ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಅಶುದ್ಧಂ ಬೌದ್ಧಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ಪ್ರಾಕೃತಂ ಪೌರುಷಂ ತಥಾ ಗುಣೇಶಾನಾಮತಸ್ತ್ಯಾಜ್ಯಂ ಗುಣಾತೀತಪದೈಷಿಣಾಮ್

ಅಶುದ್ಧವಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಶಕ್ತಿ, ಲೋಕದ ಐಶ್ವರ್ಯ, ಪುರುಷಶಕ್ತಿ, ಗುಣಾಧಿಪತ್ಯ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಗುಣಗಳ ಪಾರಾಗಬೇಕೆಂದವರಿಗೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾದವು.

ಅಥ ಕಿಂ ಬಹುನೋಕ್ತೇನ ಶ್ರೇಯಃ ಪ್ರಾಪ್ತ್ಯೈಕಸಾಧನಮ್ ಮಯಿ ಚಿತ್ತಸಮಾಸಂಗೋ ಯೇನ ಕೇನಾಪಿ ಹೇತುನಾ

ಹೀಗಿರಲು ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳಬೇಕೆಂದೇಕೆ? ಪರಮ ಹಿತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಒಂದೇ ಮಾರ್ಗ — ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದಾದರೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸುವುದು.

ಇತ್ಥಂ ಶ್ರೀಕಣ್ಠನಾಥೇನ ಶಿವೇನ ಪರಮಾತ್ಮನಾ ಹಿತಾಯ ಜಗತಾಮುಕ್ತೋ ಜ್ಞಾನಸಾರಾರ್ಥಸಂಗ್ರಹಃ

ಈ ರೀತಿ ಶ್ರೀಕಂಠನಾಥ ಶಿವನು, ಪರಮಾತ್ಮನು, ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಜ್ಞಾನ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ವಿಜ್ಞಾನಸಂಗ್ರಹಸ್ಯಾಸ್ಯ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ ಸೇತಿಹಾಸಪುರಾಣಾನಿ ವಿದ್ಯಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿಸ್ತರಃ

ಈ ಜ್ಞಾನಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣಗಳು, ವಿದ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಳ ವಿಸ್ತಾರವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಮನುಷ್ಠೇಯಮಧಿಕಾರೋ ಽಥ ಸಾಧನಮ್ ಸಾಧ್ಯಂ ಚೇತಿ ಷಡರ್ಥಾನಾಂ ಸಂಗ್ರಹತ್ವೇಷ ಸಂಗ್ರಹಃ

ಜ್ಞಾನ, ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದು, ಆಚರಣೆಯದು, ಅರ್ಹತೆ, ಸಾಧನ, ಸಾಧ್ಯ — ಈ ಆರು ವಿಷಯಗಳೂ ಈ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

ಗುರೋರಧಿಕೃತಂ ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಪಾಶಃ ಪಶುಃ ಪತಿಃ ಲಿಂಗಾರ್ಚನಾದ್ಯನುಷ್ಠೇಯಂ ಭಕ್ತಸ್ತ್ವಧಿಕೃತೋ ಽಪಿ ಯಃ

ಗುರುವಿನ ಅನುಮತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಜ್ಞಾನವೇ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು; ಬಂಧನ, ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಲಿಂಗಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ತನಾದವನು, ಅಧಿಕಾರವಿದ್ದವನು ಕೂಡ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

ಸಾಧನಂ ಶಿವಮಂತ್ರಾದ್ಯಂ ಸಾಧ್ಯಂ ಶಿವಸಮಾನತಾ ಷಡರ್ಥಸಂಗ್ರಹಸ್ಯಾಸ್ಯ ಜ್ಞಾನಾತ್ಸರ್ವಜ್ಞತೋಚ್ಯತೇ

ಶಿವಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಸಾಧನೆಗಳು ಸಾಧನವಾಗಿವೆ; ಶಿವನ ಸಮಾನತೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಆರು ತತ್ತ್ವಗಳ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವ ಶಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಥಮಂ ಕರ್ಮ ಯಜ್ಞಾದೇರ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ವಿತ್ತಾನುಸಾರತಃ ಬಾಹ್ಯೇಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಶಿವಂ ಪಶ್ಚಾದಂತರ್ಯಾಗರತೋ ಭವೇತ್

ಮೊದಲು ಯಜ್ಞಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ತಾನು ಶಕ್ತಿಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಹೊರಗಿನಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ನಂತರ, ಒಳಗಿನಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ರತಿರಭ್ಯಂತರೇ ಯಸ್ಯ ನ ಬಾಹ್ಯೇ ಪುಣ್ಯಗೌರವಾತ್ ನ ಕರ್ಮ ಕರಣೀಯಂ ಹಿ ಬಹಿಸ್ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಾಃ

ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಹೊರಗಿನಲ್ಲದೆ ಒಳಗಿನ ಆನಂದದಲ್ಲಿದೆ, ಪುಣ್ಯದ ಮಹಿಮೆ ಕಾರಣವಾಗಿ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಹೊರಗಿನ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಜ್ಞಾನಾಮೃತೇನ ತೃಪ್ತಸ್ಯ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಶೈವಶಿವಾತ್ಮನಃ ನಾಂತರ್ನ ಚ ಬಹಿಃ ಕೃಷ್ಣ ಕೃತ್ಯಮಸ್ತಿ ಕದಾಚನ

ಜ್ಞಾನಾಮೃತದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ, ಶಿವಭಕ್ತನಾದವನಿಗೆ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಒಳಗಾಗಲಿ ಹೊರಗಾಗಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಯಾವುದೂ ಕರ್ತವ್ಯವಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾತ್ಕ್ರಮೇಣ ಸಂತ್ಯಜ್ಯ ಬಾಹ್ಯಮಾಭ್ಯಂತರಂ ತಥಾ ಜ್ಞಾನೇನ ಜ್ಞೇಯಮಾಲೋಕ್ಯಾಜ್ಞಾನಂ ಚಾಪಿ ಪರಿತ್ಯಜೇತ್

ಆದ್ದರಿಂದ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೊರಗಿನದನ್ನು ಮತ್ತು ಒಳಗಿನದನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದನ್ನು ಅರಿತು, ಅಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು.

ನೈಕಾಗ್ರಂ ಚೇಚ್ಛಿವೇ ಚಿತ್ತಂ ಕಿಂ ಕೃತೇನಾಪಿ ಕರ್ಮಣಾ ಏಕಾಗ್ರಮೇವ ಚೇಚ್ಚಿತ್ತಂ ಕಿಂ ಕೃತೇನಾಪಿ ಕರ್ಮಣಾ

ಮನಸ್ಸು ಶಿವನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಮನಸ್ಸು ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

ತಸ್ಮಾತ್ಕರ್ಮಾಣ್ಯಕೃತ್ವಾ ವಾ ಕೃತ್ವಾ ವಾಂತರ್ಬಹಿಃಕ್ರಮಾತ್ ಯೇನ ಕೇನಾಪ್ಯುಪಾಯೇನ ಶಿವೇ ಚಿತ್ತಂ ನಿವೇಶಯೇತ್

ಆದ್ದರಿಂದ, ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ಹೊರಗಾಗಲಿ ಒಳಗಾಗಲಿ, ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಿಂದಾದರೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಿವನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಬೇಕು.

ಶಿವೇ ನಿವಿಷ್ಟಚಿತ್ತಾನಾಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಧಿಯಾಂ ಸತಾಮ್ ಪರತ್ರೇಹ ಚ ಸರ್ವತ್ರ ನಿರ್ವೃತಿಃ ಪರಮಾ ಭವೇತ್

ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಶಿವನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ, whose buddhi is steady, ಅವರಿಗೇ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪರಮ ಸುಖ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಇಹೋನ್ನಮಃ ಶಿವಾಯೇತಿ ಮಂತ್ರೇಣಾನೇನ ಸಿದ್ಧಯಃ ಸ ತಸ್ಮಾದಧಿಗಂತವ್ಯಃ ಪರಾವರವಿಭೂತಯೇ

ಇಲ್ಲಿ 'ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ದೊರಕುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ಮಹರ್ಷಿವರ ಸರ್ವಜ್ಞ ಸರ್ವಜ್ಞಾನಮಹೋದಧೇ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಸ್ಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತತ್ತ್ವತಃ

ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸರ್ವಜ್ಞನೇ, ಜ್ಞಾನ ಸಾಗರನೇ, ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರದ ಮಹಿಮೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಸ್ಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ವರ್ಷಕೋಟಿಶತೈರಪಿ ಅಶಕ್ಯಂ ವಿಸ್ತರಾದ್ವಕ್ತುಂ ತಸ್ಮಾತ್ಸಂಕ್ಷೇಪತಃ ಶೃಣು

ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರದ ಮಹಿಮೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಾಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೇಳು.

ವೇದೇ ಶಿವಾಗಮೇ ಚಾಯಮುಭಯತ್ರ ಷಡಕ್ಷರೇಃ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಶಿವಭಕ್ತಾನಾಮಶೇಷಾರ್ಥಸಾಧಕಃ

ವೇದದಲ್ಲಿಯೂ ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವು ಎಲ್ಲ ಶಿವಭಕ್ತರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ತದಲ್ಪಾಕ್ಷರಮರ್ಥಾಢ್ಯಂ ವೇದಸಾರಂ ವಿಮುಕ್ತಿದಮ್ ಆಜ್ಞಾಸಿದ್ಧಮಸಂದಿಗ್ಧಂ ವಾಕ್ಯಮೇತಚ್ಛಿವಾತ್ಮಕಮ್

ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ, ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ, ವೇದದ ಸಾರ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವದು, ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದದು, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದದು, ಮತ್ತು ಈ ವಾಕ್ಯವೇ ಶಿವಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.

ನಾನಾಸಿದ್ಧಿಯುತಂ ದಿವ್ಯಂ ಲೋಕಚಿತ್ತಾನುರಂಜಕಮ್ ಸುನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಂ ಗಂಭೀರಂ ವಾಕ್ಯಂ ತತ್ಪಾರಮೇಶ್ವರಮ್

ಅನೇಕ ಸಿದ್ಧಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ದೈವಿಕವಾದ, ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರವಾದ ಅರ್ಥವಿರುವ, ಈ ವಾಕ್ಯವು ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.

ಮನ್ತ್ರಂ ಸುಖಮುಕೋಚ್ಚಾರ್ಯಮಶೇಷಾರ್ಥಪ್ರಸಿದ್ಧಯೇ ಪ್ರಾಹೋನ್ನಮಃ ಶಿವಾಯೇತಿ ಸರ್ವಜ್ಞಸ್ಸರ್ವದೇಹಿನಾಮ್

ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದು, ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ದೇಶಗಳ siddhige. 'ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ' ಎಂದು ಸರ್ವಜ್ಞನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ತದ್ಬೀಜಂ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾನಾಂ ಮಂತ್ರಮಾದ್ಯಂ ಷಡಕ್ಷರಮ್ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಮಹಾರ್ಥಂ ಚ ಜ್ಞೇಯಂ ತದ್ವಟಬೀಜವತ್

ಇದು ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಮೂಲಬೀಜ, ಪ್ರಥಮ ಮಂತ್ರ, ಷಡಕ್ಷರವಾದದು, ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಮಹತ್ತರವಾದದು; ಇದನ್ನು ವಟಮರದ ಬೀಜದಂತೆ ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ದೇವೋ ಗುಣತ್ರಯಾತೀತಃ ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಸರ್ವಕೃತ್ಪ್ರಭುಃ ಓಮಿತ್ಯೇಕಾಕ್ಷರೇ ಮನ್ತ್ರೇ ಸ್ಥಿತಃ ಸರ್ವಗತಃ ಶಿವಃ

ದೇವರು ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದು, ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ಶಿವನು 'ಓಂ' ಎಂಬ ಒಂದು ಅಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

ಇಶಾನಾದ್ಯಾನಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ್ಯೇಕಾಕ್ಷರಾಣಿ ತು ಮಂತ್ರೇ ನಮಶ್ಶಿವಾಯೇತಿ ಸಂಸ್ಥಿತಾನಿ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ ಮಂತ್ರೇ ಷಡಕ್ಷರೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮೇ ಪಞ್ಚಬ್ರಹ್ಮತನುಃ ಶಿವಃ

ಇಶಾನಾದಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಕ್ಷರಗಳು, ಏಕಾಕ್ಷರ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ 'ನಮಃ ಶಿವಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

ವಾಚ್ಯವಾಚಕಭಾವೇನ ಸ್ಥಿತಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಸ್ವಭಾವತಃ ವಾಚ್ಯಶ್ಶಿವೋಪ್ರಮೇಯತ್ವಾನ್ಮಂತ್ರಸ್ತದ್ವಾಚಕಸ್ಸ್ಮೃತಃ

ಅವನು ವಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಚಕ ಎಂಬ ಎರಡೂ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ನೇರವಾಗಿ ಇರುವನು. ಶಿವನು ಉಪಮೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ವಾಚ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಮಂತ್ರವು ಅವನನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಾಚಕ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಾಚ್ಯವಾಚಕಭಾವೋ ಽಯಮನಾದಿಸಂಸ್ಥಿತಸ್ತಯೋಃ ಯಥಾ ಽನಾದಿಪ್ರವೃತ್ತೋಯಂ ಘೋರಸಂಸಾರಸಾಗರಃ

ಈ ವಾಚ್ಯ-ವಾಚಕ ಸಂಬಂಧವು ಆರಂಭವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದು, ಈ ಭಯಾನಕ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆರಂಭವಿಲ್ಲದೆ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದೆ.

ಶಿವೋ ಽಪಿ ಹಿ ತಥಾನಾದಿಸಂಸಾರಾನ್ಮೋಚಕಃ ಸ್ಥಿತಃ ವ್ಯಾಧೀನಾಂ ಭೇಷಜಂ ಯದ್ವತ್ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಃ ಸ್ವಭಾವತಃ

ಹಾಗೆಯೇ, ಶಿವನು ಕೂಡ ಈ ಅನಾದಿ ಸಂಸಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸುವವನಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಹೇಗೆ ಔಷಧಿ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿರುತ್ತದೋ, ಹೀಗೇ.

ತದ್ವತ್ಸಂಸಾರದೋಷಾಣಾಂ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಃ ಶಿವಸ್ಸ್ಮೃತಃ ಅಸತ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಜಗನ್ನಾಥೇ ತಮೋಭೂತಮಿದಂ ಭವೇತ್

ಹಾಗೆಯೇ, ಸಂಸಾರದ ದೋಷಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲನಾಗಿ ಶಿವನು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ. ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಡೆಯನಿಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ಕತ್ತಲೆಯೇ ಆವರಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಅಚೇತನತ್ವಾತ್ಪ್ರಕೃತೇರಜ್ಞತ್ವಾತ್ಪುರಷಸ್ಯ ಚ ಪ್ರಧಾನಪರಮಾಣ್ವಾದಿ ಯಾವತ್ಕಿಂಚಿದಚೇತನಮ್

ಪ್ರಕೃತಿಯು ಜಡವಾದುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಪುರುಷನ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಪ್ರಧಾನದಿಂದ ಪರಮಾಣುವಿನವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಜಡವಾಗಿವೆ.