ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಇತಿ ಮಾತೃವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ತಥ್ಯಂ ಶೋಕಾದಿಸೂಚಕಮ್ ಬಾಲೋ ಽಪ್ಯನುತಪನ್ನಂತಃ ಪ್ರಗಲ್ಭಮಿದಮಬ್ರವೀತ್

ತಾಯಿಯ ಈ ಸತ್ಯವಾದ, ದುಃಖ ಸೂಚಿಸುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಬಾಲಕನು ಒಳಗೆ ದುಃಖಪಡದೆ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು:

ಶೋಕೇನಾಲಮಿತೋ ಮತಃ ಸಾಂಬೋ ಯದ್ಯಸ್ತಿ ಶಂಕರಃ ತ್ಯಜ ಶೋಕಂ ಮಹಾಭಾಗೇ ಸರ್ವಂ ಭದ್ರಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ

ಶೋಕದಿಂದ ಸಾಂಬನು ಸತ್ತಿದ್ದರೆ, ಶಂಕರನು ಇದ್ದರೆ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತೆಯೆ, ನೀನು ದುಃಖ ಬಿಡು, ಎಲ್ಲವೂ ಚೆನ್ನಾಗಾಗುತ್ತದೆ.

ಶೃಣು ಮಾತರ್ವಚೋ ಮೇದ್ಯ ಮಹಾದೇವೋ ಽಸ್ತಿ ಚೇತ್ಕ್ವಚಿತ್ ಚಿರಾದ್ವಾ ಹ್ಯಚಿರಾದ್ವಾಪಿ ಕ್ಷೀರೋದಂ ಸಾಧಯಾಮ್ಯಹಮ್

ತಾಯಿ, ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳು: ಮಹಾದೇವನು ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ತಡವಾದರೂ ಬೇಗವಾದರೂ, ನಾನು ಹಾಲಿನ ಸಾಗರವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತೇನೆ.

ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಚಸ್ತಸ್ಯ ಬಾಲಕಸ್ಯ ಮಹಾಮತೇಃ ಪ್ರಯ್ತುವಾಚ ತದಾ ಮಾತಾ ಸುಪ್ರಸನ್ನಾ ಮನಸ್ವಿನೀ

ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಬಾಲಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ತಾಯಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು:

ಶುಭಂ ವಿಚಾರಿತಂ ತಾತ ತ್ವಯಾ ಮತ್ಪ್ರೀತಿವರ್ಧನಮ್ ವಿಲಂಬಂ ಮಾ ಕಥಾಸ್ತ್ವಂ ಹಿ ಭಜ ಸಾಂಬಂ ಸದಾಶಿವಮ್

ಮಗನೇ, ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀಯೆ, ನನ್ನ ಸಂತೋಷ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ, ಸದಾ ಸಾಂಬ ಸದಾಶಿವನನ್ನು ಭಜಿಸು.

ಸರ್ವಸ್ಮಾದಧಿಕೋ ಽಸ್ತ್ಯೇವ ಶಿವಃ ಪರಮಕಾರಣಮ್ ತತ್ಕೃತಂ ಹಿ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾಸ್ತಸ್ಯ ಕಿಂಕರಾಃ

ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವವನು ಶಿವನು, ಅವನೇ ಪರಮ ಕಾರಣ. ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಉಂಟಾಗಿದೆ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಅವನ ಸೇವಕರು.

ತತ್ಪ್ರಸಾದಕೃತೈಶ್ವರ್ಯಾ ದಾಸಾಸ್ತಸ್ಯ ವಯಂ ಪ್ರಭೋಃ ತಂ ವಿನಾನ್ಯಂ ನ ಜಾನೀಮಶ್ಶಂಕರಂ ಲೋಕಶಂಕರಮ್

ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ಐಶ್ವರ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ನಾವು ಅವನ ದಾಸರು. ಅವನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ನಾವು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಿತಕರನಾದ ಶಂಕರನೇ ನಮಗೆ ದೇವರು.

ಅನ್ಯಾನ್ದೇವಾನ್ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಕರ್ಮಣಾ ಮನಸಾ ಗಿರಾ ತಮೇವ ಸಾಂಬಂ ಸಗಣಂ ಭಜ ಭಾವಪುರಸ್ಸರಮ್

ಬೇರೆ ದೇವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಭಾವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಾಂಬನೂ ಅವನ ಜೊತೆಗಿರುವವರನ್ನೇ ಭಜಿಸು.

ತಸ್ಯ ದೇವಾಧಿದೇವಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯ ವರದಾಯಿನಃ ಸಾಕ್ಷಾನ್ನಮಶ್ಶಿವಾಯೇತಿ ಮಂತ್ರೋ ಽಯಂ ವಾಚಕಃ ಸ್ಮೃತಃ

ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ, ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಶಿವನಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ 'ನಮಃ ಶಿವಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವೇ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.

ಸಪ್ತಕೋಟಿಮಹಾಮಂತ್ರಾಃ ಸರ್ವೇ ಸಪ್ರಣವಾಃ ಪರೇ ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ವಿಲೀಯಂತೇ ಪುನಸ್ತಸ್ಮಾದ್ವಿನಿರ್ಗತಾಃ

ಏಳು ಕೋಟಿ ಮಹಾಮಂತ್ರಗಳೂ, ಓಂ ಸಹಿತವಾಗಿಯೂ, ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತೆ ಅವನಿಂದಲೇ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ.

ಸಪ್ರಸಾದಾಶ್ಚ ತೇ ಮಂತ್ರಾಃ ಸ್ವಾಧಿಕಾರಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಸ್ತ್ವೇಕೋ ಽಯಂ ಮಂತ್ರ ಏವೇಶ್ವರಾಜ್ಞಯಾ

ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೋ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆ ಮಂತ್ರಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧಿಕಾರದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಒಂದು ಮಂತ್ರವೇ, ಈಶ್ವರನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಯಥಾ ನಿಕೃಷ್ಟಾನುತ್ಕೃಷ್ಟಾನ್ಸರ್ವಾನಪ್ಯಾತ್ಮನಃ ಶಿವಃ ಕ್ಷಮತೇ ರಕ್ಷಿತುಂ ತದ್ವನ್ಮಂತ್ರೋ ಽಯಮಪಿ ಸರ್ವದಾ

ಹೇಗೋ ಶಿವನು ತನ್ನಿಂದ ಕೆಳಗಿನವರನ್ನೂ ಮೇಲಿನವರನ್ನೂ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಲು ಶಕ್ತನಾಗಿರುವನು, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಮಂತ್ರವೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಬಲಶ್ಚ ತಥಾ ಹ್ಯೇಷ ಮಂತ್ರೋ ಮನ್ತ್ರಾನ್ತರಾದಪಿ ಸರ್ವರಕ್ಷಾಕ್ಷಮೋ ಽಪ್ಯೇಷ ನಾಪರಃ ಕಶ್ಚಿದಿಷ್ಯತೇ

ಈ ಮಂತ್ರವು ಇತರ ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ; ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಇಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾನ್ಮನ್ತ್ರಾನ್ತರಾಂಸ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಪರೋ ಭವ ತಸ್ಮಿಞ್ಜಿಹ್ವಾಂತರಗತೇ ನ ಕಿಂಚಿದಿಹ ದುರ್ಲಭಮ್

ಆದಕಾರಣ, ಇತರ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನೀನು ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆರಾಧಿಸು; ಅದು ನಿನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಏನೂ ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ.

ಅಧೋರಾಸ್ತ್ರಂ ಚ ಶೈವಾನಾಂ ರಕ್ಷಾಹೇತುರನುತ್ತಮಮ್ ತಚ್ಚ ತತ್ಪ್ರಭವಂ ಮತ್ವಾ ತತ್ಪರೋ ಭವ ನಾನ್ಯಥಾ

ಶೈವರಿಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಅಸ್ತ್ರವೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಅದು ಇದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕು, ಬೇರೆ ಯಾವುದಲ್ಲ.

ಭಸ್ಮೇದನ್ತು ಮಯಾ ಲಬ್ಧಂ ಪಿತುರೇವ ತವೋತ್ತಮಮ್ ವಿರಜಾನಲಸಂಸಿದ್ಧಂ ಮಹಾವ್ಯಾಪನ್ನಿವಾರಣಮ್

ನಾನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭಸ್ಮವು ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮಂತ್ರಂ ಚ ತೇ ಮಯಾ ದತ್ತಂ ಗೃಹಾಣ ಮದನುಜ್ಞಯಾ ಅನೇನೈವಾಶು ಜಪ್ತೇನ ರಕ್ಷಾ ತವ ಭವಿಷ್ಯತಿ

ನಾನು ನಿನಗೆ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ—ನನ್ನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಇದನ್ನೇ ಜಪಿಸಿದರೆ ನಿನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಏವಂ ಮಾತ್ರಾ ಸಮಾದಿಶ್ಯ ಶಿವಮಸ್ತ್ವಿತ್ಯುದೀರ್ಯ ಚ ವಿಸೃಷ್ಟಸ್ತದ್ವಚೋ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಕುರ್ವನ್ನೇವ ತದಾ ಮುನಿಃ

ಹೀಗೆ ತಾಯಿ ಅವನಿಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿ, 'ಶಿವನು ನಿನ್ನೊಡನೆ ಇರಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಅಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಹೊರಟಳು.

ತಾಂ ಪ್ರಣಮ್ಯೈವಮುಕ್ತ್ವಾ ಚ ತಪಃ ಕರ್ತುಂ ಪ್ರಚಕ್ರಮೇ ತಮಾಹ ಚ ತದಾ ಮಾತಾ ಶುಭಂ ಕುರ್ವಂತು ತೇ ಸುರಾಃ

ಅವಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಅವನು ತಪಸ್ಸು ಆರಂಭಿಸಿದನು; ಆಗ ತಾಯಿ, 'ದೇವತೆಗಳು ನಿನಗೆ ಶುಭವನ್ನು ತರಲಿ' ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದಳು.

ಅನುಜ್ಞಾತಸ್ತಯಾ ತತ್ರ ತಪಸ್ತೇಪೇ ಸ ದುಶ್ಚರಮ್ ಹಿಮವತ್ಪರ್ವತಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ವಾಯುಭಕ್ಷಃ ಸಮಾಹಿತಃ

ಅವಳ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ಅಷ್ಟೇಷ್ಟಕಾಭಿಃ ಪ್ರಸಾದಂ ಕೃತ್ವಾ ಲಿಂಗಂ ಚ ಮೃನ್ಮಯಮ್ ತತ್ರಾವಾಹ್ಯ ಮಹಾದೇವಂ ಸಾಂಬಂ ಸಗಣಮವ್ಯಯಮ್

ಅವನು ಎಂಟು ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು, ಆಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಗಣಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದನು.

ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರೇಣೈವ ಪುತ್ರೈಃ ಪುಷ್ಪೈರ್ವನೋದ್ಭವೈಃ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಚಿರಂ ಕಾಲಂ ಚಚಾರ ಪರಮಂ ತಪಃ

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಪುತ್ರರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಂದ ಹೂವಿನಿಂದ ಅವನು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಪೂಜಿಸಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

ತತಸ್ತಪಶ್ಚರತ್ತಂ ತಂ ಬಾಲಮೇಕಾಕಿನಂ ಕೃಶಮ್ ಉಪಮನ್ಯುಂ ದ್ವಿಜವರಂ ಶಿವಸಂಸಕ್ತಮಾನಸಮ್

ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿದ್ದ, ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದ ಬಾಲ ಉಪಮನ್ಯು, ಶಿವನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟಿದ್ದ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು—

ಪುರಾ ಮರೀಚಿನಾ ಶಪ್ತಾಃ ಕೇಚಿನ್ಮುನಿಪಿಶಾಚಕಾಃ ಸಂಪೀಡ್ಯ ರಾಕ್ಷಸೈರ್ಭಾವೈಸ್ತಪಸೋವಿಘ್ನಮಾಚರನ್

ಮುನಿಪಿಶಾಚಕರು, ಹಿಂದೆ ಮರೀಚಿಯಿಂದ ಶಾಪಿತರಾಗಿ, ರಾಕ್ಷಸ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು.

ಸ ಚ ತೈಃ ಪೀಡ್ಯಮಾನೋ ಽಪಿ ತಪಃ ಕುರ್ವನ್ಕಥಞ್ಚನ ಸದಾ ನಮಃ ಶಿವಾಯೇತಿ ಕ್ರೋಶತಿ ಸ್ಮಾರ್ತನಾದವತ್

ಅವರು ಅವನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಹೇಗೋ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ, ಯಾವಾಗಲೂ 'ಶಿವಾಯ ನಮಃ' ಎಂದು ಸ್ಮರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದನು.

ತನ್ನಾದಶ್ರವಣಾದೇವ ತಪಸೋ ವಿಘ್ನಕಾರಿಣಃ ತೇ ತಂ ಬಾಲಂ ಸಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ಮುನಯಸ್ಸಮುಪಾಚರನ್

ಆ ಕೂಗನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕೂಡಲೆ, ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವರು ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮುನಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು.

ತಪಸಾ ತಸ್ಯ ವಿಪ್ರಸ್ಯ ಚೋಪಮನ್ಯೋರ್ಮಹಾತ್ಮನಃ ಚರಾಚರಂ ಚ ಮುನಯಃ ಪ್ರದೀಪಿತಮಭೂಜ್ಜಗತ್

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಉಪಮನ್ಯುವಿನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಚರಾಚರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದರು.

ಅಥ ಸರ್ವೇ ಪ್ರದೀಪ್ತಾಂಗಾ ವೈಕುಣ್ಠಂ ಪ್ರಯಯುರ್ದ್ರುತಮ್ ಪ್ರಣಮ್ಯಾಹುಶ್ಚ ತತ್ಸರ್ವಂ ಹರಯೇ ದೇವಸತ್ತಮಾಃ

ಆಗ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ದೇಹದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಾ, ವೇಗವಾಗಿ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಹರಿಯನ್ನು ವಂದಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದರು.

ಶ್ರುತ್ವಾ ತೇಷಾಂ ತದಾ ವಾಕ್ಯಂ ಭಗವಾನ್ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ ಕಿಮಿದನ್ತ್ವಿತಿ ಸಂಚಿನ್ತ್ಯ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತತ್ಕಾರಣಂ ಚ ಸಃ

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭಗವಂತನು—ಪರಮಾತ್ಮನು—'ಇದು ಏನು?' ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದು,