ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಅಷ್ಟಪತ್ರಾಣಿ ತಸ್ಯಾಹುರಣಿಮಾದಿಗುಣಾಷ್ಟಕಮ್ ಕೇಸರಾಣಿ ಚ ವಾಮಾದ್ಯಾ ರುದ್ರಾವಾಮಾದಿಶಕ್ತಿಭಿಃ

ಅದು ಎಂಟು ದಳಗಳಿರುವುದು, ಅಣಿಮಾದಿ ಎಂಟು ಶಕ್ತಿಗಳು ದಳಗಳಾಗಿವೆ; ಎಡಭಾಗದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಕೇಸರಗಳು ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಬೀಜಾನ್ಯಪಿ ಚ ತಾ ಏವ ಶಕ್ತಯೋಂತರ್ಮನೋನ್ಮನೀಃ ಕರ್ಣಿಕಾಪರವೈರಾಗ್ಯಂ ನಾಲಂ ಜ್ಞಾನಂ ಶಿವಾತ್ಮಕಮ್

ಬೀಜಗಳು ಕೂಡ ಅವೇ ಶಕ್ತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ಮನಿಯವರೆಗೆ; ಒಳಗಿನ ಭಾಗವು ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯ, ದಂಡವು ಜ್ಞಾನ, ಅದು ಶಿವಸ್ವರೂಪ.

ಕನ್ದಶ್ಚ ಶಿವಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಕರ್ಣಿಕಾನ್ತೇ ತ್ರಿಮಣ್ಡಲೇ ತ್ರಿಮಣ್ಡಲೋಪರ್ಯಾತ್ಮಾದಿ ತತ್ತ್ವತ್ರಿತಯಮಾಸನಮ್

ಕಂದವು ಶಿವಧರ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಅದು ಒಳಗಿನ ಭಾಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ; ಆ ಮೂರು ವಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಆತ್ಮಾದಿ ಮೂರು ತತ್ತ್ವಗಳ ಆಸನವಿದೆ.

ಸರ್ವಾಸನೋಪರಿ ಸುಖಂ ವಿಚಿತ್ರಾಸ್ತರಣಾಸ್ತೃತಮ್ ಆಸನಂ ಕಲ್ಪಯೇದ್ದಿವ್ಯಂ ಶುದ್ಧವಿದ್ಯಾಸಮುಜ್ಜ್ವಲಮ್

ಎಲ್ಲ ಆಸನಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಖಕರವಾದ, ವಿವಿಧ ಹಾಸುಹಾಸಿನೊಂದಿಗೆ ಮಡಿದ, ದಿವ್ಯವಾದ, ಶುಭ್ರ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆಸನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಆವಾಹನಂ ಸ್ಥಾಪನಂ ಚ ಸನ್ನಿರೋಧಂ ನಿರೀಕ್ಷಣಮ್ ನಮಸ್ಕಾರಂ ಚ ಕುರ್ವೀತ ಬಧ್ವಾ ಮುದ್ರಾಃ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್

ಆವಾಹನೆ, ಸ್ಥಾಪನೆ, ಸಂಯಮನೆ, ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮುದ್ರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪಾದ್ಯಮಾಚಮನಂ ಚಾರ್ಘ್ಯಂ ಗಂಧಂ ಪುಷ್ಪಂ ತತಃ ಪರಮ್ ಧೂಪಂ ದೀಪಂ ಚ ತಾಂಬೂಲಂ ದತ್ತ್ವಾಥ ಸ್ವಾಪಯೇಚ್ಛಿವೌ

ನಂತರ ಪಾದ್ಯ, ಆಚಮನ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಸುಗಂಧ, ಹೂವು, ಧೂಪ, ದೀಪ ಮತ್ತು ತಂಬೂಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಶಿವನನ್ನು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ಇಡಬೇಕು.

ಅಥವಾ ಪರಿಕಲ್ಪ್ಯೈವಮಾಸನಂ ಮೂರ್ತಿಮೇವ ಚ ಸಕಲೀಕೃತ್ಯ ಮೂಲೇನ ಬ್ರಹ್ಮಾಭಿಶ್ಚಾಪರೈಸ್ತಥಾ

ಅಥವಾ, ಈ ರೀತಿ ಆಸನ ಮತ್ತು ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಮತ್ತು ಇತರ ಬ್ರಹ್ಮಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಆವಾಹಯೇತ್ತತೋ ದೇವ್ಯಾ ಶಿವಂ ಪರಮಕಾರಣಮ್ ಶುದ್ಧಸ್ಫಟಿಕಸಂಕಾಶಂ ದೇವಂ ನಿಶ್ಚಲಮಕ್ಷರಮ್

ನಂತರ ದೇವಿಯನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಪರಮಕಾರಣವಾದ ಶಿವನನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಅವನು ಶುಭ್ರ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಅಚಲ, ಅವಿನಾಶಿ ದೇವರು.

ಕಾರಣಂ ಸರ್ವಲೋಕಾನಾಂ ಸರ್ವಲೋಕಮಯಂ ಪರಮ್

ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಕಾರಣ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಸಾರವಾದ ಪರಮಾತ್ಮ.

ಭಕ್ತಾನಾಮಪ್ರಯತ್ನೇನ ದೃಶ್ಯಮೀಶ್ವರಮವ್ಯಯಮ್ ಬ್ರಹ್ಮೇಂದ್ರವಿಷ್ಣುರುದ್ರಾದ್ಯೈರಪಿ ದೇವೈರಗೋಚರಮ್

ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಈಶ್ವರನು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಲಭ್ಯನು.

ದೇವಸಾರಂ ಚ ವಿದ್ವದ್ಭಿರಗೋಚರಮಿತಿ ಶ್ರುತಮ್ ಆದಿಮಧ್ಯಾನ್ತರಹಿತಂ ಭೇಷಜಂ ಭವರೋಗಿಣಾಮ್

ಪಂಡಿತರು ದೇವತೆಗಳ ಸಾರವೆಂದು ತಿಳಿಯುವ, ಆದರೆ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಅಲಭ್ಯನೆಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಆರಂಭ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಭವದ್ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಯಾದವನು.

ಶಿವತತ್ತ್ವಮಿತಿ ಖ್ಯಾತಂ ಶಿವಾರ್ಥಂ ಜಗತಿ ಸ್ಥಿರಮ್ ಪಞ್ಚೋಪಚಾರವದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪೂಜಯೇಲ್ಲಿಂಗಮುತ್ತಮಮ್

ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಿವನ ತತ್ತ್ವವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು, ಶಿವನ ಶಾಶ್ವತ ಉದ್ದೇಶ. ಅದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಐದು ವಿಧದ ಉಪಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಲಿಂಗಮೂರ್ತಿರ್ಮಹೇಶಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ ಸ್ನಾನಕಾಲೇ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಜಯಶಬ್ದಾದಿಮಂಗಲಮ್

ಲಿಂಗವು ಮಹಾದೇವನಾದ ಶಿವನ ಪರಮಾತ್ಮನ ರೂಪ. ಸ್ನಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಯಶಬ್ದದಿಂದ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಪಞ್ಚಗವ್ಯಘೃತಕ್ಷೀರದಧಿಮಧ್ವಾದಿಪೂರ್ವಕೈಃ ಮೂಲೈಃ ಫಲಾನಾಂ ಸಾರೈಶ್ಚ ತಿಲಸರ್ಷಪಸಕ್ತುಭಿಃ

ಪಂಚಗವ್ಯಗಳಾದ ತುಪ್ಪ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಜೇನು ಇತ್ಯಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಬೇರುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳ ಸಾರುಗಳು, ಎಳ್ಳು, ಸಸಿವೆ ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಟಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಬೇಕು.

ಬೀಜೈರ್ಯವಾದಿಭಿಶ್ಶಸ್ತೈಶ್ಚೂರ್ಣೈರ್ಮಾಷಾದಿಸಂಭವೈಃ ಸಂಸ್ನಾಪ್ಯಾಲಿಪ್ಯ ಪಿಷ್ಟಾದ್ಯೈಃ ಸ್ನಾಪಯೇದುಷ್ಣವಾರಿಭಿಃ

ಯವದಾನ್ಯಾದಿ ಉತ್ತಮ ಬೀಜಗಳು, ಹುರಳಿಕಾಯಿ ಮುಂತಾದ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪುಡಿ, ಹಿಟ್ಟಿನ ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ, ನಂತರ ಬಿಸಿ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಘರ್ಷಯೇದ್ವಿಲ್ವಪತ್ರಾದ್ಯೈರ್ಲೇಪಗಂಧಾಪನುತ್ತಯೇ ಪುನಃ ಸಂಸ್ನಾಪ್ಯ ಸಲಿಲೈಶ್ಚಕ್ರವರ್ತ್ಯುಪಚಾರತಃ

ಬಿಲ್ವದ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳಿಂದ ಲೇಪನ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಲಿಂಗವನ್ನು ಒರೆದು, ಮತ್ತೆ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ರಾಜೋಪಚಾರದಂತೆ ಪೂಜೆ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.

ಸುಗಂಧಾಮಲಕಂ ದದ್ಯಾದ್ಧರಿದ್ರಾಂ ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ತತಃ ಸಂಶೋಧ್ಯ ಸಲಿಲೈರ್ಲಿಂಗಂ ಬೇರಮಥಾಪಿ ವಾ

ಸುಗಂಧದ ನಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಅರಿಶಿಣವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಲಿಂಗವನ್ನೋ ಅಥವಾ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನೋ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

ಸ್ನಾಪಯೇದ್ಗಂಧತೋಯೇನ ಕುಶಪುಷ್ಪೋದಕೇನ ಚ ಹಿರಣ್ಯರತ್ನತೋಯೈಶ್ಚ ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧೈರ್ಯಥಾಕ್ರಮಮ್

ಸುಗಂಧಿತ ನೀರು, ಕುಶದ ಹೂವಿನ ನೀರು, ಹಿರೇಮುತ್ತು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಂತ್ರಬಲದಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ನೀರನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಅಸಂಭವೇ ತು ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಯಥಾಸಂಭವಸಂಭೃತೈಃ ಕೇವಲೈರ್ಮಂತ್ರತೋಯೈರ್ವಾ ಸ್ನಾಪಯೇಚ್ಛ್ರದ್ಧಯಾ ಶಿವಮ್

ಆ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕ ನೀರಿನಿಂದಲೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಕಲಶೇನಾಥ ಶಂಖೇನ ವರ್ಧನ್ಯಾ ಪಾಣಿನಾ ತಥಾ ಸಕುಶೇನ ಸಪುಷ್ಪೇಣ ಸ್ನಾಪಯೇನ್ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕಮ್

ನಂತರ, ಕಲಶದಿಂದ, ಶಂಖದಿಂದ, ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಕೈಯಿಂದ, ಕುಶ ಮತ್ತು ಹೂವಿನೊಂದಿಗೆ, ಮಂತ್ರಪಠಣದೊಂದಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಪವಮಾನೇನ ರುದ್ರೇಣ ನೀಲೇನ ತ್ವರಿತೇನ ಚ ಲಿಂಗಸೂಕ್ತಾದಿಸೂಕ್ತೈಶ್ಚ ಶಿರಸಾಥರ್ವಣೇನ ಚ

ಪವಮಾನ, ರುದ್ರ, ನೀಲ, ತ್ವರಿತ ಹೃದಯಗಳು, ಲಿಂಗ ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೂಕ್ತಗಳು, ಅಥರ್ವಶಿರಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಪಠಿಸಬೇಕು.

ಋಗ್ಭಿಶ್ಚ ಸಾಮಭಿಃ ಶೈವೈರ್ಬ್ರಹ್ಮಭಿಶ್ಚಾಪಿ ಪಞ್ಚಭಿಃ ಸ್ನಾಪಯೇದ್ದೇವದೇವೇಶಂ ಶಿವೇನ ಪ್ರಣವೇನ ಚ

ಋಗ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ ಹಾಗೂ ಐದು ಶೈವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸೂಕ್ತಗಳು ಮತ್ತು ಶಿವನ ಪ್ರಣವದಿಂದ ದೇವದೇವನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಯಥಾ ದೇವಸ್ಯ ದೇವ್ಯಾಶ್ಚ ಕುರ್ಯಾತ್ಸ್ನಾನಾದಿಕಂ ತಥಾ ನ ತು ಕಶ್ಚಿದ್ವಿಶೇಷೋ ಽಸ್ತಿ ತತ್ರ ತೌ ಸದೃಶೌ ಯತಃ

ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರಿಗೆ ಸ್ನಾನಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ದೇವಿಗೆ ಕೂಡ ಮಾಡಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರೆರಡೂ ಸಮಾನರು.

ಪ್ರಥಮಂ ದೇವಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ನಾನಾದಿಕಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ ದೇವ್ಯೈಃ ಪ್ರಶ್ಚಾತ್ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಶಾಸನಾತ್

ಮೊದಲು ದೇವರಿಗೆ ಸ್ನಾನಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ದೇವಿಗೆ ದೇವದೇವನ ಆದೇಶದಂತೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರೇ ಪೂಜ್ಯೇ ಪೌರ್ವಾಪರ್ಯಂ ನ ವಿದ್ಯತೇ ತತ್ರ ತತ್ರೋಪಚಾರಾಣಾಂ ಲಿಂಗೇ ವಾನ್ಯತ್ರ ವಾ ಕ್ವಚಿತ್

ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದೋ, ನಂತರದದೋ ಎಂಬ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಅಥವಾ ಬೇರೆಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು.

ಕೃತ್ವಾ ಽಭಿಷೇಕಂ ಲಿಂಗಸ್ಯ ಶುಚಿನಾ ಚ ಸುಗಂಧಿನಾ ಸಂಮೃಜ್ಯ ವಾಸಸಾ ದದ್ಯಾದಂಬರಂ ಚೋಪವೀತಕಮ್

ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಶುದ್ಧವಾದ ಸುಗಂಧದ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಒರೆದು, ವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಪಾದ್ಯಮಾಚಮನಂ ಚಾರ್ಘ್ಯಂ ಗಂಧಂ ಪುಷ್ಪಂ ಚ ಭೂಷಣಮ್ ಧೂಪಂ ದೀಪಂ ಚ ನೈವೇದ್ಯಂ ಪಾನೀಯಂ ಮುಖಶೋಧನಮ್

ಪಾದ್ಯ, ಆಚಮನ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಸುಗಂಧ, ಹೂವು, ಆಭರಣ, ಧೂಪ, ದೀಪ, ನೈವೇದ್ಯ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಬಾಯಿಗೆ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ನೀರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಪುನಶ್ಚಾಚಮನೀಯಂ ಚ ಮುಖವಾಸಂ ತತಃ ಪರಮ್ ಮುಕುಟಂ ಚ ಶುಭಂ ಭದ್ರಂ ಸರ್ವರತ್ನೈರಲಂಕೃತಮ್

ಮತ್ತೆ ಆಚಮನ ನೀರು, ನಂತರ ಬಾಯಿಗೆ ಸುಗಂಧ, ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಸುಂದರವಾದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಭೂಷಣಾನಿ ಪವಿತ್ರಾಣಿ ಮಾಲ್ಯಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ವ್ಯಜನೇ ಚಾಮರೇ ಛತ್ರಂ ತಾಲವೃಂತಂ ಚ ದರ್ಪಣಮ್

ಪವಿತ್ರ ಆಭರಣಗಳು, ವಿವಿಧ ಮಾಲೆಗಳು, ವಾಲುಗಳು, ಚಾಮರ, ಛತ್ರ, ತಾಳೆ ಎಲೆ ಪಂಗಡ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.