ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಅಪಿ ಕಾಷಾಯವಸನಶ್ಚರ್ಮಚೀರಾಮ್ಬರೋ ಽಥ ವಾ ಏಕಾಮ್ಬರೋ ವಲ್ಕಲೀ ವಾ ಭವೇದ್ದಣ್ಡೀ ಚ ಮೇಖಲೀ

ಅಥವಾ, ಕಾಶಾಯವಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಚರ್ಮದ ಉಡುಪು ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಬಗೆಯ ಚಪ್ಪಲಿಯನ್ನು ಧರಿಸಬಹುದು; ಜೊತೆಗೆ ದಂಡ ಮತ್ತು ಮೆಖಲೆಯನ್ನೂ ಧರಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಚರಣೌ ಪಶ್ಚಾದ್ದ್ವಿರಾಚಮ್ಯಾತ್ಮನಸ್ತನುಮ್ ಸಂಕುಲೀಕೃತ್ಯ ತದ್ಭಸ್ಮ ವಿರಜಾನಲಸಂಭವಮ್

ನಂತರ, ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಪುನಃ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಶುದ್ಧ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಬಂದ ಭಸ್ಮವನ್ನು ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಹಚ್ಚಬೇಕು.

ಅಗ್ನಿರಿತ್ಯಾದಿಭಿರ್ಮಂತ್ರೈಃ ಷಡ್ಭಿರಾಥರ್ವಣೈಃ ಕ್ರಮಾತ್ ವಿಭೃಜ್ಯಾಂಗಾನಿ ಮೂರ್ಧಾದಿಚರಣಾಂತಾನಿ ತೈಸ್ಸ್ಪೃಶೇತ್

'ಅಗ್ನಿ'ಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಆರು ಅಥರ್ವಣ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ, ತಲೆಯಿಂದ ಕಾಲಿನವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು.

ತತಸ್ತೇನ ಕ್ರಮೇಣೈವ ಸಮುದ್ಧೃತ್ಯ ಚ ಭಸ್ಮನಾ ಸರ್ವಾಂಗೋದ್ಧೂಲನಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರಣವೇನ ಶಿವೇನ ವಾ

ನಂತರ, ಅದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಓಂ ಅಥವಾ ಶಿವನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಚೆಲ್ಲಬೇಕು.

ತತಸ್ತ್ರಿಪುಣ್ಡ್ರಂ ರಚಯೇತ್ತ್ರಿಯಾಯುಷಸಮಾಹ್ವಯಮ್ ಶಿವಭಾವಂ ಸಮಾಗಮ್ಯ ಶಿವಯೋಗಮಥಾಚರೇತ್

ನಂತರ, 'ತ್ರಿಯಾಯುಷ' ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಶಿವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಶಿವಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

ಕುರ್ಯಾತ್ಸ್ತ್ರಿಸನ್ಧ್ಯಮಪ್ಯೇವಮೇತತ್ಪಾಶುಪತಂ ವ್ರತಮ್ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರದಂ ಚೈತತ್ಪಶುತ್ವಂ ವಿನಿವರ್ತಯೇತ್

ಮೂರು ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದನ್ನು ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಬಂಧನವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.

ತತ್ಪಶುತ್ವಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಕೃತ್ವಾ ಪಾಶುಪತಂ ವ್ರತಮ್ ಪೂಜನೀಯೋ ಮಹಾದೇವೋ ಲಿಂಗಮೂರ್ತಿಸ್ಸನಾತನಃ

ಆ ಬಂಧನವನ್ನು ತೊರೆದು, ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ಮೇಲೆ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪದ್ಮಮಷ್ಟದಲಂ ಹೈಮಂ ನವರತ್ನೈರಲಂಕೃತಮ್ ಕರ್ಣಿಕಾಕೇಶರೋಪೇತಮಾಸನಂ ಪರಿಕಲ್ಪಯೇತ್

ಅಷ್ಟದಳಗಳಿರುವ ಬಂಗಾರದ ಪದ್ಮವನ್ನು, ಒಂಬತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

ವಿಭವೇ ತದಭಾವೇ ತು ರಕ್ತಂ ಸಿತಮಥಾಪಿ ವಾ ಪದ್ಮಂ ತಸ್ಯಾಪ್ಯಭಾವೇ ತು ಕೇವಲಂ ಭಾವನಾಮಯಮ್

ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಪದ್ಮವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು; ಅದು ಕೂಡ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಭಾವನೆಮಾತ್ರದಿಂದ ಆಸನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.

ತತ್ಪದ್ಮಕರ್ಣಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಕೃತ್ವಾ ಲಿಂಗಂ ಕನೀಯಸಮ್ ಸ್ಫೀಟಿಕಂ ಪೀಠಿಕೋಪೇತಂ ಪೂಜಯೇದ್ವಿಧಿವತ್ಕ್ರಮಾತ್

ಆ ಪದ್ಮದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಫಟಿಕದ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಲಿಂಗವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ವಿಧಾನೇನ ತಲ್ಲಿಂಗಂ ಕೃತಶೋಧನಮ್ ಪರಿಕಲ್ಪ್ಯಾಸನಂ ಮೂರ್ತಿಂ ಪಞ್ಚವಕ್ತ್ರಪ್ರಕಾರತಃ

ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ, ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಐದು ಮುಖಗಳಿರುವ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಪಞ್ಚಗವ್ಯಾದಿಭಿಃ ಪೂರ್ಣೈರ್ಯಥಾವಿಭವಸಂಭೃತೈಃ ಸ್ನಾಪಯೇತ್ಕಲಶೈಃ ಪೂರ್ಣೈರಷ್ಟಾಪದಸಮುದ್ಭವೈಃ

ಪಂಚಗವ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಲಶಗಳಿಂದ, ಅವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಎಂಟು ತೊಟ್ಟಿಗಳ ನೀರಿನಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

ಗಂಧದ್ರವ್ಯೈಸ್ಸಕರ್ಪೂರೈಶ್ಚನ್ದನಾದ್ಯೈಸ್ಸಕುಂಕುಮೈಃ ಸವೇದಿಕಂ ಸಮಾಲಿಪ್ಯ ಲಿಂಗಂ ಭೂಷಣಭೂಷಿತಮ್

ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ, ಕರ್ಪೂರ, ಚಂದನ, ಕುಂಕುಮ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಅದರ ಪೀಠವನ್ನು ಹಚ್ಚಿ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈಶ್ಚ ಪದ್ಮೈಶ್ಚ ರಕ್ತೈಃ ಶ್ವೇತೈಸ್ತಥೋತ್ಪಲೈಃ ನೀಲೋತ್ಪಲೈಸ್ತಥಾನ್ಯೈಶ್ಚ ಪುಷ್ಪೈಸ್ತೈಸ್ತೈಸ್ಸುಗಂಧಿಭಿಃ

ಬಿಲ್ವದ ಎಲೆಗಳು, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ತಾವರೆಗಳು, ನೀಲಿ ತಾವರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸುಗಂಧದ ಹೂವಿನಿಂದ,

ಪುಣ್ಯೈಃ ಪ್ರಶಸ್ತೈಃ ಪತ್ರೈಶ್ಚ ಚಿತ್ರೈರ್ದೂರ್ವಾಕ್ಷತಾದಿಭಿಃ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಯಥಾಲಾಭಂ ಮಹಾಪೂಜಾವಿಧಾನತಃ

ಪವಿತ್ರವಾದ ಉತ್ತಮ ಎಲೆಗಳು, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳು, ದುರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು, ಅಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ, ಯಾರು ಏನು ಸಾಧ್ಯವೋ ಆ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಾಪೂಜೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಧೂಪಂ ದೀಪಂ ತಥಾ ಚಾಪಿ ನೈವೇದ್ಯಂ ಚ ಸಮಾದಿಶೇತ್ ನಿವೇದಯಿತ್ವಾ ವಿಭವೇ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಚ ಸಮಾಚರೇತ್

ಧೂಪ, ದೀಪ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಕೂಡ ಅರ್ಪಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

ಇಷ್ಟಾನಿ ಚ ವಿಶಿಷ್ಟಾನಿ ನ್ಯಾಯೇನೋಪಾರ್ಜಿತಾನಿ ಚ ಸರ್ವದ್ರವ್ಯಾಣಿ ದೇಯಾನಿ ವ್ರತೇ ತಸ್ಮಿನ್ವಿಶೇಷತಃ

ಯಾವುದೇ ಇಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಸ್ತುಗಳು, ಧರ್ಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದವುಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಶ್ರೀಪತ್ರೋತ್ಪಲಪದ್ಮಾನಾಂ ಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಹಸ್ರಿಕೀ ಮತಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಪರಾ ಸಂಖ್ಯಾ ಶತಮಷ್ಟೋತ್ತರಂ ದ್ವಿಜಾಃ

ಶ್ರೀಪತ್ರ, ನೀಲಿ ತಾವರೆ ಮತ್ತು ತಾವರೆ ಹೂಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರದ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಶತ ಎಂಟು.

ತತ್ರಾಪಿ ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ನ ತ್ಯಜೇದ್ಬಿಲ್ವಪತ್ರಕಮ್ ಹೈಮಮೇಕಂ ಪರಂ ಪ್ರಾಹುಃ ಪದ್ಮಂ ಪದ್ಮಸಹಸ್ರಕಾತ್

ಆದರೂ ಕೂಡ, ಬಿಲ್ವದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಾರದು; ಒಂದು ಬಂಗಾರದ ತಾವರೆ ಸಾವಿರ ತಾವರೆಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ನೀಲೋತ್ಪಲಾದಿಷ್ವಪ್ಯೇತತ್ಸಮಾನಂ ಬಿಲ್ಬಪತ್ರಕೈಃ ಪುಷ್ಪಾನ್ತರೇ ನ ನಿಯಮೋ ಯಥಾಲಾಭಂ ನಿವೇದಯೇತ್

ನೀಲಿ ತಾವರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೂಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಬಿಲ್ವದ ಎಲೆಗಳಂತೆ ಒಂದೇ ನಿಯಮ; ಉಳಿದ ಹೂಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲ—ಯಾವುದು ಸಿಗುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬಹುದು.

ಅಷ್ಟಾಙ್ಗಮರ್ಘ್ಯಮುತ್ಕೃಷ್ಟಂ ಧೂಪಾಲೇಪೌ ವಿಶೇಷತಃ ಚನ್ದನಂ ವಾಮದೇವಾಖ್ಯೇ ಹರಿತಾಲಂ ಚ ಪೌರುಷೇ

ಎಂಟು ಭಾಗಗಳ ಅರ್ಘ್ಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧೂಪ ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳು; ವಾಮದೇವ ಮುಖಕ್ಕೆ ಚಂದನವನ್ನು, ಪೌರುಷ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹರಿತಾಳವನ್ನು ಬಳಿಸಬೇಕು.

ಈಶಾನೇ ಭಸಿತಂ ಕೇಚಿದಾಲೇಪನಮಿತೀದೃಶಾಮ್ ನ ಧೂಪಮಿತಿ ಮನ್ಯನ್ತೇ ಧೂಪಾನ್ತರವಿಧಾನತಃ ಸಿತಾಗುರುಮಘೋರಾಖ್ಯೇ ಮುಖೇ ಕೃಷ್ಣಾಗುರುಂ ಪುನಃ

ಈಶಾನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಭಸ್ಮವನ್ನು ಲೇಪನವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಧೂಪ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು, ಬೇರೆ ವಿಧದ ಧೂಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಅಘೋರ ಮುಖಕ್ಕೆ ಬಿಳಿ ಅಗರು, ಬಾಯಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಅಗರು.

ಪೌರುಷೇ ಗುಗ್ಗುಲಂ ಸವ್ಯೇ ಸೌಮ್ಯೇ ಸೌಗಂಧಿಕಂ ಮುಖೇ ಈಶಾನೇ ಽಪಿ ಹ್ಯುಶೀರಾದಿ ದೇಯಾದ್ಧೂಪಂ ವಿಶೇಷತಃ

ಪೌರುಷ ಮುಖಕ್ಕೆ ಗುಗ್ಗುಳನ್ನು, ಎಡಭಾಗದ ಸೌಮ್ಯ ಮುಖಕ್ಕೆ ಸುಗಂಧದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಈಶಾನ ಮುಖಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಶೀರ ಮುಂತಾದ ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಶರ್ಕರಾಮಧುಕರ್ಪೂರಕಪಿಲಾಘೃತಸಂಯುತಮ್ ಚಂದನಾಗುರುಕಾಷ್ಠಾದ್ಯಂ ಸಾಮಾನ್ಯಂ ಸಂಪ್ರಚಕ್ಷತೇ

ಸಕ್ಕರೆ, ಜೇನು, ಕರ್ಪೂರ, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಚಂದನ, ಅಗರು, ಇನ್ನಿತರ ಮರಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಪಣೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕರ್ಪೂರವರ್ತಿರಾಜ್ಯಾಢ್ಯಾ ದೇಯಾ ದೀಪಾವಲಿಸ್ತತಃ ಅರ್ಘ್ಯಮಾಚಮನಂ ದೇಯಂ ಪ್ರತಿವಕ್ತ್ರಮತಃ ಪರಮ್

ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದ ಕರ್ಪೂರದ ಬತ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ದೀಪಮಾಲೆಯನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮುಖಕ್ಕೂ ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಆಚಮನದ ನೀರನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ಪ್ರಥಮಾವರಣೇ ಪೂಜ್ಯೋ ಕ್ರಮಾದ್ಧೇರಮ್ಬಷಣ್ಮುಖೌ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಗಾನಿ ತತಶ್ಚೈವ ಪ್ರಥಮಾವರಣೇರ್ಚಿತೇ

ಮೊದಲ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇರಂಬ ಮತ್ತು ಷಣ್ಮುಖನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಂಗಗಳಿಗೆ, ಮೊದಲ ಆವರಣ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ.

ದ್ವಿತೀಯಾವರಣೇ ಪೂಜ್ಯಾ ವಿಘ್ನೇಶಾಶ್ಚಕ್ರವರ್ತಿನಃ ತೃತೀಯಾವರಣೇ ಪೂಜ್ಯಾ ಭವಾದ್ಯಾ ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಯಃ

ಎರಡನೇ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರರು ಮತ್ತು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಮೂರನೇ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಭವ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಂಟು ರೂಪಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಮಹಾದೇವಾದಯಸ್ತತ್ರ ತಥೈಕಾದಶಮೂರ್ತಯಃ ಚತುರ್ಥಾವರಣೇ ಪೂಜ್ಯಾಃ ಸರ್ವ ಏವ ಗಣೇಶ್ವರಾಃ

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವ ಮತ್ತು ಇತರ ಹನ್ನೊಂದು ರೂಪಗಳು ಇದ್ದಾರೆ; ನಾಲ್ಕನೇ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಗಣಪತಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಬಹಿರೇವ ತು ಪದ್ಮಸ್ಯ ಪಞ್ಚಮಾವರಣೇ ಕ್ರಮಾತ್ ದಶದಿಕ್ಪತಯಃ ಪೂಜ್ಯಾಃ ಸಾಸ್ತ್ರಾಃ ಸಾನುಚರಾಸ್ತಥಾ

ಪದ್ಮದ ಹೊರಗಿನ ಐದನೇ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಪಾಳಕರು, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಡಿಗರೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು.