ವನಾಥನಾಗಿ, ಶಿವನಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಪರತ್ರೇಹ ಚ ಶರ್ಮಣೇ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ಪರಮೇಶಸ್ಯ ಲಿಂಗಂ ಬೇರಮಥಾಪಿ ವಾ

ಆದುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅಥವಾ ಅವನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು.

ಕಿಮಿದಂ ಲಿಂಗಮಾಖ್ಯಾತಂ ಕಥಂ ಲಿಂಗೀ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಕಥಂ ಚ ಲಿಂಗಭಾವೋ ಽಸ್ಯ ಕಸ್ಮಾದಸ್ಮಿಞ್ಛಿವೋ ಽರ್ಚ್ಯತೇ

ಈ ಲಿಂಗವೆಂದರೆ ಏನು? ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಗೆ ಲಿಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ? ಅವನಿಗೆ ಲಿಂಗದ ಸ್ವರೂಪ ಹೇಗೆ ಬಂದಿದೆ? ಶಿವನು ಯಾಕೆ ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ?

ಅವ್ಯಕ್ತಂ ಲಿಂಗಮಾಖ್ಯಾತಂ ತ್ರಿಗುಣಪ್ರಭವಾಪ್ಯಯಮ್ ಅನಾದ್ಯನಂತಂ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಯದುಪಾದಾನಕಾರಣಮ್

ಲಿಂಗವನ್ನು ಅವ್ಯಕ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದು, ಆದಿಯೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದದು, ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವದು.

ತದೇವ ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿರ್ಮಾಯಾ ಚ ಗಗನಾತ್ಮಿಕಾ ತತ ಏವ ಸಮುತ್ಪನ್ನಂ ಜಗದೇತಚ್ಚರಾಚರಮ್

ಅದೇ ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿ, ಅದೇ ಮಾಯೆ, ಅದು ಆಕಾಶದ ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿದೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಚರಾಚರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.

ಅಶುದ್ಧಂ ಚೈವ ಶುದ್ಧಂ ಯಚ್ಛುದ್ಧಾಶುದ್ಧಂ ಚ ತತ್ತ್ರಿಧಾ ತತಃ ಶಿವೋ ಮಹೇಶಶ್ಚ ರುದ್ರೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಪಿತಾಮಹಃ

ಅಶುದ್ಧ, ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ-ಅಶುದ್ಧ ಎರಡೂ ಇರುವ ಮೂರು ವಿಧಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಶಿವ, ಮಹೇಶ, ರುದ್ರ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹರು ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭೂತಾನಿ ಚೇನ್ದ್ರಿಯೈರ್ಜಾತಾ ಲೀಯನ್ತೇ ಽತ್ರ ಶಿವಾಜ್ಞಯಾ ಅತ ಏವ ಶಿವೋ ಲಿಂಗೋ ಲಿಂಗಮಾಜ್ಞಾಪಯೇದ್ಯತಃ

ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಶಿವನ ಆದೇಶದಿಂದ ಅವು ಇಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿವನೇ ಲಿಂಗ, ಏಕೆಂದರೆ ಲಿಂಗವೇ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಯತೋ ನ ತದನಾಜ್ಞಾತಂ ಕಾರ್ಯಾಯ ಪ್ರಭವೇತ್ಸ್ವತಃ ತತೋ ಜಾತಸ್ಯ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ತತ್ರೈವ ವಿಲಯೋ ಯತಃ

ಅವನ ಆದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೂ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗದು; ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ವಿಶ್ವ ಹುಟ್ಟಿ, ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನೇನ ಲಿಂಗತಾಂ ತಸ್ಯ ಭವೇನ್ನಾನ್ಯೇನ ಕೇನಚಿತ್ ಲಿಂಗಂ ಚ ಶಿವಯೋರ್ದೇಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಯಸ್ಮಾದಧಿಷ್ಠಿತಮ್

ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅವನಿಗೆ ಲಿಂಗದ ಸ್ಥಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ; ಲಿಂಗವೇ ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ದೇಹ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಇಬ್ಬರೂ ಆಳುತ್ತಾರೆ.

ಅತಸ್ತತ್ರ ಶಿವಃ ಸಾಮ್ಬೋ ನಿತ್ಯಮೇವ ಸಮರ್ಚಯೇತ್ ಲಿಂಗವೇದೀ ಮಹಾದೇವೀ ಲಿಂಗಂ ಸಾಕ್ಷಾನ್ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಆದುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಅಂಬೆಯೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಲಿಂಗವೇ ವೇದಿ, ಮಹಾದೇವಿ, ಮತ್ತು ಲಿಂಗವೇ ನೇರವಾಗಿ ಮಹೇಶ್ವರನು.

ತಯೋಃ ಸಂಪೂಜನಾದೇವ ಸ ಚ ಸಾ ಚ ಸಮರ್ಚಿತೌ ನ ತಯೋರ್ಲಿಂಗದೇಹತ್ವಂ ವಿದ್ಯತೇ ಪರಮಾರ್ಥತಃ

ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಮತ್ತು ಅವಳು ಇಬ್ಬರೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ನಿಜವಾಗಿ, ಇವರಿಗೆ ಲಿಂಗದ ದೇಹ ರೂಪವಿಲ್ಲ.

ಯತಸ್ತ್ವೇತೌ ವಿಶುದ್ಧೌ ತೌ ದೇಹಸ್ತದುಪಚಾರತಃ ತದೇವ ಪರಮಾ ಶಕ್ತಿಃ ಶಿವಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ

ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಶುದ್ಧರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರ ದೇಹಗಳು ಕೇವಲ ರೂಪಕ ಮಾತ್ರ; ಅದು ಶಿವನ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪರಾಶಕ್ತಿ.

ಶಕ್ತಿರಾಜ್ಞಾಂ ಯದಾದತ್ತೇ ಪ್ರಸೂತೇ ತಚ್ಚರಾಚರಮ್ ನ ತಸ್ಯ ಮಹಿಮಾ ಶಕ್ಯೋ ವಕ್ತುಂ ವರ್ಷಶತೈರಪಿ

ಶಕ್ತಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಚರಾಚರ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನ ಮಹಿಮೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಹೇಳಲಾಗದು.

ಯೇನಾದೌ ಮೋಹಿತೌ ಸ್ಯಾತಾಂ ಬ್ರಹ್ಮನಾರಾಯಣಾವಪಿ ಪುರಾ ತ್ರಿಭುವನಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪ್ರಲಯೇ ಸಮುಪಸ್ಥಿತೇ

ಯಾರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣರೂ ಕೂಡ ಮೋಹಿತರಾದರು, ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಳಯ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ.

ವಾರಿಶಯ್ಯಾಗತೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಸುಷ್ವಾಪಾನಾಕುಲಃ ಸುಖಮ್ ಯದೃಚ್ಛಯಾ ಗತಸ್ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಲೋಕಪಿತಾಮಹಃ

ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ವಿಷ್ಣು, ಆಳನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದನು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು.