ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಸ್ವಯಮಪ್ಯವತೀರ್ಯೋರ್ವ್ಯಾಂ ಯುಗಾವರ್ತೇಷು ಶೂಲಧೃಕ್ ಸ್ವಾಶ್ರಿತಾನಾಂ ವಿಮುಕ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಕುರುತೇ ಜ್ಞಾನಸಂತತಿಮ್

ತಾನೇ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಯುಗಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಅವತರಿಸಿ, ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಋಭುಸ್ಸತ್ಯೋ ಭಾರ್ಗವಶ್ಚ ಹ್ಯಂಗಿರಾಃ ಸವಿತಾ ದ್ವಿಜಾಃ ಮೃತ್ಯುಃ ಶತಕ್ರತುರ್ಧೀಮಾನ್ವಸಿಷ್ಠೋ ಮುನಿಪುಂಗವಃ

ಋಭು, ಸತ್ಯ, ಭಾರ್ಗವ, ಅಂಗಿರಾ, ಸವಿತೃ, ದ್ವಿಜರು, ಮೃತ್ತ್ಯು, ಶತಕ್ರತು ಎಂಬ ಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸಿಷ್ಠ,

ಸಾರಸ್ವತಸ್ತ್ರಿಧಾಮಾ ಚ ತ್ರಿವೃತೋ ಮುನಿಪುಂಗವಃ ಶತತೇಜಾಸ್ಸ್ವಯಂ ಧರ್ಮೋ ನಾರಾಯಣ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ

ಸಾರಸ್ವತ, ತ್ರಿಧಾಮಾ, ತ್ರಿವೃತ್ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಶತತೇಜಸ್, ಧರ್ಮ ಸ್ವಯಂ, ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿ ಪ್ರಕಾರ ನಾರಾಯಣನು,

ಸ್ವರಕ್ಷಶ್ಚಾರುಣಿರ್ಧೀಮಾಂಸ್ತಥಾ ಚೈವ ಕೃತಂಜಯಃ ಕೃತಂಜಯೋ ಭರದ್ವಾಜೋ ಗೌತಮಃ ಕವಿರುತ್ತಮಃ

ಸ್ವರ, ರಕ್ಷ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಆರೂಣಿ, ಕೃತಂಜಯ, ಕೃತಂಜಯ, ಭರದ್ವಾಜ, ಗೌತಮ, ಮತ್ತು ಕವಿಶ್ರೇಷ್ಠ,

ವಾಚಃಸ್ರವಾ ಮುನಿಸ್ಸಾಕ್ಷಾತ್ತಥಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಯಣಿಃ ಶುಚಿಃ ತೃಣಬಿಂದುರ್ಮುನಿಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಶಕ್ತಿಃ ಶಾಕ್ತೇಯ ಉತ್ತರಃ

ವಾಚಃಶ್ರವಾ ಎಂಬ ಮುನಿ, ಶುದ್ಧನಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಯಣಿ, ತೃಣಬಿಂದು ಮುನಿ, ಕೃಷ್ಣ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಾಕ್ತೇಯ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠರು,

ಜಾತೂಕರ್ಣ್ಯೋ ಹರಿಸ್ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನೋ ಮುನಿಃ ವ್ಯಾಸಾವತಾರಾಞ್ಛೃಣ್ವಂತು ಕಲ್ಪಯೋಗೇಶ್ವರಾನ್ಕ್ರಮಾತ್

ಜಾತೂಕರ್ಣ್ಯ, ಹರಿಯು ಸ್ವಯಂ, ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ಮುನಿ; ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವ್ಯಾಸ ಅವತಾರಗಳನ್ನೂ ಯೋಗೇಶ್ವರರನ್ನೂ ಕೇಳಲಿ.

ಲೈಂಗೇ ವ್ಯಾಸಾವತಾರಾ ಹಿ ದ್ವಾಪರಾಂ ತೇಷು ಸುವ್ರತಾಃ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯಾವತಾರಾಶ್ಚ ತಥಾ ಶಿಷ್ಯೇಷು ಶೂಲಿನಃ

ಲಿಂಗಪಂಥದಲ್ಲಿ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸ ಅವತಾರಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ರತಸ್ಥರು; ಹಾಗೆಯೇ ಯೋಗಗುರುಗಳ ಅವತಾರಗಳು ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯ ಶಿಷ್ಯರು.

ತತ್ರ ತತ್ರ ವಿಭೋಃ ಶಿಷ್ಯಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ ಸ್ಯುರ್ಮಹೌಜಸಃ ಶಿಷ್ಯಾಸ್ತೇಷಾಂ ಪ್ರಶಿಷ್ಯಾಶ್ಚ ಶತಶೋ ಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ

ಪ್ರತಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಶಿಷ್ಯರು ಇರುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರ ಶಿಷ್ಯರು ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ಜನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ತೇಷಾಂ ಸಂಭಾವನಾಲ್ಲೋಕೇ ಶೈವಾಜ್ಞಾಕರಣಾದಿಭಿಃ ಭಾಗ್ಯವಂತೋ ವಿಮುಚ್ಯಂತೇ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಚಾತ್ಯಂತಭಾವಿತಾಃ

ಅವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಶಿವಾಜ್ಞೆ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ, ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಪರಮ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಯುಗಾವರ್ತೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಯೋಗಾಚಾರ್ಯಚ್ಛಲೇನ ತು ಅವತಾರಾನ್ಹಿ ಶರ್ವಸ್ಯ ಶಿಷ್ಯಾಂಶ್ಚ ಭಗವನ್ವದ

ಯುಗಗಳ ಪ್ರತಿ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಯೋಗಗುರುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಶರ್ವನ ಅವತಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಹೇಳು ಸ್ವಾಮೀ.

ಶ್ವೇತಃ ಸುತಾರೋ ಮದನಃ ಸುಹೋತ್ರಃ ಕಙ್ಕ ಏವ ಚ ಲೌಗಾಕ್ಷಿಶ್ಚ ಮಹಾಮಾಯೋ ಜೈಗೀಷವ್ಯಸ್ತಥೈವ ಚ

ಶ್ವೇತ, ಸುತಾರ, ಮದನ, ಸುಹೋತ್ರ, ಕಂಕ, ಲೌಗಾಕ್ಷಿ, ಮಹಾಮಾಯ ಮತ್ತು ಜೈಗೀಷವ್ಯ ಕೂಡಾ.

ದಧಿವಾಹಶ್ಚ ಋಷಭೋ ಮುನಿರುಗ್ರೋ ಽತ್ರಿರೇವ ಚ ಸುಪಾಲಕೋ ಗೌತಮಶ್ಚ ತಥಾ ವೇದಶಿರಾ ಮುನಿಃ

ದಧಿವಾಹ, ಋಷಭ, ಉಗ್ರ ಎಂಬ ಮುನಿಗಳು, ಅತ್ರಿ, ಸುಪಾಲಕ, ಗೌತಮ ಮತ್ತು ವೇದಶಿರಾ ಎಂಬ ಮುನಿಗಳು ಇದ್ದರು.

ಗೋಕರ್ಣಶ್ಚ ಗುಹಾವಾಸೀ ಶಿಖಣ್ಡೀ ಚಾಪರಃ ಸ್ಮೃತಃ ಜಟಾಮಾಲೀ ಚಾಟ್ಟಹಾಸೋ ದಾರುಕೋ ಲಾಂಗುಲೀ ತಥಾ

ಗೋಕರ್ಣ, ಗುಹಾವಾಸಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಶಿಖಂಡಿ, ಜಟಾಮಾಲಿ, ಅಟ್ಟಹಾಸ, ದಾರುಕ ಮತ್ತು ಲಾಂಗುಲಿ ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು.

ಮಹಾಕಾಲಶ್ಚ ಶೂಲೀ ಚ ಡಂಡೀ ಮುಣ್ಡೀಶ ಏವ ಚ ಸವಿಷ್ಣುಸ್ಸೋಮಶರ್ಮಾ ಚ ಲಕುಲೀಶ್ವರ ಏವ ಚ

ಮಹಾಕಾಲ, ಶೂಲಧಾರಿ, ದಂಡಿ, ಮುಂಡೀಶ, ಸವಿಷ್ಣು, ಸೋಮಶರ್ಮ ಮತ್ತು ಲಕುಲೀಶ್ವರ ಎಂಬವರು ಇದ್ದರು.

ಏತೇ ವಾರಾಹ ಕಲ್ಪೇ ಽಸ್ಮಿನ್ಸಪ್ತಮಸ್ಯಾಂತರೋ ಮನೋಃ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶತಿಸಂಖ್ಯಾತಾ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯಾ ಯುಗಕ್ರಮಾತ್

ಈ ವರುಷಗಳಲ್ಲಿ, ವರಾಹಕಲ್ಪದ ಏಳನೇ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಜನ ಯೋಗಗುರುಗಳು ಯುಗಯುಗಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.

ಶಿಷ್ಯಾಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮೇತೇಷಾಂ ಚತ್ವಾರಶ್ಶಾಂತಚೇತಸಃ ಶ್ವೇತಾದಯಶ್ಚ ರುಷ್ಯಾಂತಾಂಸ್ತಾನ್ಬ್ರವೀಮಿ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್

ಪ್ರತಿ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಶಾಂತಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಶಿಷ್ಯರು ಇದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ರುಷ್ಯನವರಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ವೇತಶ್ಶ್ವೇತಶಿಖಶ್ಚೈವ ಶ್ವೇತಾಶ್ವಃ ಶ್ವೇತಲೋಹಿತಃ ದುನ್ದುಭಿಶ್ಶತರೂಪಶ್ಚ ಋಚೀಕಃ ಕೇತುಮಾಂಸ್ತಥಾ

ಶ್ವೇತ, ಶ್ವೇತಶಿಖ, ಶ್ವೇತಾಶ್ವ, ಶ್ವೇತಲೋಹಿತ, ದುಂದುಭಿ, ಶತರೂಪ, ಋಚಿಕ ಮತ್ತು ಕೆತುಮಾನ ಎಂಬವರು.

ವಿಕೋಶಶ್ಚ ವಿಕೇಶಶ್ಚ ವಿಪಾಶಃ ಪಾಶನಾಶನಃ ಸುಮುಖೋ ದುರ್ಮುಖಶ್ಚೈವ ದುರ್ಗಮೋ ದುರತಿಕ್ರಮಃ

ವಿಕೋಶ, ವಿಕೇಶ, ವಿಪಾಶ, ಪಾಶನಾಶನ, ಸುಮುಖ, ದುರ್ಮುಖ, ದುರ್ಗಮ ಮತ್ತು ದುರತಿಕ್ರಮ ಎಂಬವರು.

ಸನತ್ಕುಮಾರಸ್ಸನಕಃ ಸನಂದಶ್ಚ ಸನಾತನಃ ಸುಧಾಮಾ ವಿರಜಾಶ್ಚೈವ ಶಂಖಶ್ಚಾಂಡಜ ಏವ ಚ

ಸನತ್ಕುಮಾರ, ಸನಕ, ಸನಂದ, ಸನಾತನ, ಸುಧಾಮಾ, ವಿರಜಾ, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಅಂಡಜ ಎಂಬವರು.

ಸಾರಸ್ವತಶ್ಚ ಮೇಘಶ್ಚ ಮೇಘವಾಹಸ್ಸುವಾಹಕಃ ಕಪಿಲಶ್ಚಾಸುರಿಃ ಪಞ್ಚಶಿಖೋ ಬಾಷ್ಕಲ ಏವ ಚ

ಸಾರಸ್ವತ, ಮೇಘ, ಮೇಘವಾಹ, ಸುವಾಹಕ, ಕಪಿಲ, ಆಸುರಿ, ಪಂಚಶಿಖ ಮತ್ತು ಬಾಷ್ಕಲ ಎಂಬವರು.

ಪರಾಶರಾಶ್ಚ ಗರ್ಗಶ್ಚ ಭಾರ್ಗವಶ್ಚಾಂಗಿರಾಸ್ತಥಾ ಬಲಬನ್ಧುರ್ನಿರಾಮಿತ್ರಾಃ ಕೇತುಶೃಂಗಸ್ತಪೋಧನಃ

ಪರಾಶರ, ಗರ್ಗ, ಭಾರ್ಗವ, ಅಂಗಿರಾ, ಬಲಬಂಧು, ನಿರಾಮಿತ್ರ, ಕೆತುಶೃಂಗ ಮತ್ತು ತಪೋಧನ ಎಂಬವರು.

ಲಂಬೋದರಶ್ಚ ಲಂಬಶ್ಚ ಲಮ್ಬಾತ್ಮಾ ಲಂಬಕೇಶಕಃ ಸರ್ವಜ್ಞಸ್ಸಮಬುದ್ಧಿಶ್ಚ ಸಾಧ್ಯಸಿದ್ಧಿಸ್ತಥೈವ ಚ

ಲಂಬೋದರ, ಲಂಬ, ಲಂಬಾತ್ಮ, ಲಂಬಕೇಶಕ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಸಮಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯಾಸಿದ್ಧಿ ಎಂಬವರು.

ಸುಧಾಮಾ ಕಶ್ಯಪಶ್ಚೈವ ವಸಿಷ್ಠೋ ವಿರಜಾಸ್ತಥಾ ಅತ್ರಿರುಗ್ರೋ ಗುರುಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಶ್ರವನೋಥ ಶ್ರವಿಷ್ಟಕಃ

ಸುಧಾಮಾ, ಕಶ್ಯಪ, ವಸಿಷ್ಠ, ವಿರಜಾ, ಅತ್ರಿ, ಉಗ್ರ, ಗುರುಶ್ರೇಷ್ಠ, ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಶ್ರವಿಷ್ಟಕ ಎಂಬವರು.

ಕುಣಿಶ್ಚ ಕುಣಿಬಾಹುಶ್ಚ ಕುಶರೀರಃ ಕುನೇತ್ರಕಃ ಕಾಶ್ಯಪೋ ಹ್ಯುಶನಾಶ್ಚೈವ ಚ್ಯವನಶ್ಚ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ

ಕುಣಿ, ಕುಣಿಬಾಹು, ಕುಶರೀರ, ಕುನೇತ್ರಕ, ಕಾಶ್ಯಪ, ಉಶನಾ, ಚ್ಯವನ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಎಂಬವರು.

ಉತಥ್ಯೋ ವಾಮದೇವಶ್ಚ ಮಹಾಕಾಲೋ ಮಹಾ ಽನಿಲಃ ವಾಚಃಶ್ರವಾಃ ಸುವೀರಶ್ಚ ಶ್ಯಾವಕಶ್ಚ ಯತೀಶ್ವರಃ

ಉತಥ್ಯ, ವಾಮದೇವ, ಮಹಾಕಾಲ, ಮಹಾನಿಲ, ವಾಚಶ್ರವ, ಸುವೀರ, ಶ್ಯಾವಕ ಮತ್ತು ಯತೀಶ್ವರ ಎಂಬವರು.

ಹಿರಣ್ಯನಾಭಃ ಕೌಶಲ್ಯೋ ಲೋಕಾಕ್ಷಿಃ ಕುಥುಮಿಸ್ತಥಾ ಸುಮನ್ತುರ್ಜೈಮಿನಿಶ್ಚೈವ ಕುಬನ್ಧಃ ಕುಶಕನ್ಧರಃ

ಹಿರಣ್ಯನಾಭ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಲೋಕಾಕ್ಷಿ, ಕುತುಮಿ, ಸುಮಂತು, ಜೈಮಿನಿ, ಕುಬಂಧ ಮತ್ತು ಕುಶಕಂಧರ ಎಂಬವರು.

ಪ್ಲಕ್ಷೋ ದಾರ್ಭಾಯಣಿಶ್ಚೈವ ಕೇತುಮಾನ್ಗೌತಮಸ್ತಥಾ ಭಲ್ಲವೀ ಮಧುಪಿಂಗಶ್ಚ ಶ್ವೇತಕೇತುಸ್ತಥೈವ ಚ

ಪ್ಲಕ್ಷ, ದಾರ್ಭಾಯಣಿ, ಕೆತುಮಾನ, ಗೌತಮ, ಭಲ್ಲವಿ, ಮಧುಪಿಂಗ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತಕೇತು ಎಂಬವರು.

ಉಶಿಜೋ ಬೃಹದಶ್ವಶ್ಚ ದೇವಲಃ ಕವಿರೇವ ಚ ಶಾಲಿಹೋತ್ರಃ ಸುವೇಷಶ್ಚ ಯುವನಾಶ್ವಃ ಶರದ್ವಸುಃ

ಉಶಿಜ, ಬೃಹದಶ್ವ, ದೇವಲ, ಕವಿ, ಶಾಲಿಹೋತ್ರ, ಸುವೇಷ, ಯುವನಾಶ್ವ ಮತ್ತು ಶರದ್ವಸು ಎಂಬವರು.

ಅಕ್ಷಪಾದಃ ಕಣಾದಶ್ಚ ಉಲೂಕೋ ವತ್ಸ ಏವ ಚ ಕುಲಿಕಶ್ಚೈವ ಗರ್ಗಶ್ಚ ಮಿತ್ರಕೋ ರುಷ್ಯ ಏವ ಚ

ಅಕ್ಷಪಾದ, ಕನಾದ, ಉಲುಕ, ವತ್ಸ, ಕುಲಿಕ, ಗರ್ಗ, ಮಿತ್ರಕ ಮತ್ತು ರುಷ್ಯ ಎಂಬವರು.