ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ರಾಜ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಚ ಮೋಕ್ಷಂ ಚ ಭೋಜನಂ ಕ್ಷೀರಸಂಭವಮ್ ನ ಲಭನ್ತೇ ಪ್ರಿಯಾಣ್ಯೇಷಾಂ ನ ತುಷ್ಯತಿ ಯದಾ ಶಿವಃ

ರಾಜ್ಯ, ಸ್ವರ್ಗ, ಮೋಕ್ಷ ಅಥವಾ ಹಾಲಿನಿಂದ ಬಂದ ಆಹಾರ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಶಿವನು ಸಂತೋಷಪಡದವರಿಗೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಭವಪ್ರಸಾದಜಂ ಸರ್ವಂ ನಾನ್ಯದ್ದೇವಪ್ರಸಾದಜಮ್ ಅನ್ಯದೇವೇಷು ನಿರತಾ ದುಃಖಾರ್ತಾ ವಿಭ್ರಮನ್ತಿ ಚ

ಎಲ್ಲವೂ ಭವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ದೊರಕುತ್ತದೆ; ಬೇರೆ ದೇವರುಗಳಿಂದ ಏನೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇರೆ ದೇವರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು ದುಃಖದಿಂದ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ಅಲೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕ್ಷೀರಂ ತತ್ರ ಕುತೋ ಽಸ್ಮಾಕಂ ವನೇ ನಿವಸತಾಂ ಸದಾ ಕ್ವ ದುಗ್ಧಸಾಧನಂ ವತ್ಸ ಕ್ವ ವಯಂ ವನವಾಸಿನಃ

ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು, ಇಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಹೇಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ? ಹಾಲು ಸಿಗುವ ಸಾಧನ ಎಲ್ಲಿದೆ ಮಗನೇ? ನಾವು ಕಾಡಿನವರು ಅಲ್ಲವೇ?

ಕೃತ್ಸ್ನಾಭಾವೇನ ದಾರಿದ್ರ್ಯಾನ್ಮಯಾ ತೇ ಭಾಗ್ಯಹೀನಯಾ ಮಿಥ್ಯಾದುಗ್ಧಮಿದಂ ದತ್ತಮ್ಪಿಷ್ಟಮಾಲೋಡ್ಯ ವಾರಿಣಾ

ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಡತನದಿಂದ, ಭಾಗ್ಯವಿಲ್ಲದೆ, ನೀರಿಗೆ ಹಾಲು ಬೆರೆಸಿ ಸುಳ್ಳಾಗಿ ಕಲಸಿ ನಿನಗೆ ಈ ಹಾಲು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.

ತ್ವಂ ಮಾತುಲಗೃಹೇ ಸ್ವಲ್ಪಂ ಪೀತ್ವಾ ಸ್ವಾದು ಪಯಃ ಶೃತಮ್ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸ್ವಾದು ತ್ವಯಾ ಪೀತಂ ತಜ್ಜಾತೀಯಮನುಸ್ಮರನ್

ನೀನು ನಿನ್ನ ಮಾವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ, ಸಿಹಿಯಾದ, ಬಿಸಿ ಹಾಲು ಕುಡಿದಿದ್ದೆ. ಅದರ ರುಚಿ ನೆನಪಿಟ್ಟು ಈಗ ಈ ಹಾಲು ಕುಡಿದು, ಅದೇ ರುಚಿಯ ಹಾಲನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

ದತ್ತಂ ನ ಪಯ ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ರುದನ್ ದುಃಖೀಕರೋಷಿ ಮಾಮ್ ಪ್ರಸಾದೇನ ವಿನಾ ಶಂಭೋ ಪಯಸ್ತವ ನ ವಿದ್ಯತೇ

"ನೀನು ಕೊಟ್ಟದ್ದು ಹಾಲಲ್ಲ" ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ ನನಗೆ ದುಃಖ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಶಂಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ ನಿನಗೆ ಹಾಲು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಪಾದಪಂಕಜಯೋಸ್ತಸ್ಯ ಸಾಮ್ಬಸ್ಯ ಸಗಣಸ್ಯ ಚ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸಮರ್ಪಿತಂ ಯತ್ತತ್ಕಾರಣಂ ಸರ್ವಸಮ್ಪದಾಮ್

ಸಾಂಬನೂ ಅವನ ಜೊತೆಗಿರುವವರ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಏನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ, ಅದೇ ಎಲ್ಲಾ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳ ಮೂಲ ಕಾರಣ.

ಅಧುನಾ ವಸುದೋಸ್ಮಾಭಿರ್ಮಹಾದೇವೋ ನ ಪೂಜಿತಃ ಸಕಾಮಾನಾಂ ಯಥಾಕಾಮಂ ಯಥೋಕ್ತಫಲದಾಯಕಃ

ಈಗ ನಾವು ಹಣದಿಂದ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿಲ್ಲ. ಇಚ್ಛೆಯಿರುವವರಿಗೆ ಅವರ ಬಯಕೆಯಂತೆ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುವವನು ಅವನು.

ಧನಾನ್ಯುದ್ದಿಶ್ಯ ನಾಸ್ಮಾಭಿರಿತಃ ಪ್ರಾಗರ್ಚಿತಃ ಶಿವಃ ಅತೋ ದರಿದ್ರಾಸ್ಸಂಜಾತಾ ವಯಂ ತಸ್ಮಾನ್ನ ತೇ ಪಯಃ

ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಈ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದ ನಾವು ಬಡವರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಿನಗೆ ಹಾಲು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಪೂರ್ವಜನ್ಮನಿ ಯದ್ದತ್ತಂ ಶಿವಮುದ್ದಿಶ್ಯ ವೈ ಸುತಃ ತದೇವ ಲಭ್ಯತೇ ನಾನ್ಯದ್ವಿಷ್ಣುಮುದ್ದಿಶ್ಯ ವಾ ಪ್ರಭುಮ್

ಮಗನೇ, ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಗೆ ಏನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀಯೋ, ಅದೇ ನಿನಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ದೇವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೂ ಅದು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇತಿ ಮಾತೃವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ತಥ್ಯಂ ಶೋಕಾದಿಸೂಚಕಮ್ ಬಾಲೋ ಽಪ್ಯನುತಪನ್ನಂತಃ ಪ್ರಗಲ್ಭಮಿದಮಬ್ರವೀತ್

ತಾಯಿಯ ಈ ಸತ್ಯವಾದ, ದುಃಖ ಸೂಚಿಸುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಬಾಲಕನು ಒಳಗೆ ದುಃಖಪಡದೆ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು:

ಶೋಕೇನಾಲಮಿತೋ ಮತಃ ಸಾಂಬೋ ಯದ್ಯಸ್ತಿ ಶಂಕರಃ ತ್ಯಜ ಶೋಕಂ ಮಹಾಭಾಗೇ ಸರ್ವಂ ಭದ್ರಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ

ಶೋಕದಿಂದ ಸಾಂಬನು ಸತ್ತಿದ್ದರೆ, ಶಂಕರನು ಇದ್ದರೆ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತೆಯೆ, ನೀನು ದುಃಖ ಬಿಡು, ಎಲ್ಲವೂ ಚೆನ್ನಾಗಾಗುತ್ತದೆ.

ಶೃಣು ಮಾತರ್ವಚೋ ಮೇದ್ಯ ಮಹಾದೇವೋ ಽಸ್ತಿ ಚೇತ್ಕ್ವಚಿತ್ ಚಿರಾದ್ವಾ ಹ್ಯಚಿರಾದ್ವಾಪಿ ಕ್ಷೀರೋದಂ ಸಾಧಯಾಮ್ಯಹಮ್

ತಾಯಿ, ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳು: ಮಹಾದೇವನು ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ತಡವಾದರೂ ಬೇಗವಾದರೂ, ನಾನು ಹಾಲಿನ ಸಾಗರವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತೇನೆ.

ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಚಸ್ತಸ್ಯ ಬಾಲಕಸ್ಯ ಮಹಾಮತೇಃ ಪ್ರಯ್ತುವಾಚ ತದಾ ಮಾತಾ ಸುಪ್ರಸನ್ನಾ ಮನಸ್ವಿನೀ

ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಬಾಲಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ತಾಯಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು:

ಶುಭಂ ವಿಚಾರಿತಂ ತಾತ ತ್ವಯಾ ಮತ್ಪ್ರೀತಿವರ್ಧನಮ್ ವಿಲಂಬಂ ಮಾ ಕಥಾಸ್ತ್ವಂ ಹಿ ಭಜ ಸಾಂಬಂ ಸದಾಶಿವಮ್

ಮಗನೇ, ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದ್ದೀಯೆ, ನನ್ನ ಸಂತೋಷ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ, ಸದಾ ಸಾಂಬ ಸದಾಶಿವನನ್ನು ಭಜಿಸು.

ಸರ್ವಸ್ಮಾದಧಿಕೋ ಽಸ್ತ್ಯೇವ ಶಿವಃ ಪರಮಕಾರಣಮ್ ತತ್ಕೃತಂ ಹಿ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾಸ್ತಸ್ಯ ಕಿಂಕರಾಃ

ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವವನು ಶಿವನು, ಅವನೇ ಪರಮ ಕಾರಣ. ಅವನಿಂದಲೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಉಂಟಾಗಿದೆ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಅವನ ಸೇವಕರು.

ತತ್ಪ್ರಸಾದಕೃತೈಶ್ವರ್ಯಾ ದಾಸಾಸ್ತಸ್ಯ ವಯಂ ಪ್ರಭೋಃ ತಂ ವಿನಾನ್ಯಂ ನ ಜಾನೀಮಶ್ಶಂಕರಂ ಲೋಕಶಂಕರಮ್

ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ಐಶ್ವರ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ನಾವು ಅವನ ದಾಸರು. ಅವನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ನಾವು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಿತಕರನಾದ ಶಂಕರನೇ ನಮಗೆ ದೇವರು.

ಅನ್ಯಾನ್ದೇವಾನ್ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಕರ್ಮಣಾ ಮನಸಾ ಗಿರಾ ತಮೇವ ಸಾಂಬಂ ಸಗಣಂ ಭಜ ಭಾವಪುರಸ್ಸರಮ್

ಬೇರೆ ದೇವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಭಾವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಾಂಬನೂ ಅವನ ಜೊತೆಗಿರುವವರನ್ನೇ ಭಜಿಸು.

ತಸ್ಯ ದೇವಾಧಿದೇವಸ್ಯ ಶಿವಸ್ಯ ವರದಾಯಿನಃ ಸಾಕ್ಷಾನ್ನಮಶ್ಶಿವಾಯೇತಿ ಮಂತ್ರೋ ಽಯಂ ವಾಚಕಃ ಸ್ಮೃತಃ

ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ, ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಶಿವನಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ 'ನಮಃ ಶಿವಾಯ' ಎಂಬ ಮಂತ್ರವೇ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.

ಸಪ್ತಕೋಟಿಮಹಾಮಂತ್ರಾಃ ಸರ್ವೇ ಸಪ್ರಣವಾಃ ಪರೇ ತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ವಿಲೀಯಂತೇ ಪುನಸ್ತಸ್ಮಾದ್ವಿನಿರ್ಗತಾಃ

ಏಳು ಕೋಟಿ ಮಹಾಮಂತ್ರಗಳೂ, ಓಂ ಸಹಿತವಾಗಿಯೂ, ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತೆ ಅವನಿಂದಲೇ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ.

ಸಪ್ರಸಾದಾಶ್ಚ ತೇ ಮಂತ್ರಾಃ ಸ್ವಾಧಿಕಾರಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಸ್ತ್ವೇಕೋ ಽಯಂ ಮಂತ್ರ ಏವೇಶ್ವರಾಜ್ಞಯಾ

ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೋ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆ ಮಂತ್ರಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧಿಕಾರದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಒಂದು ಮಂತ್ರವೇ, ಈಶ್ವರನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಯಥಾ ನಿಕೃಷ್ಟಾನುತ್ಕೃಷ್ಟಾನ್ಸರ್ವಾನಪ್ಯಾತ್ಮನಃ ಶಿವಃ ಕ್ಷಮತೇ ರಕ್ಷಿತುಂ ತದ್ವನ್ಮಂತ್ರೋ ಽಯಮಪಿ ಸರ್ವದಾ

ಹೇಗೋ ಶಿವನು ತನ್ನಿಂದ ಕೆಳಗಿನವರನ್ನೂ ಮೇಲಿನವರನ್ನೂ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಲು ಶಕ್ತನಾಗಿರುವನು, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಮಂತ್ರವೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಬಲಶ್ಚ ತಥಾ ಹ್ಯೇಷ ಮಂತ್ರೋ ಮನ್ತ್ರಾನ್ತರಾದಪಿ ಸರ್ವರಕ್ಷಾಕ್ಷಮೋ ಽಪ್ಯೇಷ ನಾಪರಃ ಕಶ್ಚಿದಿಷ್ಯತೇ

ಈ ಮಂತ್ರವು ಇತರ ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ; ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಇಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾನ್ಮನ್ತ್ರಾನ್ತರಾಂಸ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಪರೋ ಭವ ತಸ್ಮಿಞ್ಜಿಹ್ವಾಂತರಗತೇ ನ ಕಿಂಚಿದಿಹ ದುರ್ಲಭಮ್

ಆದಕಾರಣ, ಇತರ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನೀನು ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆರಾಧಿಸು; ಅದು ನಿನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಏನೂ ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ.

ಅಧೋರಾಸ್ತ್ರಂ ಚ ಶೈವಾನಾಂ ರಕ್ಷಾಹೇತುರನುತ್ತಮಮ್ ತಚ್ಚ ತತ್ಪ್ರಭವಂ ಮತ್ವಾ ತತ್ಪರೋ ಭವ ನಾನ್ಯಥಾ

ಶೈವರಿಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಅಸ್ತ್ರವೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಅದು ಇದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಇರಬೇಕು, ಬೇರೆ ಯಾವುದಲ್ಲ.

ಭಸ್ಮೇದನ್ತು ಮಯಾ ಲಬ್ಧಂ ಪಿತುರೇವ ತವೋತ್ತಮಮ್ ವಿರಜಾನಲಸಂಸಿದ್ಧಂ ಮಹಾವ್ಯಾಪನ್ನಿವಾರಣಮ್

ನಾನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭಸ್ಮವು ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮಂತ್ರಂ ಚ ತೇ ಮಯಾ ದತ್ತಂ ಗೃಹಾಣ ಮದನುಜ್ಞಯಾ ಅನೇನೈವಾಶು ಜಪ್ತೇನ ರಕ್ಷಾ ತವ ಭವಿಷ್ಯತಿ

ನಾನು ನಿನಗೆ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ—ನನ್ನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಇದನ್ನೇ ಜಪಿಸಿದರೆ ನಿನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

ಏವಂ ಮಾತ್ರಾ ಸಮಾದಿಶ್ಯ ಶಿವಮಸ್ತ್ವಿತ್ಯುದೀರ್ಯ ಚ ವಿಸೃಷ್ಟಸ್ತದ್ವಚೋ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಕುರ್ವನ್ನೇವ ತದಾ ಮುನಿಃ

ಹೀಗೆ ತಾಯಿ ಅವನಿಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿ, 'ಶಿವನು ನಿನ್ನೊಡನೆ ಇರಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಅಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಹೊರಟಳು.

ತಾಂ ಪ್ರಣಮ್ಯೈವಮುಕ್ತ್ವಾ ಚ ತಪಃ ಕರ್ತುಂ ಪ್ರಚಕ್ರಮೇ ತಮಾಹ ಚ ತದಾ ಮಾತಾ ಶುಭಂ ಕುರ್ವಂತು ತೇ ಸುರಾಃ

ಅವಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಅವನು ತಪಸ್ಸು ಆರಂಭಿಸಿದನು; ಆಗ ತಾಯಿ, 'ದೇವತೆಗಳು ನಿನಗೆ ಶುಭವನ್ನು ತರಲಿ' ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದಳು.