ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಸದಾ ಸ್ನಾನಂ ಭಸ್ಮನಾ ಸಲಿಲೇನ ವಾ ಶಾಂತಿರ್ಮೌನಂ ಕ್ಷಮಾ ನಿತ್ಯಂ ಸಂವಿಭಾಗೋ ಯಥಾವಿಧಿ

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ನಾನ, ಭಸ್ಮ ಅಥವಾ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧತೆ, ಶಾಂತಿ, ಮೌನ, ಕ್ಷಮೆ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

ಅಷ್ಟಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಂ ವಿಶೇಷತಃ ಏಕಾದಶ್ಯಾಂ ಚ ವಿಧಿವದುಪವಾಸೋಮಮಾರ್ಚನಮ್

ಅಷ್ಟಮೀ, ಚತುರ್ಧಶಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿಯಂದು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ಸೋಮನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಇತಿ ಸಂಕ್ಷೇಪತಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಮಯಾಶ್ರಮನಿಷೇವಿಣಾಮ್ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರವಿಶಾಂ ದೇವಿ ಯತೀನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಾಮ್

ಹೀಗಾಗಿ, ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಯತಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ.

ತಥೈವ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾನಾಂ ಗೃಹಸ್ಥಾನಾಂ ಚ ಸುನ್ದರಿ ಶೂದ್ರಾಣಾಮಥ ನಾರೀಣಾಂ ಧರ್ಮ ಏಷ ಸನಾತನಃ

ಅದೇ ರೀತಿ, ಸುಂದರಿಯೇ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥ, ಗೃಹಸ್ಥ, ಶೂದ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೂ ಇದೇ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮ.

ಧ್ಯೇಯಸ್ತ್ವಯಾಹಂ ದೇವೇಶಿ ಸದಾ ಜಾಪ್ಯಃ ಷಡಕ್ಷರಃ ವೇದೋಕ್ತಮಖಿಲಂ ಧರ್ಮಮಿತಿ ಧರ್ಮಾರ್ಥಸಂಗ್ರಹಃ

ದೇವತೆಗಳ ದೇವಿಯೇ, ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಷಡಕ್ಷರ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು—ಇದು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದ ಸಾರ.

ಅಥ ಯೇ ಮಾನವಾ ಲೋಕೇ ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ಧೃತವಿಗ್ರಹಾಃ ಭಾವಾತಿಶಯಸಂಪನ್ನಾಃ ಪೂರ್ವಸಂಸ್ಕಾರಸಂಯುತಾಃ

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ವ್ರತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ, ಭಾವಪೂರ್ಣರಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸಂಸ್ಕಾರವಿರುವ ಜನರು—

ವಿರಕ್ತಾ ವಾನುರಕ್ತಾ ವಾ ಸ್ತ್ರ್ಯಾದೀನಾಂ ವಿಷಯೇಷ್ವಪಿ

ಅವರು ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲೋ, ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲೋ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ವಿರಕ್ತರಾಗಿರಲಿ,

ತೇಷಾಂ ಮಮಾತ್ಮವಿಜ್ಞಾನಂ ವಿಶುದ್ಧಾನಾಂ ವಿವೇಕಿನಾಮ್ ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾದ್ವಿಶುದ್ಧಾನಾಂ ದುಃಖಮಾಶ್ರಮರಕ್ಷಣಾತ್

ಶುದ್ಧರಾದ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಿಗಳಾದವರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪದ ಅರಿವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಶುದ್ಧರಾದರೂ ಲೋಕದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಭಾರದಿಂದ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಾಸ್ತಿ ಕೃತ್ಯಮಕೃತ್ಯಂ ಚ ಸಮಾಧಿರ್ವಾ ಪರಾಯಣಮ್ ನ ವಿಧಿರ್ನ ನಿಷೇಧಶ್ಚ ತೇಷಾಂ ಮಮ ಯಥಾ ತಥಾ

ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಕರ್ತವ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಸಮಾಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಪರಮ ಗುರಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ವಿಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ನಿಷೇಧವೂ ಇಲ್ಲ, ಹೇಗೋ ನನಗೆ ಇಲ್ಲದಂತೆ.

ತಥೇಹ ಪರಿಪೂರ್ಣಸ್ಯ ಸಾಧ್ಯಂ ಮಮ ನ ವಿದ್ಯತೇ ತಥೈವ ಕೃತಕೃತ್ಯಾನಾಂ ತೇಷಾಮಪಿ ನ ಸಂಶಯಃ

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣನಾದವನಿಗೆ ನಾನು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಗುರಿ ಪೂರೈಸಿದವರಿಗೆ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ.

ಮದ್ಭಕ್ತಾನಾಂ ಹಿತಾರ್ಥಾಯ ಮಾನುಷಂ ಭಾವಮಾಶ್ರಿತಾಃ ರುದ್ರಲೋಕಾತ್ಪರಿಭ್ರಷ್ಟಾಸ್ತೇ ರುದ್ರಾ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ

ನನ್ನ ಭಕ್ತರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ರುದ್ರಲೋಕದಿಂದ ಬಿದ್ದ ರುದ್ರರು ಮಾನವನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ — ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ.

ಮಮಾನುಶಾಸನಂ ಯದ್ವದ್ಬ್ರಹ್ಮಾದೀನಾಂ ಪ್ರವರ್ತಕಮ್ ತಥಾ ನರಾಣಾಮನ್ಯೇಷಾಂ ತನ್ನಿಯೋಗಃ ಪ್ರವರ್ತಕಃ

ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಗೂ ಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ನನ್ನ ಆದೇಶದಿಂದ ಮಾನವರೂ ಇತರರೂ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮಮಾಜ್ಞಾಧಾರಭಾವೇನ ಸದ್ಭಾವಾತಿಶಯೇನ ಚ ತದಾಲೋಕನಮಾತ್ರೇಣ ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯೋ ಭವೇತ್

ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪರಮವಾದುದಾಗಿ ಭಾವಿಸಿ, ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿದರೂ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

ಪ್ರತ್ಯಯಾಶ್ಚ ಪ್ರವರ್ತಂತೇ ಪ್ರಶಸ್ತಫಲಸೂಚಕಾಃ ಮಯಿ ಭಾವವತಾಂ ಪುಂಸಾಂ ಪ್ರಾಗದೃಷ್ಟಾರ್ಥಗೋಚರಾಃ

ನನ್ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ, ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವ ಮೊದಲುವೇ ಶುಭ ಫಲಗಳ ಸೂಚನೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಕಂಪಸ್ವೇದೋ ಽಶ್ರುಪಾತಶ್ಚ ಕಣ್ಠೇ ಚ ಸ್ವರವಿಕ್ರಿಯಾ ಆನಂದಾದ್ಯುಪಲಬ್ಧಿಶ್ಚ ಭವೇದಾಕಸ್ಮಿಕೀ ಮುಹುಃ

ಕಂಪನೆ, ಬೆವರು, ಕಣ್ಣೀರು, ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಬದಲಾವಣೆ, ಆನಂದದ ಹಠಾತ್ ಅನುಭವ — ಇವುಗಳು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ಸ ತೈರ್ವ್ಯಸ್ತೈಸ್ಸಮಸ್ತೈರ್ವಾ ಲಿಂಗೈರವ್ಯಭಿಚಾರಿಭಿಃ ಮಂದಮಧ್ಯೋತ್ತಮೈರ್ಭಾವೈರ್ವಿಜ್ಞೇಯಾಸ್ತೇ ನರೋತ್ತಮಾಃ

ಈ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಾಗಿ, ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿಯೂ ಉಗ್ರವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಅದರಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷರನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

ಯಥಾಯೋಗ್ನಿಸಮಾವೇಶಾನ್ನಾಯೋ ಭವತಿ ಕೇವಲಮ್ ಸ ತಥೈವ ಮಮ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾನ್ನ ತೇ ಕೇವಲಮಾನುಷಾಃ

ಹಾಗೆ, ಕಬ್ಬಿಣವು ಬೆಂಕಿಗೆ ತಾಗಿದಾಗ ಕೇವಲ ಕಬ್ಬಿಣವಾಗಿರದು; ಹಾಗೆಯೇ, ನನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಅವರು ಕೇವಲ ಮಾನವರು ಅಲ್ಲ.

ಹಸ್ತಪಾದಾದಿಸಾಧರ್ಮ್ಯಾದ್ರುದ್ರಾನ್ಮರ್ತ್ಯವಪುರ್ಧರಾನ್ ಪ್ರಾಕೃತಾನಿವ ಮನ್ವಾನೋ ನಾವಜಾನೀತ ಪಂಡಿತಃ

ಅವರ ಕೈ ಕಾಲು ಮುಂತಾದವು ಮಾನವರಂತಿದ್ದರೂ, ಪಂಡಿತರು ಅವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯರು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಮಾನವರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರುದ್ರರು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ.

ಅವಜ್ಞಾನಂ ಕೃತಂ ತೇಷು ನರೈರ್ವ್ಯಾಮೂಢಚೇತನೈಃ ಆಯುಃ ಶ್ರಿಯಂ ಕುಲಂ ಶೀಲಂ ಹಿತ್ವಾ ನಿರಯಮಾವಹೇತ್

ಮೂಢಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಜನರು ಅವರನ್ನೆಚ್ಚರಿಸದೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಅವಮಾನದಿಂದ ಆಯುಷ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಕುಲ, ಶೀಲ ಎಲ್ಲವೂ ಕಳೆದು ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.

ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಸುರೇಶಾನಾಮಪಿ ತೂಲಾಯತೇ ಪದಮ್ ಮತ್ತೋನ್ಯದನಪೇಕ್ಷಾಣಾಮುದ್ಧೃತಾನಾಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್

ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ದೇವತೆಗಳ ಸ್ಥಾನವೂ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಶುದ್ಧಂ ಬೌದ್ಧಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ಪ್ರಾಕೃತಂ ಪೌರುಷಂ ತಥಾ ಗುಣೇಶಾನಾಮತಸ್ತ್ಯಾಜ್ಯಂ ಗುಣಾತೀತಪದೈಷಿಣಾಮ್

ಅಶುದ್ಧವಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಶಕ್ತಿ, ಲೋಕದ ಐಶ್ವರ್ಯ, ಪುರುಷಶಕ್ತಿ, ಗುಣಾಧಿಪತ್ಯ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಗುಣಗಳ ಪಾರಾಗಬೇಕೆಂದವರಿಗೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾದವು.

ಅಥ ಕಿಂ ಬಹುನೋಕ್ತೇನ ಶ್ರೇಯಃ ಪ್ರಾಪ್ತ್ಯೈಕಸಾಧನಮ್ ಮಯಿ ಚಿತ್ತಸಮಾಸಂಗೋ ಯೇನ ಕೇನಾಪಿ ಹೇತುನಾ

ಹೀಗಿರಲು ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳಬೇಕೆಂದೇಕೆ? ಪರಮ ಹಿತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಒಂದೇ ಮಾರ್ಗ — ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದಾದರೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸುವುದು.

ಇತ್ಥಂ ಶ್ರೀಕಣ್ಠನಾಥೇನ ಶಿವೇನ ಪರಮಾತ್ಮನಾ ಹಿತಾಯ ಜಗತಾಮುಕ್ತೋ ಜ್ಞಾನಸಾರಾರ್ಥಸಂಗ್ರಹಃ

ಈ ರೀತಿ ಶ್ರೀಕಂಠನಾಥ ಶಿವನು, ಪರಮಾತ್ಮನು, ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಜ್ಞಾನ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ವಿಜ್ಞಾನಸಂಗ್ರಹಸ್ಯಾಸ್ಯ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ ಸೇತಿಹಾಸಪುರಾಣಾನಿ ವಿದ್ಯಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿಸ್ತರಃ

ಈ ಜ್ಞಾನಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣಗಳು, ವಿದ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಣೆಗಳ ವಿಸ್ತಾರವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಮನುಷ್ಠೇಯಮಧಿಕಾರೋ ಽಥ ಸಾಧನಮ್ ಸಾಧ್ಯಂ ಚೇತಿ ಷಡರ್ಥಾನಾಂ ಸಂಗ್ರಹತ್ವೇಷ ಸಂಗ್ರಹಃ

ಜ್ಞಾನ, ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದು, ಆಚರಣೆಯದು, ಅರ್ಹತೆ, ಸಾಧನ, ಸಾಧ್ಯ — ಈ ಆರು ವಿಷಯಗಳೂ ಈ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

ಗುರೋರಧಿಕೃತಂ ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಪಾಶಃ ಪಶುಃ ಪತಿಃ ಲಿಂಗಾರ್ಚನಾದ್ಯನುಷ್ಠೇಯಂ ಭಕ್ತಸ್ತ್ವಧಿಕೃತೋ ಽಪಿ ಯಃ

ಗುರುವಿನ ಅನುಮತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಜ್ಞಾನವೇ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು; ಬಂಧನ, ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಲಿಂಗಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ತನಾದವನು, ಅಧಿಕಾರವಿದ್ದವನು ಕೂಡ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

ಸಾಧನಂ ಶಿವಮಂತ್ರಾದ್ಯಂ ಸಾಧ್ಯಂ ಶಿವಸಮಾನತಾ ಷಡರ್ಥಸಂಗ್ರಹಸ್ಯಾಸ್ಯ ಜ್ಞಾನಾತ್ಸರ್ವಜ್ಞತೋಚ್ಯತೇ

ಶಿವಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಸಾಧನೆಗಳು ಸಾಧನವಾಗಿವೆ; ಶಿವನ ಸಮಾನತೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಆರು ತತ್ತ್ವಗಳ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವ ಶಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಥಮಂ ಕರ್ಮ ಯಜ್ಞಾದೇರ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ವಿತ್ತಾನುಸಾರತಃ ಬಾಹ್ಯೇಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಶಿವಂ ಪಶ್ಚಾದಂತರ್ಯಾಗರತೋ ಭವೇತ್

ಮೊದಲು ಯಜ್ಞಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ತಾನು ಶಕ್ತಿಯ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಹೊರಗಿನಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ನಂತರ, ಒಳಗಿನಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ರತಿರಭ್ಯಂತರೇ ಯಸ್ಯ ನ ಬಾಹ್ಯೇ ಪುಣ್ಯಗೌರವಾತ್ ನ ಕರ್ಮ ಕರಣೀಯಂ ಹಿ ಬಹಿಸ್ತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಾಃ

ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಹೊರಗಿನಲ್ಲದೆ ಒಳಗಿನ ಆನಂದದಲ್ಲಿದೆ, ಪುಣ್ಯದ ಮಹಿಮೆ ಕಾರಣವಾಗಿ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಹೊರಗಿನ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.