ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಉಪವೇಶ್ಯಾತ್ಮನಸ್ಸವ್ಯೇ ಶಿಷ್ಯಂ ದರ್ಭಾಸನೇ ಗುರುಃ ಆರಾಧ್ಯ ಚ ಮಹಾದೇವಂ ಶಿವಹಸ್ತಂ ಪ್ರವಿನ್ಯಸೇತ್

ಗುರುವು ತನ್ನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆಯ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಕುಳಿರಿಸಿ, ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಶಿವಹಸ್ತಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು.

ಶಿವತೇಜೋಮಯಂ ಪಾಣಿಂ ಶಿವಮಂತ್ರಮುದೀರಯೇತ್ ಶಿವಾಭಿಮಾನಸಂಪನ್ನೋ ನ್ಯಸೇಚ್ಛಿಷ್ಯಸ್ಯ ಮಸ್ತಕೇ

ಶಿವನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು, ಶಿವಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಶಿವಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿಷ್ಯನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈಯನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

ಸರ್ವಾಂಗಾಲಂಬನಂ ಚೈವ ಕುರ್ಯಾತ್ತೇನೈವ ದೇಶಿಕಃ ಶಿಷ್ಯೋ ಽಪಿ ಪ್ರಣಮೇದ್ಭೂಮೌ ದೇಶಿಕಾಕೃತಮೀಶ್ವರಮ್

ಅದೇ ರೀತಿ ದೇಹಪೂರ್ಣ ಆಲಂಬನವನ್ನು ಗುರುನು ಮಾಡಬೇಕು; ಶಿಷ್ಯನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತಿಯಾಗಿ ಗುರುನನ್ನು, ದೇವರಂತೆ, ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

ತತಶ್ಶಿವಾನಲೇ ದೇವಂ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಯಥಾವಿಧಿ ಹುತಾಹುತಿತ್ರಯಂ ಶಿಷ್ಯಮುಪವೇಶ್ಯ ಯಥಾ ಪುರಾ

ನಂತರ ಶಿವಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಮೂರು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಕುಳಿರಿಸಿ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು.

ದರ್ಭಾಗ್ರೈಃ ಸಂಸ್ಪೃಶಂಸ್ತಂ ಚ ವಿದ್ಯಯಾತ್ಮಾನಮಾವಿಶೇತ್ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ಮಹಾದೇವಂ ನಾಡೀಸಂಧಾನಮಾಚರೇತ್

ದರ್ಭೆಯ ತುದಿಯಿಂದ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಶಿಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಾಡೀಸಂಧಾನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತಮಾರ್ಗೇಣ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರಾಣಸ್ಯ ನಿರ್ಗಮಮ್ ಶಿಷ್ಯದೇಹಪ್ರವೇಶಂ ಚ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಮಂತ್ರಾಂಸ್ತು ತರ್ಪಯೇತ್

ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮದಂತೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ, ಶಿಷ್ಯನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನಂತರ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು.

ಸಂತರ್ಪಣಾಯ ಮೂಲಸ್ಯ ತೇನೈವಾಹುತಯೋ ದಶ ದೇಯಾಸ್ತಿಸ್ರಸ್ತಥಾಂಗಾನಾಮಂಗೈರೇವ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್

ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ಹತ್ತು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಮೂರು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವರ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ತತಃ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಾಯ ದೇಶಿಕಃ ಪುನರ್ದಶಾಹುತೀನ್ಕುರ್ಯಾನ್ಮೂಲಮಂತ್ರೇಣ ಮಂತ್ರವಿತ್

ನಂತರ ಪೂರಣಾಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುವು ಮತ್ತೆ ಹತ್ತು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪುನಃ ಸಂಪೂಜ್ಯ ದೇವೇಶಂ ಸಮ್ಯಗಾಚಮ್ಯ ದೇಶಿಕಃ ಹುತ್ವಾ ಚೈವ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಸ್ವಜಾತ್ಯಾ ವೈಶ್ಯಮುದ್ಧರೇತ್

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೇವಾಧಿದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಶುದ್ಧಾಚಮನ ಮಾಡಿ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಹೋಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ವೈಶ್ಯನನ್ನು ಅವನ ಸ್ವಜಾತಿಗೆ ಉದ್ಧರಿಸಬೇಕು.

ತಸ್ಯೈವಂ ಜನಯೇತ್ಕ್ಷಾತ್ರಮುದ್ಧಾರಂ ಚ ತತಃ ಪುನಃ ಕೃತ್ವಾ ತಥೈವ ವಿಪ್ರತ್ವಂ ಜನಯೇದಸ್ಯ ದೇಶಿಕಃ

ಹೀಗೆಯೇ ಅವನಿಗೆ ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಮತ್ತೆ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಗುರುವು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕು.

ರಾಜನ್ಯಂ ಚೈವಮುದ್ಧೃತ್ಯ ಕೃತ್ವಾ ವಿಪ್ರಂ ಪುನಸ್ತಯೋಃ ರುದ್ರತ್ವಂ ಜನಯೇದ್ವಿಪ್ರೇ ರುದ್ರನಾಮೈವ ಸಾಧಯೇತ್

ರಾಜನ್ಯನನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಉದ್ಧರಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿಯೂ ರುದ್ರತ್ವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣದಲ್ಲಿ ರುದ್ರನಾಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರೋಕ್ಷಣಂ ತಾಡನಂ ಕೃತ್ವಾ ಶಿಶೋಸ್ಸ್ವಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನಿ ಶಿವಾತ್ಮಕಮನುಸ್ಮೃತ್ಯ ಸ್ಫುರಂತಂ ವಿಸ್ಫುಲಿಂಗವತ್

ಮಗು ಮೇಲೆ ನೀರು ಛಳಿಸಿ, ತಟ್ಟಿದ ನಂತರ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 'ನನ್ನ ಆತ್ಮ ಶಿವಸ್ವರೂಪ' ಎಂದು ನೆನೆದು, ಅದು ಮೆರುಗು ಹೊಡೆಯುವ ಕಣದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು.

ನಾಡ್ಯಾ ಯಥೋಕ್ತಯಾ ವಾಯುಂ ರೇಚಯೇನ್ಮಂತ್ರತೋ ಗುರುಃ ನಿರ್ಗಮ್ಯ ಪ್ರವಿಶೇನ್ನಾಡ್ಯಾ ಶಿಷ್ಯಸ್ಯ ಹೃದಯಂ ತಥಾ

ಹೇಳಿದ ಕ್ರಮದಂತೆ ಗುರುನುಡಿ, ಉಸಿರನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಾಡಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿ, ಆ ನಾಡಿಯ ಮೂಲಕ ಶಿಷ್ಯನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರವಿಶ್ಯ ತಸ್ಯ ಚೈತನ್ಯಂ ನೀಲಬಿನ್ದುನಿಭಂ ಸ್ಮರನ್ ಸ್ವತೇಜಸಾಪಾಸ್ತಮಲಂ ಜ್ವಲಂತಮನುಚಿಂತಯೇತ್

ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಶಿಷ್ಯನ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನೀಲಿ ಬಿಂದುವಂತೆ, ತನ್ನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ತಮಾದಾಯ ತಯಾ ನಾಡ್ಯಾ ಮಂತ್ರೀ ಸಂಹಾರಮುದ್ರಯಾ ನ ಪೂರಕೇಣ ನಿವೇಶ್ಯೈನಮೇಕೀಭಾವಾರ್ಥಮಾತ್ಮನಃ

ಆ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಆ ನಾಡಿಯ ಮೂಲಕ ಹಿಡಿದು, ಗುರುನುಡಿ ಸಂಹಾರಮುದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ, ಉಸಿರನ್ನು ಒಳಗೆಳೆದೆ, ತನ್ನ ಆತ್ಮದೊಂದಿಗೇ ಏಕೀಭಾವಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಕುಂಭಕೇನ ತಥಾ ನಾಡ್ಯಾ ರೇಚಕೇನ ಯಥಾ ಪುರಾ ತಸ್ಮಾದಾದಾಯ ಶಿಷ್ಯಸ್ಯ ಹೃದಯೇ ತನ್ನಿವೇಶಯೇತ್

ನಂತರ, ಕುಂಭಕ ಮತ್ತು ಮರುಕೂಡುವ ಉಸಿರಾಟದಿಂದ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಆ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಮತ್ತೆ ಶಿಷ್ಯನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ತಮಾಲಭ್ಯ ಶಿವಾಲ್ಲಬ್ಧಂ ತಸ್ಮೈ ದತ್ತ್ವೋಪವೀತಕಮ್ ಹುತ್ವಾ ಽ ಽಹುತಿತ್ರಯಂ ಪಶ್ಚಾದ್ದದ್ಯಾತ್ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಂ ತತಃ

ಶಿವನಿಂದ ಅದು ದೊರೆತ ಮೇಲೆ, ಆ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಮೂರು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ದೇವಸ್ಯ ದಕ್ಷಿಣೇ ಶಿಷ್ಯಮುಪವೇಶ್ಯವರಾಸನೇ ಕುಶಪುಷ್ಪಪರಿಸ್ತೀರ್ಣೇ ಬದ್ಧಾಂಜಲಿರುದಙ್ಮುಖಮ್

ದೇವರ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಆಸನದ ಮೇಲೆ, ಕುಶ ಮತ್ತು ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಕುಳಿರಿಸಬೇಕು.

ಸ್ವಸ್ತಿಕಾಸನಮಾರೂಢಂ ವಿಧಾಯ ಪ್ರಾಙ್ಮುಖಃ ಸ್ವಯಮ್ ವರಾಸನಸ್ಥಿತೋ ಮಂತ್ರೈರ್ಮಹಾಮಂಗಲನಿಃಸ್ವನೈಃ

ತಾನೇ ಉತ್ತಮ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಸ್ವಸ್ತಿಕಾಸನವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮಹಾ ಶುಭವಾದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

ಸಮಾದಾಯ ಘಟಂ ಪೂರ್ಣಂ ಪೂರ್ಣಮೇವ ಪ್ರಸಾದಿತಮ್ ಧ್ಯಾಯಮಾನಃ ಶಿವಂ ಶಿಷ್ಯಮಾಭಿಷಿಂಚೇತ ದೇಶಿಕಃ

ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾದ ಕುಂಭವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಗುರುನುಡಿ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

ಅಥಾಪನುದ್ಯ ಸ್ನಾನಾಂಬು ಪರಿಧಾಯ ಸಿತಾಂಬರಮ್ ಆಚಾನ್ತೋಲಂಕೃತಶ್ಶಿಷ್ಯಃ ಪ್ರಾಂಜಲಿರ್ಮಂಡಪಂ ವ್ರಜೇತ್

ನಂತರ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮಾಡಿ, ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಶಿಷ್ಯನು ಮಂದಪದತ್ತಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

ಉಪವೇಶ್ಯ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ತಂ ಗುರುರ್ದರ್ಭವಿಷ್ಟರೇ ಸಂಪೂಜ್ಯ ಮಂಡಲಂ ದೇವಂ ಕರನ್ಯಾಸಂ ಸಮಾಚರೇತ್

ಹಿಂದಿನಂತೆ ದರ್ಭಾಸನದಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಕುಳಿರಿಸಿ, ಗುರುನುಡಿ ಮಂಡಲದ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಕೈಗಳಿಂದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ತತಸ್ತು ಭಸ್ಮನಾ ದೇವಂ ಧ್ಯಾಯನ್ಮನಸಿ ದೇಶಿಕಃ ಸಮಾಲಭೇತ ಪಾಣಿಭ್ಯಾಂ ಶಿಶುಂ ಶಿವಮುದೀರಯೇತ್

ನಂತರ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಗುರುನುಡಿ ಕೈಗಳಿಂದ ಮಗುವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ 'ಶಿವ' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

ಅಥ ತಸ್ಯ ಶಿವಾಚಾರ್ಯೋ ದಹನಪ್ಲಾವನಾದಿಕಮ್ ಸಕಲೀಕರಣಂ ಕೃತ್ವಾ ಮಾತೃಕಾನ್ಯಾಸವರ್ತ್ಮನಾ

ನಂತರ ಶಿವಾಚಾರ್ಯನು ದಹನ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮಾತೃಕಾನ್ಯಾಸ ಮಾರ್ಗದಂತೆ ಪೂರ್ಣ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

ತತಃ ಶಿವಾಸನಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಶಿಷ್ಯಮೂರ್ಧ್ನಿ ದೇಶಿಕಃ ತತ್ರಾವಾಹ್ಯ ಯಥಾನ್ಯಾಯಮರ್ಚಯೇನ್ಮನಸಾ ಶಿವಮ್

ನಂತರ ಶಿವಾಸನವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಗುರುನುಡಿ ಶಿಷ್ಯನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಶಿವನನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಾರ್ಥಯೇತ್ಪ್ರಾಂಜಲಿರ್ದೇವಂ ನಿತ್ಯಮತ್ರ ಸ್ಥಿತೋ ಭವ ಇತಿ ವಿಜ್ಞಾಪ್ಯ ತಂ ಶಂಭೋಸ್ತೇಜಸಾ ಭಾಸುರಂ ಸ್ಮರೇತ್

ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, 'ಯಾವಾಗಲೂ ಇಲ್ಲಿ ಇರು' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಶಂಭುವಿನ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ನೆನೆಸಬೇಕು.

ಸಂಪೂಜ್ಯಾಥ ಶಿವಂ ಶೈವೀಮಾಜ್ಞಾಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಶಿವಾತ್ಮಿಕಾಮ್ ಕರ್ಣೇ ಶಿಷ್ಯಸ್ಯ ಶನಕೈಶ್ಶಿವಮನ್ತ್ರಮುದೀರಯೇತ್

ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಶಿವಸ್ವರೂಪವಾದ ಶೈವಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಶಿಷ್ಯನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶಿವಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು.

ಸ ತು ಬದ್ಧಾಂಜಲಿಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮನ್ತ್ರಂ ತದ್ಗತಮಾನಸಃ ಶನೈಸ್ತಂ ವ್ಯಾಹರೇಚ್ಛಿಷ್ಯಶಿವಾಚಾರ್ಯಸ್ಯ ಶಾಸನಾತ್

ಶಿಷ್ಯನು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ನೆಡಿಸಿ, ಶಿವಾಚಾರ್ಯನು ಹೇಳಿದಂತೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

ತತಃ ಶಾಕ್ತಂ ಚ ಸಂದಿಶ್ಯ ಮನ್ತ್ರಂ ಮನ್ತ್ರವಿಚಕ್ಷಣಃ ಉಚ್ಚಾರಯಿತ್ವಾ ಚ ಸುಖಂ ತಸ್ಮೈ ಮಂಗಲಮಾದಿಶೇತ್

ನಂತರ, ಮಂತ್ರಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವವರು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಶಾಕ್ತಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಿ, ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸಬೇಕು.