ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ದುಃಖೇ ಸ್ವಭಾವಸಂಸಿದ್ಧೇ ಕಥನ್ತತ್ಕಾರಣಂ ಶಿವಃ ಸ್ವಾಭಾವಿಕೋ ಮಲಃ ಪುಂಸಾಂ ಸ ಹಿ ಸಂಸಾರಯತ್ಯಮೂನ್

ದುಃಖವೇ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಉಂಟಾದದ್ದು ಆಗಿರುವಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಶಿವನು ಹೇಗೆ ಕಾರಣನಾಗಬಹುದು? ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಹಜ ಅಶುದ್ಧತೆಯೇ ಅವರನ್ನು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸಂಸಾರಕಾರಣಂ ಯತ್ತು ಮಲಂ ಮಾಯಾದ್ಯಚೇತನಮ್ ತತ್ಸ್ವಯಂ ನ ಪ್ರವರ್ತೇತ ಶಿವಸಾನ್ನಿಧ್ಯಮನ್ತರಾ

ಅಶುದ್ಧತೆ, ಅದು ಸಂಸಾರದ ಕಾರಣವಾದರೂ, ಅದು ಮಾಯೆಯಂತೆ ಜಡವಾಗಿದೆ. ಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅದು ಸ್ವತಃ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಥಾ ಮಣಿರಯಸ್ಕಾಂತಸ್ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾದುಪಕಾರಕಃ ಅಯಸಶ್ಚಲತಸ್ತದ್ವಚ್ಛಿವೋ ಽಪ್ಯಸ್ಯೇತಿ ಸೂರಯಃ

ಹೆಗಲಿನ ಹತ್ತಿರ ಕಬ್ಬಿಣ ಚಲಿಸುವಂತೆ, ಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದಲೇ ಈ ಅಶುದ್ಧತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನ ನಿವರ್ತಯಿತುಂ ಶಕ್ಯಂ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಂ ಸದಕಾರಣಮ್ ಅಧಿಷ್ಠಾತಾ ತತೋ ನಿತ್ಯಮಜ್ಞಾತೋ ಜಗತಶ್ಶಿವಃ

ಈ ಸನ್ನಿಧಿಯೇ ಸದಾ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಶಿವನು ಸದಾ ಅಜ್ಞಾತನಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ.

ನ ಶಿವೇನ ವಿನಾ ಕಿಂಚಿತ್ಪ್ರವೃತ್ತಮಿಹ ವಿದ್ಯತೇ ತತ್ಪ್ರೇರಿತಮಿದಂ ಸರ್ವಂ ತಥಾಪಿ ನ ಸ ಮುಹ್ಯತಿ

ಶಿವನಿಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಏನೂ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಅವನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಅವನು ಮೋಹಗೊಂಡವನು ಅಲ್ಲ.

ಶಕ್ತಿರಾಜ್ಞಾತ್ಮಿಕಾ ತಸ್ಯ ನಿಯನ್ತ್ರೀ ವಿಶ್ವತೋಮುಖೀ ತಯಾ ತತಮಿದಂ ಶಶ್ವತ್ತಥಾಪಿ ಸ ನ ದುಷ್ಯತಿ

ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಆಜ್ಞೆಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದೆ. ಆದರೂ ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿಲ್ಲ.

ಅನಿದಂ ಪ್ರಥಮಂ ಸರ್ವಮೀಶಿತವ್ಯಂ ಸ ಈಶ್ವರಃ ಈಶನಾಚ್ಚ ತದೀಯಾಜ್ಞಾ ತಥಾಪಿ ಸ ನ ದುಷ್ಯತಿ

ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಧಿಪತಿ, ಮೊದಲನೇನು ಆಳುವವನು. ಅವನ ಆಳಿಕೆಯಲ್ಲಿಂದ ಅವನ ಆಜ್ಞೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿಲ್ಲ.

ಯೋ ಽನ್ಯಥಾ ಮನ್ಯತೇ ಮೋಹಾತ್ಸ ವಿನಷ್ಯತಿ ದುರ್ಮತಿಃ ತಚ್ಛಕ್ತಿವೈಭವಾದೇವ ತಥಾಪಿ ಸ ನ ದುಷ್ಯತಿ

ಯಾರು ಮೋಹದಿಂದ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಅವನ ಶಕ್ತಿಯ ಮಹಿಮೆಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ದೋಷವಿಲ್ಲ.

ಏತಸ್ಮಿನ್ನಂತರೇ ವ್ಯೋಮ್ನಃ ಶ್ರುತಾಃ ವಾಗರೀರಿಣೀ ಸತ್ಯಮೋಮಮೃತಂ ಸೌಮ್ಯಮಿತ್ಯಾವಿರಭವತ್ಸ್ಫುಟಮ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಿಂದ 'ಸತ್ಯ, ಓಂ, ಅಮೃತ, ಶಾಂತ' ಎಂಬ ಪದಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಬಂದವು.

ತತೋ ಹೃಷ್ಟತರಾಃ ಸರ್ವೇ ವಿನಷ್ಟಾಶೇಷಸಂಶಯಾಃ ಮುನಯೋ ವಿಸ್ಮಯಾವಿಷ್ಟಾಃ ಪ್ರೇಣೇಮುಃ ಪವನಂ ಪ್ರಭುಮ್

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಸಂಶಯಗಳು ದೂರವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಭರಿತರಾಗಿ, ಗಾಳಿಯ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

ತಥಾ ವಿಗತಸನ್ದೇಹಾನ್ಕೃತ್ವಾಪಿ ಪವನೋ ಮುನೀನ್ ನೈತೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಜ್ಞಾನಾ ಇತಿ ಮತ್ವೈವಮಬ್ರವೀತ್

ಮುನಿಗಳ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ಪವನನು ಇವರಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ಜ್ಞಾನ ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಪರೋಕ್ಷಮಪರೋಕ್ಷಂ ಚ ದ್ವಿವಿಧಂ ಜ್ಞಾನಮಿಷ್ಯತೇ ಪರೋಕ್ಷಮಸ್ಥಿರಂ ಪ್ರಾಹುರಪರೋಕ್ಷಂ ತು ಸುಸ್ಥಿರಮ್

ಜ್ಞಾನ ಎರಡು ವಿಧವಾಗಿದೆ: ಪರೋಕ್ಷ ಮತ್ತು ಅಪರೋಕ್ಷ. ಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ ಸ್ಥಿರವಲ್ಲ, ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.

ಹೇತೂಪದೇಶಗಮ್ಯಂ ಯತ್ತತ್ಪರೋಕ್ಷಂ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ಅಪರೋಕ್ಷಂ ಪುನಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾದನುಷ್ಠಾನಾದ್ಭವಿಷ್ಯತಿ

ಯಾವುದನ್ನು ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಉಪದೇಶದಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೋ ಅದನ್ನು ಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ನಾಪರೋಕ್ಷಾದೃತೇ ಮೋಕ್ಷ ಇತಿ ಕೃತ್ವಾ ವಿನಿಶ್ಚಯಮ್ ಶ್ರೇಷ್ಠಾನುಷ್ಠಾನಸಿದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ಪ್ರಯತಧ್ವಮತನ್ದ್ರಿತಾಃ

ನೇರ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನೀವು ಅಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.

ಕಿಂ ತಚ್ಛ್ರೇಷ್ಟಮನುಷ್ಠಾನಂ ಮೋಕ್ಷೋ ಯೇನಪರೋಕ್ಷಿತಃ ತತ್ತಸ್ಯ ಸಾಧನಂ ಚಾದ್ಯ ವಕ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಮಾರುತ

ಯಾವುದು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಆಚರಣೆ, ಅದರಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ನೇರವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ? ಅದರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ನೀವೀಗ ವಿವರಿಸಬೇಕು, ಮಾರುತ.

ಶೈವೋ ಹಿ ಪರಮೋ ಧರ್ಮಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾನುಷ್ಠಾನಶಬ್ದಿತಃ ಯತ್ರಾಪರೋಕ್ಷೋ ಲಕ್ಷ್ಯೇತ ಸಾಕ್ಷಾನ್ಮೋಕ್ಷಪ್ರದಃ ಶಿವಃ

ಶೈವ ಧರ್ಮವೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ, ಅದನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಚರಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೇರ ಅನುಭವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಿವನು ಸ್ವತಃ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

ಸ ತು ಪಞ್ಚವಿಧೋ ಜ್ಞೇಯಃ ಪಞ್ಚಭಿಃ ಪರ್ವಭಿಃ ಕ್ರಮಾತ್ ಕ್ರಿಯಾತಪೋಜಪಧ್ಯಾನಜ್ಞಾನಾತ್ಮಭಿರನುತ್ತರೈಃ

ಅದು ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು: ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕ್ರಿಯೆ, ತಪಸ್ಸು, ಜಪ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ — ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವು.

ತೈರೇವ ಸೋತ್ತರೈಸ್ಸಿದ್ಧೋ ಧರ್ಮಸ್ತು ಪರಮೋ ಮತಃ ಪರೋಕ್ಷಮಪರೋಕ್ಷಂ ಚ ಜ್ಞಾನಂ ಯತ್ರ ಚ ಮೋಕ್ಷದಮ್

ಈ ಐದು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಉನ್ನತ ರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಮ ಧರ್ಮ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪರೋಕ್ಷ ಮತ್ತು ಅಪರೋಕ್ಷ ಜ್ಞಾನ ಎರಡೂ ಇದ್ದು, ಅದು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪರಮೋ ಽಪರಮಶ್ಚೋಭೌ ಧರ್ಮೌ ಹಿ ಶ್ರುತಿಚೋದಿತೌ ಧರ್ಮಶಬ್ದಾಭಿಧೇಯೇರ್ಥೇ ಪ್ರಮಾಣಂ ಶ್ರುತಿರೇವ ನಃ

ಪರಮ ಮತ್ತು ಅಪರಮ ಎಂಬ ಎರಡು ಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; 'ಧರ್ಮ' ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ನಮ್ಮಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣವೇ ಶಾಸ್ತ್ರ.

ಪರಮೋ ಯೋಗಪರ್ಯನ್ತೋ ಧರ್ಮಃ ಶ್ರುತಿಶಿರೋಗತಃ ಧರ್ಮಸ್ತ್ವಪರಮಸ್ತದ್ವದಧಃ ಶ್ರುತಿಮುಖೋತ್ಥಿತಃ

ಪರಮ ಧರ್ಮವು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ; ಅಪರಮ ಧರ್ಮವು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ, ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಪಶ್ವಾತ್ಮಾಧಿಕಾರತ್ವಾದ್ಯೋ ಧರಮಃ ಪರಮೋ ಮತಃ ಸಾಧಾರಣಸ್ತತೋ ಽನ್ಯಸ್ತು ಸರ್ವೇಷಾಮಧಿಕಾರತಃ

ಯಾವ ಧರ್ಮ ಆತ್ಮನ ಅರ್ಹತೆಯಿಂದ ಪರಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉಳಿದ ಧರ್ಮ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ಸ ಚಾಯಂ ಪರಮೋ ಧರ್ಮಃ ಪರಧರ್ಮಸ್ಯ ಸಾಧನಮ್ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಾದಿಭಿಸ್ಸಮ್ಯಕ್ ಸಾಂಗ ಏವೋಪಬೃಂಹಿತಃ

ಈ ಪರಮ ಧರ್ಮವೇ ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಾಧನವಾಗುತ್ತದೆ; ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರAdi ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ, ಅದರ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶೈವೋ ಯಃ ಪರಮೋ ಧರ್ಮಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಾನುಷ್ಠಾನಶಬ್ದಿತಃ ಇತಿಹಾಸಪುರಾಣಾಭ್ಯಾಂ ಕಥಂಚಿದುಪಬೃಂಹಿತಃ

ಶೈವ ಪರಮ ಧರ್ಮ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಚರಣೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶೈವಾಗಮೈಸ್ತು ಸಂಪನ್ನಃ ಸಹಾಂಗೋಪಾಂವಿಸ್ತರಃ ತತ್ಸಂಸ್ಕಾರಾಧಿಕಾರೈಶ್ಚ ಸಮ್ಯಗೇವೋಪಬೃಂಹಿತಃ

ಅದು ಶೈವ ಆಗಮಗಳಿಂದ, ಅವುಗಳ ಸಹಾಯಕ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವು ಸೂಚಿಸುವ ಸಂಸ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಅರ್ಹತೆಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೋಷಿತವಾಗಿದೆ.

ಶೈವಾಗಮೋ ಹಿ ದ್ವಿವಿಧಃ ಶ್ರೌತೋ ಽಶ್ರೌತಶ್ಚ ಸಂಸ್ಕೃತಃ ಶ್ರುತಿಸಾರಮಯಃ ಶ್ರೌತಸ್ಸ್ವತಂತ್ರ ಇತರೋ ಮತಃ

ಶೈವ ಆಗಮವು ಎರಡು ವಿಧವಾಗಿದೆ: ಶ್ರೌತ ಮತ್ತು ಅಶ್ರೌತ, ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಕೃತವಾಗಿವೆ; ಶ್ರೌತ ಆಗಮವು ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ವತಂತ್ರೋ ದಶಧಾ ಪೂರ್ವಂ ತಥಾಷ್ಟಾದಶಧಾ ಪುನಃ ಕಾಮಿಕಾದಿಸಮಾಖ್ಯಾಭಿಸ್ಸಿದ್ಧಃ ಸಿದ್ಧಾನ್ತಸಂಜ್ಞಿತಃ

ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಗಮ ಮೊದಲು ಹತ್ತು ಭಾಗಗಳಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಹದಿನೆಂಟು ಭಾಗಗಳಾಗುತ್ತದೆ; ಕಾಮಿಕAdi ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರುತಿಸಾರಮಯೋ ಯಸ್ತು ಶತಕೋಟಿಪ್ರವಿಸ್ತರಃ ಪರಂ ಪಾಶುಪತಂ ಯತ್ರ ವ್ರತಂ ಜ್ಞಾನಂ ಚ ಕಥ್ಯತೇ

ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾರದಿಂದ ಕೂಡಿರುವದು ಬಹು ದೊಡ್ಡದು, ನೂರು ಕೋಟಿ ಭಾಗಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಯುಗಾವರ್ತೇಷು ಶಿಷ್ಯೇತ ಯೋಗಾಚಾರ್ಯಸ್ವರೂಪಿಣಾ ತತ್ರತತ್ರಾವತೀರ್ಣೇನ ಶಿವೇನೈವ ಪ್ರವರ್ತ್ಯತೇ

ಯುಗಗಳ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ, ಯೋಗಾಚಾರ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ ಶಿವನು ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯಾಸ್ಯ ಪ್ರವಕ್ತಾರಶ್ಚತ್ವಾರಃ ಪರಮರ್ಷಯ ರುರುರ್ದಧೀಚೋ ಽಗಸ್ತ್ಯಶ್ಚ ಉಪಮನ್ಯುರ್ಮಹಾಯಶಾಃ

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದರ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಕ್ತಾರರು ಮಹರ್ಷಿಗಳು: ರುರು, ದಧೀಚಿ, ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯ ಉಪಮನ್ಯು.