ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಯಾಮಾಹುಸ್ತಾಮಸೀಂ ರೌದ್ರೀಂ ಮೂರ್ತಿಮಂತಕರೀಂ ಹರೇಃ ಸೃಜತ್ಯಶೇಷಮೀಶಸ್ಯ ಶಾಸನಾಚ್ಚತುರಾನನಃ

ಹರಿಯ ತಮಸ್ಸು, ಕ್ರೂರತೆ ಮತ್ತು ಮರಣವನ್ನು ತರುವ ರೂಪವೆಂದು ಹೇಳುವದು, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈಶ್ವರನ ಆದೇಶದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನ್ಯಾಭಿರ್ಮೂರ್ತಿಭಿಃ ಸ್ವಾಭಿಃ ಪಾತಿ ಚಾಂತೇ ನಿಹನ್ತಿ ಚ ವಿಷ್ಣುಃ ಪಾಲಯತೇ ವಿಶ್ವಂ ಕಾಲಕಾಲಸ್ಯ ಶಾಸನಾತ್

ತನ್ನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಿಂದ ವಿಷ್ಣು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಕಾಲದ ಸ್ವಾಮಿಯ ಆದೇಶದಿಂದ ಅವನು ಜಗತ್ತನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸೃಜತೇ ತ್ರಸತೇ ಚಾಪಿ ಸ್ವಕಾಭಿಸ್ತನುಭಿಸ್ತ್ರಿಭಿಃ ಹರತ್ಯಂತೇ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಹರಸ್ತಸ್ಯೈವ ಶಾಸನಾತ್

ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ, ಭಯಪಡುವನು, ತನ್ನ ಮೂರು ರೂಪಗಳಿಂದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಹರಿ ಅದೇ ಆದೇಶದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸೃಜತ್ಯಪಿ ಚ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ತ್ರಿಧಾ ಭಿನ್ನಸ್ತು ರಕ್ಷತಿ ಕಾಲಃ ಕರೋತಿ ಸಕಲಂ ಕಾಲಸ್ಸಂಹರತಿ ಪ್ರಜಾಃ

ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕಾಲವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಕಾಲವೇ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕಾಲಃ ಪಾಲಯತೇ ವಿಶ್ವಂ ಕಾಲಕಾಲಸ್ಯ ಶಾಸನಾತ್ ತ್ರಿಭಿರಂಶೈರ್ಜಗದ್ಬಿಭ್ರತ್ತೇಜೋಭಿರ್ವೃಷ್ಟಿಮಾದಿಶನ್

ಕಾಲನು ಕಾಲಕಾಲನ ಆದೇಶದಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮೂರು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಮಳೆ ಮತ್ತು ಇತರವನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ.

ದಿವಿ ವರ್ಷತ್ಯಸೌ ಭಾನುರ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ಶಾಸನಾತ್ ಪುಷ್ಣಾತ್ಯೋಷಧಿಜಾತಾನಿ ಭೂತಾನ್ಯಾಹ್ಲಾದಯತ್ಯಪಿ

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಭಾನು ದೇವರ ಆದೇಶದಿಂದ ಮಳೆ ಸುರಿದು, ಸೂರ್ಯನು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ದೇವೈಶ್ಚ ಪೀಯತೇ ಚಂದ್ರಶ್ಚನ್ದ್ರಭೂಷಣಶಾಸನಾತ್ ಆದಿತ್ಯಾ ವಸವೋ ರುದ್ರಾ ಅಶ್ವಿನೌ ಮರುತಸ್ತಥಾ

ಚಂದ್ರಭೂಷಣನ ಆದೇಶದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ; ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಅಶ್ವಿನಿಗಳು, ಮರುತ್ಗಣವೂ ಸಹ.

ಖೇಚರಾ ಋಷಯಸ್ಸಿದ್ಧಾ ಭೋಗಿನೋ ಮನುಜಾ ಮೃಗಾಃ ಪಶವಃ ಪಕ್ಷಿಣಶ್ಚೈವ ಕೀಟಾದ್ಯಾಃ ಸ್ಥಾವರಾಣಿ ಚ

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಭೋಗಿಗಳು, ಮಾನವರು, ಕಾಡುಮೃಗಗಳು, ಪಶುಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾವರಗಳೂ ಸಹ—

ನದ್ಯಸ್ಸಮುದ್ರಾ ಗಿರಯಃ ಕಾನನಾನಿ ಸರಾಂಸಿ ಚ ವೇದಾಃ ಸಾಂಗಾಶ್ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಮಂತ್ರಸ್ತೋಮಮಖಾದಯಃ

ನದಿಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಕಾಡುಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳು, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಮಂತ್ರಗಳು, ಸ್ತುತಿಗಳು, ಹೋಮಗಳು—

ಕಾಲಾಗ್ನ್ಯಾದಿಶಿವಾಂತಾನಿ ಭುವನಾನಿ ಸಹಾಧಿಪೈಃ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಾನ್ಯಪ್ಯಸಂಖ್ಯಾನಿ ತೇಷಾಮಾವರಣಾನಿ ಚ

ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಶಿವನ ತನಕ ಇರುವ ಲೋಕಗಳು, ಅವುಗಳ ರಾಜರು, ಅನೇಕ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆವರಣಗಳು—

ವರ್ತಮಾನಾನ್ಯತೀತಾನಿ ಭವಿಷ್ಯನ್ತ್ಯಪಿ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ ದಿಶಶ್ಚ ವಿದಿಶಶ್ಚೈವ ಕಾಲಭೇದಾಃ ಕಲಾದಯಃ

ಈಗಿರುವವು, ಹೋದವು, ಮುಂದಾಗುವವು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಮಧ್ಯದಿಕ್ಕುಗಳು, ಕಾಲದ ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಭಾಗಗಳು—

ಯಚ್ಚ ಕಿಂಚಿಜ್ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ ದೃಶ್ಯತೇ ಶ್ರೂಯತೇ ಽಪಿ ವಾ ತತ್ಸರ್ವಂ ಶಂಕರಸ್ಯಾಜ್ಞಾ ಬಲೇನ ಸಮಧಿಷ್ಠಿತಮ್

ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಾದರೂ, ಕೇಳುವುದಾದರೂ, ಎಲ್ಲವೂ ಶಂಕರನ ಆದೇಶದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ.

ಆಜ್ಞಾಬಲಾತ್ತಸ್ಯ ಧರಾ ಸ್ಥಿತೇಹ ಧರಾಧರಾ ವಾರಿಧರಾಃ ಸಮುದ್ರಾಃ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಾಃ ಶಕ್ರಮುಖಾಶ್ಚ ದೇವಾಃ ಸ್ಥಿರಂ ಚಿರಂ ವಾ ಚಿದಚಿದ್ಯದಸ್ತಿ

ಅವನ ಆದೇಶದ ಬಲದಿಂದ ಭೂಮಿ, ಪರ್ವತಗಳು, ಮೋಡಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಇಂದ್ರನಾದ ದೇವತೆಗಳು, ಚಲಿಸುವದು, ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿರುವದು, ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳದು, ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದದು—ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ.

ಅತ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯಮಿದಂ ಕೃಷ್ಣ ಶಂಭೋರಮಿತಕರ್ಮಣಃ ಆಜ್ಞಾಕೃತಂ ಶೃಣುಷ್ವೈತಚ್ಛ್ರುತಂ ಶ್ರುತಿಮುಖೇ ಮಯಾ

ಈದು ಅತ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದುದು, ಕೃಷ್ಣಾ! ಶಂಭುವಿನ ಅಪಾರ ಕಾರ್ಯಗಳು; ನಾನು ವೇದದಿಂದ ಕೇಳಿದುದನ್ನು ನೀನು ಕೇಳು.

ಪುರಾ ಕಿಲ ಸುರಾಃ ಸೇಂದ್ರಾ ವಿವದಂತಃ ಪರಸ್ಪರಮ್ ಅಸುರಾನ್ಸಮರೇ ಜಿತ್ವಾ ಜೇತಾಹಮಹಮಿತ್ಯುತ

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಜಗಳವಾಡಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಸುರರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, 'ನಾನು ಗೆದ್ದೆ, ನಾನು ಗೆದ್ದೆ' ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಪಟ್ಟರು.

ತದಾ ಮಹೇಶ್ವರಸ್ತೇಷಾಂ ಮಧ್ಯತೋ ವರವೇಷಧೃಕ್ ಸ್ವಲಕ್ಷಣೈರ್ವಿಹೀನಾಂಗಃ ಸ್ವಯಂ ಯಕ್ಷ ಇವಾಭವತ್

ಆಗ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅವರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದೆ, ಯಕ್ಷನಂತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

ಸ ತಾನಾಹ ಸುರಾನೇಕಂ ತೃಣಮಾದಾಯ ಭೂತಲೇ ಯ ಏತದ್ವಿಕೃತಂ ಕರ್ತುಂ ಕ್ಷಮತೇ ಸ ತು ದೈತ್ಯಜಿತ್

ಅವನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಒಂದು ಹುಲ್ಲಿನ ತುಂಡು ತೆಗೆದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, 'ನೀವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು, ಅವನೇ ನಿಜವಾದ ದೈತ್ಯ ಜಯನು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಯಕ್ಷಸ್ಯ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಜ್ರಪಾಣಿಃ ಶಚೀಪತಿಃ ಕಿಂಚಿತ್ಕ್ರುದ್ಧೋ ವಿಹಸ್ಯೈನಂ ತೃಣಮಾದಾತುಮುದ್ಯತಃ

ಯಕ್ಷನ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ವಜ್ರಪಾಣಿಯಾದ ಶಚೀಪತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೋಪದಿಂದ ನಗುತ್ತಾ ಆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು.

ನ ತತ್ತೃಣಮುಪದಾತುಂ ಮನಸಾಪಿ ಚ ಶಕ್ಯತೇ ಯಥಾ ತಥಾಪಿ ತಚ್ಛೇತ್ತುಂ ವಜ್ರಂ ವಜ್ರಧರೋ ಽಸೃಜತ್

ಅವನಿಗೆ ಆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ವಜ್ರವನ್ನು ಎಸೆದನು.

ತದ್ವಜ್ರಂ ನಿಜವಜ್ರೇಣ ಸಂಸೃಷ್ಟಮಿವ ಸರ್ವತಃ ತೃಣೇನಾಭಿಹತಂ ತೇನ ತಿರ್ಯಗಗ್ರಂ ಪಪಾತ ಹ

ಆ ವಜ್ರವು ಯಕ್ಷನ ವಜ್ರಕ್ಕೆ ತಾಕಿ, ಆ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದು ಬದಿಗೆ ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು.

ತತಶ್ಚಾನ್ಯೇ ಸುಸಂರಬ್ಧಾ ಲೋಕಪಾಲಾ ಮಹಾಬಲಾಃ ಸಸೃಜುಸ್ತೃಣಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಸ್ವಾಯುಧಾನಿ ಸಹಸ್ರಶಃ

ನಂತರ ಇನ್ನಿತರ ಲೋಕಪಾಲರು, ಬಹಳ ಕೋಪದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಆ ಹುಲ್ಲಿನತ್ತ ಎಸೆದರು.

ಪ್ರಜಜ್ಜ್ವಾಲ ಮಹಾವಹ್ನಿಃ ಪ್ರಚಂಡಃ ಪವನೋ ವವೌ ಪ್ರವೃದ್ಧೋ ಽಪಾಂಪತಿರ್ಯದ್ವತ್ಪ್ರಲಯೇ ಸಮುಪಸ್ಥಿತೇ

ಅಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಅಗ್ನಿ ಹೊತ್ತಿ, ಭಾರೀ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು, ನೀರಿನ ಅಧಿಪತಿ ತುಂಬಿ ಹರಿದು, ಪ್ರಳಯದ ಸಮಯದಂತೆ ಆಯಿತು.

ಏವಂ ದೇವೈಸ್ಸಮಾರಬ್ಧಂ ತೃಣಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಯತ್ನತಃ ವ್ಯರ್ಥಮಾಸೀದಹೋ ಕೃಷ್ಣ ಯಕ್ಷಸ್ಯಾತ್ಮಬಲೇನ ವೈ

ಹೀಗೆ ಕೃಷ್ಣಾ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಸೇರಿ ಆ ಹುಲ್ಲಿನ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಯಕ್ಷನ ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರದು ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು.

ತದಾಹ ಯಕ್ಷಂ ದೇವೇಂದ್ರಃ ಕೋ ಭವಾನಿತ್ಯಮರ್ಷಿತಃ ತತಸ್ಸ ಪಶ್ಯತಾಮೇವ ತೇಷಾಮಂತರಧಾದಥ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವೇಂದ್ರನು ಆ ಯಕ್ಷನನ್ನು ಕೋಪದಿಂದ ಕೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಯಾರು?' ಎಂದು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಆ ಯಕ್ಷನು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟನು.

ತದಂತರೇ ಹೈಮವತೀ ದೇವೀ ದಿವ್ಯವಿಭೂಷಣಾ ಆವಿರಾಸೀನ್ನಭೋರಂಗೇ ಶೋಭಮಾನಾ ಶುಚಿಸ್ಮಿತಾ

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಹಿಮಾಲಯದ ದೇವಿ ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವಳಾಗಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು.

ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಸ್ಮಯಾವಿಷ್ಟಾ ದೇವಾಃ ಶಕ್ರಪುರೋಗಮಾಃ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಯಕ್ಷಂ ಪಪ್ರಚ್ಛುಃ ಕೋ ಽಸೌ ಯಕ್ಷೋ ವಿಲಕ್ಷಣಃ

ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದರು; ಅವಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಅವರು ಆ ಯಕ್ಷನು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿದರು: 'ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಯಕ್ಷನು ಯಾರು?' ಎಂದು.

ಸಾ ಽಬ್ರವೀತ್ಸಸ್ಮಿತಂ ದೇವೀ ಸ ಯುಷ್ಮಾಕಮಗೋಚರಃ ತೇನೇದಂ ಭ್ರಮ್ಯತೇ ಚಕ್ರಂ ಸಂಸಾರಾಖ್ಯಂ ಚರಾಚರಮ್

ಆ ದೇವಿ ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದಳು: 'ಅವನು ನಿಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅತೀತನು. ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಚಕ್ರವು ಚಲಿಸುತ್ತಿದೆ, ಜಡಚೇತನಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವನಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.'

ತೇನಾದೌ ಕ್ರಿಯತೇ ವಿಶ್ವಂ ತೇನ ಸಂಹ್ರಿಯತೇ ಪುನಃ ನ ತನ್ನಿಯನ್ತಾ ಕಶ್ಚಿತ್ಸ್ಯಾತ್ತೇನ ಸರ್ವಂ ನಿಯಮ್ಯತೇ

ಆತನಿಂದಲೇ ಮೊದಲಿಗೆ ಜಗತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆತನಿಂದಲೇ ಮತ್ತೆ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ನಿಯಂತ್ರಕರು ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸಾ ಮಹಾದೇವೀ ತತ್ರೈವಾಂತರಧತ್ತ ವೈ ದೇವಾಶ್ಚ ವಿಸ್ಮಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ತಾಂ ಪ್ರಣಮ್ಯ ದಿವಂ ಯಯುಃ

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಮಹಾದೇವಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರಧಾನವಾದಳು; ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.