ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ನ ಚಾಸ್ತ್ಯಭಿನಿವೇಶೋ ಽಸ್ಯ ಕುಶಲಾ ಽಕುಶಲಾನ್ಯಪಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ತದ್ವಿಪಾಕಶ್ಚ ಸುಖದುಃಖೇ ಚ ತತ್ಫಲೇ

ಅವನಿಗೆ ಯಾವ执念ವೂ ಇಲ್ಲ; ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭ ಕರ್ಮಗಳು, ಅವುಗಳ ಫಲಗಳು, ಸುಖ ದುಃಖಗಳು ಅವನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಆಶಯೈರ್ನಾಪಿ ಸಂಬನ್ಧಃ ಸಂಸ್ಕಾರೈಃ ಕರ್ಮಣಾಮಪಿ ಭೋಗೈಶ್ಚ ಭೋಗಸಂಸ್ಕಾರೈಃ ಕಾಲತ್ರಿತಯಗೋಚರೈಃ

ಅವನಿಗೆ ಆಸೆಗಳ ಮೂಲಕವೂ, ಕರ್ಮಗಳ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಮೂಲಕವೂ, ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲಕವೂ, ಅವುಗಳ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಮೂಲಕವೂ, ಮೂರು ಕಾಲಗಳ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲ.

ನ ತಸ್ಯ ಕಾರಣಂ ಕರ್ತಾ ನಾದಿರಂತಸ್ತಥಾಂತರಮ್ ನ ಕರ್ಮ ಕರಣಂ ವಾಪಿ ನಾಕಾರ್ಯಂ ಕಾರ್ಯಮೇವ ಚ

ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲ, ಮಾಡುವವನೂ ಇಲ್ಲ, ಆರಂಭವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಮಧ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಕರ್ಮ, ಸಾಧನ, ಕಾರ್ಯ, ಫಲ ಯಾವುದೂ ಅವನಿಗೆ ಇಲ್ಲ.

ನಾಸ್ಯ ಬಂಧುರಬಂಧುರ್ವಾ ನಿಯಂತಾ ಪ್ರೇರಕೋ ಽಪಿ ವಾ ನ ಪತಿರ್ನ ಗುರುಸ್ತ್ರಾತಾ ನಾಧಿಕೋ ನ ಸಮಸ್ತಥಾ

ಅವನಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಶತ್ರುವೂ ಇಲ್ಲ; ನಿಯಂತ್ರಕನೂ ಪ್ರೇರಕನೂ ಇಲ್ಲ; ಪತಿಯಾದವನು, ಗುರು, ರಕ್ಷಕ, ಮೇಲುಗಡೆಯವನು, ಸಮಾನನೂ ಇಲ್ಲ.

ನ ಜನ್ಮಮರಣೇ ತಸ್ಯ ನ ಕಾಂಕ್ಷಿತಮಕಾಂಕ್ಷಿತಮ್ ನ ವಿಧಿರ್ನ ನಿಷೇಧಶ್ಚ ನ ಮುಕ್ತಿರ್ನ ಚ ಬನ್ಧನಮ್

ಅವನಿಗೆ ಜನ್ಮವೂ ಸಾವು ಇಲ್ಲ; ಇಚ್ಛಿತವೂ ಅನಿಚ್ಛಿತವೂ ಇಲ್ಲ; ವಿಧಿಯೂ ನಿಷೇಧವೂ ಇಲ್ಲ; ಮುಕ್ತಿಯೂ ಬಂಧನವೂ ಇಲ್ಲ.

ನಾಸ್ತಿ ಯದ್ಯದಕಲ್ಯಾಣಂ ತತ್ತದಸ್ಯ ಕದಾಚನ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಸಕಲಂ ಚಾಸ್ತಿ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಶಿವೋ ಯತಃ

ಅವನಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಶುಭವೆಂಬುದು ಇಲ್ಲ; ಎಲ್ಲಾ ಶುಭವೂ ಸದಾ ಇದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಶಿವನೇ ಪರಮಾತ್ಮ.

ಸ ಶಿವಸ್ಸರ್ವಮೇವೇದಮಧಿಷ್ಠಾಯ ಸ್ವಶಕ್ತಿಭಿಃ ಅಪ್ರಚ್ಯುತಸ್ಸ್ವತೋ ಭಾವಃ ಸ್ಥಿತಃ ಸ್ಥಾಣುರತಃ ಸ್ಮೃತಃ

ಶಿವನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದೆಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ಥಾಣು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಶಿವೇನಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ಯಸ್ಮಾಜ್ಜಗತ್ಸ್ಥಾವರಜಂಗಮಮ್ ಸರ್ವರೂಪಃ ಸ್ಮೃತಶ್ಶರ್ವಸ್ತಥಾ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ನ ಮುಹ್ಯತಿ

ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳಾದ ಈ ಜಗತ್ತು ಶಿವನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸರ್ವರೂಪ ಎಂದು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅರಿತವನು ಯಾವತ್ತೂ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಶರ್ವೋ ರುದ್ರೋ ನಮಸ್ತಸ್ಮೈ ಪುರುಷಃ ಸತ್ಪರೋ ಮಹಾನ್ ಹಿರಣ್ಯಬಾಹುರ್ಭಗವಾನ್ಹಿರಣ್ಯಪತಿರೀಶ್ವರಃ

ಶರ್ವ, ರುದ್ರ, ಪರಪುರುಷ, ಮಹಾನ್, ಹೊಳಪಿನ ಕೈಗಳವನು, ಭಗವಂತನು, ಹಿರಣ್ಯಪತಿ, ಈಶ್ವರನೆಂಬ ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.

ಅಂಬಿಕಾಪತಿರೀಶಾನಃ ಪಿನಾಕೀ ವೃಷವಾಹನಃ ಏಕೋ ರುದ್ರಃ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪುರುಷಃ ಕೃಷ್ಣಪಿಂಗಲಃ

ಅಂಬಿಕಾಪತಿ, ಈಶಾನ, ಪಿನಾಕಧಾರಿ, ವೃಷವಾಹನ, ಒಬ್ಬನೇ ರುದ್ರ, ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಪುರುಷ, ಕಪ್ಪು-ಕಿತ್ತಳೆ ವರ್ಣದವನು.

ಬಾಲಾಗ್ರಮಾತ್ರೋ ಹೃನ್ಮಧ್ಯೇ ವಿಚಿಂತ್ಯೋ ದಹರಾಂತರೇ ಹಿರಣ್ಯಕೇಶಃ ಪದ್ಮಾಕ್ಷೋ ಹ್ಯರುಣಸ್ತಾಮ್ರ ಏವ ಚ

ಹೃದಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಷ್ಟು ಸಣ್ಣವನಾಗಿ, ಹೃದಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕಾದವನು; ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣ ಕೂದಲಿನವನು, ಕಮಲದ ಕಣ್ಣುಗಳವನು, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ತಾಮ್ರವರ್ಣದವನು.

ಯೋ ಽವಸರ್ಪತ್ಯ ಸೌ ದೇವೋ ನೀಲಗ್ರೀವೋ ಹಿರಣ್ಮಯಃ ಸೌಮ್ಯೋ ಘೋರಸ್ತಥಾ ಮಿಶ್ರಶ್ಚಾಕ್ಷಾರಶ್ಚಾಮೃತೋ ಽವ್ಯಯಃ

ಅವನೇ ಇಳಿದುಬರುವ ದೇವರು, ನೀಲಕಂಠ, ಹೊಳೆಯುವವನೂ, ಶಾಂತಸ್ವರೂಪನೂ, ಭಯಾನಕನೂ, ಮಿಶ್ರಸ್ವರೂಪನೂ, ಅವಿನಾಶಿಯೂ, ಅಮೃತರೂಪಿಯೂ, ಕ್ಷಯರಹಿತನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

ಸ ಪುಂವಿಶೇಷಃ ಪರಮೋ ಭಗವಾನನ್ತಕಾಂತಕಃ ಚೇತನಚೇತನೋನ್ಮುಕ್ತಃ ಪ್ರಪಞ್ಚಾಚ್ಚ ಪರಾತ್ಪರಃ

ಅವನು ಪರಮ ಪುರುಷ, ಭಗವಂತ, ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು; ಜಡ ಮತ್ತು ಚೇತನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಮೀರಿ, ಪರಮಪರನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಶಿವೇನಾತಿಶಯತ್ವೇನ ಜ್ಞಾನೈಶ್ವರ್ಯೇ ವಿಲೋಕಿತೇ ಲೋಕೇಶಾತಿಶಯತ್ವೇನ ಸ್ಥಿತಂ ಪ್ರಾಹುರ್ಮನೀಷಿಣಃ

ಶಿವನ ಅಪಾರವಾದ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ, ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯೂ, ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಪ್ರಧಾನನು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರತಿಸರ್ಗಪ್ರಸೂತಾನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಂ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಸ್ತರಮ್ ಉಪದೇಷ್ಟಾ ಸ ಏವಾದೌ ಕಾಲಾವಚ್ಛೇದವರ್ತಿನಾಮ್

ಪ್ರತಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕಾಲದ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಬ್ರಹ್ಮರಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವವನು ಅವನೇ.

ಕಾಲಾವಚ್ಛೇದಯುಕ್ತಾನಾಂ ಗುರೂಣಾಮಪ್ಯಸೌ ಗುರುಃ ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ಸರ್ವೇಶಃ ಕಾಲಾವಚ್ಛೇದವರ್ಜಿತಃ

ಕಾಲಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ಗುರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನೇ ಗುರು; ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನೇ ದೇವತೆ; ಅವನು ಕಾಲದ ಮಿತಿಗೆ ಒಳಪಡದವನು.

ಶುದ್ಧಾ ಸ್ವಾಭಾವಿಕೀ ತಸ್ಯ ಶಕ್ತಿಸ್ಸರ್ವಾತಿಶಾಯಿನೀ ಜ್ಞಾನಮಪ್ರತಿಮಂ ನಿತ್ಯಂ ವಪುರತ್ಯನ್ತನಿರ್ಮಿತಮ್

ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಶುದ್ಧವೂ, ಸಹಜವೂ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲು; ಅವನ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆ ಇಲ್ಲ, ಅದು ಶಾಶ್ವತ; ಅವನ ರೂಪ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ಮಿತ.

ಐಶ್ವರ್ಯಮಪ್ರತಿದ್ವಂದ್ವಂ ಸುಖಮಾತ್ಯನ್ತಿಕಂ ಬಲಮ್ ತೇಜಃಪ್ರಭಾವೋ ವೀರ್ಯಂ ಚ ಕ್ಷಮಾ ಕಾರುಣ್ಯಮೇವ ಚ

ಅವನ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ; ಅವನ ಆನಂದವು ಅತ್ಯುನ್ನತ; ಅವನ ಶಕ್ತಿ, ಪ್ರಕಾಶ, ಬಲ, ಸಹನೆ, ದಯೆ — ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅಪಾರ.

ಪರಿಪೂರ್ಣಸ್ಯ ಸರ್ಗಾದ್ಯೈರ್ನಾತ್ಮನೋ ಽಸ್ತಿ ಪ್ರಯೋಜನಮ್ ಪರಾನುಗ್ರಹ ಏವಾಸ್ಯ ಫಲಂ ಸರ್ವಸ್ಯ ಕರ್ಮಣಃ

ಪೂರ್ಣನಾದ ಅವನಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲ; ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವೇ ಪರರ ಹಿತ.

ಪ್ರಣವೋ ವಾಚಕಸ್ತಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ ಶಿವರುದ್ರಾದಿಶಬ್ದಾನಾಂ ಪ್ರಣವೋ ಹಿ ಪರಸ್ಸ್ಮೃತಃ

ಪ್ರಣವ ಎಂಬ ಒಂದು ಅಕ್ಷರವೇ ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಶಿವನ ನಾಮ; ಶಿವ, ರುದ್ರ ಮುಂತಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶಂಭೋ ಪ್ರಣವವಾಚ್ಯಸ್ಯ ಭವನಾತ್ತಜ್ಜಪಾದಪಿ ಯಾ ಸಿದ್ಧಿಸ್ಸಾ ಪರಾ ಪ್ರಾಪ್ಯಾ ಭವತ್ಯೇವ ನ ಸಂಶಯಃ

ಶಂಭುವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಣವವನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ, ಅದರಿಂದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಧನೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾದೇಕಾಕ್ಷರಂ ದೇವಮಾಹುರಾಗಮಪಾರಗಾಃ ವಾಚ್ಯವಾಚಕಯೋರೈಕ್ಯಂ ಮನ್ಯಮಾನಾ ಮನಸ್ವಿನಃ

ಆದ್ದರಿಂದ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ತಿಳಿದವರು, ಆ ಒಂದು ಅಕ್ಷರದ ದೇವರನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹೆಸರಿಗೂ, ಅದರ ಅರ್ಥಕ್ಕೂ ಏಕ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಸ್ಯ ಮಾತ್ರಾಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾಶ್ಚತಸ್ರೋ ವೇದಮೂರ್ಧನಿ ಅಕಾರಶ್ಚಾಪ್ಯುಕಾರಶ್ಚ ಮಕಾರೋ ನಾದ ಇತ್ಯಪಿ

ವೇದಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅದರ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳೆಂದರೆ: 'ಅ', 'ಉ', 'ಮ' ಎಂಬ ಧ್ವನಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾದ.

ಅಕಾರಂ ಬಹ್ವೃಚಂ ಪ್ರಾಹುರುಕಾರೋ ಯಜುರುಚ್ಯತೇ ಮಕಾರಃ ಸಾಮನಾದೋಸ್ಯ ಶ್ರುತಿರಾಥರ್ವಣೀ ಸ್ಮೃತಾಃ

'ಅ' ಎಂಬುದು ಋಗ್ವೇದ, 'ಉ' ಯಜುರ್ವೇದ, 'ಮ' ಸಾಮವೇದ, ನಾದವು ಅಥರ್ವಣವೇದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಅಕಾರಶ್ಚ ಮಹಾಬೀಜಂ ರಜಃ ಸ್ರಷ್ಟಾ ಚತುರ್ಮುಖಃ ಉಕಾರಃ ಪ್ರಕೃತಿರ್ಯೋನಿಃ ಸತ್ತ್ವಂ ಪಾಲಯಿತಾ ಹರಿಃ

'ಅ' ಎಂಬುದು ಮಹಾಬೀಜ, ರಜೋಗುಣ, ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಿರುವ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ; 'ಉ' ಪ್ರಕೃತಿ, ಯೋನಿ, ಸತ್ವಗುಣ, ರಕ್ಷಕನಾದ ಹರಿಯು.

ಮಕಾರಃ ಪುರುಷೋ ಬೀಜಂ ತಮಃ ಸಂಹಾರಕೋ ಹರಃ ನಾದಃ ಪರಃ ಪುಮಾನೀಶೋ ನಿರ್ಗುಣೋ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಃ ಶಿವಃ

'ಮ' ಎಂಬುದು ಪುರುಷ, ಬೀಜ, ತಮೋಗುಣ, ಸಂಹಾರಕನಾದ ಹರ; ನಾದವು ಗುಣಾತೀತ, ಕ್ರಿಯಾತೀತ, ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಶಿವನು.

ಸರ್ವಂ ತಿಸೃಭಿರೇವೇದಂ ಮಾತ್ರಾಭಿರ್ನಿಖಿಲಂ ತ್ರಿಧಾ ಅಭಿಧಾಯ ಶಿವಾತ್ಮಾನಂ ಬೋಧಯತ್ಯರ್ಧಮಾತ್ರಯಾ

ಈ ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದೆಲ್ಲವೂ ಈ ಜಗತ್ತು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅರ್ಧಮಾತ್ರೆಯಿಂದ ಶಿವನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಯಸ್ಮಾತ್ಪರಂ ನಾಪರಮಸ್ತಿ ಕಿಂಚಿದ್ಯಸ್ಮಾನ್ನಾಣೀಯೋ ನ ಜ್ಯಾಯೋ ಽಸ್ತಿ ಕಿಂಚಿತ್ ವೃಕ್ಷ ಇವ ಸ್ತಬ್ಧೋ ದಿವಿ ತಿಷ್ಠತ್ಯೇಕಸ್ತೇನೇದಂ ಪೂರ್ಣಂ ಪುರುಷೇಣ ಸರ್ವಮ್

ಅವನಿಗಿಂತ ಮೇಲು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಅವನಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದೂ, ದೊಡ್ಡದೂ ಇಲ್ಲ; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಮರದಂತೆ, ಅವನೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತುಂಬಿರುವ ಪರಮ ಪುರುಷನು.

ಶಕ್ತಿಸ್ಸ್ವಾಭವಿಕೀ ತಸ್ಯ ವಿದ್ಯಾ ವಿಶ್ವವಿಲಕ್ಷಣಾ ಏಕಾನೇಕಸ್ಯ ರೂಪೇಣ ಭಾತಿ ಭಾನೋರಿವ ಪ್ರಭಾ

ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಸಹಜವಾದುದು, ಅವನ ಜ್ಞಾನವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅನನ್ಯ; ಅದು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ, ಹಗಲಿನ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಂತೆ.