ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಅರ್ಘ್ಯಂ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಂ ದತ್ತ್ವಾ ಬದ್ಧ್ವಾ ಮುದ್ರಾಂ ಯಥಾವಿಧಿ ಪಶ್ಚಾತ್ಕ್ಷಮಾಪಯೇದ್ದೇವಮುದ್ವಾಸ್ಯಾತ್ಮನಿ ಚಿಂತಯೇತ್

ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ನಂತರ, ದೇವರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿ, ಆತನನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಪಾದ್ಯಾದಿಮುಖವಾಸಾಂತಮರ್ಘ್ಯಾದ್ಯಂ ಚಾತಿಸಂಕಟೇ ಪುಷ್ಪವಿಕ್ಷೇಪಮಾತ್ರಂ ವಾ ಕುರ್ಯಾದ್ಭಾವಪುರಸ್ಸರಮ್

ಬಹಳ ಅಡಚಣೆ ಇದ್ದರೆ, ಪಾದ್ಯದಿಂದ ಮುಖವಾಸಂತವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಅರ್ಘ್ಯವರೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಹೂವಿನ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು.

ತಾವತೈವ ಪರೋ ಧರ್ಮೋ ಭಾವನೇ ಸುಕೃತೋ ಭವೇತ್ ಅಸಂಪೂಜ್ಯ ನ ಭುಞ್ಜೀತ ಶಿವಮಾಪ್ರಾಣಸಂಚರಾತ್

ಇಷ್ಟೇ ಮಾಡಿದರೂ ಭಾವದಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ ಪರಮ ಧರ್ಮ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಪೂಜೆ ಮಾಡದೆ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಬಾರದು, ಜೀವ ಹೊರಡುವ ಸಂದರ್ಭವಲ್ಲದೆ.

ಯದಿ ಪಾಪಸ್ತು ಭುಂಜೀತ ಸ್ವೈರಂ ತಯ್ಸ ನ ನಿಷ್ಕೃತಿಃ ಪ್ರಮಾದೇನ ತು ಭುಂಕ್ತೇ ಚೇತ್ತದುದ್ಗೀರ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನತಃ

ಪಾಪಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನಿಗೆ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.

ಸ್ನಾತ್ವಾ ದ್ವಿಗುಣಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ದೇವಂ ದೇವೀಮುಪೋಷ್ಯ ಚ ಶಿವಸ್ಯಾಯುತಮಭ್ಯಸ್ಯೇದ್ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಪುರಸ್ಸರಮ್

ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದೇವರನ್ನು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಿ, ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ ಶಿವನ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಪರೇದ್ಯುಶ್ಶಕ್ತಿತೋ ದತ್ತ್ವಾ ಸುವರ್ಣಾದ್ಯಂ ಶಿವಾಯ ಚ ಶಿವಭಕ್ತಾಯ ವಾ ಕೃತ್ವಾ ಮಹಾಪೂಜಾಂ ಶುಚಿರ್ಭವೇತ್

ಮರುದಿನ, ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಇತರ ದಾನವನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಅಥವಾ ಶಿವಭಕ್ತರಿಗೆ ನೀಡಿ, ಮಹಾಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಬೇಕು.

ಅನುಕ್ತಂ ಚಾತ್ರ ಪೂಜಾಯಾಃ ಕಮಲೋಪಭಯಾದಿವ ಯತ್ತದನ್ಯತ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಮಾಸಾನ್ನ ತು ವಿಸ್ತರಾತ್

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳದಿರುವ ಕಮಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಯೋಗಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಉಳಿದುದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ವಿವರವಾಗಿ ಅಲ್ಲ.

ಹವಿರ್ನಿವೇದನಾತ್ಪೂರ್ವಂ ದೀಪದಾನಾದನನ್ತರಮ್ ಕುರ್ಯಾದಾವರಣಾಭ್ಯರ್ಚಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ನೀರಾಜನೇ ಽಥ ವಾ

ಹವನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ದೀಪವನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಆವರಣಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು, ನೀರಾಜನೆ ಆಗಬೇಕಾದಾಗ ಅಥವಾ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ತತ್ರೇಶಾನಾದಿಸದ್ಯಾಂತಂ ರುದ್ರಾದ್ಯಸ್ತ್ರಾಂತಮೇವ ಚ ಶಿವಸ್ಯ ವಾ ಶಿವಾಯಾಶ್ಚ ಪ್ರಥಮಾವರಣೇ ಜಪೇತ್

ಅಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಆವರಣದಲ್ಲಿ, ಈಶಾನದಿಂದ ಸದ್ಯಾಂತವರೆಗೆ, ರುದ್ರದಿಂದ ಅಸ್ತ್ರಾಂತವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಿವೆಯವರ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

ಐಶಾನ್ಯಾಂ ಪೂರ್ವಭಾಗೇ ಚ ದಕ್ಷಿಣೇ ಚೋತ್ತರೇ ತಥಾ ಪಶ್ಚಿಮೇ ಚ ತಥಾಗ್ನೇಯ್ಯಾಮೈಶಾನ್ಯಾಂ ನೈರೃತೇ ತಥಾ

ಆ ಆವರಣದಲ್ಲಿ, ಈಶಾನ್ಯ, ಪೂರ್ವ, ದಕ್ಷಿಣ, ಉತ್ತರ, ಪಶ್ಚಿಮ, ಅಗ್ನೇಯ, ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಯೇ—

ವಾಯವ್ಯಾಂ ಪುನರೈಶಾನ್ಯಾಂ ಚತುರ್ದಿಕ್ಷು ತತಃ ಪರಮ್ ಗರ್ಭಾವರಣಮಾಖ್ಯಾತಂ ಮನ್ತ್ರಸಂಘಾತಮೇವ ವಾ

ವಾಯುವ್ಯ, ಮತ್ತೆ ಈಶಾನ್ಯ, ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಒಳಗಿನ ಆವರಣವನ್ನು ಅಥವಾ ಮಂತ್ರಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಹೃದಯಾದ್ಯಸ್ತ್ರಪರ್ಯಂತಮಥವಾಪಿ ಸಮರ್ಚಯೇತ್ ತದ್ಬಹಿಃ ಪೂರ್ವತಃ ಶಕ್ರಂ ಯಮಂ ದಕ್ಷಿಣತೋ ಯಜೇತ್

ಹೃದಯದಿಂದ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದರ ಹೊರಗಡೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಯಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ವರುಣಂ ವಾರುಣೇ ಭಾಗೇ ಧನದಂ ಚೋತ್ತರೇ ಬುಧಃ ಈಶಮೈಶೇ ಽನಲಂ ಸ್ವೀಯೇ ನೈರೃತೇ ನಿರೃತಿಂ ಯಜೇತ್

ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವರుణನನ್ನು, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನನ್ನು, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಬುಧನನ್ನು; ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರೃತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಮಾರುತೇ ಮಾರುತಂ ವಿಷ್ಣುಂ ನೈರೃತೇ ವಿಧಿಮೈಶ್ವರೇ ಬಹಿಃಪದ್ಮಸ್ಯ ವಜ್ರಾದ್ಯಾನ್ಯಬ್ಜಾಂತಾನ್ಯಾಯುಧಾನ್ಯಪಿ

ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಯುವನ್ನು, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿ ಪ್ರಕಾರ ಈಶ್ವರನನ್ನು; ಕಮಲದ ಹೊರಗಡೆ ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಸಿದ್ಧರೂಪಾಣ್ಯಾಶಾಸು ಲೋಕೇಶಾನಾಂ ಕ್ರಮಾದ್ಯಜೇತ್ ದೇವಂ ದೇವೀಂ ಚ ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಸರ್ವಾವರಣದೇವತಾಃ

ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ದೇವರು ಮತ್ತು ದೇವಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಎಲ್ಲಾ ಆವರಣದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಬದ್ಧಾಂಜಲಿಪುಟಾ ಧ್ಯೇಯಾಃ ಸಮಾಸೀನಾ ಯಥಾಸುಖಮ್ ಸರ್ವಾವರಣದೇವಾನಾಂ ಸ್ವಾಭಿಧಾನೈರ್ನಮೋಯುತೈಃ

ಹಸ್ತಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕುಳಿತು, ಎಲ್ಲ ಆವರಣದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಪುಷ್ಪೈಃ ಸಂಪೂಜನಂ ಕುರ್ಯಾನ್ನತ್ವಾ ಸರ್ವಾನ್ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಗರ್ಭಾವರಣಮೇವಾಪಿ ಯಜೇತ್ಸ್ವಾವರಣೇನ ವಾ

ಹೂಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು; ಒಳಗಿನ ಆವರಣವನ್ನೂ ಅಥವಾ ತನ್ನ ಆವರಣವನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಯೋಗೇ ಧ್ಯಾನೇ ಜಪೇ ಹೋಮೇ ವಾಹ್ಯೇ ವಾಭ್ಯಂತರೇ ಽಪಿ ವಾ ಹವಿಶ್ಚ ಷಡ್ವಿಧಂ ದೇಯಂ ಶುದ್ಧಂ ಮುದ್ಗಾನ್ನಮೇವ ಚ

ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ, ಜಪ, ಹೋಮ, ಹೊರಗಿನ ಅಥವಾ ಒಳಗಿನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ, ಹವಿಯನ್ನು ಆರೂ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧವಾದ ಹಸಿರು ಹುರುಳಿಕಾಳುಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪಾಯಸಂ ದಧಿಸಂಮಿಶ್ರಂ ಗೌಡಂ ಚ ಮಧುನಾಪ್ಲುತಮ್ ಏತೇಷ್ವೇಕಮನೇಕಂ ವಾ ನಾನಾವ್ಯಂಜನಸಂಯುತಮ್

ಹಾಲು ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾಯಸ, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಜೇನು ಸೇರಿಸಿದ ಮಿಠಾಯಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅಥವಾ ಅನೇಕವನ್ನು, ವಿವಿಧ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು.

ಗುಡಖಂಡನ್ವಿತಂ ದದ್ಯಾನ್ಮಥಿತಂ ದಧಿ ಚೋತ್ತಮಮ್ ಭಕ್ಷ್ಯಾಣ್ಯಪೂಪಮುಖ್ಯಾನಿ ಸ್ವಾದುಮಂತಿ ಫಲಾನಿ ಚ

ಬೆಲ್ಲದ ತುಂಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಥಿಸಿದ ಉತ್ತಮ ಮೊಸರು, ಅಪೂಪ ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಖ್ಯವಾದ ತಿನಿಸುಗಳು, ರುಚಿಯಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ರಕ್ತಚನ್ದನಪುಷ್ಪಾಢ್ಯಂ ಪಾನೀಯಂ ಚಾತಿಶೀತಲಮ್ ಮೃದು ಏಲಾರಸಾಕ್ತಂ ಚ ಖಣ್ಡಂ ಪೂಗಫಲಸ್ಯ ಚ

ಕೆಂಪು ಚಂದನ ಮತ್ತು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ತುಂಬಾ ತಂಪಾದ ನೀರು, ಎಲಕ್ಕಿ ರಸದಿಂದ ಸುವಾಸನೆಯಾದ ಮೃದುವಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಪೂಕಾಯಿ ಹಣ್ಣಿನ ತುಂಡನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ದಲಾನಿ ನಾಗವಲ್ಲ್ಯಾಶ್ಚ ಯುಕ್ತಾನಿ ಖದಿರಾದಿಭಿಃ ಗೌರಾಣಿ ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣಾನಿ ವಿಹಿತಾನಿ ಶಿವಾನಿ ಚ ಶೈಲಮೇವ ಸಿತಂ ಚೂರ್ಣಂ ನಾತಿರೂಕ್ಷಂ ನ ದೂಷಿತಮ್

ನಾಗವಳ್ಳಿ ಎಲೆಗಳು, ಖದಿರ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ, ಸರಿಯಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಶುಭವಾದವು; ಬೆಳ್ಳಿಯಂತಹ ಪುಡಿ, ಹೆಚ್ಚು ಕರಕವಾಗಿರಬಾರದು, ಅಶುದ್ಧವಾಗಿರಬಾರದು.

ಕರ್ಪೂರಂ ಚಾಥ ಕಂಕೋಲಂ ಜಾತ್ಯಾದಿ ಚ ನವಂ ಶುಭಮ್ ಆಲೇಪನಂ ಚನ್ದನಂ ಸ್ಯಾನ್ಮೂಲಕಾಷ್ಠಂರಜೋಮಯಮ್

ಕರ್ಪೂರ, ಕಂಕೋಳ, ಹೊಸ ಜಾತಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಭವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳು; ಲೇಪನಕ್ಕೆ ಬೇರು, ಮರ ಅಥವಾ ಧೂಳಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಚಂದನವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

ಕಸ್ತೂರಿಕಾ ಕುಂಕುಮಂ ಚ ರಸೋ ಮೃಗಮದಾತ್ಮಕಃ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಸುರಭೀಣ್ಯೇವ ಪವಿತ್ರಾಣಿ ಶುಭಾನಿ ಚ

ಕಸ್ತೂರಿ, ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ಮೃಗಮದದ ರಸ; ಸುಗಂಧಿತ, ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದ ಹೂಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ನಿರ್ಗಂಧಾನ್ಯುಗ್ರಗಂಧಾನಿ ದೂಷಿತಾನ್ಯುಷಿತಾನಿ ಚ ಸ್ವಯಮೇವ ವಿಶೀರ್ಣಾನಿ ನ ದೇಯಾನಿ ಶಿವಾರ್ಚನೇ

ಗಂಧವಿಲ್ಲದ, ದುರ್ಗಂಧದ, ಹಾಳಾದ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಹೂಗಳು, ಅಥವಾ ಸ್ವತಃ ಬಿದ್ದ ಹೂಗಳನ್ನು ಶಿವನ ಪೂಜೆಗೆ ಬಳಸಬಾರದು.

ವಾಸಾಂಸಿ ಚ ಮೃದೂನ್ಯೇವ ತಪನೀಯಮಯಾನಿ ಚ ವಿದ್ಯುದ್ವಲಯಕಲ್ಪಾನಿ ಭೂಷಣಾನಿ ವಿಶೇಷತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಉಡುಪುಗಳು ತುಂಬಾ ಮೃದುವಾಗಿವೆ, ಕೆಲವು ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಆಭರಣಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಿಂಚಿನ ವಲಯಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಸರ್ವಾಣ್ಯೇತಾನಿ ಕರ್ಪೂರನಿರ್ಯಾಸಾಗುರುಚನ್ದನೈಃ ಆಧೂಪಿತಾನಿ ಪುಷ್ಪೌಘೈರ್ವಾಸಿತಾನಿ ಸಮಂತತಃ

ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ಕರ್ಪೂರ, ಗಂಧದ ರಾಳು, ಅಗರು, ಚಂದನದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸುಗಂಧಮಯವಾಗಿಸಿ, ಹೂವಿನ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುಗಂಧ ತುಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಚನ್ದನಾಗುರುಕರ್ಪೂರಕಾಷ್ಠಗುಗ್ಗುಲುಚೂರ್ಣಿಕೈಃ ಘೃತೇನ ಮಧುನಾ ಚೈವ ಸಿದ್ಧೋ ಧೂಪಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ

ಚಂದನ, ಅಗರು, ಕರ್ಪೂರ, ಮರದ ತುಂಡು, ಗುಗ್ಗುಳಿನ ಪುಡಿ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜೇನು ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಧೂಪವನ್ನು ಬಹಳ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಪಿಲಾಸಮ್ಭವೇನೈವ ಘೃತೇನಾತಿಸುಗನ್ಧಿನಾ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರದೀಪಿತಾ ದೀಪಾಃ ಶಸ್ತಾಃ ಕರ್ಪೂರಸಂಯುತಾಃ

ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಗಂಧ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕರ್ಪೂರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗಿಸುವ ದೀಪಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.