ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಪೂರ್ಣಾಮಾಪೂರ್ಯ ತಾಂ ಭೂಯಸ್ತತ್ತ್ವಾನಾಂ ಶುದ್ಧಿಮುದ್ದಿಶನ್ ಜುಹುಯಾನ್ಮೂಲಮನ್ತ್ರೇಣ ತೈರೇವ ಸಮಿದಾದಿಭಿಃ

ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ತುಂಬಿ, ತತ್ತ್ವಗಳ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಆ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ, ಅವೇ ಸಮಿಧ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

ಪಞ್ಚಭೂತಾನಿ ತನ್ಮಾತ್ರಾಃ ಪಞ್ಚಕರ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ

ಐದು ಭೂತಗಳು, ಅವುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು.

ಜ್ಞಾನಕರ್ಮವಿಭೇದೇನ ಪಞ್ಚಕರ್ಮವಿಭಾಗಶಃ ತ್ವಗಾದಿಧಾತವಸ್ಸಪ್ತ ಪಞ್ಚ ಪ್ರಾಣಾದಿವಾಯವಃ

ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕರ್ಮದ ಭೇದದಿಂದ, ಐದು ಕರ್ಮಗಳ ವಿಭಾಗವಾಗಿ, ಚರ್ಮ ಮುಂತಾದ ಏಳು ಧಾತುಗಳು, ಐದು ಪ್ರಾಣಾದಿ ವಾಯುಗಳು.

ಮನೋಬುದ್ಧಿರಹಂ ಖ್ಯಾತಿರ್ಗುಣಾಃ ಪ್ರಕೃತಿಪೂರುಷೌ ರಾಗೋ ವಿದ್ಯಾಕಲೇ ಚೈವ ನಿಯತಿಃ ಕಾಲ ಏವ ಚ

ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರ, ವಿವೇಕ, ಗುಣಗಳು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷ, ಆಸಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ, ಕಲೆಗಳು, ನಿಯತಿ ಮತ್ತು ಕಾಲ.

ಮಾಯಾ ಚ ಶುದ್ಧಿವಿದ್ಯಾ ಚ ಮಹೇಶ್ವರಸದಾಶಿವೌ ಶಕ್ತಿಶ್ಚ ಶಿವತತ್ತ್ವಂ ಚ ತತ್ತ್ವಾನಿ ಕ್ರಮಶೋ ವಿದುಃ

ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧಜ್ಞಾನ, ಮಹೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಿವತತ್ತ್ವ—ಈ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಮನ್ತ್ರೈಸ್ತು ವಿರಜೈರ್ಹುತ್ವಾ ಹೋತಾಸೌ ವಿರಜಾ ಭವೇತ್ ಶಿವಾನುಗ್ರಹಮಾಸಾದ್ಯ ಜ್ಞಾನವಾನ್ಸ ಹಿ ಜಾಯತೇ

ಪವಿತ್ರವಾದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಿದಾಗ, ಯಜಮಾನನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹ ದೊರೆತರೆ ಅವನು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅಥ ಗೋಮಯಮಾದಾಯ ಪಿಣ್ಡೀಕೃತ್ಯಾಭಿಮಂತ್ರ್ಯ ಚ ವಿನ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನೌ ಚ ಸಮ್ಪ್ರೋಕ್ಷ್ಯ ದಿನೇ ತಸ್ಮಿನ್ಹವಿಷ್ಯಭುಕ್

ನಂತರ, ಹಸುವಿನ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಗುಂಡಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹವನದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರಭಾತೇ ತು ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಸರ್ವಂ ಪುರೋದಿತಮ್ ದಿನೇ ತಸ್ಮಿನ್ನಿರಾಹಾರಃ ಕಾಲಂ ಶೇಷಂ ಸಮಾಪಯೇತ್

ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಸಮಯವನ್ನೆಲ್ಲ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಕಳೆಯಬೇಕು.

ಪ್ರಾತಃ ಪರ್ವಣಿ ಚಾಪ್ಯೇವಂ ಕೃತ್ವಾ ಹೋಮಾ ವಸಾನತಃ ಉಪಸಂಹೃತ್ಯ ರುದ್ರಾಗ್ನಿಂ ಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ಭಸ್ಮ ಯತ್ನತಃ

ಪರ್ವಕಾಲದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಇದೇ ರೀತಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ರುದ್ರಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಬಂದ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

ತತಶ್ಚ ಜಟಿಲೋ ಮುಣ್ಡೀ ಶಿಖೈಕಜಟ ಏವ ವಾ ಭೂತ್ವಾ ಸ್ನಾತ್ವಾ ತತೋ ವೀತಲಜ್ಜಶ್ಚೇತ್ಸ್ಯಾದ್ದಿಗಮ್ಬರಃ

ನಂತರ, ಜಟಾಧಾರಿ ಅಥವಾ ಮುಂಡಿತಲ ಅಥವಾ ಒಂದು ಜಟೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಲಜ್ಜೆ ಇಲ್ಲದೆ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೇ ವಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಧರಿಸಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು.

ಅಪಿ ಕಾಷಾಯವಸನಶ್ಚರ್ಮಚೀರಾಮ್ಬರೋ ಽಥ ವಾ ಏಕಾಮ್ಬರೋ ವಲ್ಕಲೀ ವಾ ಭವೇದ್ದಣ್ಡೀ ಚ ಮೇಖಲೀ

ಅಥವಾ, ಕಾಶಾಯವಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಚರ್ಮದ ಉಡುಪು ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಬಗೆಯ ಚಪ್ಪಲಿಯನ್ನು ಧರಿಸಬಹುದು; ಜೊತೆಗೆ ದಂಡ ಮತ್ತು ಮೆಖಲೆಯನ್ನೂ ಧರಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಚರಣೌ ಪಶ್ಚಾದ್ದ್ವಿರಾಚಮ್ಯಾತ್ಮನಸ್ತನುಮ್ ಸಂಕುಲೀಕೃತ್ಯ ತದ್ಭಸ್ಮ ವಿರಜಾನಲಸಂಭವಮ್

ನಂತರ, ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಪುನಃ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು, ಶುದ್ಧ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಬಂದ ಭಸ್ಮವನ್ನು ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಹಚ್ಚಬೇಕು.

ಅಗ್ನಿರಿತ್ಯಾದಿಭಿರ್ಮಂತ್ರೈಃ ಷಡ್ಭಿರಾಥರ್ವಣೈಃ ಕ್ರಮಾತ್ ವಿಭೃಜ್ಯಾಂಗಾನಿ ಮೂರ್ಧಾದಿಚರಣಾಂತಾನಿ ತೈಸ್ಸ್ಪೃಶೇತ್

'ಅಗ್ನಿ'ಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಆರು ಅಥರ್ವಣ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ, ತಲೆಯಿಂದ ಕಾಲಿನವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು.

ತತಸ್ತೇನ ಕ್ರಮೇಣೈವ ಸಮುದ್ಧೃತ್ಯ ಚ ಭಸ್ಮನಾ ಸರ್ವಾಂಗೋದ್ಧೂಲನಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪ್ರಣವೇನ ಶಿವೇನ ವಾ

ನಂತರ, ಅದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಓಂ ಅಥವಾ ಶಿವನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಚೆಲ್ಲಬೇಕು.

ತತಸ್ತ್ರಿಪುಣ್ಡ್ರಂ ರಚಯೇತ್ತ್ರಿಯಾಯುಷಸಮಾಹ್ವಯಮ್ ಶಿವಭಾವಂ ಸಮಾಗಮ್ಯ ಶಿವಯೋಗಮಥಾಚರೇತ್

ನಂತರ, 'ತ್ರಿಯಾಯುಷ' ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಶಿವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಶಿವಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.

ಕುರ್ಯಾತ್ಸ್ತ್ರಿಸನ್ಧ್ಯಮಪ್ಯೇವಮೇತತ್ಪಾಶುಪತಂ ವ್ರತಮ್ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರದಂ ಚೈತತ್ಪಶುತ್ವಂ ವಿನಿವರ್ತಯೇತ್

ಮೂರು ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದನ್ನು ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಬಂಧನವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.

ತತ್ಪಶುತ್ವಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಕೃತ್ವಾ ಪಾಶುಪತಂ ವ್ರತಮ್ ಪೂಜನೀಯೋ ಮಹಾದೇವೋ ಲಿಂಗಮೂರ್ತಿಸ್ಸನಾತನಃ

ಆ ಬಂಧನವನ್ನು ತೊರೆದು, ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ಮೇಲೆ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪದ್ಮಮಷ್ಟದಲಂ ಹೈಮಂ ನವರತ್ನೈರಲಂಕೃತಮ್ ಕರ್ಣಿಕಾಕೇಶರೋಪೇತಮಾಸನಂ ಪರಿಕಲ್ಪಯೇತ್

ಅಷ್ಟದಳಗಳಿರುವ ಬಂಗಾರದ ಪದ್ಮವನ್ನು, ಒಂಬತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

ವಿಭವೇ ತದಭಾವೇ ತು ರಕ್ತಂ ಸಿತಮಥಾಪಿ ವಾ ಪದ್ಮಂ ತಸ್ಯಾಪ್ಯಭಾವೇ ತು ಕೇವಲಂ ಭಾವನಾಮಯಮ್

ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಪದ್ಮವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು; ಅದು ಕೂಡ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಭಾವನೆಮಾತ್ರದಿಂದ ಆಸನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.

ತತ್ಪದ್ಮಕರ್ಣಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಕೃತ್ವಾ ಲಿಂಗಂ ಕನೀಯಸಮ್ ಸ್ಫೀಟಿಕಂ ಪೀಠಿಕೋಪೇತಂ ಪೂಜಯೇದ್ವಿಧಿವತ್ಕ್ರಮಾತ್

ಆ ಪದ್ಮದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಫಟಿಕದ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಲಿಂಗವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ವಿಧಾನೇನ ತಲ್ಲಿಂಗಂ ಕೃತಶೋಧನಮ್ ಪರಿಕಲ್ಪ್ಯಾಸನಂ ಮೂರ್ತಿಂ ಪಞ್ಚವಕ್ತ್ರಪ್ರಕಾರತಃ

ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ, ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಐದು ಮುಖಗಳಿರುವ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಪಞ್ಚಗವ್ಯಾದಿಭಿಃ ಪೂರ್ಣೈರ್ಯಥಾವಿಭವಸಂಭೃತೈಃ ಸ್ನಾಪಯೇತ್ಕಲಶೈಃ ಪೂರ್ಣೈರಷ್ಟಾಪದಸಮುದ್ಭವೈಃ

ಪಂಚಗವ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಲಶಗಳಿಂದ, ಅವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಎಂಟು ತೊಟ್ಟಿಗಳ ನೀರಿನಿಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

ಗಂಧದ್ರವ್ಯೈಸ್ಸಕರ್ಪೂರೈಶ್ಚನ್ದನಾದ್ಯೈಸ್ಸಕುಂಕುಮೈಃ ಸವೇದಿಕಂ ಸಮಾಲಿಪ್ಯ ಲಿಂಗಂ ಭೂಷಣಭೂಷಿತಮ್

ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ, ಕರ್ಪೂರ, ಚಂದನ, ಕುಂಕುಮ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಅದರ ಪೀಠವನ್ನು ಹಚ್ಚಿ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

ಬಿಲ್ವಪತ್ರೈಶ್ಚ ಪದ್ಮೈಶ್ಚ ರಕ್ತೈಃ ಶ್ವೇತೈಸ್ತಥೋತ್ಪಲೈಃ ನೀಲೋತ್ಪಲೈಸ್ತಥಾನ್ಯೈಶ್ಚ ಪುಷ್ಪೈಸ್ತೈಸ್ತೈಸ್ಸುಗಂಧಿಭಿಃ

ಬಿಲ್ವದ ಎಲೆಗಳು, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ತಾವರೆಗಳು, ನೀಲಿ ತಾವರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಸುಗಂಧದ ಹೂವಿನಿಂದ,

ಪುಣ್ಯೈಃ ಪ್ರಶಸ್ತೈಃ ಪತ್ರೈಶ್ಚ ಚಿತ್ರೈರ್ದೂರ್ವಾಕ್ಷತಾದಿಭಿಃ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಯಥಾಲಾಭಂ ಮಹಾಪೂಜಾವಿಧಾನತಃ

ಪವಿತ್ರವಾದ ಉತ್ತಮ ಎಲೆಗಳು, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳು, ದುರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು, ಅಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ, ಯಾರು ಏನು ಸಾಧ್ಯವೋ ಆ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಾಪೂಜೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಧೂಪಂ ದೀಪಂ ತಥಾ ಚಾಪಿ ನೈವೇದ್ಯಂ ಚ ಸಮಾದಿಶೇತ್ ನಿವೇದಯಿತ್ವಾ ವಿಭವೇ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಚ ಸಮಾಚರೇತ್

ಧೂಪ, ದೀಪ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಕೂಡ ಅರ್ಪಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

ಇಷ್ಟಾನಿ ಚ ವಿಶಿಷ್ಟಾನಿ ನ್ಯಾಯೇನೋಪಾರ್ಜಿತಾನಿ ಚ ಸರ್ವದ್ರವ್ಯಾಣಿ ದೇಯಾನಿ ವ್ರತೇ ತಸ್ಮಿನ್ವಿಶೇಷತಃ

ಯಾವುದೇ ಇಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಸ್ತುಗಳು, ಧರ್ಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದವುಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಶ್ರೀಪತ್ರೋತ್ಪಲಪದ್ಮಾನಾಂ ಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಹಸ್ರಿಕೀ ಮತಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಪರಾ ಸಂಖ್ಯಾ ಶತಮಷ್ಟೋತ್ತರಂ ದ್ವಿಜಾಃ

ಶ್ರೀಪತ್ರ, ನೀಲಿ ತಾವರೆ ಮತ್ತು ತಾವರೆ ಹೂಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರದ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಶತ ಎಂಟು.

ತತ್ರಾಪಿ ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ನ ತ್ಯಜೇದ್ಬಿಲ್ವಪತ್ರಕಮ್ ಹೈಮಮೇಕಂ ಪರಂ ಪ್ರಾಹುಃ ಪದ್ಮಂ ಪದ್ಮಸಹಸ್ರಕಾತ್

ಆದರೂ ಕೂಡ, ಬಿಲ್ವದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಾರದು; ಒಂದು ಬಂಗಾರದ ತಾವರೆ ಸಾವಿರ ತಾವರೆಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.