ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಅಪೂಪಗಿರಯಶ್ಚೈವ ಭಕ್ಷ್ಯಭೋಜ್ಯಾರ್ಣವಸ್ತಥಾ ಏತೇ ದತ್ತಾ ಮಯಾ ತೇ ಹಿ ತ್ವಂ ಗೃಹ್ಣೀಷ್ವ ಮಹಾಮುನೇ

ಮಿಠಾಯಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ಷ್ಯ-ಭೋಜ್ಯಗಳ ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನೀನು ಇವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.

ಪಿತಾ ತವ ಮಹಾದೇವೋ ಮಾತಾ ವೈ ಜಗದಮ್ಬಿಕಾ ಅಮರತ್ವಂ ಮಯಾ ದತ್ತಂ ಗಾಣಪತ್ಯಂ ಚ ಶಾಶ್ವತಮ್

ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಮಹಾದೇವನು, ತಾಯಿ ಜಗದಂಬಿಕೆ; ನಾನು ನಿನಗೆ ಅಮರತ್ವವನ್ನೂ, ಗಣಾಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.

ವರಾನ್ವರಯ ಸುಪ್ರೀತ್ಯಾ ಮನೋ ಽಭಿಲಷಿತಾನ್ಪರಾನ್ ಪ್ರಸನ್ನೋ ಽಹಂ ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ

ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಯಾವ ವರಗಳನ್ನಾದರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಮಾಡು; ನಾನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ—ಇಲ್ಲಿ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಮಹಾದೇವಃ ಕರಾಭ್ಯಾಮುಪಗೃಹ್ಯತಮ್ ಮೂರ್ಧ್ನ್ಯಾಘ್ರಾಯ ಸುತಸ್ತೇ ಽಯಮಿತಿ ದೇವ್ಯೈ ನ್ಯವೇದಯತ್

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮಹಾದೇವನು ಅವನನ್ನು ಕೈಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ತಲೆಯನ್ನೂ ವಾಸನೆ ಮಾಡಿ, 'ಇವನು ನಿನ್ನ ಮಗ' ಎಂದು ದೇವಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದನು.

ದೇವೀ ಚ ಗುಹವತ್ಪ್ರೀತ್ಯಾ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ತಸ್ಯ ಕರಾಮ್ಬುಜಮ್ ವಿನ್ಯಸ್ಯ ಪ್ರದದೌ ತಸ್ಮೈ ಕುಮಾರಪದಮವ್ಯಯಮ್

ದೇವಿಯು ಗಂಭೀರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಕಮಲದ ಕೈಯನ್ನು ಅವನ ತಲೆಗೆ ಇಟ್ಟು, ಅವನಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಕುಮಾರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದಳು.

ಕ್ಷೀರಾಬ್ಧಿರಪಿ ಸಾಕಾರಃ ಕ್ಷೀರಂ ಸ್ವಾದು ಕರೇ ದಧತ್ ಉಪಸ್ಥಾಯ ದದೌ ಪಿಣ್ಡೀಭೂತಂ ಕ್ಷೀರಮನಶ್ವರಮ್

ಹಾಲಿನ ಸಮುದ್ರವು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಹಾಲನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಅವನಿಗೆ ನಾಶವಾಗದ ಹಾಲಿನ ಗುಂಡನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಯೋಗೈಶ್ವರ್ಯಂ ಸದಾ ತುಷ್ಟಿಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಮನಶ್ವರಾಮ್ ಸಮೃದ್ಧಿಂ ಪರಮಾನ್ತಸ್ಮೈ ದದೌ ಸಂತುಷ್ಟಮಾನಸಃ

ಸಂತೃಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ, ಸದಾ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನೂ, ನಾಶವಾಗದ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನೂ, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ, ಪರಮ ಸಂತೋಷವನ್ನೂ ನೀಡಿದನು.

ಅಥ ಶಂಭುಃ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಸ್ಯ ತಪೋಮಹಃ ಪುನರ್ದದೌ ವರಂ ದಿವ್ಯಂ ಮುನಯೇ ಹ್ಯುಪಮನ್ಯವೇ

ಆಮೇಲೆ ಶಂಭು, ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ಮಹಿಮೆ ನೋಡಿ, ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಉಪಮನ್ಯು ಮುನಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೈವಿಕ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

ವ್ರತಂ ಪಾಶುಪತಂ ಜ್ಞಾನಂ ವ್ರತಯೋಗಂ ಚ ತತ್ತ್ವತಃ ದದೌ ತಸ್ಮೈ ಪ್ರವಕ್ತೃತ್ವಪಾಟವಂ ಸುಚಿರಂ ಪರಮ್

ಪಾಶುಪತ ವ್ರತ, ಜ್ಞಾನ, ವ್ರತ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಸತ್ಯವಾದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕಲಿಸಿ, ಬಹುಕಾಲ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಉಪದೇಶ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ನೀಡಿದನು.

ಸೋ ಽಪಿ ಲಬ್ಧ್ವಾ ವರಾನ್ದಿವ್ಯಾನ್ಕುಮಾರತ್ವಂ ಚ ಸರ್ವದಾ ತಸ್ಮಾಚ್ಛಿವಾಚ್ಚ ತಸ್ಯಾಶ್ಚ ಶಿವಾಯಾ ಮುದಿತೋ ಽಭವತ್

ಹೀಗೆ ಶಿವನೂ ಪಾರ್ವತಿಯೂ ನೀಡಿದ ದೈವಿಕ ವರಗಳನ್ನೂ, ಸದಾ ಕುಮಾರ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಪಡೆದು, ಅವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.

ತತಃ ಪ್ರಸನ್ನಚೇತಸ್ಕಃ ಸುಪ್ರಣಮ್ಯ ಕೃತಾಂಜಲಿಃ ಯಯಾಚೇ ಸ ವರಂ ವಿಪ್ರೋ ದೇವದೇವಾನ್ಮಹೇಶ್ವರಾತ್

ನಂತರ ಸಂತೋಷಭಾವದಿಂದ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಂದಿಸಿ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮಹೇಶ್ವರನಾದ ದೇವದೇವನಿಗೆ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಬೇಡಿದನು.

ಪ್ರಸೀದ ದೇವದೇವೇಶ ಪ್ರಸೀದ ಪರಮೇಶ್ವರ ಸ್ವಭಕ್ತಿನ್ದೇಹಿ ಪರಮಾನ್ದಿವ್ಯಾಮವ್ಯಭಿಚಾರಿಣೀಮ್

ದೇವದೇವನಾದ ಪ್ರಭು, ಪರಮೇಶ್ವರ, ದಯಮಾಡು; ನನಗೆ ಪರಮ ದೈವಿಕ, ಅಚಲವಾದ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡು.

ಶ್ರದ್ಧಾನ್ದೇಹಿ ಮಹಾದೇವ ದ್ವಸಮ್ಬನ್ಧಿಷು ಮೇ ಸದಾ ಸ್ವದಾಸ್ಯಂ ಪರಮಂ ಸ್ನೇಹಂ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಂ ಚೈವ ಸರ್ವದಾ

ಮಹಾದೇವ, ಸದಾ ನಿನ್ನ ಸಂಬಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆ ನೀಡು; ನಿನ್ನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪ್ರೀತಿ, ಸದಾ ಸನ್ನಿಧಾನವೂ ನನಗೆ ಇರಲಿ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾಹರ್ಷಗದ್ಗದಯಾ ಗಿರಾ ಸತುಷ್ಟಾವ ಮಹಾದೇವಮುಪಮನ್ಯುರ್ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ

ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಕಂಠವು ಭಾವದಿಂದ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಉಪಮನ್ಯು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

ದೇವದೇವ ಮಹಾದೇವ ಶರಣಾಗತವತ್ಸಲ ಪ್ರಸೀದ ಕರುಣಾಸಿಂಧೋ ಸಾಮ್ಬ ಶಂಕರ ಸರ್ವದಾ

ದೇವತೆಗಳ ದೇವಾ, ಮಹಾದೇವಾ, ಶರಣಾಗತರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನೇ, ಕರುಣೆಯ ಸಾಗರ, ಅಂಬೆಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಶಂಕರಾ, ಸದಾ ದಯೆ ತೋರಿಸು.

ಏವಮುಕ್ತೋ ಮಹಾದೇವಃ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಚ ವರಪ್ರದಃ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮೋಪಮನ್ಯುಂ ಮುನಿಸತ್ತಮಮ್

ಈ ರೀತಿ ಉಪಮನ್ಯುನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮಹಾದೇವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಉಪಮನ್ಯು ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ವತ್ಸೋಪಮನ್ಯೋ ತುಷ್ಟೋ ಽಸ್ಮಿ ಸರ್ವಂ ದತ್ತಂ ಮಯಾ ಹಿ ತೇ ದೃಢಭಕ್ತೋ ಽಸಿ ವಿಪ್ರರ್ಷೇ ಮಯಾ ವಿಜ್ಞಾಸಿತೋ ಹ್ಯಸಿ

ಮಗ ಉಪಮನ್ಯು, ನಾನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ದೃಢವಾದ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದೀಯ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದೆನು.

ಅಜರಶ್ಚಾಮರಶ್ಚೈವ ಭವ ತ್ವನ್ದುಃಖವರ್ಜಿತಃ ಯಶಸ್ವೀ ತೇಜಸಾ ಯುಕ್ತೋ ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನಸಮನ್ವಿತಃ

ನೀನು ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದವನೂ, ಅಮರನೂ ಆಗು; ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ, ಹೆಸರುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನಾಗಿ, ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವನಾಗಿರು.

ಅಕ್ಷಯಾ ಬಾನ್ಧವಾಶ್ಚೈವ ಕುಲಂ ಗೋತ್ರಂ ಚ ತೇ ಸದಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಯಿ ಭಕ್ತಿಶ್ಚ ಶಾಶ್ವತೀ

ನಿನ್ನ ಬಂಧುಗಳು, ಕುಲ ಮತ್ತು ಗೋತ್ರ ಸದಾ ಕ್ಷಯವಾಗದೆ ಇರುತ್ತವೆ, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಲಿ.

ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಂ ಚಾಶ್ರಮೇ ನಿತ್ಯಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ಉಪಕಂಠಂ ಮಮ ತ್ವಂ ವೈ ಸಾನನ್ದಂ ವಿಹರಿಷ್ಯಸಿ

ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸದಾ ನನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ನೀನು ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ.

ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸ ಭಗವಾನ್ಸೂರ್ಯಕೋಟಿಸಮಪ್ರಭಃ ಈಶಾನಸ್ಸ ವರಾನ್ದತ್ತ್ವಾ ತತ್ರೈವಾನ್ತರ್ದಧೇ ಹರಃ

ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿ, ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಭಗವಂತನು, ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹಾರನು ಅಂತರಧಾನವಾದನು.

ಉಪಮನ್ಯುಃ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ಪ್ರಾಪ್ಯ ತಸ್ಮಾದ್ವರಾದ್ವರಾನ್ ಜಗಾಮ ಜನನೀಸ್ಥಾನಂ ಸುಖಂ ಪ್ರಾಪಾಧಿಕಂ ಚ ಸಃ

ಉಪಮನ್ಯು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಆ ಮಹಾ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ತಾಯಿಯ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ನಮಸ್ಸಮಸ್ತಸಂಸಾರಚಕ್ರಭ್ರಮಣಹೇತವೇ ಗೌರೀಕುಚತಟದ್ವನ್ದ್ವಕುಂಕುಮಾಂಕಿತವಕ್ಷಸೇ

ಸಮಸ್ತ ಸಂಸಾರ ಚಕ್ರದ ತಿರುಗಾಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ, ಗೌರಿಯ ತೊಡೆಯ ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಗುರುತುಬಂದ ವಕ್ಷಸ್ಥಲವಿರುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಉಕ್ತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಲಬ್ಧಪ್ರಸಾದಾದುಪಮನ್ಯುನಾ ನಿಯಮಾದುತ್ಥಿತೋ ವಾಯುರ್ಮಧ್ಯೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ದಿವಾಕರೇ

ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿ, ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಉಪಮನ್ಯು ವ್ರತವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸೂರ್ಯೋದಯವಾದಾಗ ಎದ್ದನು.

ಋಷಯಶ್ಚಾಪಿ ತೇ ಸರ್ವೇ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯವಾಸಿನಃ ಅಥಾಯಮರ್ಥಃ ಪ್ರಷ್ಟವ್ಯ ಇತಿ ಕೃತ್ವಾ ವಿನಿಶ್ಚಯಮ್

ಅಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳು, ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕೆಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

ಕೃತ್ವಾ ಯಥಾ ಸ್ವಕಂ ಕೃತ್ಯಂ ಪ್ರತ್ಯಹಂ ತೇ ಯಥಾ ಪುರಾ ಭಗವಂತಮುಪಾಯಾಂತಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಸಮುಪಾವಿಶನ್

ಪ್ರತಿ ದಿನದಂತೆ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅವರು ಭಗವಂತನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಗೌರವದಿಂದ ಕುಳಿತುಕೊಂಡರು.

ಅಥಾಸೌ ನಿಯಮಸ್ಯಾಂತೇ ಭಗವಾನಮ್ಬರೋದ್ಭವಃ ಮಧ್ಯೇ ಮುನಿಸಭಾಯಾಸ್ತು ಭೇಜೇ ಕೢಪ್ತಂ ವರಾಸನಮ್

ನಿಯಮದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ಭಗವಂತನು, ವಾಯುವಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಮುನಿಗಳ ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಉತ್ತಮ ಆಸನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

ಸುಖಾಸನೋಪವಿಷ್ಟಶ್ಚ ವಾಯುರ್ಲೋಕನಮಸ್ಕೃತಃ ಶ್ರೀಮದ್ವಿಭೂತಿಮೀಶಸ್ಯ ಹೃದಿ ಕೃತ್ವೇದಮಬ್ರವೀತ್

ಲೋಕಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಾಯು ದೇವರು ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ, ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

ತಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ಮಹಾದೇವಂ ಸರ್ವಜ್ಞಮಪರಾಜಿತಮ್ ವಿಭೂತಿಸ್ಸಕಲಂ ಯಸ್ಯ ಚರಾಚರಮಿದಂ ಜಗತ್

ನಾನು ಆ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನೂ, ಜಯಿಸಲಾರದವನೂ, ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ಅವನ ಮಹಿಮೆ.