ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಶಂಭೋ ಪ್ರಣವವಾಚ್ಯಸ್ಯ ಭವನಾತ್ತಜ್ಜಪಾದಪಿ ಯಾ ಸಿದ್ಧಿಸ್ಸಾ ಪರಾ ಪ್ರಾಪ್ಯಾ ಭವತ್ಯೇವ ನ ಸಂಶಯಃ

ಶಂಭುವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಣವವನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ, ಅದರಿಂದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಧನೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾದೇಕಾಕ್ಷರಂ ದೇವಮಾಹುರಾಗಮಪಾರಗಾಃ ವಾಚ್ಯವಾಚಕಯೋರೈಕ್ಯಂ ಮನ್ಯಮಾನಾ ಮನಸ್ವಿನಃ

ಆದ್ದರಿಂದ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ತಿಳಿದವರು, ಆ ಒಂದು ಅಕ್ಷರದ ದೇವರನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹೆಸರಿಗೂ, ಅದರ ಅರ್ಥಕ್ಕೂ ಏಕ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾಶ್ಚತಸ್ರೋ ವೇದಮೂರ್ಧನಿ ಅಕಾರಶ್ಚಾಪ್ಯುಕಾರಶ್ಚ ಮಕಾರೋ ನಾದ ಇತ್ಯಪಿ

ವೇದಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅದರ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳೆಂದರೆ: 'ಅ', 'ಉ', 'ಮ' ಎಂಬ ಧ್ವನಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾದ.

ಅಕಾರಂ ಬಹ್ವೃಚಂ ಪ್ರಾಹುರುಕಾರೋ ಯಜುರುಚ್ಯತೇ ಮಕಾರಃ ಸಾಮನಾದೋಸ್ಯ ಶ್ರುತಿರಾಥರ್ವಣೀ ಸ್ಮೃತಾಃ

'ಅ' ಎಂಬುದು ಋಗ್ವೇದ, 'ಉ' ಯಜುರ್ವೇದ, 'ಮ' ಸಾಮವೇದ, ನಾದವು ಅಥರ್ವಣವೇದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಕಾರಶ್ಚ ಮಹಾಬೀಜಂ ರಜಃ ಸ್ರಷ್ಟಾ ಚತುರ್ಮುಖಃ ಉಕಾರಃ ಪ್ರಕೃತಿರ್ಯೋನಿಃ ಸತ್ತ್ವಂ ಪಾಲಯಿತಾ ಹರಿಃ

'ಅ' ಎಂಬುದು ಮಹಾಬೀಜ, ರಜೋಗುಣ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ; 'ಉ' ಪ್ರಕೃತಿ, ಯೋನಿ, ಸತ್ವಗುಣ, ರಕ್ಷಕನಾದ ಹರಿಯು.

ಮಕಾರಃ ಪುರುಷೋ ಬೀಜಂ ತಮಃ ಸಂಹಾರಕೋ ಹರಃ ನಾದಃ ಪರಃ ಪುಮಾನೀಶೋ ನಿರ್ಗುಣೋ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಃ ಶಿವಃ

'ಮ' ಎಂಬುದು ಪುರುಷ, ಬೀಜ, ತಮೋಗುಣ, ಸಂಹಾರಕನಾದ ಹರ; ನಾದವು ಗುಣಾತೀತ, ಕ್ರಿಯಾತೀತ, ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಶಿವನು.

ಸರ್ವಂ ತಿಸೃಭಿರೇವೇದಂ ಮಾತ್ರಾಭಿರ್ನಿಖಿಲಂ ತ್ರಿಧಾ ಅಭಿಧಾಯ ಶಿವಾತ್ಮಾನಂ ಬೋಧಯತ್ಯರ್ಧಮಾತ್ರಯಾ

ಈ ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದೆಲ್ಲವೂ ಈ ಜಗತ್ತು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅರ್ಧಮಾತ್ರೆಯಿಂದ ಶಿವನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಯಸ್ಮಾತ್ಪರಂ ನಾಪರಮಸ್ತಿ ಕಿಂಚಿದ್ಯಸ್ಮಾನ್ನಾಣೀಯೋ ನ ಜ್ಯಾಯೋ ಽಸ್ತಿ ಕಿಂಚಿತ್ ವೃಕ್ಷ ಇವ ಸ್ತಬ್ಧೋ ದಿವಿ ತಿಷ್ಠತ್ಯೇಕಸ್ತೇನೇದಂ ಪೂರ್ಣಂ ಪುರುಷೇಣ ಸರ್ವಮ್

ಅವನಿಗಿಂತ ಮೇಲು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಅವನಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದೂ, ದೊಡ್ಡದೂ ಇಲ್ಲ; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಮರದಂತೆ, ಅವನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತುಂಬಿರುವ ಪರಮ ಪುರುಷನು.

ಶಕ್ತಿಸ್ಸ್ವಾಭವಿಕೀ ತಸ್ಯ ವಿದ್ಯಾ ವಿಶ್ವವಿಲಕ್ಷಣಾ ಏಕಾನೇಕಸ್ಯ ರೂಪೇಣ ಭಾತಿ ಭಾನೋರಿವ ಪ್ರಭಾ

ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಸಹಜವಾದುದು, ಅವನ ಜ್ಞಾನವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅನನ್ಯ; ಅದು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ, ಹಗಲಿನ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಂತೆ.

ಅನಂತಾಃ ಶಕ್ತಯೋ ಯಸ್ಯಾ ಇಚ್ಛಾಜ್ಞಾನಕ್ರಿಯಾದಯಃ ಮಾಯಾದ್ಯಾಶ್ಚಾಭವನ್ವಹ್ನೋರ್ವಿಸ್ಫುಲಿಂಗಾ ಯಥಾ ತಥಾ

ಅವನ ಶಕ್ತಿಗಳು ಅನಂತ, ಇಚ್ಛೆ, ಜ್ಞಾನ, ಕ್ರಿಯೆ ಮುಂತಾದವುಗಳು; ಮಾಯೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಅವು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ಕಣಗಳಂತೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ.

ಸದಾಶಿವೇಶ್ವರಾದ್ಯಾ ಹಿ ವಿದ್ಯಾ ಽವಿದ್ಯೇಶ್ವರಾದಯಃ ಅಭವನ್ಪುರುಷಾಶ್ಚಾಸ್ಯಾಃ ಪ್ರಕೃತಿಶ್ಚ ಪರಾತ್ಪರಾ

ಅವಳಿಂದ ಸದಾಶಿವ, ಈಶ್ವರ ಮತ್ತು ಇತರರು, ವಿದ್ಯೇಶ್ವರ, ಅವಿದ್ಯೇಶ್ವರರು, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಪರಮ ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು.

ಮಹದಾದಿವಿಶೇಷಾಂತಾಸ್ತ್ವಜಾದ್ಯಾಶ್ಚಾಪಿ ಮೂರ್ತಯಃ ಯಚ್ಚಾನ್ಯದಸ್ತಿ ತತ್ಸರ್ವಂ ತಸ್ಯಾಃ ಕಾರ್ಯಂ ನ ಸಂಶಯಃ

ಮಹತ್ತಿನಿಂದ ವಿಶೇಷಗಳ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಜಾದಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮತ್ತೇನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ಆ ಎಲ್ಲವೂ ಅವಳ ಕಾರ್ಯವೇ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಸಾ ಶಕ್ತಿಸ್ಸರ್ವಗಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾ ಪ್ರಬೋಧಾನಂದರೂಪಿಣೀ ಶಕ್ತಿಮಾನುಚ್ಯತೇ ದೇವಶ್ಶಿವಶ್ಶೀತಾಂಶುಭೂಷಣಃ

ಅವಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿರುವ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ, ಜಾಗೃತಿಯ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಶಕ್ತಿ. ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಎಂದರೆ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಅಲಂಕಾರವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ ಶಿವನೇ.

ವೇದ್ಯಶ್ಶಿವಶ್ಶಿವಾ ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರಜ್ಞಾ ಚೈವ ಶ್ರುತಿಃ ಸ್ಮೃತಿಃ ಧೃತಿರೇಷಾ ಸ್ಥಿತಿರ್ನಿಷ್ಠಾ ಜ್ಞಾನೇಚ್ಛಾಕರ್ಮಶಕ್ತಯಃ

ಶಿವನು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವನು, ಶಿವನೇ ಜ್ಞಾನ, ವಿವೇಕ, ಹಾಗೆಯೇ ವೇದ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿ. ಅವಳೇ ಸ್ಥೈರ್ಯ, ಸ್ಥಿರತೆ, ದೃಢತೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ, ಇಚ್ಛೆ, ಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಗಳು.

ಆಜ್ಞಾ ಚೈವ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ದ್ವೇ ವಿದ್ಯೇ ಚ ಪರಾಪರೇ ಶುದ್ಧವಿದ್ಯಾ ಶುದ್ಧಕಲಾ ಸರ್ವಂ ಶಕ್ತಿಕೃತಂ ಯತಃ

ಆಜ್ಞೆ, ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಎರಡು ವಿಧದ ಜ್ಞಾನಗಳು—ಪರ ಮತ್ತು ಅಪರ, ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನ, ಶುದ್ಧ ಕಲಾ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗಿವೆ.

ಮಾಯಾ ಚ ಪ್ರಕೃತಿರ್ಜೀವೋ ವಿಕಾರೋ ವಿಕೃತಿಸ್ತಥಾ ಅಸಚ್ಚ ಸಚ್ಚ ಯತ್ಕಿಂಚಿತ್ತಯಾ ಸರ್ವಮಿದಂ ತತಮ್

ಮಾಯೆ, ಪ್ರಕೃತಿ, ಜೀವ, ಪರಿವರ್ತನೆ, ಬದಲಾವಣೆ, ಅಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ—ಯಾವುದೇ ಇದ್ದರೂ, ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಅವಳಿಂದಲೇ ತುಂಬಿದೆ.

ಸಾ ದೇವೀ ಮಾಯಯಾ ಸರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಂ ಸಚರಾಚರಮ್ ಮೋಹಯತ್ಯಪ್ರಯತ್ನೇನ ಮೋಚಯತ್ಯಪಿ ಲೀಲಯಾ

ಆ ದೇವಿ ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಸಕಲ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು, ಚರಾಚರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ; ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗೂ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.

ಅನಯಾ ಸಹ ಸರ್ವೇಶಃ ಸಪ್ತವಿಂಶಪ್ರಕಾರಯಾ ವಿಶ್ವಂ ವ್ಯಾಪ್ಯ ಸ್ಥಿತಸ್ತಸ್ಮಾನ್ಮುಕ್ತಿರತ್ರ ಪ್ರವರ್ತತೇ

ಅವಳೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲರ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ದೇವರು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಮುಕ್ಷವಃ ಪುರಾ ಕೇಚಿನ್ಮುನಯೋ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ ಸಂಶಯಾವಿಷ್ಟಮನಸೋ ವಿಸ್ಮೃಶಂತಿ ಯಥಾತಥಮ್

ಒಮ್ಮೆ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಕೆಲವರು, ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಋಷಿಗಳು, ಸಂಶಯದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಲೋಚಿಸಿದರು.

ಕಿಂ ಕಾರಣಂ ಕುತೋ ಜಾತಾ ಜೀವಾಮಃ ಕೇನ ವಾ ವಯಮ್ ಕುತ್ರಾಸ್ಮಾಕಂ ಸಂಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಕೇನ ವಾಧಿಷ್ಠಿತಾ ವಯಮ್

ಏನು ಕಾರಣ? ನಾವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ? ಯಾರು ನಮಗೆ ಜೀವ ನೀಡುತ್ತಾರೆ? ನಮ್ಮ ಆಧಾರವೇನು? ಯಾರು ನಮಗೆ ಸ್ಥಿರತೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ?

ಕೇನ ವರ್ತಾಮಹೇ ಶಶ್ವತ್ಸುಖೇಷ್ವನ್ಯೇಷು ಚಾನಿಶಮ್ ಅವಿಲಂಘ್ಯಾ ಚ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಕೇನ ವಾ ಕೃತಾ

ಯಾರು ನಮಗೆ ಸದಾ, ಸುಖದಲ್ಲಿಯೂ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜೀವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? ಯಾರು ಈ ವಿಶ್ವದ ಭಂಗವಾಗದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ?

ಕಾಲಸ್ಯ ಭಾವೋ ನಿಯತಿರ್ಯದೃಚ್ಛಾ ನಾತ್ರ ಯುಜ್ಯತೇ ಭೂತಾನಿ ಯೋನಿಃ ಪುರುಷೋ ಯೋಗೀ ಚೈಷಾಂ ಪರೋ ಽಥ ವಾ

ಕಾಲದ ಸ್ವಭಾವ, ವಿಧಿ ಅಥವಾ ಯಾದೃಚ್ಛೆ ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ; ಭೂತಗಳು, ಮೂಲ, ಪುರುಷ, ಅಥವಾ ಪರಮ ಯೋಗಿ—ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಚೇತನತ್ವಾತ್ಕಾಲಾದೇಶ್ಚೇತನತ್ವೇಪಿ ಚಾತ್ಮನಃ ಸುಖದುಃಖಾನಿ ಭೂತತ್ವಾದನೀಶತ್ವಾದ್ವಿಚಾರ್ಯತೇ

ಕಾಲಾದಿಗಳು ಜಡವಾದುದರಿಂದ, ಆತ್ಮನು ಚೇತನವಾದರೂ, ಸುಖದುಃಖಗಳು ಭೂತಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತದ್ಧ್ಯಾನಯೋಗಾನುಗತಾಂ ಪ್ರಪಶ್ಯಞ್ಛಕ್ತಿಮೈಶ್ವರೀಮ್ ಪಾಶವಿಚ್ಛೇದಿಕಾಂ ಸಾಕ್ಷಾನ್ನಿಗೂಢಾಂ ಸ್ವಗುಣೈರ್ಭೃಶಮ್

ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗದಿಂದ ದೊರೆಯುವ, ಬಂಧನಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಡಿದು ಹಾಕುವ, ತನ್ನ ಗುಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ಗುಪ್ತವಾದ ಆ ಐಶ್ವರ್ಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು.

ತಯಾ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಪಾಶಾಸ್ತೇ ಸರ್ವಕಾರಣಕಾರಣಮ್ ಶಕ್ತಿಮಂತಂ ಮಹಾದೇವಮಪಶ್ಯನ್ದಿವ್ಯಚಕ್ಷುಷಾ

ಅವಳಿಂದ ಬಂಧನಗಳು ಕಡಿದುಹೋಗಿದ ನಂತರ, ಅವರು ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳ ಕಾರಣನಾದ, ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಕಂಡರು.

ಯಃ ಕಾರಣಾನ್ಯಶೇಷಾಣಿ ಕಾಲಾತ್ಮಸಹಿತಾನಿ ಚ ಅಪ್ರಮೇಯೋ ಽನಯಾ ಶಕ್ತ್ಯಾ ಸಕಲಂ ಯೋ ಽಧಿತಿಷ್ಠತಿ

ಯಾವನು ಕಾಲ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಉಳಿದಿಲ್ಲದೆ ಧರಿಸಿ, ಈ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅಪ್ರಮೇಯನು.

ತತಃ ಪ್ರಸಾದಯೋಗೇನ ಯೋಗೇನ ಪರಮೇಣ ಚ ದೃಷ್ಟೇನ ಭಕ್ತಿಯೋಗೇನ ದಿವ್ಯಃ ಗತಿಮವಾಪ್ನುಯುಃ

ಆಮೇಲೆ, ಅನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಪರಮ ಯೋಗದ ಸಂಯೋಗದಿಂದ, ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯೋಗದಿಂದ, ಅವರು ದಿವ್ಯವಾದ ಗತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ತಸ್ಮಾತ್ಸಹ ತಥಾ ಶಕ್ತ್ಯಾ ಹೃದಿ ಪಶ್ಯಂತಿ ಯೇ ಶಿವಮ್ ತೇಷಾಂ ಶಾಶ್ವತಿಕೀ ಶಾಂತಿರ್ನೈತರೇಷಾಮಿತಿ ಶ್ರುತಿಃ

ಆ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ನೋಡುವವರು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇತರರಿಗೆ ಅದು ಸಿಗದು ಎಂದು ವೇದವು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ನ ಹಿ ಶಕ್ತಿಮತಶ್ಶಕ್ತ್ಯಾ ವಿಪ್ರಯೋಗೋ ಽಸ್ತಿ ಜಾತುಚಿತ್ ತಸ್ಮಾಚ್ಛಕ್ತೇಃ ಶಕ್ತಿಮತಸ್ತಾದಾತ್ಮ್ಯಾನ್ನಿರ್ವೃತಿರ್ದ್ವಯೋಃ

ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಬೇರ್ಪು ಇಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಮುಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.