ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ರಕ್ತಚನ್ದನಪುಷ್ಪಾಢ್ಯಂ ಪಾನೀಯಂ ಚಾತಿಶೀತಲಮ್ ಮೃದು ಏಲಾರಸಾಕ್ತಂ ಚ ಖಣ್ಡಂ ಪೂಗಫಲಸ್ಯ ಚ

ಕೆಂಪು ಚಂದನ ಮತ್ತು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ತುಂಬಾ ತಂಪಾದ ನೀರು, ಎಲಕ್ಕಿ ರಸದಿಂದ ಸುವಾಸನೆಯಾದ ಮೃದುವಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಪೂಕಾಯಿ ಹಣ್ಣಿನ ತುಂಡನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ದಲಾನಿ ನಾಗವಲ್ಲ್ಯಾಶ್ಚ ಯುಕ್ತಾನಿ ಖದಿರಾದಿಭಿಃ ಗೌರಾಣಿ ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣಾನಿ ವಿಹಿತಾನಿ ಶಿವಾನಿ ಚ ಶೈಲಮೇವ ಸಿತಂ ಚೂರ್ಣಂ ನಾತಿರೂಕ್ಷಂ ನ ದೂಷಿತಮ್

ನಾಗವಳ್ಳಿ ಎಲೆಗಳು, ಖದಿರ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ, ಸರಿಯಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಶುಭವಾದವು; ಬೆಳ್ಳಿಯಂತಹ ಪುಡಿ, ಹೆಚ್ಚು ಕರಕವಾಗಿರಬಾರದು, ಅಶುದ್ಧವಾಗಿರಬಾರದು.

ಕರ್ಪೂರಂ ಚಾಥ ಕಂಕೋಲಂ ಜಾತ್ಯಾದಿ ಚ ನವಂ ಶುಭಮ್ ಆಲೇಪನಂ ಚನ್ದನಂ ಸ್ಯಾನ್ಮೂಲಕಾಷ್ಠಂರಜೋಮಯಮ್

ಕರ್ಪೂರ, ಕಂಕೋಳ, ಹೊಸ ಜಾತಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಭವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳು; ಲೇಪನಕ್ಕೆ ಬೇರು, ಮರ ಅಥವಾ ಧೂಳಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಚಂದನವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

ಕಸ್ತೂರಿಕಾ ಕುಂಕುಮಂ ಚ ರಸೋ ಮೃಗಮದಾತ್ಮಕಃ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಸುರಭೀಣ್ಯೇವ ಪವಿತ್ರಾಣಿ ಶುಭಾನಿ ಚ

ಕಸ್ತೂರಿ, ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ಮೃಗಮದದ ರಸ; ಸುಗಂಧಿತ, ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದ ಹೂಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಿರ್ಗಂಧಾನ್ಯುಗ್ರಗಂಧಾನಿ ದೂಷಿತಾನ್ಯುಷಿತಾನಿ ಚ ಸ್ವಯಮೇವ ವಿಶೀರ್ಣಾನಿ ನ ದೇಯಾನಿ ಶಿವಾರ್ಚನೇ

ಗಂಧವಿಲ್ಲದ, ದುರ್ಗಂಧದ, ಹಾಳಾದ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಹೂಗಳು, ಅಥವಾ ಸ್ವತಃ ಬಿದ್ದ ಹೂಗಳನ್ನು ಶಿವನ ಪೂಜೆಗೆ ಬಳಸಬಾರದು.

ವಾಸಾಂಸಿ ಚ ಮೃದೂನ್ಯೇವ ತಪನೀಯಮಯಾನಿ ಚ ವಿದ್ಯುದ್ವಲಯಕಲ್ಪಾನಿ ಭೂಷಣಾನಿ ವಿಶೇಷತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಉಡುಪುಗಳು ತುಂಬಾ ಮೃದುವಾಗಿವೆ, ಕೆಲವು ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಆಭರಣಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಿಂಚಿನ ವಲಯಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಸರ್ವಾಣ್ಯೇತಾನಿ ಕರ್ಪೂರನಿರ್ಯಾಸಾಗುರುಚನ್ದನೈಃ ಆಧೂಪಿತಾನಿ ಪುಷ್ಪೌಘೈರ್ವಾಸಿತಾನಿ ಸಮಂತತಃ

ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ಕರ್ಪೂರ, ಗಂಧದ ರಾಳು, ಅಗರು, ಚಂದನದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸುಗಂಧಮಯವಾಗಿಸಿ, ಹೂವಿನ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುಗಂಧ ತುಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಚನ್ದನಾಗುರುಕರ್ಪೂರಕಾಷ್ಠಗುಗ್ಗುಲುಚೂರ್ಣಿಕೈಃ ಘೃತೇನ ಮಧುನಾ ಚೈವ ಸಿದ್ಧೋ ಧೂಪಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ

ಚಂದನ, ಅಗರು, ಕರ್ಪೂರ, ಮರದ ತುಂಡು, ಗುಗ್ಗುಳಿನ ಪುಡಿ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜೇನು ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಧೂಪವನ್ನು ಬಹಳ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಪಿಲಾಸಮ್ಭವೇನೈವ ಘೃತೇನಾತಿಸುಗನ್ಧಿನಾ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರದೀಪಿತಾ ದೀಪಾಃ ಶಸ್ತಾಃ ಕರ್ಪೂರಸಂಯುತಾಃ

ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಗಂಧ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕರ್ಪೂರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗಿಸುವ ದೀಪಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪಞ್ಚಗವ್ಯಂ ಚ ಮಧುರಂ ಪಯೋ ದಧಿ ಘೃತಂ ತಥಾ ಕಪಿಲಾಸಮ್ಭವಂ ಶಮ್ಭೋರಿಷ್ಟಂ ಸ್ನಾನೇ ಚ ಪಾನಕೇ

ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನಿಂದ ದೊರಕಿದ ಮಧುರವಾದ ಪಂಚಗವ್ಯ, ಶಂಭುವಿಗೆ ಸ್ನಾನಕ್ಕೂ ಪಾನಕ್ಕೂ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯ.

ಆಸನಾನಿ ಚ ಭದ್ರಾಣಿ ಗಜದಂತಮಯಾನಿ ಚ ಸುವರ್ಣರತ್ನಯುಕ್ತಾನಿ ಚಿತ್ರಾಣ್ಯಾಸ್ತರಣಾನಿ ಚ

ಆನೇಕೊಂಬಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶುಭಾಸನಗಳು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸುಂದರವಾದ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಹಾಸುಗಳು ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ಮೃದೂಪಧಾನಯುಕ್ತಾನಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೂಲಮಯಾನಿ ಚ ಉಚ್ಚಾವಚಾನಿ ರಮ್ಯಾಣಿ ಶಯನಾನಿ ಸುಖಾನಿ ಚ

ಮೃದು ತಲಪಾಗಳಿರುವ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹತ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ, ಎತ್ತರ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ, ಸುಂದರವಾದ ಮತ್ತು ಆರಾಮದಾಯಕ ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಇರಬೇಕು.

ನದ್ಯಸ್ಸಮುದ್ರಗಾಮಿನ್ಯಾ ನಟಾದ್ವಾಮ್ಭಃ ಸಮಾಹೃತಮ್ ಶೀತಞ್ಚ ವಸ್ತ್ರಪೂತಂ ತದ್ವಿಶಿಷ್ಟಂ ಸ್ನಾನಪಾನಯೋಃ

ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಸರೋವರಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ನೀರನ್ನು, ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಶೋಧಿಸಿ ತಂಪಾಗಿಸಿದ ನೀರು ಸ್ನಾನಕ್ಕೂ ಕುಡಿಯಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ.

ಛತ್ರಂ ಶಶಿನಿಭಂ ಚಾರು ಮುಕ್ತಾದಾಮವಿರಾಜಿತಮ್ ನವರತ್ನಚಿತಂ ದಿವ್ಯಂ ಹೇಮದಣ್ಡಮನೋಹರಮ್

ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ನವರತ್ನಗಳಿಂದ ಜಡಿತವಾದ, ದಿವ್ಯವಾದ, ಚಿನ್ನದ ಕಂಬದ ಸುಂದರವಾದ ಛತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ಚಾಮರೇ ಚ ಸಿತೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮೇ ಚಾಮೀಕರಪರಿಷ್ಕೃತೇ ರಾಜಹಂಸದ್ವಯಾಕಾರೇ ರತ್ನದಂಡೋಪಶೋಭಿತೇ

ಬಿಳಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿರುವ, ರಾಜಹಂಸದ ಜೋಡಿಯ ಆಕಾರದ, ರತ್ನದ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಚಾಮರಗಳು ಇರಬೇಕು.

ದರ್ಪಣಂ ಚಾಪಿ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧಂ ದಿವ್ಯಗನ್ಧಾನುಲೇಪನಮ್ ಸಮಂತಾದ್ರತ್ನಸಞ್ಛನ್ನಂ ಸ್ರಗ್ವೈರೈಶ್ಚಾಪಿ ಭೂಷಿತಮ್

ತುಂಬಾ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ, ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಬಳಿದ, ಸುತ್ತಲೂ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ, ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕನ್ನಡಿಯೂ ಇರಬೇಕು.

ಗಮ್ಭೀರನಿನದಃ ಶಂಖೋ ಹಂಸಕುಂದೇನ್ದುಸನ್ನಿಭಃ ಆಸ್ವಪೃಷ್ಠಾದಿದೇಶೇಷು ರತ್ನಚಾಮೀಕರಾಚಿತಃ

ಆಳವಾದ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳ ಶಂಖ, ಹಂಸ, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವದು; ಅದರ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರತ್ನ ಹಾಗೂ ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿವೆ.

ಕಾಹಲಾನಿ ಚ ರಮ್ಯಾಣಿ ನಾನಾನಾದಕರಾಣಿ ಚ ಸುವರ್ಣನಿರ್ಮಿತಾನ್ಯೇವ ಮೌಕ್ತಿಕಾಲಂಕೃತಾನಿ ಚ

ಸುಂದರವಾದ, ವಿಭಿನ್ನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡುವ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಹಳೆಗಳು ಇರಬೇಕು.

ಭೇರೀಮೃದಂಗಮುರಜತಿಮಿಚ್ಛಪಟಹಾದಯಃ ಸಮುದ್ರಕಲ್ಪಸನ್ನಾದಾಃ ಕಲ್ಪನೀಯಾಃ ಪ್ರಯತ್ನತಃ

ಭೇರಿ, ಮೃದಂಗ, ತಾಳಗಳು ಮತ್ತು ಪಟಹಗಳು, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಘನವಾದ ಶಬ್ದವನ್ನು ನೀಡುವವು, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಜೋಡಿಸಬೇಕು.

ಭಾಂಡಾನ್ಯಪಿ ಚ ರಮ್ಯಾಣಿ ಪತ್ರಾಣ್ಯಪಿ ಚ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ

ಅಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಸುಂದರವಾದ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ತಟ್ಟೆಗಳು ಕೂಡ ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ಆಲಯಂ ಚ ಮಹೇಶಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ ರಾಜಾವಸಥವತ್ಕಲ್ಪ್ಯಂ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತಲಕ್ಷಣಮ್

ಮಹೇಶ್ವರನಾದ ಶಿವನ ಗೃಹವನ್ನು, ರಾಜಮಹಲದಂತೆ, ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

ಉಚ್ಚಪ್ರಾಕಾರಸಂಭಿನ್ನಂ ಭೂಧರಾಕಾರಗೋಪುರಮ್ ಅನೇಕರತ್ನಸಂಚ್ಛನ್ನಂ ಹೇಮದ್ವಾರಕಪಾಟಕಮ್

ಎತ್ತರವಾದ ಗೋಡೆಗಳು, ಪರ್ವತದಂತೆ ದ್ವಾರಗಳು, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ, ಚಿನ್ನದ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಇರಬೇಕು.

ತಪ್ತಜಾಂಬೂನದಮಯಂ ರತ್ನಸ್ತಮ್ಭಶತಾವೃತಮ್ ಮುಕ್ತಾದಾಮವಿತಾನಾಢ್ಯಂ ವಿದ್ರುಮದ್ವಾರತೋರಣಮ್

ತಪ್ಪಿದ ಜಾಂಬೂನದದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ನೂರಾರು ರತ್ನದ ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ಆವೃತವಾದ, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳ ಛತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಪವಳದ ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ತೋರಣಗಳಿರುವ ಮನೆ ಇರಬೇಕು.

ಚಾಮೀಕರಮಯೈರ್ದಿವ್ಯೈರ್ಮುಕುಟೈಃ ಕುಮ್ಭಲಕ್ಷಣೈಃ

ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ದೇವಮೂಕುಟಗಳು, ಕುಂಭದ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.

ರಾಜನ್ಯಾರ್ಹನಿವಾಸೈಶ್ಚ ರಾಜವೀಥ್ಯಾದಿಶೋಭಿತೈಃ ಪ್ರೋಚ್ಛ್ರಿತಪ್ರಾಂಶುಶಿಖರೈಃ ಪ್ರಾಸಾದೈಶ್ಚ ಸಮಂತತಃ

ರಾಜರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಭವ್ಯಮನೆಗಳು, ರಾಜಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವುದು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಸಾದಗಳು ಇದ್ದವು.

ಆಸ್ಥಾನಸ್ಥಾನವರ್ಯೈಶ್ಚ ಸ್ಥಿತೈರ್ದಿಕ್ಷು ವಿದಿಕ್ಷು ಚ ಅತ್ಯನ್ತಾಲಂಕೃತಪ್ರಾಂತಮಂತರಾವರಣೈರಿವ

ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಸನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದವು, ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಾಕಾರಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

ಉತ್ತಮಸ್ತ್ರೀಸಹಸ್ರೈಶ್ಚ ನೃತ್ಯಗೇಯವಿಶಾರದೈಃ ವೇಣುವೀಣಾವಿದಗ್ಧೈಶ್ಚ ಪುರುಷೈರ್ಬಹುಭಿರ್ಯುತಮ್

ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತವಾದ ಸಾವಿರಾರು ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಹಾಗೆಯೇ ವೇಣು ಮತ್ತು ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು ಕೂಡಿದ್ದರು.

ರಕ್ಷಿತಂ ರಕ್ಷಿಭಿರ್ವೀರೈರ್ಗಜವಾಜಿರಥಾನ್ವಿತೈಃ ಅನೇಕಪುಷ್ಪವಾಟೀಭಿರನೇಕೈಶ್ಚ ಸರೋವರೈಃ

ವೀರರಾದ ರಕ್ಷಕರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಆನೆ, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ರಥಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಅನೇಕ ಹೂವಿನ ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸರೋವರಗಳು ಇದ್ದವು.

ದೀರ್ಘಿಕಾಭಿರನೇಕಾಭಿರ್ದಿಗ್ವಿದಿಕ್ಷು ವಿರಾಜಿತಮ್ ವೇದವೇದಾಂತತತ್ತ್ವಜ್ಞೈಶ್ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರಪರಾಯಣೈಃ

ಅನೇಕ ದೀರ್ಘಿಕೆಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ವೇದ, ವೇದಾಂತ ಮತ್ತು ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರೂ, ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರೂ ಇದ್ದರು.