ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಅತಃ ಪರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಾಧಕಂ ನಾಮ ನಾಮತಃ ಸಂಸ್ಕಾರಮನ್ತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಕಥನೇ ಸೂಚಿತಂ ಮಯಾ

ಇದೀಗ ನಾನು 'ಸಾಧಕ' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಮಂತ್ರದ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಸಂಪೂಜ್ಯ ಮಂಡಲೇ ದೇವಂ ಸ್ಥಾಪ್ಯ ಕುಮ್ಭೇ ಚ ಪೂರ್ವವತ್ ಹುತ್ವಾ ಶಿಷ್ಯಮನುಷ್ಣೀಷಂ ಪ್ರಾಪಯೇದ್ಭುವಿ ಮಂಡಲೇ

ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಕಲಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಹೋಮ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮುಡುಪು ಇಲ್ಲದ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಕರೆತರಬೇಕು.

ಪೂರ್ವಾಂತಂ ಪೂರ್ವವತ್ಕೃತ್ವಾ ಹುತ್ವಾಹುತಿಶತಂ ತಥಾ ಸಂತರ್ಪ್ಯ ಮೂಲಮನ್ತ್ರೇಣ ಕಲಶೈರ್ದೇಶಿಕೋತ್ತಮಃ

ಪೂರ್ವಭಾಗವನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮಾಡಿ, ನೂರಾರು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಕಲಶಗಳ ಮೂಲಕ ತೃಪ್ತಿ ಪಡಿಸಬೇಕು.

ಸನ್ದೀಪ್ಯ ಚ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಕೃತ್ವಾ ಪೂರ್ವೋದಿತಂ ಕ್ರಮಾತ್ ಅಭಿಷಿಚ್ಯ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಪ್ರದದ್ಯಾನ್ಮನ್ತ್ರಮುತ್ತಮಮ್

ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ, ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಉತ್ತಮ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ತತ್ರ ವಿದ್ಯೋಪದೇಶಾಂತಂ ಕೃತ್ವಾ ವಿಸ್ತರಶಃ ಕ್ರಮಾತ್ ಪುಷ್ಪಾಮ್ಬುನಾ ಶಿಶೋಃ ಪಾಣೌ ವಿದ್ಯಾಂ ಶೈವೀಂ ಸಮರ್ಪಯೇತ್

ಅಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೋಪದೇಶವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾಗಿ ಮುಗಿಸಿ, ಹೂವು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಶಿಷ್ಯನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶೈವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ತವೈಹಿಕಾಮುಷ್ಮಿಕಯೋಃ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಫಲಪ್ರದಃ ಭವತ್ಯೇವ ಮಹಾಮನ್ತ್ರಃ ಪ್ರಸಾದಾತ್ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ

ಪರಮೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ಮಹಾಮಂತ್ರವು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಇತ್ಯುತ್ವಾ ದೇವಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಲಬ್ಧಾನುಜ್ಞಃ ಶಿವಾದ್ಗುರುಃ ಸಾಧನಂ ಶಿವಯೋಗಂ ಚ ಸಾಧಕಾಯ ಸಮಾದಿಶೇತ್

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಶಿವನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಗುರುವು, ಸಾಧಕನಿಗೆ ಶಿವಯೋಗದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಬೇಕು.

ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಗುರುಸಂದೇಶಂ ಕ್ರಮಶೋ ಮಂತ್ರಸಾಧಕಃ ಪುರತೋ ವಿನಿಯೋಗಸ್ಯ ಮನ್ತ್ರಸಾಧನಮಾಚರೇತ್

ಗುರುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಂತ್ರಸಾಧಕನು, ಗುರುಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಂತ್ರಸಾಧನೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಸಾಧನಂ ಮೂಲಮನ್ತ್ರಸ್ಯ ಪುರಶ್ಚರಣಮುಚ್ಯತೇ ಪುರತಶ್ಚರಣೀಯತ್ವಾದ್ವಿನಿಯೋಗಾಖ್ಯಕರ್ಮಣಃ

ಮೂಲಮಂತ್ರದ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧಿಯನ್ನೇ ಪುರಶ್ಚರಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ವಿನಿಯೋಗ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡಬೇಕು.

ನಾತ್ಯನ್ತಂ ಕರಣೀಯನ್ತು ಮುಮುಕ್ಷೋರ್ಮನ್ತ್ರಸಾಧನಮ್ ಕೃತನ್ತು ತದಿಹಾನ್ಯತ್ರ ತಾಸ್ಯಾಪಿ ಶುಭದಂ ಭವೇತ್

ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಮಂತ್ರಸಾಧನೆಯನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆಡೆ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಅವನಿಗೆ ಶುಭವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.

ಶುಭೇ ಽಹನಿ ಶುಭೇ ದೇಶೇ ಕಾಲೇ ವಾ ದೋಷವರ್ಜಿತೇ ಶುಕ್ಲದನ್ತನಖಃ ಸ್ನಾತಃ ಕೃತಪೂರ್ವಾಹ್ಣಿಕಕ್ರಿಯಃ

ಒಂದು ಶುಭದ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ದೋಷರಹಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಲ್ಲು ಮತ್ತು ನಖಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪೂರ್ವಾಹ್ನಿಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ,

ಅಲಂಕೃತ್ಯ ಯಥಾ ಲಬ್ಧೈರ್ಗಂಧಮಾಲ್ಯವಿಭೂಷಣೈಃ ಸೋಷ್ಣೀಷಃ ಸೋತ್ತರಾಸಂಗಃ ಸರ್ವಶುಕ್ಲಸಮಾಹಿತಃ

ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ, ಹೂಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ತಲೆಪಾಗು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪರಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನಾಗಿ,

ದೇವಾಲಯೇ ಗೃಹೇ ಽನ್ಯಸ್ಮಿನ್ದೇಶೇ ವಾ ಸುಮನೋಹರೇ ಸುಖೇನಾಭ್ಯಸ್ತಪೂರ್ವೇಣ ತ್ವಾಸನೇನ ಕೃತಾಸನಃ

ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ಸುಂದರವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು,

ತನುಂ ಕೃತ್ವಾತ್ಮನಃ ಶೈವೀಂ ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವರ್ತ್ಮನಾ ಸಂಪೂಜ್ಯ ದೇವದೇವೇಶಂ ನಕುಲೀಶ್ವರಮೀಶ್ವರಮ್

ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಶೈವಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ದೇವದೇವರಾದ ನಕುಲೀಶ್ವರನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ನಿವೇದ್ಯ ಪಾಯಸಂ ತಸ್ಮೈ ಸಮಪ್ಯಾರಾಧನಂ ಕ್ರಮಾತ್ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಚ ತಂ ದೇವಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾನುಜ್ಞಶ್ಚ ತನ್ಮುಖಾತ್

ಅವನಿಗೆ ಪಾಯಸವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಆ ದೇವರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಅವನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ,

ಕೋಟಿವಾರಂ ತದರ್ಧಂ ವಾ ತದರ್ಧಂ ವಾ ಜಪೇಚ್ಛಿವಮ್ ಲಕ್ಷವಿಂಶತಿಕಂ ವಾಪಿ ದಶಲಕ್ಷಮಥಾಪಿ ವಾ

ಶಿವಮಂತ್ರವನ್ನು ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಅಥವಾ ಅದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟು, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಅದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟು, ಅಥವಾ ಎರಡು ಲಕ್ಷ, ಒಂದು ಲಕ್ಷ, ಅಥವಾ ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಜಪಿಸಬೇಕು.

ತತಶ್ಚ ಪಾಯಸಾಕ್ಷಾರಲವಣೈಕಮಿತಾಶನಃ ಅಹಿಂಸಕಃ ಕ್ಷಮೀ ಶಾಂತೋ ದಾಂತಶ್ಚೈವ ಸದಾ ಭವೇತ್

ನಂತರ ಪಾಯಸವನ್ನು ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕ್ಷಾರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಅಹಿಂಸಕ, ಕ್ಷಮಾಶೀಲ, ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

ಅಲಾಭೇ ಪಾಯಸಸ್ಯಾಶ್ನನ್ಫಲಮೂಲಾದಿಕಾನಿ ವಾ ವಿಹಿತಾನಿ ಶಿವೇನೈವ ವಿಶಿಷ್ಟಾನ್ಯುತ್ತರೋತ್ತರಮ್

ಪಾಯಸ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ಶಿವನು ವಿಧಿಸಿದಂತೆ ಹಣ್ಣು, ಬೇರು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾದವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬಹುದು.

ಚರುಂ ಭಕ್ಷ್ಯಮಥೋ ಸಕ್ತುಕಣಾನ್ಯಾವಕಮೇವ ಚ ಶಾಕಂ ಪಯೋ ದಧಿ ಘೃತಂ ಮೂಲಂ ಫಲಮಥೋದಕಮ್

ಅವನು ಪಾಕವನ್ನೂ, ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರವನ್ನೂ, ಧಾನ್ಯ, ಜೋಳ, ತರಕಾರಿ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಬೇರು, ಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ನೀರನ್ನು ಸೇವಿಸಬಹುದು.

ಅಭಿಮಂತ್ರ್ಯ ಚ ಮನ್ತ್ರೇಣ ಭಕ್ಷ್ಯಭೋಜ್ಯಾದಿಕಾನಿ ಚ ಸಾಧನೇ ಽಸ್ಮಿನ್ವಿಶೇಷೇಣ ನಿತ್ಯಂ ಭುಞ್ಜೀತ ವಾಗ್ಯತಃ

ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ, ಈ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಯಮವಿಟ್ಟು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಮನ್ತ್ರಾಷ್ಟಶತಪೂತೇನ ಜಲೇನ ಶುಚಿನಾ ವ್ರತೀ ಸ್ನಾಯಾನ್ನದೀನದೋತ್ಥೇನ ಪ್ರೋಕ್ಷಯೇದ್ವಾಥ ಶಕ್ತಿತಃ

ವ್ರತಧಾರಿ, ಎಂಟು ನೂರು ಬಾರಿ ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸಿದ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ, ಅಥವಾ ನದಿಯ ಅಥವಾ ಸರೋವರದ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ತನುಗೆ ನೀರು ಶಿಂಪಿಸಬಹುದು.

ತರ್ಪಯೇಚ್ಚ ತಥಾ ನಿತ್ಯಂ ಜುಹುಯಾಚ್ಚ ಶಿವಾನಲೇ ಸಪ್ತಭಿಃ ಪಞ್ಚಭಿರ್ದ್ರವ್ಯೈಸ್ತ್ರಿಭಿರ್ವಾಥ ಘೃತೇನ ವಾ

ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಶಿವಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು, ಐದು ಅಥವಾ ಮೂರು ವಿಧದ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ ತುಪ್ಪದಿಂದ ತರ್ಪಣ ಮತ್ತು ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

ಇತ್ಥಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಶಿವಂ ಶೈವೋ ಯಃ ಸಾಧಯತಿ ಸಾಧಕಃ ತಸ್ಯೇಹಾಮುತ್ರ ದುಷ್ಪ್ರಾಪಂ ನ ಕಿಂಚಿದಪಿ ವಿದ್ಯತೇ

ಈ ರೀತಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಶೈವಸಾಧಕನಿಗೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ದೊರೆಯದಂತಹದ್ದೇನೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಥವಾ ಽಹರಹರ್ಮಂತ್ರಂ ಜಪೇದೇಕಾಗ್ರಮಾನಸಃ ಅನಶ್ನನ್ನೇವ ಸಾಹಸ್ರಂ ವಿನಾ ಮನ್ತ್ರಸ್ಯ ಸಾಧನಮ್

ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಆಹಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹರಮಂತ್ರವನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಪಠಿಸಬಹುದು; ಇದಕ್ಕೆ ಮಂತ್ರದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ನ ತಸ್ಯ ದುರ್ಲಭಂ ಕಿಂಚಿನ್ನ ತಸ್ಯಾಸ್ತ್ಯಶುಭಂ ಕ್ವಚಿತ್ ಇಹ ವಿದ್ಯಾಂ ಶ್ರಿಯಂ ಸೌಖ್ಯಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಮುಕ್ತಿಂ ಚ ವಿಂದತಿ

ಅವನಿಗೆ ಏನೂ ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ, ಯಾವಾಗಲೂ ಅವನಿಗೆ ಕೆಟ್ಟದು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆದು, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸಾಧನೇ ವಿನಿಯೋಗೇ ಚ ನಿತ್ಯೇ ನೈಮಿತ್ತಿಕೇ ತಥಾ ಜಪೇಜ್ಜಲೈರ್ಭಸ್ಮನಾ ಚ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಮನ್ತ್ರೇಣ ಚ ಕ್ರಮಾತ್

ನಿತ್ಯವೂ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ, ನೀರು ಮತ್ತು ಭಸ್ಮದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು.

ಶುಚಿರ್ಬದ್ಧಶಿಖಸ್ಸೂತ್ರೀ ಸಪವಿತ್ರಕರಸ್ತಥಾ ಧೃತತ್ರಿಪುಂಡ್ರರುದ್ರಾಕ್ಷೋ ವಿದ್ಯಾಂ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರೀಂ ಜಪೇತ್

ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಕೂದಲು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ಪವಿತ್ರವಾದ ಉಂಗುರವನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಮೂವರು ರೇಖೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು.

ಅಥೈವಂ ಸಂಸ್ಕೃತಂ ಶಿಷ್ಯಂ ಕೃತಪಾಶುಪತವ್ರತಮ್ ಆಚಾರ್ಯತ್ವೇ ಽಭಿಷಿಂಚೇತ ತದ್ಯೋಗತ್ವೇನ ಚಾನ್ಯಥಾ

ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವನನ್ನು ಗುರುಗೊಳಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು.

ಮಣ್ಡಲಂ ಪೂರ್ವವತ್ಕೃತ್ತ್ವಾ ಸಂಪೂಜ್ಯ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ ಸ್ಥಾಪಯತ್ಪಞ್ಚಕಲಶಾನ್ದಿಕ್ಷು ಮಧ್ಯೇ ಚ ಪೂರ್ವವತ್

ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮಂಡಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಐದು ಕಲಶಗಳನ್ನು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.