ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ತ್ರಿಃ ಸ್ನಾನಂ ಚಾಗ್ನಿಕಾರ್ಯಂ ಚ ಲಿಂಗಾರ್ಚನಮನುಕ್ರಮಮ್ ದಾನಮೀಶ್ರರಭಾವಶ್ಚ ದಯಾ ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವದಾ

ಮೂರು ಬಾರಿ ಸ್ನಾನ, ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯ, ಲಿಂಗಪೂಜೆ, ದಾನ, ಈಶ್ವರನಿಗೆ ವಿನಯ, ಎಲ್ಲಿಗೆಂದರೂ ಯಾವಾಗಲೂ ದಯೆ—

ಸತ್ಯಂ ಸಂತೋಷಮಾಸ್ತಿಕ್ಯಮಹಿಂಸಾ ಸರ್ವಜಂತುಷು ಹ್ರೀಶ್ರದ್ಧಾಧ್ಯಯನಂ ಯೋಗಸ್ಸದಾಧ್ಯಾಪನಮೇವ ಚ

ಸತ್ಯವಾಡುವುದು, ತೃಪ್ತಿ, ನಂಬಿಕೆ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಂಸೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ಲಜ್ಜೆ, ಭಕ್ತಿ, ಅಧ್ಯಯನ, ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಸದಾ ಪಾಠ ಮಾಡಿಸುವುದು—

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಚ ಶ್ರವಣಂ ಚ ತಪಃ ಕ್ಷಮಾ ಶೌಚಂ ಶಿಖೋಪವೀತಂ ಚ ಉಷ್ಣೀಷಂ ಚೋತ್ತರೀಯಕಮ್

ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಶ್ರವಣ, ತಪಸ್ಸು, ಕ್ಷಮೆ, ಶುದ್ಧತೆ, ಶಿಖಾ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ, ಉಷ್ಣೀಷ ಮತ್ತು ಮೇಲಂಗಿ ಧರಿಸುವುದು—

ನಿಷಿದ್ಧಾಸೇವನಂ ಚೈವ ಭಸ್ಮರುದ್ರಾಕ್ಷಧಾರಣಮ್ ಪರ್ವಣ್ಯಭ್ಯರ್ಚನಂ ದೇವಿ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ವಿಶೇಷತಃ

ನಿಷಿದ್ಧವಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು, ಭಸ್ಮ ಮತ್ತು ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಧರಿಸುವುದು, ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು, ದೇವಿಯೇ—

ಪಾನಂ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಕೂರ್ಚಸ್ಯ ಮಾಸಿ ಮಾಸಿ ಯಥಾವಿಧಿ ಅಭ್ಯರ್ಚನಂ ವಿಶೇಷೇಣ ತೇನೈವ ಸ್ನಾಪ್ಯ ಮಾಂ ಪ್ರಿಯೇ

ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ವಿಧಿಯಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮಕೂರ್ಚದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದು, ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು, ಅದರಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುವುದು, ಪ್ರಿಯೆಯೇ—

ಸರ್ವಕ್ರಿಯಾನ್ನ ಸನ್ತ್ಯಾಗಃ ಶ್ರದ್ಧಾನ್ನಸ್ಯ ಚ ವರ್ಜನಮ್ ತಥಾ ಪರ್ಯುಷಿತಾನ್ನಸ್ಯ ಯಾವಕಸ್ಯ ವಿಶೇಷತಃ

ಎಲ್ಲ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿಡಬಾರದು, ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು, ಹಳೆಯ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಯಾವಕವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು—

ಮದ್ಯಸ್ಯ ಮದ್ಯಗನ್ಧಸ್ಯ ನೈವೇದ್ಯಸ್ಯ ಚ ವರ್ಜನಮ್ ಸಾಮಾನ್ಯಂ ಸರ್ವವರ್ಣಾನಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ವಿಶೇಷತಃ

ಮದ್ಯ, ಮದ್ಯದ ವಾಸನೆಯ ಆಹಾರ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ರೀತಿಯ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಇದು ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಕ್ಷಮಾ ಶಾಂತಿಶ್ಚ ಸನ್ತೋಷಸ್ಸತ್ಯಮಸ್ತೇಯಮೇವ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಮಮ ಜ್ಞಾನಂ ವೈರಾಗ್ಯಂ ಭಸ್ಮಸೇವನಮ್

ಕ್ಷಮೆ, ಶಾಂತಿ, ತೃಪ್ತಿ, ಸತ್ಯ, ಪರದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಕದಿಯದಿರುವುದು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ನನ್ನ ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಭಸ್ಮವನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು—

ಸರ್ವಸಂಗನಿವೃತ್ತಿಶ್ಚ ದಶೈತಾನಿ ವಿಶೇಷತಃ ಲಿಂಗಾನಿ ಯೋಗಿನಾಂ ಭೂಯೋ ದಿವಾ ಭಿಕ್ಷಾಶನಂ ತಥಾ

ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು—ಈ ಹತ್ತು ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಹಗಲು ಭಿಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದೆ.

ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮಸ್ಥಾನಾಂ ಸಮಾನಮಿದಮಿಷ್ಯತೇ ರಾತ್ರೌ ನ ಭೋಜನಂ ಕಾರ್ಯಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಾಮ್

ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇರುವವರಿಗೂ ಇದೇ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳೂ ರಾತ್ರಿ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು.

ಅಧ್ಯಾಪನಂ ಯಾಜನಂ ಚ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸ್ಯಾಪ್ರತಿಗ್ರಹಃ ವೈಶ್ಯಸ್ಯ ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ಮಯಾ ನಾತ್ರ ವಿಧೀಯತೇ

ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸುವುದು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಬೇಡ; ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಇದನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಿಲ್ಲ.

ರಕ್ಷಣಂ ಸರ್ವವರ್ಣಾನಾಂ ಯುದ್ಧೇ ಶತ್ರುವಧಸ್ತಥಾ ದುಷ್ಟಪಕ್ಷಿಮೃಗಾಣಾಂ ಚ ದುಷ್ಟಾನಾಂ ಶಾತನಂ ನೃಣಾಮ್

ಎಲ್ಲ ವರ್ಣದವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವುದು, ಕೆಟ್ಟ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮೃಗಗಳು ಮತ್ತು ದುಷ್ಟರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು ಕರ್ತವ್ಯ.

ಅವಿಶ್ವಾಸಶ್ಚ ಸರ್ವತ್ರ ವಿಶ್ವಾಸೋ ಮಮ ಯೋಗಿಷು ಸ್ತ್ರೀಸಂಸರ್ಗಶ್ಚ ಕಾಲೇಷು ಚಮೂರಕ್ಷಣಮೇವ ಚ

ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಶಂಕೆ ಇರಬೇಕು, ಯೋಗಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ನಂಬಿಕೆ ಇರಲಿ, ಅಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು, ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಾಯುವುದು ಕೂಡ ಕರ್ತವ್ಯ.

ಸದಾ ಸಂಚಾರಿತೈಶ್ಚಾರೈರ್ಲೋಕವೃತ್ತಾಂತವೇದನಮ್ ಸದಾಸ್ತ್ರಧಾರಣಂ ಚೈವ ಭಸ್ಮಕಂಚುಕಧಾರಣಮ್

ಯಾವಾಗಲೂ ಚಾರರಿಂದ ಜನರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಸದಾ ಆಯುಧ ಧರಿಸಬೇಕು, ಭಸ್ಮದ ಉಡುಪು ಧರಿಸಬೇಕು.

ರಾಜ್ಞಾಂ ಮಮಾಶ್ರಮಸ್ಥಾನಾಮೇಷ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಃ ಗೋರಕ್ಷಣಂ ಚ ವಾಣಿಜ್ಯಂ ಕೃಷಿರ್ವೈಶ್ಯಸ್ಯ ಕಥ್ಯತೇ

ರಾಜರೆ, ನನ್ನ ಆಶ್ರಮಸ್ಥರ ಧರ್ಮದ ಸಾರ ಇದು; ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವುದು, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಶುಶ್ರೂಷೇತರವರ್ಣಾನಾಂ ಧರ್ಮಃ ಶೂದ್ರಸ್ಯ ಕಥ್ಯತೇ ಉದ್ಯಾನಕರಣಂ ಚೈವ ಮಮ ಕ್ಷೇತ್ರಸಮಾಶ್ರಯಃ

ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಇತರ ವರ್ಣದವರಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಧರ್ಮ, ತೋಟಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು ಕೂಡ.

ಧರ್ಮಪತ್ನ್ಯಾಸ್ತು ಗಮನಂ ಗೃಹಸ್ಥಸ್ಯ ವಿಧೀಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ವನಸ್ಥಾನಾಂ ಯತೀನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಾಮ್

ಗೃಹಸ್ಥನಿಗೆ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಸಾರ ಮಾಡುವುದು ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ; ವಾನಪ್ರಸ್ಥ, ಯತಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಪಾಲನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ತು ಭರ್ತೃಶುಶ್ರೂಷಾ ಧರ್ಮೋ ನಾನ್ಯಸ್ಸನಾತನಃ ಮಮಾರ್ಚನಂ ಚ ಕಲ್ಯಾಣಿ ನಿಯೋಗೋ ಭರ್ತುರಸ್ತಿ ಚೇತ್

ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪತಿಯ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದು ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ; ಸುಭಗೆಯೇ, ಪತಿ ಹೇಳಿದರೆ ನನ್ನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಡಬೇಕು.

ಯಾ ನಾರೀ ಭರ್ತೃಶುಶ್ರೂಷಾಂ ವಿಹಾಯ ವ್ರತತತ್ಪರಾ ಸಾ ನಾರೀ ನರಕಂ ಯಾತಿ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ

ಯಾವ ಹೆಂಗಸು ಪತಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಳೋ, ಆಕೆ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಅಥ ಭರ್ತೃವಿಹೀನಾಯಾ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಧರ್ಮಂ ಸನಾತನಮ್ ವ್ರತಂ ದಾನಂ ತಪಃ ಶೌಚಂ ಭೂಶಯ್ಯಾನಕ್ತಭೋಜನಮ್

ಪತಿಹೀನೆಯಾದ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮವೆಂದರೆ: ವ್ರತ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಶುದ್ಧತೆ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವುದು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಊಟವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು.

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಸದಾ ಸ್ನಾನಂ ಭಸ್ಮನಾ ಸಲಿಲೇನ ವಾ ಶಾಂತಿರ್ಮೌನಂ ಕ್ಷಮಾ ನಿತ್ಯಂ ಸಂವಿಭಾಗೋ ಯಥಾವಿಧಿ

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ನಾನ, ಭಸ್ಮ ಅಥವಾ ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧತೆ, ಶಾಂತಿ, ಮೌನ, ಕ್ಷಮೆ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

ಅಷ್ಟಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಂ ವಿಶೇಷತಃ ಏಕಾದಶ್ಯಾಂ ಚ ವಿಧಿವದುಪವಾಸೋಮಮಾರ್ಚನಮ್

ಅಷ್ಟಮೀ, ಚತುರ್ಧಶಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ಮತ್ತು ಏಕಾದಶಿಯಂದು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ಸೋಮನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಇತಿ ಸಂಕ್ಷೇಪತಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಮಯಾಶ್ರಮನಿಷೇವಿಣಾಮ್ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರವಿಶಾಂ ದೇವಿ ಯತೀನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಾಮ್

ಹೀಗಾಗಿ, ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಯತಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ.

ತಥೈವ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾನಾಂ ಗೃಹಸ್ಥಾನಾಂ ಚ ಸುನ್ದರಿ ಶೂದ್ರಾಣಾಮಥ ನಾರೀಣಾಂ ಧರ್ಮ ಏಷ ಸನಾತನಃ

ಅದೇ ರೀತಿ, ಸುಂದರಿಯೇ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥ, ಗೃಹಸ್ಥ, ಶೂದ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೂ ಇದೇ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮ.

ಧ್ಯೇಯಸ್ತ್ವಯಾಹಂ ದೇವೇಶಿ ಸದಾ ಜಾಪ್ಯಃ ಷಡಕ್ಷರಃ ವೇದೋಕ್ತಮಖಿಲಂ ಧರ್ಮಮಿತಿ ಧರ್ಮಾರ್ಥಸಂಗ್ರಹಃ

ದೇವತೆಗಳ ದೇವಿಯೇ, ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಷಡಕ್ಷರ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು—ಇದು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದ ಸಾರ.

ಅಥ ಯೇ ಮಾನವಾ ಲೋಕೇ ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ಧೃತವಿಗ್ರಹಾಃ ಭಾವಾತಿಶಯಸಂಪನ್ನಾಃ ಪೂರ್ವಸಂಸ್ಕಾರಸಂಯುತಾಃ

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ವ್ರತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ, ಭಾವಪೂರ್ಣರಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸಂಸ್ಕಾರವಿರುವ ಜನರು—

ವಿರಕ್ತಾ ವಾನುರಕ್ತಾ ವಾ ಸ್ತ್ರ್ಯಾದೀನಾಂ ವಿಷಯೇಷ್ವಪಿ

ಅವರು ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲೋ, ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲೋ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ವಿರಕ್ತರಾಗಿರಲಿ,

ತೇಷಾಂ ಮಮಾತ್ಮವಿಜ್ಞಾನಂ ವಿಶುದ್ಧಾನಾಂ ವಿವೇಕಿನಾಮ್ ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾದ್ವಿಶುದ್ಧಾನಾಂ ದುಃಖಮಾಶ್ರಮರಕ್ಷಣಾತ್

ಶುದ್ಧರಾದ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಿಗಳಾದವರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪದ ಅರಿವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಶುದ್ಧರಾದರೂ ಲೋಕದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಭಾರದಿಂದ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಾಸ್ತಿ ಕೃತ್ಯಮಕೃತ್ಯಂ ಚ ಸಮಾಧಿರ್ವಾ ಪರಾಯಣಮ್ ನ ವಿಧಿರ್ನ ನಿಷೇಧಶ್ಚ ತೇಷಾಂ ಮಮ ಯಥಾ ತಥಾ

ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಕರ್ತವ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಸಮಾಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಪರಮ ಗುರಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ವಿಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ನಿಷೇಧವೂ ಇಲ್ಲ, ಹೇಗೋ ನನಗೆ ಇಲ್ಲದಂತೆ.