ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಬಾಲೇನ್ದುಮುಕುಟಂ ಸೌಮ್ಯಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಂ ಚ ಚತುರ್ಭುಜಮ್ ದೀಪ್ತಶೂಲಮೃಗೀಟಂಕತಿಗ್ಮವೇತ್ರಧರಂ ಪ್ರಭುಮ್

ಅವನಿಗೆ ಕಿರೀಟದ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರಕಲೆಯಿದ್ದು, ಮೃದು ಸ್ವಭಾವ, ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳು, ಹೊಳೆಯುವ ತ್ರಿಶೂಲ, ಜಿಂಕೆ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಪ್ರಭುವಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಚನ್ದ್ರಬಿಮ್ಬಾಭವದನಂ ಹರಿವಕ್ತ್ರಮಥಾಪಿ ವಾ ಉತ್ತರೇ ದ್ವಾರಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಂ ಚ ಮರುತಾಂ ಸುತಾಮ್

ಅವನ ಮುಖವು ಚಂದ್ರಬಿಂಬದಂತೆ, ಅಥವಾ ಹರಿಯ ಮುಖದಂತೆ; ದ್ವಾರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಮಾರುತಪತ್ನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಸುಯಶಾಂ ಸುವ್ರತಾಮಮ್ಬಾಂ ಪಾದಮಣ್ಡನತತ್ಪರಾಮ್ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಪ್ರವಿಶ್ಯಾನ್ತರ್ಭವನಂ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ

ಸುಯಶಸ್ವಿನಿ, ಸದಾಚಾರವಂತಿ, ವ್ರತಪರಾಯಣಳಾದ ತಾಯಿಯನ್ನು, ಪಾದಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಳಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಆಂತರಿಕ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು.

ಸಂಪೂಜ್ಯ ಲಿಙ್ಗಂ ತೈರ್ದ್ರವ್ಯೈರ್ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಮಪನೋದಯೇತ್ ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಪುಷ್ಪಂ ಶಿರಸಿ ನ್ಯಸೇತ್ತಸ್ಯ ವಿಶುದ್ಧಯೇ

ಆ ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಹೂವಿನ ಹಾಳಾದ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಲಿಂಗವನ್ನು ತೊಳೆದು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಹೂವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಪುಷ್ಪಹಸ್ತೋ ಜಪೇಚ್ಛಕ್ತ್ಯಾ ಮನ್ತ್ರಂ ಮನ್ತ್ರವಿಶುದ್ಧಯೇ ಐಶಾನ್ಯಾಂ ಚಣ್ದಮಾರಾಧ್ಯ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಂ ತಸ್ಯ ದಾಪಯೇತ್

ಹೂವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಮಂತ್ರದ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಂಡನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಹಾಳಾದ ಹೂವನ್ನೂ ತೆಗೆಸಬೇಕು.

ಕಲ್ಪಯೇದಾಸನಂ ಪಶ್ಚಾದಾಧಾರಾದಿ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಆಧಾರಶಕ್ತಿಂ ಕಲ್ಯಾಣೀಂ ಶ್ಯಾಮಾಂ ಧ್ಯಾಯೇದಧೋ ಭುವಿ

ನಂತರ ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಧಾರಾದಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಬೇಕು; ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗಡೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ಆಧಾರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ತಸ್ಯಾಃ ಪುರಸ್ತಾದುತ್ಕಂಠಮನಂತಂ ಕುಣ್ಡಲಾಕೃತಿಮ್ ಧವಲಂ ಪಞ್ಚಫಣಿನಂ ಲೇಲಿಹಾನಮಿವಾಮ್ಬರಮ್

ಆಕೆಯ ಎದುರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕೊಳಚಿದಂತೆ, ಐದು ತಲೆಗಳಿರುವ, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ, ಆಕಾಶವನ್ನು ಚಪ್ಪಡಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕುಂಡಲಾಕಾರದ ರೂಪವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.

ತಸ್ಯೋಪರ್ಯಾಸನಂ ಭದ್ರಂ ಕಣ್ಠೀರವಚತುಷ್ಪದಮ್ ಧರ್ಮೋ ಜ್ಞಾನಂ ಚ ವೈರಾಗ್ಯಮೈಶ್ವರ್ಯಞ್ಚ ಪದಾನಿ ವೈ

ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವ, ಶುಭಕರವಾದ ಆಸನವಿದೆ; ಧರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳು.

ಆಗ್ನೇಯಾದಿಶ್ವೇತರಕ್ತಪೀತಶ್ಯಾಮಾನಿ ವರ್ಣತಃ ಅಧರ್ಮಾದೀನಿ ಪೂರ್ವಾದೀನ್ಯುತ್ತರಾಂತಾನ್ಯನುಕ್ರಮಾತ್

ಆ ಪಾದಗಳು ಅಗ್ನಿಯ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಿಳಿ, ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಗಳಾಗಿವೆ; ಅಧರ್ಮ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಉತ್ತರದವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ರಾಜಾವರ್ತಮಣಿಪ್ರಖ್ಯಾನ್ನ್ಯಸ್ಯ ಗಾತ್ರಾಣಿ ಭಾವಯೇತ್ ಅಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಚ್ಛಾದನಂ ಪದ್ಮಮಾಸನಂ ವಿಮಲಂ ಸಿತಮ್

ಅವನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ರಾಜಮಣಿಗಳಂತೆ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅದರ ಮೇಲೆ ಶುಭ್ರವಾದ ಪವಿತ್ರ ಕಮಲಾಸನವನ್ನು ಆವರಣವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಅಷ್ಟಪತ್ರಾಣಿ ತಸ್ಯಾಹುರಣಿಮಾದಿಗುಣಾಷ್ಟಕಮ್ ಕೇಸರಾಣಿ ಚ ವಾಮಾದ್ಯಾ ರುದ್ರಾವಾಮಾದಿಶಕ್ತಿಭಿಃ

ಅದು ಎಂಟು ದಳಗಳಿರುವುದು, ಅಣಿಮಾದಿ ಎಂಟು ಶಕ್ತಿಗಳು ದಳಗಳಾಗಿವೆ; ಎಡಭಾಗದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಕೇಸರಗಳು ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಬೀಜಾನ್ಯಪಿ ಚ ತಾ ಏವ ಶಕ್ತಯೋಂತರ್ಮನೋನ್ಮನೀಃ ಕರ್ಣಿಕಾಪರವೈರಾಗ್ಯಂ ನಾಲಂ ಜ್ಞಾನಂ ಶಿವಾತ್ಮಕಮ್

ಬೀಜಗಳು ಕೂಡ ಅವೇ ಶಕ್ತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ಮನಿಯವರೆಗೆ; ಒಳಗಿನ ಭಾಗವು ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯ, ದಂಡವು ಜ್ಞಾನ, ಅದು ಶಿವಸ್ವರೂಪ.

ಕನ್ದಶ್ಚ ಶಿವಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಕರ್ಣಿಕಾನ್ತೇ ತ್ರಿಮಣ್ಡಲೇ ತ್ರಿಮಣ್ಡಲೋಪರ್ಯಾತ್ಮಾದಿ ತತ್ತ್ವತ್ರಿತಯಮಾಸನಮ್

ಕಂದವು ಶಿವಧರ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಅದು ಒಳಗಿನ ಭಾಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ; ಆ ಮೂರು ವಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಆತ್ಮಾದಿ ಮೂರು ತತ್ತ್ವಗಳ ಆಸನವಿದೆ.

ಸರ್ವಾಸನೋಪರಿ ಸುಖಂ ವಿಚಿತ್ರಾಸ್ತರಣಾಸ್ತೃತಮ್ ಆಸನಂ ಕಲ್ಪಯೇದ್ದಿವ್ಯಂ ಶುದ್ಧವಿದ್ಯಾಸಮುಜ್ಜ್ವಲಮ್

ಎಲ್ಲ ಆಸನಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಖಕರವಾದ, ವಿವಿಧ ಹಾಸುಹಾಸಿನೊಂದಿಗೆ ಮಡಿದ, ದಿವ್ಯವಾದ, ಶುಭ್ರ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆಸನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಆವಾಹನಂ ಸ್ಥಾಪನಂ ಚ ಸನ್ನಿರೋಧಂ ನಿರೀಕ್ಷಣಮ್ ನಮಸ್ಕಾರಂ ಚ ಕುರ್ವೀತ ಬಧ್ವಾ ಮುದ್ರಾಃ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್

ಆವಾಹನೆ, ಸ್ಥಾಪನೆ, ಸಂಯಮನೆ, ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮುದ್ರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪಾದ್ಯಮಾಚಮನಂ ಚಾರ್ಘ್ಯಂ ಗಂಧಂ ಪುಷ್ಪಂ ತತಃ ಪರಮ್ ಧೂಪಂ ದೀಪಂ ಚ ತಾಂಬೂಲಂ ದತ್ತ್ವಾಥ ಸ್ವಾಪಯೇಚ್ಛಿವೌ

ನಂತರ ಪಾದ್ಯ, ಆಚಮನ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಸುಗಂಧ, ಹೂವು, ಧೂಪ, ದೀಪ ಮತ್ತು ತಂಬೂಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಶಿವನನ್ನು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ಇಡಬೇಕು.

ಅಥವಾ ಪರಿಕಲ್ಪ್ಯೈವಮಾಸನಂ ಮೂರ್ತಿಮೇವ ಚ ಸಕಲೀಕೃತ್ಯ ಮೂಲೇನ ಬ್ರಹ್ಮಾಭಿಶ್ಚಾಪರೈಸ್ತಥಾ

ಅಥವಾ, ಈ ರೀತಿ ಆಸನ ಮತ್ತು ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಮತ್ತು ಇತರ ಬ್ರಹ್ಮಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಆವಾಹಯೇತ್ತತೋ ದೇವ್ಯಾ ಶಿವಂ ಪರಮಕಾರಣಮ್ ಶುದ್ಧಸ್ಫಟಿಕಸಂಕಾಶಂ ದೇವಂ ನಿಶ್ಚಲಮಕ್ಷರಮ್

ನಂತರ ದೇವಿಯನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಪರಮಕಾರಣವಾದ ಶಿವನನ್ನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಅವನು ಶುಭ್ರ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಅಚಲ, ಅವಿನಾಶಿ ದೇವರು.

ಕಾರಣಂ ಸರ್ವಲೋಕಾನಾಂ ಸರ್ವಲೋಕಮಯಂ ಪರಮ್

ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಕಾರಣ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಸಾರವಾದ ಪರಮಾತ್ಮ.

ಭಕ್ತಾನಾಮಪ್ರಯತ್ನೇನ ದೃಶ್ಯಮೀಶ್ವರಮವ್ಯಯಮ್ ಬ್ರಹ್ಮೇಂದ್ರವಿಷ್ಣುರುದ್ರಾದ್ಯೈರಪಿ ದೇವೈರಗೋಚರಮ್

ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಈಶ್ವರನು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಲಭ್ಯನು.

ದೇವಸಾರಂ ಚ ವಿದ್ವದ್ಭಿರಗೋಚರಮಿತಿ ಶ್ರುತಮ್ ಆದಿಮಧ್ಯಾನ್ತರಹಿತಂ ಭೇಷಜಂ ಭವರೋಗಿಣಾಮ್

ಪಂಡಿತರು ದೇವತೆಗಳ ಸಾರವೆಂದು ತಿಳಿಯುವ, ಆದರೆ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಅಲಭ್ಯನೆಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಆರಂಭ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಭವದ್ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಯಾದವನು.

ಶಿವತತ್ತ್ವಮಿತಿ ಖ್ಯಾತಂ ಶಿವಾರ್ಥಂ ಜಗತಿ ಸ್ಥಿರಮ್ ಪಞ್ಚೋಪಚಾರವದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪೂಜಯೇಲ್ಲಿಂಗಮುತ್ತಮಮ್

ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಿವನ ತತ್ತ್ವವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು, ಶಿವನ ಶಾಶ್ವತ ಉದ್ದೇಶ. ಅದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಐದು ವಿಧದ ಉಪಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಲಿಂಗಮೂರ್ತಿರ್ಮಹೇಶಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ ಸ್ನಾನಕಾಲೇ ಪ್ರಕುರ್ವೀತ ಜಯಶಬ್ದಾದಿಮಂಗಲಮ್

ಲಿಂಗವು ಮಹಾದೇವನಾದ ಶಿವನ ಪರಮಾತ್ಮನ ರೂಪ. ಸ್ನಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಯಶಬ್ದದಿಂದ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಪಞ್ಚಗವ್ಯಘೃತಕ್ಷೀರದಧಿಮಧ್ವಾದಿಪೂರ್ವಕೈಃ ಮೂಲೈಃ ಫಲಾನಾಂ ಸಾರೈಶ್ಚ ತಿಲಸರ್ಷಪಸಕ್ತುಭಿಃ

ಪಂಚಗವ್ಯಗಳಾದ ತುಪ್ಪ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಜೇನು ಇತ್ಯಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಬೇರುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳ ಸಾರುಗಳು, ಎಳ್ಳು, ಸಸಿವೆ ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಟಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಬೇಕು.

ಬೀಜೈರ್ಯವಾದಿಭಿಶ್ಶಸ್ತೈಶ್ಚೂರ್ಣೈರ್ಮಾಷಾದಿಸಂಭವೈಃ ಸಂಸ್ನಾಪ್ಯಾಲಿಪ್ಯ ಪಿಷ್ಟಾದ್ಯೈಃ ಸ್ನಾಪಯೇದುಷ್ಣವಾರಿಭಿಃ

ಯವದಾನ್ಯಾದಿ ಉತ್ತಮ ಬೀಜಗಳು, ಹುರಳಿಕಾಯಿ ಮುಂತಾದ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪುಡಿ, ಹಿಟ್ಟಿನ ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ, ನಂತರ ಬಿಸಿ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಘರ್ಷಯೇದ್ವಿಲ್ವಪತ್ರಾದ್ಯೈರ್ಲೇಪಗಂಧಾಪನುತ್ತಯೇ ಪುನಃ ಸಂಸ್ನಾಪ್ಯ ಸಲಿಲೈಶ್ಚಕ್ರವರ್ತ್ಯುಪಚಾರತಃ

ಬಿಲ್ವದ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳಿಂದ ಲೇಪನ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಲಿಂಗವನ್ನು ಒರೆದು, ಮತ್ತೆ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ರಾಜೋಪಚಾರದಂತೆ ಪೂಜೆ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.

ಸುಗಂಧಾಮಲಕಂ ದದ್ಯಾದ್ಧರಿದ್ರಾಂ ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ತತಃ ಸಂಶೋಧ್ಯ ಸಲಿಲೈರ್ಲಿಂಗಂ ಬೇರಮಥಾಪಿ ವಾ

ಸುಗಂಧದ ನಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಅರಿಶಿಣವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಲಿಂಗವನ್ನೋ ಅಥವಾ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನೋ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

ಸ್ನಾಪಯೇದ್ಗಂಧತೋಯೇನ ಕುಶಪುಷ್ಪೋದಕೇನ ಚ ಹಿರಣ್ಯರತ್ನತೋಯೈಶ್ಚ ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧೈರ್ಯಥಾಕ್ರಮಮ್

ಸುಗಂಧಿತ ನೀರು, ಕುಶದ ಹೂವಿನ ನೀರು, ಹಿರೇಮುತ್ತು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಂತ್ರಬಲದಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ನೀರನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ಅಸಂಭವೇ ತು ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಯಥಾಸಂಭವಸಂಭೃತೈಃ ಕೇವಲೈರ್ಮಂತ್ರತೋಯೈರ್ವಾ ಸ್ನಾಪಯೇಚ್ಛ್ರದ್ಧಯಾ ಶಿವಮ್

ಆ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕ ನೀರಿನಿಂದಲೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.