ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ವಿತಸ್ತಿದ್ವಿಗುಣೋನ್ನತ್ಯಾ ನಾಭಿಮನ್ತಃ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ಮಧ್ಯಂ ಚ ಮಧ್ಯಮಾಂಗುಲ್ಯಾ ಮಧ್ಯಮೋತ್ತಮಪರ್ವಣೋಃ

ಅದರ ಎತ್ತರವನ್ನು ಎರಡು ವಿತಸ್ತಿಗಳಷ್ಟು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅದು ನಾಭಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇರಬಾರದು; ಮಧ್ಯವನ್ನು ಮಧ್ಯಮ ಬೆರಳಿನ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಸಂಧಿಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಬೇಕು.

ಅಂಗುಲೈಃ ಕಥ್ಯತೇ ಸದ್ಭಿಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಭಿಃ ಕರಃ ಮೇಖಲಾನಾಂ ತ್ರಯಂ ವಾಪಿ ದ್ವಯಮೇಕಮಥಾಪಿ ವಾ

ಪಂಡಿತರು ಒಂದು ಕೈಯನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅದರ ಸುತ್ತ ಮೂರು, ಎರಡು ಅಥವಾ ಒಂದು ಮೆಖಲೆಯನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು.

ಯಥಾಶೋಭಂ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಮಿಷ್ಟಂ ಮೃದಾ ಸ್ಥಿರಮ್ ಅಶ್ವತ್ಥಪತ್ರವದ್ಯೋನಿಂ ಗಜಾಧಾರವದೇವ ವಾ

ಅದನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ, ಮೃದುವಾಗಿ, ಬಲವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ರೂಪಿಸಬೇಕು; ಅದು ಅಶ್ವತ್ಥದ ಎಲೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಅಥವಾ ಆನೆಯ ಆಧಾರದಂತೆ ಇರಬಹುದು.

ಮೇಖಲಾಮಧ್ಯತಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಶ್ಚಿಮೇ ದಕ್ಷಿಣೇ ಽಪಿ ವಾ ಶೋಭನಾಮಗ್ನಿತಃ ಕಿಂಚಿನ್ನಿಮ್ನಾಮುನ್ಮೀಲಿಕಾಂ ಶನೈಃ

ಮೆಖಲೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಅಥವಾ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಬಹುದು; ಅದು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದು, ಅಗ್ನಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ, ನಿಧಾನವಾದ ಬಾಗಿಲುಳ್ಳದಾಗಿರಬೇಕು.

ಅಗ್ರೇಣ ಕುಣ್ಡಾಭಿಮುಖೀಂ ಕಿಂಚಿದುತ್ಸೃಜ್ಯ ಮೇಖಲಾಮ್ ನೋತ್ಸೇಧನಿಯಮೋ ವೇದ್ಯಾಃ ಸಾ ಮಾರ್ದೀ ವಾಥ ಸೈಕತೀ

ಮೆಖಲೆಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಕುಂಡದ ಕಡೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತೆರೆಯಾಗಿ ಬಿಡಬೇಕು; ವೇದಿಯ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಿತ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ, ಅದು ಮೃದುವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಮರಳಿನಂತಿರಬಹುದು.

ಮಂಡಲಂ ಗೋಶಕೃತ್ತೋಯೈರ್ಮಾನಂ ಪಾತ್ರಸ್ಯ ನೋದಿತಮ್ ಕುಣ್ಡಂ ಚ ಮೃನ್ಮಯಂ ವೇದಿಮಾಲಿಪೇದ್ಗೋಮಯಾಂಬುನಾ

ಆ ವೃತ್ತವನ್ನು ಹಸುವಿನ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಪಾತ್ರೆಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಅಗ್ನಿಕುಂಡವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ವೇದಿಯನ್ನು ಹಸುವಿನ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಲೇಪಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ತಾಪಯೇತ್ಪಾತ್ರಂ ಪ್ರೋಕ್ಷಯೇದನ್ಯದಂಭಸಾ ಸ್ವಸೂತ್ರೋಕ್ತಪ್ರಕಾರೇಣ ಕುಣ್ಡಾದೌ ವಿಲ್ಲಿಖೇತ್ತತಃ

ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಬೇರೆ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಬೇಕು. ತಾನು ಅನುಸರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಅಗ್ನಿಕುಂಡ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳ ಮೇಲೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು.

ಸಂಪ್ರೋಕ್ಷ್ಯ ಕಲ್ಪಯೇದ್ದರ್ಭೈಃ ಪುಷ್ಪೈರ್ವಾ ವಹ್ನಿವಿಷ್ಟರಮ್ ಅರ್ಚನಾರ್ಥಂ ಚ ಹೋಮಾರ್ಥಂ ಸರ್ವದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಸಾಧಯೇತ್

ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ದರ್ಭೆ ಅಥವಾ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಗೆ ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಪೂಜೆಗೂ ಹೋಮಕ್ಕೂ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯಕ್ಷಾಲನೀಯಾನಿ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ್ಯಾ ಪ್ರೋಕ್ಷ್ಯ ಶೋಧಯೇತ್ ಮಣಿಜಂ ಕಾಷ್ಠಜಂ ವಾಥ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಾಗಾರಸಮ್ಭವಮ್

ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದ ನಂತರ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಬೇಕು; ಆ ವಸ್ತುಗಳು ರತ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದವೆಯಾದರೂ, ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದವೆಯಾದರೂ ಅಥವಾ ಪಂಡಿತನ ಮನೆತನದಿಂದ ಬಂದವೆಯಾದರೂ.

ಅನ್ಯಂ ವಾಭ್ಯರ್ಹಿತಂ ವಹ್ನಿಂ ತತಃ ಸಾಧಾರಮಾನಯೇತ್ ತ್ರಿಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮಾವೃತ್ಯ ಕುಣ್ಡಾದೇರುಪರಿ ಕ್ರಮಾತ್

ಅಥವಾ, ಇನ್ನೊಂದು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ತರಬೇಕು. ಆಗ, ಅಗ್ನಿಕುಂಡದ ಸುತ್ತ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇರಿಸಬೇಕು.

ವಹ್ನಿಬೀಜಂ ಸಮುಚ್ಚಾರ್ಯ ತ್ವಾದಧೀತಾಗ್ನಿಮಾಸನೇ ಯೋನಿಮಾರ್ಗೇಣ ವಾ ತದ್ವದಾತ್ಮನಃ ಸಂಮುಖೇನ ವಾ

ಅಗ್ನಿಯ ಬೀಜಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಬೇಕು; ಯೋನಿಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅಥವಾ ಸ್ವತಃ ಎದುರಿಗೆ ನೋಡುತ್ತಾ ಹಾಗೆಯೇ ಇರಿಸಬಹುದು.

ನಿಯೋಗಃ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ವಂ ಕುಂಡಂ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಚಕ್ಷಣಃ ಸ್ವನಾಭ್ಯಂತಃಸ್ಥಿತಂ ವಹ್ನಿಂ ತದ್ರಂಧ್ರಾದ್ವಿಸ್ಫುಲಿಂಗವದ್

ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನು ಅಗ್ನಿಕುಂಡದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತನ್ನ ನಾಭಿಯೊಳಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಆ ರಂಧ್ರದಿಂದ ಸ್ಪಟಿಕದಂತೆ ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಇರಿಸಬೇಕು.

ನಿರ್ಗಮ್ಯ ಪಾವಕೇ ಬಹ್ಯೇ ಲೀನಂ ಬಿಂಬಾಕೃತಿ ಸ್ಮರೇತ್ ಆಜ್ಯಸಂಸ್ಕಾರಪರ್ಯಂತಮನ್ವಾಧಾನಪುರಸ್ಸರಮ್

ಅಗ್ನಿ ಹೊರಬಂದ ನಂತರ, ಹೊರಗಿನ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ತುಪ್ಪ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಪೂರ್ವಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.

ಸ್ವಸೂತ್ರೋಕ್ತಕ್ರಮಾತ್ಕುರ್ಯಾನ್ಮೂಲಮನ್ತ್ರೇಣ ಮನ್ತ್ರವಿತ್ ಶಿವಮೂರ್ತಿಂ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ತತೋ ದಕ್ಷಿಣಪಾರ್ಶ್ವತಃ

ತಾನು ಅನುಸರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕ್ರಮದಂತೆ, ಮಂತ್ರಜ್ಞನು ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಮೊದಲಿಗೆ ಶಿವನ ರೂಪವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು.

ನ್ಯಸ್ಯ ಮನ್ತ್ರಂ ಘೃತೇ ಮುದ್ರಾಂ ದರ್ಶಯೇದ್ಧೇನುಸಂಜ್ಞಿತಾಮ್ ಸ್ರುಕ್ಸ್ರುವೌ ತೈಜಸೌ ಗ್ರಾಹ್ಯೌ ನ ಕಾಂಸ್ಯಾಯಸಸೈಸಕೌ

ಘೃತದ ಮೇಲೆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಹಸುವಿನ ಹೆಸರಿನ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸ್ರುಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ರುವ ಎಂಬ ಚಮಚಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕು; ಅವುಗಳು ಬಂಗಾರದದಿಂದ ಮಾಡಿದವುಗಳಾಗಿರಬೇಕು, ಕಂಚು, ಕಬ್ಬಿಣ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದವುಗಳಾಗಿರಬಾರದು.

ಯಜ್ಞದಾರುಮಯೌ ವಾಪಿ ಸ್ಮಾರ್ತೌ ವಾ ಶಿಲ್ಪಸಮ್ಮತೌ ಪರ್ಣೇ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮವೃಕ್ಷಾದೇರಚ್ಛಿದ್ರೇ ಮಧ್ಯ ಉತ್ಥಿತೇ

ಅಥವಾ, ಅವುಗಳು ಯಜ್ಞದ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದವುಗಳಾಗಬಹುದು, ಅಥವಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಕಲೆಯು ಒಪ್ಪಿದಂತೆ ಇರಬಹುದು. ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮವೃಕ್ಷದ ಇಲೆಗಳಿಂದ, ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಮುರಿಯದೆ ಬಂದ ಇಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರಬಹುದು.

ಸಂಸೃಜ್ಯ ದರ್ಭೈಸ್ತೌ ವಹ್ನೌ ಸಂತಾಪ್ಯ ಪ್ರೋಕ್ಷಯೇತ್ಪುನಃ ಪಾರಾರ್ಷರ್ಚ್ಯಸ್ವಸೂತ್ರೋಕ್ತಕ್ರಮೇಣ ಶಿವಪೂರ್ವಕೈಃ

ಆ ಚಮಚಗಳನ್ನು ದರ್ಭೆಗಿಡಗಳಿಂದ ಸೇರಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಬೇಕು. ತಾನು ಅನುಸರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕ್ರಮದಂತೆ, ಶಿವಪೂಜೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಜುಹುಯಾದಷ್ಟಭಿರ್ಬೀಜೈರಗ್ನಿಸಂಸ್ಕಾರಸಿದ್ಧಯೇ ಭ್ರುಂಸ್ತುಂಬ್ರುಶ್ರುಂ ಕ್ರಮೇಣೈವ ಪುಂಡ್ರಂದ್ರಮಿತ್ಯತಃ ಪರಮ್

ಅಗ್ನಿಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಎಂಟು ಬೀಜಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಕ್ರಮವಾಗಿ 'ಭ್ರುಂ', 'ಸ್ತುಂ', 'ಬ್ರುಶ್ರುಂ', 'ಪುಂಡ್ರಂ', 'ದ್ರಂ' ಮತ್ತು ಇತರ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

ಬೀಜಾನಿ ಸಪ್ತ ಸಪ್ತಾನಾಂ ಜಿಹ್ವಾನಾಮನುಪೂರ್ವಶಃ ತ್ರಿಶಿಖಾ ಮಧ್ಯಮಾ ಜಿಹ್ವಾ ಬಹುರೂಪಸಮಾಹ್ವಯಾ

ಏಳು ಬೀಜಮಂತ್ರಗಳು ಅಗ್ನಿಯ ಏಳು ನಾಲಿಗೆಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇವೆ. ಮಧ್ಯದ ನಾಲಿಗೆಗೆ 'ತ್ರಿಶಿಖಾ' ಎಂದು ಹೆಸರಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ರಕ್ತಾಗ್ನೇಯೀ ನೈರೃತೀ ಚ ಕೃಷ್ಣಾನ್ಯಾ ಸುಪ್ರಭಾ ಮತಾ ಅತಿರಿಕ್ತಾ ಮರುಜ್ಜಿಹ್ವಾ ಸ್ವನಾಮಾನುಗುಣಪ್ರಭಾ

ಆ ನಾಲಿಗೆಗಳು: ಕೆಂಪು, ಅಗ್ನಿಯ ಸ್ವರೂಪ, ನೈಋತಿ ದಿಕ್ಕಿನದು, ಕಪ್ಪು, 'ಸುಪ್ರಭಾ' ಎಂದು ಕರೆಯುವದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 'ಮರುಜ್ಜಿಹ್ವಾ' ಎಂಬುದು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ.

ಸ್ವಬಿಜಾನನ್ತರಂ ವಾಚ್ಯಾ ಸ್ವಾಹಾಂತಞ್ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಜಿಹ್ವಾಮಂತ್ರೈಸ್ತು ತೈರ್ಹುತ್ವಾಜ್ಯಂ ಜಿಹ್ವಾಸ್ತ್ವೇಕೈಕಶ ಕ್ರಮಾತ್

ಪ್ರತಿ ಬೀಜಮಂತ್ರದ ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ 'ಸ್ವಾಹಾ' ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು. ಆ ನಾಲಿಗೆ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಾಲಿಗೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

ರಂ ವಹ್ನಯೇತಿ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಮಧ್ಯೇ ಹುತ್ವಾಹುತಿತ್ರಯಮ್ ಸರ್ಪಿಷಾ ವಾ ಸಮಿದ್ಭಿರ್ವಾ ಪರಿಷೇಚನಮಾಚರೇತ್

ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 'ರಂ', 'ವಹ್ನಯೇ', 'ಸ್ವಾಹಾ' ಎಂದು ಮೂರು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ತುಪ್ಪದಿಂದ ಅಥವಾ ಸಮಿದ್ಗಳಿಂದ ಪಾರಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಏವಂ ಕೃತೇ ಶಿವಾಗ್ನಿಃ ಸ್ಯಾತ್ಸ್ಮರೇತ್ತತ್ರ ಶಿವಾಸನಮ್ ತತ್ರಾವಾಹ್ಯ ಯಜೇದ್ದೇವಮರ್ಧನಾರೀಶ್ವರಂ ಶಿವಮ್ ದೀಪಾನ್ತಂ ಪರಿಷಿಚ್ಯಾಥ ಸಮಿದ್ಧೋಮಂ ಸಮಾಚರೇತ್

ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಶಿವನ ಅಗ್ನಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶಿವಾಸನವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ದೀಪದವರೆಗೆ ಪಾರಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳಗಿದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು.

ತಾಃ ಪಾಲಾಶ್ಯಃ ಪರಾ ವಾಪಿ ಯಾಜ್ಞಿಯಾ ದ್ವಾದಶಾಂಗುಲಾಃ ಅವಕ್ರಾ ನ ಸ್ವಯಂ ಶುಷ್ಕಾಸ್ಸತ್ವಚೋ ನಿರ್ವ್ರಣಾಃ ಸಮಾಃ

ಪಲಾಶ ಮರದ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮರದ ಹೋಮದ ಕಡ್ಡಿಗಳು ಹನ್ನೆರಡು ಬೆರಳಿನಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕು. ಅವುಗಳು ನೇರವಾಗಿರಬೇಕು, ಸ್ವತಃ ಒಣಗಿರಬಾರದು, ಹೊರಚರ್ಮ سالمವಾಗಿರಬೇಕು, ಗಾಯವಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಾನ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರಬೇಕು.

ದಶಾಂಗುಲಾ ವಾ ವಿಹಿತಾಃ ಕನಿಷ್ಠಾಂಗುಲಿಸಂಮಿತಾಃ ಪ್ರಾದೇಶಮಾತ್ರಾ ವಾಲಾಭೇ ಹೋತವ್ಯಾಃ ಸಕಲಾ ಅಪಿ

ಅಥವಾ ಆ ಕಡ್ಡಿಗಳು ಹತ್ತು ಬೆರಳಿನಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರಬಹುದು, ಅದು ಚಿಕ್ಕ ಬೆರಳಿನಿಂದ ಅಳೆಯಬೇಕು ಅಥವಾ ಕೈಯಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರಬಹುದು. ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ದೂರ್ವಾಪತ್ರಸಮಾಕಾರಾಂ ಚತುರಂಗುಲಮಾಯತಾಮ್ ದದ್ಯಾದಾಜ್ಯಾಹುತಿಂ ಪಶ್ಚಾದನ್ನಮಕ್ಷಪ್ರಮಾಣತಃ

ನಂತರ, ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲಿನ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಬೆರಳಿನಷ್ಟು ಉದ್ದದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಒಂದು ಅಕ್ಕಿ ಕಾಳಿನಷ್ಟು ಅಳತೆಯ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಲಾಜಾಂಸ್ತಥಾ ಸರ್ಷಪಾಂಶ್ಚ ಯವಾಂಶ್ಚೈವ ತಿಲಾಂಸ್ತಥಾ ಸರ್ಪಿಷಾಕ್ತಾನಿ ಭಕ್ಷ್ಯಾಣಿ ಲೇಹ್ಯಚೋಷ್ಯಾಣಿ ಸಮ್ಭವೇ

ಹಾಗೆಯೇ, ಲಾಜು, ಸಾಸಿವೆ, ಜೋಳ, ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ತಿನ್ನುವ, ಲೇಹ್ಯ, ಚೋಷ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ ಇದ್ದರೆ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು.

ದಶೈವಾಹುತಯಸ್ತತ್ರ ಪಞ್ಚ ವಾ ತ್ರಿತಯಂ ಚ ವಾ ಹೋತವ್ಯಾಃ ಶಕ್ತಿತೋ ದದ್ಯಾದೇಕಮೇವಾಥ ವಾಹುತಿಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಐದು ಅಥವಾ ಮೂರು ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಒಂದು ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನಾದರೂ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಶ್ರುವೇಣಾಜ್ಯಂ ಸಮಿತ್ಯಾದ್ಯಾಸ್ರುಚಾಶೇಷಾತ್ಕರೇಣ ವಾ ತತ್ರ ದಿವ್ಯೇನ ಹೋತವ್ಯಂ ತೀರ್ಥೇನಾರ್ಷೇಣ ವಾ ತಥಾ

ಅರ್ಜುನವನ್ನು ಹೋಮದ ಚಮಚದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಅದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೈಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು. ದೈವಿಕ ಅಥವಾ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಪಾತ್ರದಿಂದ, ಅಥವಾ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು.