ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಮಲಮಾಯಾದಿಪಾಶೇಭ್ಯೋ ವಿಮುಕ್ತಾ ಮತ್ಪ್ರಸಾದತಃ ಪರಂ ಮದೀಯಮಾಸಾದ್ಯ ಪುನರಾವೃತ್ತಿದುರ್ಲಭಮ್ ಪರಮಂ ಮಮ ಸಾಧರ್ಮ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ನಿರ್ವೃತಿಮಾಯಯುಃ

ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮಲ ಮತ್ತು ಮಾಯೆಯ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರು, ನನ್ನ ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನನ್ನಂತ ಪರಮ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾಲ್ಲಬ್ಧ್ವಾಪ್ಯಲಬ್ಧ್ವಾ ವಾ ವರ್ಣಧರ್ಮಂ ಮಯೇರಿತಮ್ ಆಶ್ರಿತ್ಯ ಮಮ ಭಕ್ತಶ್ಚೇತ್ಸ್ವಾತ್ಮನಾತ್ಮಾನಮುದ್ಧರೇತ್

ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ಹೇಳಿದ ವರ್ಣಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಅಥವಾ ಪಡೆಯದೆ ಇದ್ದರೂ, ನನ್ನ ಭಕ್ತನು ನನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಉದ್ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಅಲಬ್ಧಲಾಭ ಏವೈಷ ಕೋಟಿಕೋಟಿಗುಣಾಧಿಕಃ ತಸ್ಮಾನ್ಮೇ ಮುಖತೋ ಲಬ್ಧಂ ವರ್ಣಧರ್ಮಂ ಸಮಾಚರೇತ್

ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸುವುದೇ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನದು; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಪಡೆದ ವರ್ಣಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.

ಮಮಾವತಾರಾ ಹಿ ಶುಭೇ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯಚ್ಛಲೇನ ತು ಸರ್ವಾಂತರೇಷು ಸನ್ತ್ಯಾರ್ಯೇ ಸಂತತಿಶ್ಚ ಸಹಸ್ರಶಃ

ಓ ಶುಭೆಯೆ, ನನ್ನ ಅವತಾರಗಳು ಯೋಗಗುರುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಸಜ್ಜನ ವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತವೆ.

ಅಯುಕ್ತಾನಾಮಬುದ್ಧೀನಾಮಭಕ್ತಾನಾಂ ಸುರೇಶ್ವರಿ ದುರ್ಲಭಂ ಸಂತತಿಜ್ಞಾನಂ ತತೋ ಯತ್ನಾತ್ಸಮಾಶ್ರಯೇತ್

ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲದವರಿಗೂ, ಬುದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೂ, ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೂ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವಿಯೇ, ವಂಶದ ಜ್ಞಾನವು ಬಹಳ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಸಾ ಹಾನಿಸ್ತನ್ಮಹಚ್ಛಿದ್ರಂ ಸ ಮೋಹಸ್ಸಾಂಧಮೂಕತಾ ಯದನ್ಯತ್ರ ಶ್ರಮಂ ಕುರ್ಯಾನ್ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗಬಹಿಷ್ಕೃತಃ

ಮೋಕ್ಷದಾರಿಯಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಬೇರೆಡೆ ಶ್ರಮವನ್ನಾಡುವುದು ನಷ್ಟವೂ, ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪೂ, ಮೋಹವೂ, ಅಂಧತ್ವವೂ, ಮೂಕತ್ವವೂ ಆಗಿದೆ.

ಜ್ಞಾನಂ ಕ್ರಿಯಾ ಚ ಚರ್ಯಾ ಚ ಯೋಗಶ್ಚೇತಿ ಸುರೇಶ್ವರಿ ಚತುಷ್ಪಾದಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತೋ ಮಮ ಧರ್ಮಸ್ಸನಾತನಃ

ದೇವತೆಗಳೆ, ಜ್ಞಾನ, ಕ್ರಿಯೆ, ನಡತೆ ಮತ್ತು ಯೋಗ—ಈ ನಾಲ್ಕುಗಳು ನನ್ನ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪಶುಪಾಶಪತಿಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞಾನಮಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ ಷಡಧ್ವಶುದ್ಧಿರ್ವಿಧಿನಾ ಗುರ್ವಧೀನಾ ಕ್ರಿಯೋಚ್ಯತೇ

ಆತ್ಮ, ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಪತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಜ್ಞಾನವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಗುರುನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಷಡ್ಧ್ವ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡುವುದೇ ಕ್ರಿಯೆ.

ವರ್ಣಾಶ್ರಮಪ್ರಯುಕ್ತಸ್ಯ ಮಯೈವ ವಿಹಿತಸ್ಯ ಚ ಮಮಾರ್ಚನಾದಿಧರ್ಮಸ್ಯ ಚರ್ಯಾ ಚರ್ಯೇತಿ ಕಥ್ಯತೇ

ವರ್ಣಾಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಿಗೆ ನಾನು ವಿಧಿಸಿದ ಹಾಗೂ ನನ್ನ ಪೂಜೆ ಮುಂತಾದ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದೇ ನಡತೆಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮದುಕ್ತೇನೈವ ಮಾರ್ಗೇಣ ಮಯ್ಯವಸ್ಥಿತಚೇತಸಃ ವೃತ್ತ್ಯಂತರನಿರೋಧೋ ಯೋ ಯೋಗ ಇತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ

ನಾನು ಹೇಳಿದ ಮಾರ್ಗದಂತೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಅದರ ಚಂಚಲತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದೇ ಯೋಗವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಅಶ್ವಮೇಧಗಣಾಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠಂ ದೇವಿ ಚಿತ್ತಪ್ರಸಾಧನಮ್ ಮುಕ್ತಿದಂ ಚ ತಥಾ ಹ್ಯೇತದ್ದುಷ್ಪ್ರಾಪ್ಯಂ ವಿಷಯೈಷಿಣಾಮ್

ದೇವಿಯೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವುದು ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಇದು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ದೊರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ.

ವಿಜಿತೇಂದ್ರಿಯವರ್ಗಸ್ಯ ಯಮೇನ ನಿಯಮೇನ ಚ ಪೂರ್ವಪಾಪಹರೋ ಯೋಗೋ ವಿರಕ್ತಸ್ಯೈವ ಕಥ್ಯತೇ

ಯಮ ಮತ್ತು ನಿಯಮದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ, ವಿರಕ್ತನಾದವನಿಗೆ ಯೋಗವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಹಿಂದಿನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.

ವೈರಾಗ್ಯಾಜ್ಜಾಯತೇ ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞಾನಾದ್ಯೋಗಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ

ವಿರಕ್ತಿಯಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಯೋಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಯೋಗಜ್ಞಃ ಪತಿತೋ ವಾಪಿ ಮುಚ್ಯತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ದಯಾ ಕಾರ್ಯಾಥ ಸತತಮಹಿಂಸಾ ಜ್ಞಾನಸಂಗ್ರಹಃ

ಯೋಗವನ್ನು ತಿಳಿದವನೂ, ಅದರಿಂದ ತಪ್ಪಿದವನೂ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಸದಾ ದಯೆ, ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

ಸತ್ಯಮಸ್ತೇಯಮಾಸ್ತಿಕ್ಯಂ ಶ್ರದ್ಧಾ ಚೇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹಃ ಅಧ್ಯಾಪನಂ ಚಾಧ್ಯಯನಂ ಯಜನಂ ಯಾಜನಂ ತಥಾ

ಸತ್ಯ, ಪರದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಕದಿಯದಿರು, ನಂಬಿಕೆ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ, ಪಾಠಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಓದು, ಹೋಮ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಾಡಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

ಧ್ಯಾನಮೀಶ್ವರಭಾವಶ್ಚ ಸತತಂ ಜ್ಞಾನಶೀಲತಾ ಯ ಏವಂ ವರ್ತತೇ ವಿಪ್ರೋ ಜ್ಞಾನಯೋಗಸ್ಯ ಸಿದ್ಧಯೇ

ಧ್ಯಾನ, ದೇವಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಸದಾ ಜ್ಞಾನಪರತೆ—ಹೀಗೆ ನಡೆಯುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಜ್ಞಾನಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಅಚಿರಾದೇವ ವಿಜ್ಞಾನಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಯೋಗಂ ಚ ವಿಂದತಿ ದಗ್ಧ್ವಾ ದೇಹಮಿಮಂ ಜ್ಞಾನೀ ಕ್ಷಣಾಜ್ಜ್ಞಾನಾಗ್ನಿನಾ ಪ್ರಿಯೇ

ಪ್ರಿಯೆಯೆ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಯೋಗವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಿ, ಜ್ಞಾನಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಸಾದಾನ್ಮಮ ಯೋಗಜ್ಞಃ ಕರ್ಮಬಂಧಂ ಪ್ರಹಾಸ್ಯತಿ ಪುಣ್ಯಃಪುಣ್ಯಾತ್ಮಕಂ ಕರ್ಮಮುಕ್ತೇಸ್ತತ್ಪ್ರತಿಬಂಧಕಮ್ ತಸ್ಮಾನ್ನಿಯೋಗತೋ ಯೋಗೀ ಪುಣ್ಯಾಪುಣ್ಯಂ ವಿವರ್ಜಯೇತ್

ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಯೋಗಜ್ಞನು ಕರ್ಮಬಂಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾನೆ; ಪುಣ್ಯವೂ ಪಾಪವೂ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಅಡಚಣೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಗಿಯು ಅವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

ಫಲಕಾಮನಯಾ ಕರ್ಮಕರಣಾತ್ಪ್ರತಿಬಧ್ಯತೇ ನ ಕರ್ಮಮಾತ್ರಕರಣಾತ್ತಸ್ಮಾತ್ಕರ್ಮಫಲಂ ತ್ಯಜೇತ್

ಫಲದ ಆಸೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಮಾಡಿದರೆ ಬಂಧನವಾಗುತ್ತದೆ, ಕೇವಲ ಕಾರ್ಯಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾರ್ಯಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಥಮಂ ಕರ್ಮಯಜ್ಞೇನ ಬಹಿಃ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ಮಾಂ ಪ್ರಿಯೇ ಜ್ಞಾನಯೋಗರತೋ ಭೂತ್ವಾ ಪಶ್ಚಾದ್ಯೋಗಂ ಸಮಭ್ಯಸೇತ್

ಪ್ರಿಯೆಯೆ, ಮೊದಲು ಕರ್ಮಯಜ್ಞದಿಂದ ಹೊರಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಜ್ಞಾನಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು.

ವಿದಿತೇ ಮಮ ಯಾಥಾತ್ಮ್ಯೇ ಕರ್ಮಯಜ್ಞೇನ ದೇಹಿನಃ ನ ಯಜಂತಿ ಹಿ ಮಾಂ ಯುಕ್ತಾಃ ಸಮಲೋಷ್ಟಾಶ್ಮಕಾಂಚನಾಃ

ನನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ, ಲೋಹ, ಕಲ್ಲು, ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡುವವರು ಕರ್ಮಯಜ್ಞದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ನಿತ್ಯಯುಕ್ತೋ ಮುನಿಃ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಮದ್ಭಕ್ತಶ್ಚ ಸಮಾಹಿತಃ ಜ್ಞಾನಯೋಗರತೋ ಯೋಗೀ ಮಮ ಸಾಯುಜ್ಯಮಾಪ್ನುಯಾತ್

ಯಾವನು ಸದಾ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿ, ನನ್ನ ಭಕ್ತ, ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನ ಯೋಗಿ, ಜ್ಞಾನಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನು ನನ್ನೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಥಾವಿರಕ್ತಚಿತ್ತಾ ಯೇ ವರ್ಣಿನೋ ಮದುಪಾಶ್ರಿತಾಃ ಜ್ಞಾನಚರ್ಯಾಕ್ರಿಯಾಸ್ವೇವ ತೇ ಽಧಿಕುರ್ಯುಸ್ತದರ್ಹಕಾಃ

ಆದರೆ ವಿರಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ, ನನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ದ್ವಿಜರು ಜ್ಞಾನ, ನಡತೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತೊಡಗಬೇಕು; ಅವರಿಗೆ ಅದು ಯೋಗ್ಯ.

ದ್ವಿಧಾ ಮತ್ಪೂಜನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಬಾಹ್ಯಮಾಭ್ಯಂತರಂ ತಥಾ ವಾಙ್ಮನಃಕಾಯಭೇದಾಚ್ಚ ತ್ರಿಧಾ ಮದ್ಭಜನಂ ವಿದುಃ

ನನ್ನ ಪೂಜೆ ಎರಡು ವಿಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು: ಒಂದು ಹೊರಗಿನದು, ಇನ್ನೊಂದು ಒಳಗಿನದು. ಹಾಗೆಯೇ, ನನ್ನ ಭಜನೆ ಮೂರು ರೀತಿಯದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಮಾತಿನಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ದೇಹದಿಂದ.

ತಪಃ ಕರ್ಮ ಜಪೋ ಧ್ಯಾನಂ ಜ್ಞಾನಂ ವೇತ್ಯನುಪೂರ್ವಶಃ ಪಞ್ಚಧಾ ಕಥ್ಯತೇ ಸದ್ಭಿಸ್ತದೇವ ಭಜನಂ ಪುನಃ

ತಪಸ್ಸು, ಕರ್ಮ, ಜಪ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ—ಈ ಐದುಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನನ್ನ ಭಜನೆಯ ರೂಪಗಳೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅನ್ಯಾತ್ಮವಿದಿತಂ ಬಾಹ್ಯಮಸ್ಮದಭ್ಯರ್ಚನಾದಿಕಮ್ ತದೇವ ತು ಸ್ವಸಂವೇದ್ಯಮಾಭ್ಯಂತರಮುದಾಹೃತಮ್

ನನ್ನ ಹೊರಗಿನ ಪೂಜೆ, ಅರ್ಚನೆ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಇತರರಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದವು. ಆದರೆ, ಸ್ವತಃ ಅನುಭವಿಸುವುದು ಒಳಗಿನದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಮನೋಮತ್ಪ್ರವಣಂ ಚಿತ್ತಂ ನ ಮನೋಮಾತ್ರಮುಚ್ಯತೇ ಮನ್ನಾಮನಿರತಾ ವಾಣೀ ವಾಙ್ಮತಾ ಖಲು ನೇತರಾ

ನನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಒಲವುಳ್ಳ ಮನಸ್ಸು ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸು ಅಲ್ಲ; ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮಾತು ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಮಾತು, ಬೇರೆ ಮಾತು ಅಲ್ಲ.

ಲಿಂಗೈರ್ಮಚ್ಛಾಸನಾದಿಷ್ಟೈಸ್ತ್ರಿಪುಂಡ್ರಾದಿಭಿರಂಕಿತಃ ಮಮೋಪಚಾರನಿರತಃ ಕಾಯಃ ಕಾಯೋ ನ ಚೇತರಃ

ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ tripuṇḍra ಮುಂತಾದ ಗುರುತುಗಳಿರುವ ದೇಹ, ನನ್ನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ದೇಹವೇ ನಿಜವಾದ ದೇಹ, ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ.

ಮದರ್ಚಾಕರ್ಮ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ಬಾಹ್ಯೇ ಯಾಗಾದಿನೋಚ್ಯತೇ ಮದರ್ಥೇ ದೇಹಸಂಶೋಷಸ್ತಪಃ ಕೃಚ್ಛ್ರಾದಿ ನೋ ಮತಮ್

ಹೊರಗಿನ ಪೂಜೆ ಎಂದರೆ ಯಾಗಾದಿ ವಿಧಿಗಳು. ಆದರೆ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವ ತಪಸ್ಸು, ಕಠಿಣ ವ್ರತಗಳು ನನ್ನ ಉಪದೇಶವಲ್ಲ.