ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಶಿವಾಗಮಸ್ಯ ಗ್ರಹಣಂ ವಾಚನಂ ಶ್ರವಣಂ ತಥಾ ದೇಶಿಕದೇಶತಃ ಕುರ್ಯಾನ್ನ ಸ್ವೇಚ್ಛಾತೋ ನ ಚಾನ್ಯತಃ

ಶಿವಾಗಮಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಪಠಣ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣವನ್ನು ಗುರುದೇವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.

ಇತಿ ಸಂಕ್ಷೇಪತಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಸಂಸ್ಕಾರಃ ಸಮಯಾಹ್ವಯಃ ಸಾಕ್ಷಾಚ್ಛಿವಪುರಪ್ರಾಪ್ತೌ ನೃಣಾಂ ಪರಮಸಾಧನಮ್

ಹೀಗೆ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ 'ಸಮಯ' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮಾನವರಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.

ಅತಃ ಪರಂ ಸಮಾವೇಕ್ಷ್ಯ ಗುರುಃ ಶಿಷ್ಯಸ್ಯ ಯೋಗ್ಯತಾಮ್ ಷಡಧ್ವಶುದ್ಧಿಂ ಕುರ್ವೀತ ಸರ್ವಬಂಧವಿಮುಕ್ತಯೇ

ಇದಾದ ಮೇಲೆ, ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಷಡಧ್ವ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಕಲಾಂ ತತ್ತ್ವಂ ಚ ಭುವನಂ ವರ್ಣಂ ಪದಮತಃ ಪರಮ್ ಮಂತ್ರಶ್ಚೇತಿ ಸಮಾಸೇನ ಷಡಧ್ವಾ ಪರಿಪಠ್ಯತೇ

ಕಲಾ, ತತ್ತ್ವ, ಭುವನ, ವರ್ಣ, ಪದ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರ — ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಷಡಧ್ವ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನಿವೃತ್ತ್ಯಾದ್ಯಾಃ ಕಲಾಃ ಪಞ್ಚ ಕಲಾಧ್ವಾ ಕಥ್ಯತೇ ಬುಧೈಃ ವ್ಯಾಪ್ತಾಃ ಕಲಾಭಿರಿತರೇ ತ್ವಧ್ವಾನಃ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚಭಿಃ

ನಿವೃತ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಐದು ಕಲೆಗಳು ಕಲಾಧ್ವ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಉಳಿದ ಐದು ಮಾರ್ಗಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಐದು ಕಲೆಗಳಿವೆ.

ಶಿವತತ್ತ್ವಾದಿಭೂಮ್ಯಂತಂ ತತ್ತ್ವಾಧ್ವಾ ಸಮುದಾಹೃತಃ ಷಡ್ವಿಂಶತ್ಸಂಖ್ಯಯೋಪೇತಃ ಶುದ್ಧಾಶುದ್ಧೋಭಯಾತ್ಮಕಃ

ಶಿವತತ್ತ್ವದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಇರುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತತ್ತ್ವಾಧ್ವ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಅಂಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅಶುದ್ಧ ಎರಡೂ ಸ್ವರೂಪ ಹೊಂದಿದೆ.

ಆಧಾರಾದ್ಯುನ್ಮನಾಂತಶ್ಚ ಭುವನಾಧ್ವಾ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ವಿನಾ ಭೇದೋಪಭೇದಾಭ್ಯಾಂ ಷಷ್ಟಿಸಂಖ್ಯಾಸಮನ್ವಿತಃ

ಆಧಾರದಿಂದ ಉನ್ಮನಿಯವರೆಗೆ ಇರುವ ಭುವನಾಧ್ವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇದು ವಿಭೇದ ಮತ್ತು ಉಪವಿಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅರುವತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.

ಪಞ್ಚಾಶದ್ರುದ್ರರೂಪಾಸ್ತು ವರ್ಣಾ ವರ್ಣಾಧ್ವಸಂಜ್ಞಿತಾಃ ಅನೇಕಭೇದಸಂಪನ್ನಃ ಪದಾಧ್ವಾ ಸಮುದಾಹೃತಃ

ಐವತ್ತು ರುದ್ರಸ್ವರೂಪಗಳು ಅಕ್ಷರಗಳಾಗಿ, ಅಕ್ಷರಗಳ ಹಾದಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಪದಗಳ ಹಾದಿ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸರ್ವೋಪಮಂತ್ರೈರ್ಮಂತ್ರಾಧ್ವಾ ವ್ಯಾಪ್ತಃ ಪರಮವಿದ್ಯಯಾ ಯಥಾ ಶಿವೋ ನ ತತ್ತ್ವೇಷು ಗಣ್ಯತೇ ತತ್ತ್ವನಾಯಕಃ

ಎಲ್ಲಾ ಪರಮ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಮಂತ್ರಗಳ ಹಾದಿ ಪರಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಹೇಗೆ ಶಿವನು ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರದೆ, ಅವುಗಳ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಮಂತ್ರಾಧ್ವನಿ ನ ಗಣ್ಯೇತ ತಥಾಸೌ ಮಂತ್ರನಾಯಕಃ ಕಲಾಧ್ವನೋ ವ್ಯಾಪಕತ್ವಂ ವ್ಯಾಪ್ಯತ್ವಂ ಚೇತರಾಧ್ವನಾಮ್

ಮಂತ್ರಗಳ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೇರಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಮಂತ್ರನಾಯಕನು. ಕಲೆಗಳ ಹಾದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕತೆ ಇದೆ, ಉಳಿದ ಹಾದಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿತ್ವ ಇದೆ.

ನ ವೇತ್ತಿ ತತ್ತ್ವತೋ ಯಸ್ಯ ನೈವಾರ್ಹತ್ಯಧ್ವಶೋಧನಮ್ ಷಡ್ವಿಧಸ್ಯಾಧ್ವನೋ ರೂಪಂ ನ ಯೇನ ವಿದಿತಂ ಭವೇತ್

ಯಾರಿಗೆ ಈ ಹಾದಿಯ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪ ತಿಳಿಯದು, ಅವನು ಹಾದಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆರು ವಿಧದ ಹಾದಿಯ ಸ್ವರೂಪ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯದು.

ವ್ಯಾಪ್ಯವ್ಯಾಪಕತಾ ತೇನ ಜ್ಞಾತುಮೇವ ನ ಶಕ್ಯತೇ ತಸ್ಮಾದಧ್ವಸ್ವರೂಪಂ ಚ ವ್ಯಾಪ್ಯವ್ಯಾಪಕತಾಂ ತಥಾ

ಆತನಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಾದಿಯ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯದು.

ಯಥಾವದವಗಮ್ಯೈವ ಕುರ್ಯಾದಧ್ವವಿಶೋಧನಮ್ ಕುಂಡಮಂಡಲಪರ್ಯಂತಂ ತತ್ರ ಕೃತ್ವಾ ಯಥಾ ಪುರಾ

ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಹಾದಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅದು ಮೊದಲು ಮಾಡಿದಂತೆ ಕುಂಡಮಂಡಲದ ಗಡಿವರೆಗೂ ಮಾಡಬೇಕು.

ದ್ವಿಹಸ್ತಮಾನಂ ಕುರ್ವೀತ ಪ್ರಾಚ್ಯಾಂ ಕಲಶಮಂಡಲಮ್ ತತಃ ಸ್ನಾತಶ್ಶಿವಾಚಾರ್ಯಃ ಸಶಿಷ್ಯಃ ಕೃತನೈತ್ಯಕಃ

ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೊಳದಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ಕಲಶಮಂಡಲವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಶಿವಾಚಾರ್ಯನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ,

ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಮಂಡಲಂ ಶಂಭೋಃ ಪೂಜಾಂ ಪೂರ್ವವದಾಚರೇತ್ ತತ್ರಾಢಕಾವರೈಸ್ಸಿದ್ಧಂ ತಂದುಲೈಃ ಪಾಯಸಂ ಪ್ರಭೋಃ

ಆ ಮಂಡಲದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಶಂಭುವಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡಿದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಪಾಯಸವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು.

ಅರ್ಧಂ ನಿವೇದ್ಯ ಹೋಮಾರ್ಥಂ ಶೇಷಂ ಸಮುಪಕಲ್ಪಯೇತ್ ಪುರತಃ ಕಲ್ಪಿತೇ ವಾಥ ಮಂಡಲೇ ವರ್ಣಿಮಂಡಿತೇ

ಅದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧವನ್ನು ಹೋಮಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಉಳಿದುದನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಮಂಡಲದಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮಂಡಲದಲ್ಲೋ,

ಸ್ಥಾಪಯೇತ್ಪಞ್ಚಕಲಶಾನ್ದಿಕ್ಷು ಮಧ್ಯೇ ಚ ದೇಶಿಕಃ ತೇಷು ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿ ಮೂಲಾರ್ಣೈರ್ಬಿನ್ದುನಾದಸಮನ್ವಿತೈಃ

ಗುರುವು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಐದು ಕಲಶಗಳನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಅಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಂದು ಮತ್ತು ನಾದಯುತ ಬ್ರಹ್ಮಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ನಮ ಆದ್ಯೈರ್ಯಕರಾಂತೈಃ ಕಲ್ಪಯೇತ್ಕಲ್ಪವಿತ್ತಮಃ ಈಶಾನಂ ಮಧ್ಯಮೇ ಕುಂಭೇ ಪುರುಷಂ ಪುರತಃ ಸ್ಥಿತೇ

‘ನಮ’ ಎಂಬ ಶುಭಾಶಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ‘ಯ’ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಅಂತ್ಯವಾಗುವಂತೆ ವಿಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಮಧ್ಯದ ಕಲಶದಲ್ಲಿ ಈಶಾನನನ್ನು, ಮುಂದೆ ಇರುವ ಕಲಶದಲ್ಲಿ ಪುರುಷನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಅಘೋರಂ ದಕ್ಷಿಣೇ ವಾಮೇ ವಾಮಂ ಸದ್ಯಂ ಚ ಪಶ್ಚಿಮೇ ರಕ್ಷಾಂ ವಿಧಾಯ ಮುದ್ರಾ ಚ ಬದ್ಧ್ವಾ ಕುಂಭಾಭಿಮಂತ್ರಣಮ್

ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಘೋರನನ್ನು, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಮದೇವನನ್ನು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯೋಜಾತನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಕಲಶಗಳಿಗೆ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

ಕೃತ್ವಾ ಶಿವಾನಲೈರ್ಹೋಮಂ ಪ್ರಾರಭೇತ್ ಯಥಾ ಪುರಾ ಯದರ್ಧಂ ಪಾಯಸಂ ಪೂರ್ವಂ ಹೋಮಾರ್ಥಂ ಪರಿಕಲ್ಪಿತಮ್

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಮೊದಲು ಮಾಡಿದಂತೆ ಶಿವನ ಅಗ್ನಿಗಳಿಂದ ಹೋಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲು ಹೋಮಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಪಾಯಸದ ಅರ್ಧವನ್ನು,

ಹುತ್ವಾ ಶಿಷ್ಯಸ್ಯ ತಚ್ಛೇಷಂ ಭೋಕ್ತುಂ ಸಮುಪಕಲ್ಪಯೇತ್ ತರ್ಪಣಾಂತಂ ಚ ಮಂತ್ರಾಣಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಕರ್ಮ ಯಥಾ ಪುರಾ

ಹೋಮ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಉಳಿದ ಪಾಯಸವನ್ನು ಶಿಷ್ಯನು ಭೋಜನ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ತರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಮೊದಲಿನಂತೆ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

ಹುತ್ವಾ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಂ ತೇಷಾಂ ತತಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರದೀಪನಮ್ ಓಂಕಾರಾದನು ಹುಂಕಾರಂ ತತೋ ಮೂಲಂ ಫಡಂತಕಮ್

ಅವರಿಗೆ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಮೇಲೆ ದೀಪನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಓಂಕಾರದ ನಂತರ ಹುಂಕಾರ, ನಂತರ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಫಟ್ ಅಂತ್ಯವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ,

ಸ್ವಾಹಾಂತಂ ದೀಪನೇ ಪ್ರಾಹುರಂಗಾನಿ ಚ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ತೇಷಾಮಾಹುತಯಸ್ತಿಸ್ರೋ ದೇಯಾ ದೀಪನಕರ್ಮಣಿ

ಸ್ವಾಹಾ ಅಂತ್ಯವನ್ನಿಟ್ಟು, ದೀಪನದಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಮೂರು ಹೋಮಗಳನ್ನು ದೀಪನ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಮಂತ್ರೈರೇಕೈಕಶಸ್ತೈಸ್ತು ವಿಚಿನ್ತ್ಯಾ ದೀಪ್ತಮೂರ್ತಯಃ ತ್ರಿಗುಣಂ ತ್ರಿಗುಣೀ ಕೃತ್ಯ ದ್ವಿಜಕನ್ಯಾಕೃತಂ ಸಿತಮ್

ಆ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ರೂಪವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಮೂರು ಗುಣಗಳೂ, ಮೂರು ವಿಧದ ಕಾರ್ಯವೂ, ಬಿಳಿ ವರ್ಣದ ದ್ವಿಜಕನ್ಯೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸೂತ್ರಂ ಸೂತ್ರೇಣ ಸಂಮಂತ್ರ್ಯ ಶಿಖಾಗ್ರೇ ಬಂಧಯೇಚ್ಛಿಶೋಃ ಚರಣಾಂಗುಷ್ಠಪರ್ಯಂತಮೂರ್ಧ್ವಕಾಯಸ್ಯ ತಿಷ್ಠತಃ

ಸೂತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಸೂತ್ರದಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ, ಶಿಷ್ಯನ ಶಿಖೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ, ನಿಂತಿರುವ ಅವನ ದೇಹದ ಮೇಲಿಂದ ಕಾಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಬೆರಳಿನವರೆಗೆ ಇಡಬೇಕು.

ಲಂಬಯಿತ್ವಾ ತು ತತ್ಸೂತ್ರಂ ಸುಷುಮ್ಣಾಂ ತತ್ರ ಯೋಜಯೇತ್ ಶಾಂತಯಾ ಮುದ್ರಯಾದಾಯ ಮೂಲಮಂತ್ರೇಣ ಮಂತ್ರವಿತ್

ಆ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಉದ್ದಗೊಳಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸುಷುಮ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ. ಶಾಂತಿ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಮಂತ್ರಜ್ಞನು ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.

ಹುತ್ವಾಹುತಿತ್ರಯಂ ತಸ್ಯಾಸ್ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಮುಪಕಲ್ಪಯೇತ್ ಹೃದಿ ಸಂತಾಡ್ಯ ಶಿಷ್ಯಸ್ಯ ಪುಷ್ಪಕ್ಷೇಪೇಣ ಪೂರ್ವವತ್

ಮೂರು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅವಳ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಹೂವಿನಿಂದ ಶಿಷ್ಯನ ಹೃದಯವನ್ನು ತಟ್ಟಿದಂತೆ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಚೈತನ್ಯಂ ಸಮುಪಾದಾಯ ದ್ವಾದಶಾಂತೇ ನಿವೇದ್ಯ ಚ ಸೂತ್ರಂ ಸೂತ್ರೇಣ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಸಂರಕ್ಷ್ಯಾಸ್ತ್ರೇಣ ವರ್ಮಣಾ

ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ದ್ವಾದಶಾಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಸೂತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಸೂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಅಸ್ತ್ರರೂಪವಾದ ಕವಚದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ಅವಗುಂಠ್ಯಾಥ ತತ್ಸೂತ್ರಂ ಶಿಷ್ಯದೇಹಂ ವಿಚಿಂತಯೇತ್ ಮೂಲತ್ರಯಮಯಂ ಪಾಶಂ ಭೋಗಭೋಗ್ಯತ್ವಲಕ್ಷಣಮ್

ಆ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಶಿಷ್ಯನ ದೇಹವನ್ನು ಭೋಗಿ ಮತ್ತು ಭೋಗ್ಯ ಎಂಬ ಗುರುತುಗಳಿರುವ ಮೂಲುಮೂಲ ಪಾಶದಿಂದ ಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.