ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ವಾಯವ್ಯಾಂ ಪುನರೈಶಾನ್ಯಾಂ ಚತುರ್ದಿಕ್ಷು ತತಃ ಪರಮ್ ಗರ್ಭಾವರಣಮಾಖ್ಯಾತಂ ಮನ್ತ್ರಸಂಘಾತಮೇವ ವಾ

ವಾಯುವ್ಯ, ಮತ್ತೆ ಈಶಾನ್ಯ, ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಒಳಗಿನ ಆವರಣವನ್ನು ಅಥವಾ ಮಂತ್ರಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಹೃದಯಾದ್ಯಸ್ತ್ರಪರ್ಯಂತಮಥವಾಪಿ ಸಮರ್ಚಯೇತ್ ತದ್ಬಹಿಃ ಪೂರ್ವತಃ ಶಕ್ರಂ ಯಮಂ ದಕ್ಷಿಣತೋ ಯಜೇತ್

ಹೃದಯದಿಂದ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದರ ಹೊರಗಡೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಯಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ವರುಣಂ ವಾರುಣೇ ಭಾಗೇ ಧನದಂ ಚೋತ್ತರೇ ಬುಧಃ ಈಶಮೈಶೇ ಽನಲಂ ಸ್ವೀಯೇ ನೈರೃತೇ ನಿರೃತಿಂ ಯಜೇತ್

ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವರుణನನ್ನು, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನನ್ನು, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಬುಧನನ್ನು; ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರೃತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಮಾರುತೇ ಮಾರುತಂ ವಿಷ್ಣುಂ ನೈರೃತೇ ವಿಧಿಮೈಶ್ವರೇ ಬಹಿಃಪದ್ಮಸ್ಯ ವಜ್ರಾದ್ಯಾನ್ಯಬ್ಜಾಂತಾನ್ಯಾಯುಧಾನ್ಯಪಿ

ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಯುವನ್ನು, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿ ಪ್ರಕಾರ ಈಶ್ವರನನ್ನು; ಕಮಲದ ಹೊರಗಡೆ ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಸಿದ್ಧರೂಪಾಣ್ಯಾಶಾಸು ಲೋಕೇಶಾನಾಂ ಕ್ರಮಾದ್ಯಜೇತ್ ದೇವಂ ದೇವೀಂ ಚ ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಸರ್ವಾವರಣದೇವತಾಃ

ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ದೇವರು ಮತ್ತು ದೇವಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಎಲ್ಲಾ ಆವರಣದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಬದ್ಧಾಂಜಲಿಪುಟಾ ಧ್ಯೇಯಾಃ ಸಮಾಸೀನಾ ಯಥಾಸುಖಮ್ ಸರ್ವಾವರಣದೇವಾನಾಂ ಸ್ವಾಭಿಧಾನೈರ್ನಮೋಯುತೈಃ

ಹಸ್ತಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುಳಿತು, ಎಲ್ಲ ಆವರಣದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಪುಷ್ಪೈಃ ಸಂಪೂಜನಂ ಕುರ್ಯಾನ್ನತ್ವಾ ಸರ್ವಾನ್ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಗರ್ಭಾವರಣಮೇವಾಪಿ ಯಜೇತ್ಸ್ವಾವರಣೇನ ವಾ

ಹೂಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು; ಒಳಗಿನ ಆವರಣವನ್ನೂ ಅಥವಾ ತನ್ನ ಆವರಣವನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಯೋಗೇ ಧ್ಯಾನೇ ಜಪೇ ಹೋಮೇ ವಾಹ್ಯೇ ವಾಭ್ಯಂತರೇ ಽಪಿ ವಾ ಹವಿಶ್ಚ ಷಡ್ವಿಧಂ ದೇಯಂ ಶುದ್ಧಂ ಮುದ್ಗಾನ್ನಮೇವ ಚ

ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ, ಜಪ, ಹೋಮ, ಹೊರಗಿನ ಅಥವಾ ಒಳಗಿನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ, ಹವಿಯನ್ನು ಆರೂ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧವಾದ ಹಸಿರು ಹುರುಳಿಕಾಳುಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪಾಯಸಂ ದಧಿಸಂಮಿಶ್ರಂ ಗೌಡಂ ಚ ಮಧುನಾಪ್ಲುತಮ್ ಏತೇಷ್ವೇಕಮನೇಕಂ ವಾ ನಾನಾವ್ಯಂಜನಸಂಯುತಮ್

ಹಾಲು ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾಯಸ, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಜೇನು ಸೇರಿಸಿದ ಮಿಠಾಯಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅಥವಾ ಅನೇಕವನ್ನು, ವಿವಿಧ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು.

ಗುಡಖಂಡನ್ವಿತಂ ದದ್ಯಾನ್ಮಥಿತಂ ದಧಿ ಚೋತ್ತಮಮ್ ಭಕ್ಷ್ಯಾಣ್ಯಪೂಪಮುಖ್ಯಾನಿ ಸ್ವಾದುಮಂತಿ ಫಲಾನಿ ಚ

ಬೆಲ್ಲದ ತುಂಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಥಿಸಿದ ಉತ್ತಮ ಮೊಸರು, ಅಪೂಪ ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯವಾದ ತಿನಿಸುಗಳು, ರುಚಿಯಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ರಕ್ತಚನ್ದನಪುಷ್ಪಾಢ್ಯಂ ಪಾನೀಯಂ ಚಾತಿಶೀತಲಮ್ ಮೃದು ಏಲಾರಸಾಕ್ತಂ ಚ ಖಣ್ಡಂ ಪೂಗಫಲಸ್ಯ ಚ

ಕೆಂಪು ಚಂದನ ಮತ್ತು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ತುಂಬಾ ತಂಪಾದ ನೀರು, ಎಲಕ್ಕಿ ರಸದಿಂದ ಸುವಾಸನೆಯಾದ ಮೃದುವಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಪೂಕಾಯಿ ಹಣ್ಣಿನ ತುಂಡನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ದಲಾನಿ ನಾಗವಲ್ಲ್ಯಾಶ್ಚ ಯುಕ್ತಾನಿ ಖದಿರಾದಿಭಿಃ ಗೌರಾಣಿ ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣಾನಿ ವಿಹಿತಾನಿ ಶಿವಾನಿ ಚ ಶೈಲಮೇವ ಸಿತಂ ಚೂರ್ಣಂ ನಾತಿರೂಕ್ಷಂ ನ ದೂಷಿತಮ್

ನಾಗವಳ್ಳಿ ಎಲೆಗಳು, ಖದಿರ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ, ಸರಿಯಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಶುಭವಾದವು; ಬೆಳ್ಳಿಯಂತಹ ಪುಡಿ, ಹೆಚ್ಚು ಕರಕವಾಗಿರಬಾರದು, ಅಶುದ್ಧವಾಗಿರಬಾರದು.

ಕರ್ಪೂರಂ ಚಾಥ ಕಂಕೋಲಂ ಜಾತ್ಯಾದಿ ಚ ನವಂ ಶುಭಮ್ ಆಲೇಪನಂ ಚನ್ದನಂ ಸ್ಯಾನ್ಮೂಲಕಾಷ್ಠಂರಜೋಮಯಮ್

ಕರ್ಪೂರ, ಕಂಕೋಳ, ಹೊಸ ಜಾತಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಭವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳು; ಲೇಪನಕ್ಕೆ ಬೇರು, ಮರ ಅಥವಾ ಧೂಳಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಚಂದನವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

ಕಸ್ತೂರಿಕಾ ಕುಂಕುಮಂ ಚ ರಸೋ ಮೃಗಮದಾತ್ಮಕಃ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಸುರಭೀಣ್ಯೇವ ಪವಿತ್ರಾಣಿ ಶುಭಾನಿ ಚ

ಕಸ್ತೂರಿ, ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ಮೃಗಮದದ ರಸ; ಸುಗಂಧಿತ, ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದ ಹೂಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಿರ್ಗಂಧಾನ್ಯುಗ್ರಗಂಧಾನಿ ದೂಷಿತಾನ್ಯುಷಿತಾನಿ ಚ ಸ್ವಯಮೇವ ವಿಶೀರ್ಣಾನಿ ನ ದೇಯಾನಿ ಶಿವಾರ್ಚನೇ

ಗಂಧವಿಲ್ಲದ, ದುರ್ಗಂಧದ, ಹಾಳಾದ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಹೂಗಳು, ಅಥವಾ ಸ್ವತಃ ಬಿದ್ದ ಹೂಗಳನ್ನು ಶಿವನ ಪೂಜೆಗೆ ಬಳಸಬಾರದು.

ವಾಸಾಂಸಿ ಚ ಮೃದೂನ್ಯೇವ ತಪನೀಯಮಯಾನಿ ಚ ವಿದ್ಯುದ್ವಲಯಕಲ್ಪಾನಿ ಭೂಷಣಾನಿ ವಿಶೇಷತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಉಡುಪುಗಳು ತುಂಬಾ ಮೃದುವಾಗಿವೆ, ಕೆಲವು ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಆಭರಣಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಿಂಚಿನ ವಲಯಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಸರ್ವಾಣ್ಯೇತಾನಿ ಕರ್ಪೂರನಿರ್ಯಾಸಾಗುರುಚನ್ದನೈಃ ಆಧೂಪಿತಾನಿ ಪುಷ್ಪೌಘೈರ್ವಾಸಿತಾನಿ ಸಮಂತತಃ

ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ಕರ್ಪೂರ, ಗಂಧದ ರಾಳು, ಅಗರು, ಚಂದನದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸುಗಂಧಮಯವಾಗಿಸಿ, ಹೂವಿನ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುಗಂಧ ತುಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಚನ್ದನಾಗುರುಕರ್ಪೂರಕಾಷ್ಠಗುಗ್ಗುಲುಚೂರ್ಣಿಕೈಃ ಘೃತೇನ ಮಧುನಾ ಚೈವ ಸಿದ್ಧೋ ಧೂಪಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ

ಚಂದನ, ಅಗರು, ಕರ್ಪೂರ, ಮರದ ತುಂಡು, ಗುಗ್ಗುಳಿನ ಪುಡಿ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜೇನು ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಧೂಪವನ್ನು ಬಹಳ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಪಿಲಾಸಮ್ಭವೇನೈವ ಘೃತೇನಾತಿಸುಗನ್ಧಿನಾ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರದೀಪಿತಾ ದೀಪಾಃ ಶಸ್ತಾಃ ಕರ್ಪೂರಸಂಯುತಾಃ

ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಗಂಧ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕರ್ಪೂರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗಿಸುವ ದೀಪಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪಞ್ಚಗವ್ಯಂ ಚ ಮಧುರಂ ಪಯೋ ದಧಿ ಘೃತಂ ತಥಾ ಕಪಿಲಾಸಮ್ಭವಂ ಶಮ್ಭೋರಿಷ್ಟಂ ಸ್ನಾನೇ ಚ ಪಾನಕೇ

ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನಿಂದ ದೊರಕಿದ ಮಧುರವಾದ ಪಂಚಗವ್ಯ, ಶಂಭುವಿಗೆ ಸ್ನಾನಕ್ಕೂ ಪಾನಕ್ಕೂ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯ.

ಆಸನಾನಿ ಚ ಭದ್ರಾಣಿ ಗಜದಂತಮಯಾನಿ ಚ ಸುವರ್ಣರತ್ನಯುಕ್ತಾನಿ ಚಿತ್ರಾಣ್ಯಾಸ್ತರಣಾನಿ ಚ

ಆನೇಕೊಂಬಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶುಭಾಸನಗಳು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸುಂದರವಾದ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಹಾಸುಗಳು ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ಮೃದೂಪಧಾನಯುಕ್ತಾನಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೂಲಮಯಾನಿ ಚ ಉಚ್ಚಾವಚಾನಿ ರಮ್ಯಾಣಿ ಶಯನಾನಿ ಸುಖಾನಿ ಚ

ಮೃದು ತಲಪಾಗಳಿರುವ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹತ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ, ಎತ್ತರ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ, ಸುಂದರವಾದ ಮತ್ತು ಆರಾಮದಾಯಕ ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಇರಬೇಕು.

ನದ್ಯಸ್ಸಮುದ್ರಗಾಮಿನ್ಯಾ ನಟಾದ್ವಾಮ್ಭಃ ಸಮಾಹೃತಮ್ ಶೀತಞ್ಚ ವಸ್ತ್ರಪೂತಂ ತದ್ವಿಶಿಷ್ಟಂ ಸ್ನಾನಪಾನಯೋಃ

ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಸರೋವರಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ನೀರನ್ನು, ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಶೋಧಿಸಿ ತಂಪಾಗಿಸಿದ ನೀರು ಸ್ನಾನಕ್ಕೂ ಕುಡಿಯಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ.

ಛತ್ರಂ ಶಶಿನಿಭಂ ಚಾರು ಮುಕ್ತಾದಾಮವಿರಾಜಿತಮ್ ನವರತ್ನಚಿತಂ ದಿವ್ಯಂ ಹೇಮದಣ್ಡಮನೋಹರಮ್

ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ನವರತ್ನಗಳಿಂದ ಜಡಿತವಾದ, ದಿವ್ಯವಾದ, ಚಿನ್ನದ ಕಂಬದ ಸುಂದರವಾದ ಛತ್ರವನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು.

ಚಾಮರೇ ಚ ಸಿತೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮೇ ಚಾಮೀಕರಪರಿಷ್ಕೃತೇ ರಾಜಹಂಸದ್ವಯಾಕಾರೇ ರತ್ನದಂಡೋಪಶೋಭಿತೇ

ಬಿಳಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿರುವ, ರಾಜಹಂಸದ ಜೋಡಿಯ ಆಕಾರದ, ರತ್ನದ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಚಾಮರಗಳು ಇರಬೇಕು.

ದರ್ಪಣಂ ಚಾಪಿ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧಂ ದಿವ್ಯಗನ್ಧಾನುಲೇಪನಮ್ ಸಮಂತಾದ್ರತ್ನಸಞ್ಛನ್ನಂ ಸ್ರಗ್ವೈರೈಶ್ಚಾಪಿ ಭೂಷಿತಮ್

ತುಂಬಾ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ, ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಬಳಿದ, ಸುತ್ತಲೂ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ, ಹೂಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕನ್ನಡಿಯೂ ಇರಬೇಕು.

ಗಮ್ಭೀರನಿನದಃ ಶಂಖೋ ಹಂಸಕುಂದೇನ್ದುಸನ್ನಿಭಃ ಆಸ್ವಪೃಷ್ಠಾದಿದೇಶೇಷು ರತ್ನಚಾಮೀಕರಾಚಿತಃ

ಆಳವಾದ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳ ಶಂಖ, ಹಂಸ, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವದು; ಅದರ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ರತ್ನ ಹಾಗೂ ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿವೆ.

ಕಾಹಲಾನಿ ಚ ರಮ್ಯಾಣಿ ನಾನಾನಾದಕರಾಣಿ ಚ ಸುವರ್ಣನಿರ್ಮಿತಾನ್ಯೇವ ಮೌಕ್ತಿಕಾಲಂಕೃತಾನಿ ಚ

ಸುಂದರವಾದ, ವಿಭಿನ್ನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡುವ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕಹಳೆಗಳು ಇರಬೇಕು.

ಭೇರೀಮೃದಂಗಮುರಜತಿಮಿಚ್ಛಪಟಹಾದಯಃ ಸಮುದ್ರಕಲ್ಪಸನ್ನಾದಾಃ ಕಲ್ಪನೀಯಾಃ ಪ್ರಯತ್ನತಃ

ಭೇರಿ, ಮೃದಂಗ, ತಾಳಗಳು ಮತ್ತು ಪಟಹಗಳು, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಘನವಾದ ಶಬ್ದವನ್ನು ನೀಡುವವು, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಜೋಡಿಸಬೇಕು.