ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಅಧ್ಯಾಪನಂ ಯಾಜನಂ ಚ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ್ರತಿಗ್ರಹಃ ವೈಶ್ಯಸ್ಯ ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ಮಯಾ ನಾತ್ರ ವಿಧೀಯತೇ

ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸುವುದು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಬೇಡ; ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಇದನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಿಲ್ಲ.

ರಕ್ಷಣಂ ಸರ್ವವರ್ಣಾನಾಂ ಯುದ್ಧೇ ಶತ್ರುವಧಸ್ತಥಾ ದುಷ್ಟಪಕ್ಷಿಮೃಗಾಣಾಂ ಚ ದುಷ್ಟಾನಾಂ ಶಾತನಂ ನೃಣಾಮ್

ಎಲ್ಲ ವರ್ಣದವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವುದು, ಕೆಟ್ಟ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮೃಗಗಳು ಮತ್ತು ದುಷ್ಟರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು ಕರ್ತವ್ಯ.

ಅವಿಶ್ವಾಸಶ್ಚ ಸರ್ವತ್ರ ವಿಶ್ವಾಸೋ ಮಮ ಯೋಗಿಷು ಸ್ತ್ರೀಸಂಸರ್ಗಶ್ಚ ಕಾಲೇಷು ಚಮೂರಕ್ಷಣಮೇವ ಚ

ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಶಂಕೆ ಇರಬೇಕು, ಯೋಗಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ನಂಬಿಕೆ ಇರಲಿ, ಅಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು, ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಾಯುವುದು ಕೂಡ ಕರ್ತವ್ಯ.

ಸದಾ ಸಂಚಾರಿತೈಶ್ಚಾರೈರ್ಲೋಕವೃತ್ತಾಂತವೇದನಮ್ ಸದಾಸ್ತ್ರಧಾರಣಂ ಚೈವ ಭಸ್ಮಕಂಚುಕಧಾರಣಮ್

ಯಾವಾಗಲೂ ಚಾರರಿಂದ ಜನರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಸದಾ ಆಯುಧ ಧರಿಸಬೇಕು, ಭಸ್ಮದ ಉಡುಪು ಧರಿಸಬೇಕು.

ರಾಜ್ಞಾಂ ಮಮಾಶ್ರಮಸ್ಥಾನಾಮೇಷ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಃ ಗೋರಕ್ಷಣಂ ಚ ವಾಣಿಜ್ಯಂ ಕೃಷಿರ್ವೈಶ್ಯಸ್ಯ ಕಥ್ಯತೇ

ರಾಜರೆ, ನನ್ನ ಆಶ್ರಮಸ್ಥರ ಧರ್ಮದ ಸಾರ ಇದು; ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವುದು, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಶುಶ್ರೂಷೇತರವರ್ಣಾನಾಂ ಧರ್ಮಃ ಶೂದ್ರಸ್ಯ ಕಥ್ಯತೇ ಉದ್ಯಾನಕರಣಂ ಚೈವ ಮಮ ಕ್ಷೇತ್ರಸಮಾಶ್ರಯಃ

ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಇತರ ವರ್ಣದವರಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಧರ್ಮ, ತೋಟಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು ಕೂಡ.

ಧರ್ಮಪತ್ನ್ಯಾಸ್ತು ಗಮನಂ ಗೃಹಸ್ಥಸ್ಯ ವಿಧೀಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ವನಸ್ಥಾನಾಂ ಯತೀನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಾಮ್

ಗೃಹಸ್ಥನಿಗೆ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರ ಮಾಡುವುದು ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ; ವಾನಪ್ರಸ್ಥ, ಯತಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ತು ಭರ್ತೃಶುಶ್ರೂಷಾ ಧರ್ಮೋ ನಾನ್ಯಸ್ಸನಾತನಃ ಮಮಾರ್ಚನಂ ಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ನಿಯೋಗೋ ಭರ್ತುರಸ್ತಿ ಚೇತ್

ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪತಿಯ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ; ಸುಭಗೆಯೇ, ಪತಿ ಹೇಳಿದರೆ ನನ್ನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಡಬೇಕು.

ಯಾ ನಾರೀ ಭರ್ತೃಶುಶ್ರೂಷಾಂ ವಿಹಾಯ ವ್ರತತತ್ಪರಾ ಸಾ ನಾರೀ ನರಕಂ ಯಾತಿ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ

ಯಾವ ಹೆಂಗಸು ಪತಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಳೋ, ಆಕೆ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಅಥ ಭರ್ತೃವಿಹೀನಾಯಾ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಧರ್ಮಂ ಸನಾತನಮ್ ವ್ರತಂ ದಾನಂ ತಪಃ ಶೌಚಂ ಭೂಶಯ್ಯಾನಕ್ತಭೋಜನಮ್

ಪತಿಹೀನೆಯಾದ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮವೆಂದರೆ: ವ್ರತ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಶುದ್ಧತೆ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವುದು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಊಟವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು.

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಸದಾ ಸ್ನಾನಂ ಭಸ್ಮನಾ ಸಲಿಲೇನ ವಾ ಶಾಂತಿರ್ಮೌನಂ ಕ್ಷಮಾ ನಿತ್ಯಂ ಸಂವಿಭಾಗೋ ಯಥಾವಿಧಿ

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ನಾನ, ಭಸ್ಮ ಅಥವಾ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧತೆ, ಶಾಂತಿ, ಮೌನ, ಕ್ಷಮೆ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

ಅಷ್ಟಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಂ ವಿಶೇಷತಃ ಏಕಾದಶ್ಯಾಂ ಚ ವಿಧಿವದುಪವಾಸೋಮಮಾರ್ಚನಮ್

ಅಷ್ಟಮೀ, ಚತುರ್ಧಶಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿಯಂದು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ಸೋಮನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಇತಿ ಸಂಕ್ಷೇಪತಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಮಯಾಶ್ರಮನಿಷೇವಿಣಾಮ್ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರವಿಶಾಂ ದೇವಿ ಯತೀನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಾಮ್

ಹೀಗಾಗಿ, ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಯತಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ.

ತಥೈವ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾನಾಂ ಗೃಹಸ್ಥಾನಾಂ ಚ ಸುನ್ದರಿ ಶೂದ್ರಾಣಾಮಥ ನಾರೀಣಾಂ ಧರ್ಮ ಏಷ ಸನಾತನಃ

ಅದೇ ರೀತಿ, ಸುಂದರಿಯೇ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥ, ಗೃಹಸ್ಥ, ಶೂದ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೂ ಇದೇ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮ.

ಧ್ಯೇಯಸ್ತ್ವಯಾಹಂ ದೇವೇಶಿ ಸದಾ ಜಾಪ್ಯಃ ಷಡಕ್ಷರಃ ವೇದೋಕ್ತಮಖಿಲಂ ಧರ್ಮಮಿತಿ ಧರ್ಮಾರ್ಥಸಂಗ್ರಹಃ

ದೇವತೆಗಳ ದೇವಿಯೇ, ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಷಡಕ್ಷರ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು—ಇದು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದ ಸಾರ.

ಅಥ ಯೇ ಮಾನವಾ ಲೋಕೇ ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ಧೃತವಿಗ್ರಹಾಃ ಭಾವಾತಿಶಯಸಂಪನ್ನಾಃ ಪೂರ್ವಸಂಸ್ಕಾರಸಂಯುತಾಃ

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ವ್ರತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ, ಭಾವಪೂರ್ಣರಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸಂಸ್ಕಾರವಿರುವ ಜನರು—

ವಿರಕ್ತಾ ವಾನುರಕ್ತಾ ವಾ ಸ್ತ್ರ್ಯಾದೀನಾಂ ವಿಷಯೇಷ್ವಪಿ

ಅವರು ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲೋ, ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲೋ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ವಿರಕ್ತರಾಗಿರಲಿ,

ತೇಷಾಂ ಮಮಾತ್ಮವಿಜ್ಞಾನಂ ವಿಶುದ್ಧಾನಾಂ ವಿವೇಕಿನಾಮ್ ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾದ್ವಿಶುದ್ಧಾನಾಂ ದುಃಖಮಾಶ್ರಮರಕ್ಷಣಾತ್

ಶುದ್ಧರಾದ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಿಗಳಾದವರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪದ ಅರಿವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಶುದ್ಧರಾದರೂ ಲೋಕದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಭಾರದಿಂದ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಾಸ್ತಿ ಕೃತ್ಯಮಕೃತ್ಯಂ ಚ ಸಮಾಧಿರ್ವಾ ಪರಾಯಣಮ್ ನ ವಿಧಿರ್ನ ನಿಷೇಧಶ್ಚ ತೇಷಾಂ ಮಮ ಯಥಾ ತಥಾ

ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಕರ್ತವ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಸಮಾಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಪರಮ ಗುರಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ವಿಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ನಿಷೇಧವೂ ಇಲ್ಲ, ಹೇಗೋ ನನಗೆ ಇಲ್ಲದಂತೆ.

ತಥೇಹ ಪರಿಪೂರ್ಣಸ್ಯ ಸಾಧ್ಯಂ ಮಮ ನ ವಿದ್ಯತೇ ತಥೈವ ಕೃತಕೃತ್ಯಾನಾಂ ತೇಷಾಮಪಿ ನ ಸಂಶಯಃ

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣನಾದವನಿಗೆ ನಾನು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಗುರಿ ಪೂರೈಸಿದವರಿಗೆ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ.

ಮದ್ಭಕ್ತಾನಾಂ ಹಿತಾರ್ಥಾಯ ಮಾನುಷಂ ಭಾವಮಾಶ್ರಿತಾಃ ರುದ್ರಲೋಕಾತ್ಪರಿಭ್ರಷ್ಟಾಸ್ತೇ ರುದ್ರಾ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ

ನನ್ನ ಭಕ್ತರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ರುದ್ರಲೋಕದಿಂದ ಬಿದ್ದ ರುದ್ರರು ಮಾನವನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ — ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ.

ಮಮಾನುಶಾಸನಂ ಯದ್ವದ್ಬ್ರಹ್ಮಾದೀನಾಂ ಪ್ರವರ್ತಕಮ್ ತಥಾ ನರಾಣಾಮನ್ಯೇಷಾಂ ತನ್ನಿಯೋಗಃ ಪ್ರವರ್ತಕಃ

ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಗೂ ಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ನನ್ನ ಆದೇಶದಿಂದ ಮಾನವರೂ ಇತರರೂ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮಮಾಜ್ಞಾಧಾರಭಾವೇನ ಸದ್ಭಾವಾತಿಶಯೇನ ಚ ತದಾಲೋಕನಮಾತ್ರೇಣ ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯೋ ಭವೇತ್

ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪರಮವಾದುದಾಗಿ ಭಾವಿಸಿ, ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿದರೂ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

ಪ್ರತ್ಯಯಾಶ್ಚ ಪ್ರವರ್ತಂತೇ ಪ್ರಶಸ್ತಫಲಸೂಚಕಾಃ ಮಯಿ ಭಾವವತಾಂ ಪುಂಸಾಂ ಪ್ರಾಗದೃಷ್ಟಾರ್ಥಗೋಚರಾಃ

ನನ್ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ, ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವ ಮೊದಲುವೇ ಶುಭ ಫಲಗಳ ಸೂಚನೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಕಂಪಸ್ವೇದೋ ಽಶ್ರುಪಾತಶ್ಚ ಕಣ್ಠೇ ಚ ಸ್ವರವಿಕ್ರಿಯಾ ಆನಂದಾದ್ಯುಪಲಬ್ಧಿಶ್ಚ ಭವೇದಾಕಸ್ಮಿಕೀ ಮುಹುಃ

ಕಂಪನೆ, ಬೆವರು, ಕಣ್ಣೀರು, ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಬದಲಾವಣೆ, ಆನಂದದ ಹಠಾತ್ ಅನುಭವ — ಇವುಗಳು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ಸ ತೈರ್ವ್ಯಸ್ತೈಸ್ಸಮಸ್ತೈರ್ವಾ ಲಿಂಗೈರವ್ಯಭಿಚಾರಿಭಿಃ ಮಂದಮಧ್ಯೋತ್ತಮೈರ್ಭಾವೈರ್ವಿಜ್ಞೇಯಾಸ್ತೇ ನರೋತ್ತಮಾಃ

ಈ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಾಗಿ, ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಮಧ್ಯಮವಾಗಿಯೂ ಉಗ್ರವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಅದರಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷರನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

ಯಥಾಯೋಗ್ನಿಸಮಾವೇಶಾನ್ನಾಯೋ ಭವತಿ ಕೇವಲಮ್ ಸ ತಥೈವ ಮಮ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾನ್ನ ತೇ ಕೇವಲಮಾನುಷಾಃ

ಹಾಗೆ, ಕಬ್ಬಿಣವು ಬೆಂಕಿಗೆ ತಾಗಿದಾಗ ಕೇವಲ ಕಬ್ಬಿಣವಾಗಿರದು; ಹಾಗೆಯೇ, ನನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಅವರು ಕೇವಲ ಮಾನವರು ಅಲ್ಲ.

ಹಸ್ತಪಾದಾದಿಸಾಧರ್ಮ್ಯಾದ್ರುದ್ರಾನ್ಮರ್ತ್ಯವಪುರ್ಧರಾನ್ ಪ್ರಾಕೃತಾನಿವ ಮನ್ವಾನೋ ನಾವಜಾನೀತ ಪಂಡಿತಃ

ಅವರ ಕೈ ಕಾಲು ಮುಂತಾದವು ಮಾನವರಂತಿದ್ದರೂ, ಪಂಡಿತರು ಅವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯರು ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ಮಾನವರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರುದ್ರರು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ.

ಅವಜ್ಞಾನಂ ಕೃತಂ ತೇಷು ನರೈರ್ವ್ಯಾಮೂಢಚೇತನೈಃ ಆಯುಃ ಶ್ರಿಯಂ ಕುಲಂ ಶೀಲಂ ಹಿತ್ವಾ ನಿರಯಮಾವಹೇತ್

ಮೂಢಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಜನರು ಅವರನ್ನೆಚ್ಚರಿಸದೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಅವಮಾನದಿಂದ ಆಯುಷ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಕುಲ, ಶೀಲ ಎಲ್ಲವೂ ಕಳೆದು ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.