ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ತಸ್ಮಾದ್ದುಃಖಾತ್ಮಿಕಾಂ ಹಿಂಸಾಂ ಕುರ್ವಾಣೋ ಯಃ ಸನಿರ್ಘೃಣಃ ಇತಿ ನಿರ್ಬಂಧಯಂತ್ಯೇಕೇ ನಿಯಮೋ ನೇತಿ ಚಾಪರೇ

ಆದುದರಿಂದ, ಯಾರು ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ದುಃಖ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೋ—ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಷಿದ್ಧವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ನಿದಾನಜ್ಞಸ್ಯ ಭಿಷಜೋ ರುಗ್ಣೋ ಹಿಂಸಾಂ ಪ್ರಯುಂಜತಃ ನ ಕಿಂಚಿದಪಿ ನೈರ್ಘೃಣ್ಯಂ ಘೃಣೈವಾತ್ರ ಪ್ರಯೋಜಿಕಾ

ರೋಗದ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದ ವೈದ್ಯನು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ರೋಗಿಗೆ ನೋವುಂಟುಮಾಡಿದರೂ, ಅದು ಕ್ರೂರತೆ ಅಲ್ಲ; ಕರುಣೆಯೇ ಅವನ ಪ್ರೇರಣೆ.

ಘೃಣಾಪಿ ನ ಗುಣಾಯೈವ ಹಿಂಸ್ರೇಷು ಪ್ರತಿಯೋಗಿಷು ತಾದೃಶೇಷು ಘೃಣೀ ಭ್ರಾನ್ತ್ಯಾ ಘೃಣಾನ್ತರಿತನಿರ್ಘೃಣಃ

ಹಾನಿಕಾರಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ವಿರೋಧಿಗಳಿಗೆ ಕರುಣೆಯೂ ಸದಾ ಗುಣವಲ್ಲ; ಹೀಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸಿದವನು, ನಿಜವಾಗಿ ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

ಉಪೇಕ್ಷಾಪೀಹ ದೋಷಾಹ ರಕ್ಷ್ಯೇಷು ಪ್ರತಿಯೋಗಿಷು ಶಕ್ತೌ ಸತ್ಯಾಮುಪೇಕ್ಷಾತೋ ರಕ್ಷ್ಯಸ್ಸದ್ಯೋ ವಿಪದ್ಯತೇ

ರಕ್ಷಿಸಲು ಶಕ್ತಿಯಿದ್ದಾಗ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಕೂಡ ತಪ್ಪು; ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ, ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದವನು ತಕ್ಷಣ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಸರ್ಪಸ್ಯಾ ಽ ಽಸ್ಯಗತಮ್ಪಶ್ಯನ್ಯಸ್ತು ರಕ್ಷ್ಯಮುಪೇಕ್ಷತೇ ದೋಷಾಭಾಸಾನ್ಸಮುತ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಫಲತಃ ಸೋ ಽಪಿ ನಿರ್ಘೃಣಃ

ಒಬ್ಬನು ಹಾವು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದವನನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ, ಹೊರಗೆ ಕಾಣುವ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವನು ಕೂಡ ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದವನೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಮಾದ್ ಘೃಣಾ ಗುಣಾಯೈವ ಸರ್ವಥೇತಿ ನ ಸಂಮತಮ್ ಸಂಮತಂ ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಮಿತ್ವಂ ಸರ್ವಂ ತ್ವನ್ಯದಸಮ್ಮತಮ್

ಆದುದರಿಂದ, ಯಾವಾಗಲೂ ಕರುಣೆಯೇ ಗುಣವೆಂದು ಒಪ್ಪಲಾಗದು; ಉದ್ದೇಶ ಸಾಧನೆಯಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಒಪ್ಪಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉಳಿದವು ಒಪ್ಪಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಮೂರ್ತ್ಯಾತ್ಮಸ್ವಪಿ ರಾಗಾದ್ಯಾ ದೋಷಾಃ ಸನ್ತ್ಯೇವ ವಸ್ತುತಃ ತಥಾಪಿ ತೇಷಾಮೇವೈತೇ ನ ಶಿವಸ್ಯ ತು ಸರ್ವಥಾ ಅಗ್ನಾವಪಿ ಸಮಾವಿಷ್ಟಂ ತಾಮ್ರಂ ಖಲು ಸಕಾಲಿಕಮ್

ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಮಾದಿ ದೋಷಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಅವು ಅವರಿಗಷ್ಟೆ ಸೇರಿವೆ, ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಶಿವನಿಗೆ ಅಲ್ಲ—ಹಾಗೆ, ತಾಮ್ರವನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರೂ ಅದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಬೇರೆ ಇದ್ದಂತೆ.

ಇತಿ ನಾಗ್ನಿರಸೌ ದುಷ್ಯೇತ್ತಾಮ್ರಸಂಸರ್ಗಕಾರಣಾತ್ ನಾಗ್ನೇರಶುಚಿಸಂಸರ್ಗಾದಶುಚಿತ್ವಮಪೇಕ್ಷತೇ

ಹೀಗಾಗಿ, ತಾಮ್ರದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಬೆಂಕಿಗೆ ದೋಷ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಅಶುದ್ಧದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅಶುದ್ಧತೆ ತಾಮ್ರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಬೆಂಕಿಗೆ ಅಲ್ಲ.

ಅಶುಚೇಸ್ತ್ವಗ್ನಿಸಂಯೋಗಾಚ್ಛುಚಿತ್ವಮಪಿ ಜಾಯತೇ ಏವಂ ಶೋಧ್ಯಾತ್ಮಸಂಸರ್ಗಾನ್ನ ಹ್ಯಶುದ್ಧಃ ಶಿವೋ ಭವೇತ್

ಆದರೆ, ಬೆಂಕಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಅಶುದ್ಧವೂ ಶುದ್ಧವಾಗಬಹುದು; ಹೀಗೆಯೇ, ಶುದ್ಧ ಆತ್ಮನ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಶಿವನು ಎಂದಿಗೂ ಅಶುದ್ಧನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಶಿವಸಂಸರ್ಗತಸ್ತ್ವೇಷ ಶೋಧ್ಯಾತ್ಮೈವ ಹಿ ಶುಧ್ಯತಿ ಅಯಸ್ಯಗ್ನೌ ಸಮಾವಿಷ್ಟೇ ದಾಹೋ ಽಗ್ನೇರೇವ ನಾಯಸಃ

ಶಿವನ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಶುದ್ಧ ಆತ್ಮ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಗುರ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಾಗ, ಸುಡುವ ಶಕ್ತಿ ಬೆಂಕಿಯದ್ದೇ, ಕಬ್ಬಿಣದದ್ದಲ್ಲ.

ಮೂರ್ತಾತ್ಮನ್ಯೇವಮೈಶ್ವರ್ಯಮೀಶ್ವರಸ್ಯೈವ ನಾತ್ಮನಾಮ್ ನ ಹಿ ಕಾಷ್ಠಂ ಜ್ವಲತ್ಯೂರ್ಧ್ವಮಗ್ನಿರೇವ ಜ್ವಲತ್ಯಸೌ

ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇಲ್ಲ; ಅದು ಶಿವನಿಗೇ ಸೇರಿದೆ. ಮರದ ತುಂಡು ತಾನೇ ಹತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಬೆಂಕಿಯೇ ಹತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕಾಷ್ಠಸ್ಯಾಂಗಾರತಾ ನಾಗ್ನೇರೇವಮತ್ರಾಪಿ ಯೋಜ್ಯತಾಮ್ ಅತ ಏವ ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ಕಾಷ್ಠಪಾಷಾಣಮೃತ್ಸ್ವಪಿ

ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಗುವುದು ಮರದ ಗುಣ, ಬೆಂಕಿಯದು ಅಲ್ಲ. ಇದೇ ರೀತಿ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮರ, ಕಲ್ಲು, ಮಣ್ಣು ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ—

ಶಿವಾವೇಶವಶಾದೇವ ಶಿವತ್ವಮುಪಚರ್ಯತೇ ಮೈತ್ರ್ಯಾದಯೋ ಗುಣಾ ಗೌಣಾಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತೇ ಭಿನ್ನವೃತ್ತಯಃ

ಶಿವನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಶಿವತ್ವವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ನೇಹದಂತಹ ಗುಣಗಳು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ, ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ.

ತೈರ್ಗುಣೈರುಪರಕ್ತಾನಾಂ ದೋಷಾಯ ಚ ಗುಣಾಯ ಚ ಯತ್ತು ಗೌಣಮಗೌಣಂ ಚ ತತ್ಸರ್ವಮನುಗೃಹ್ಣತಃ ನ ಗುಣಾಯ ನ ದೋಷಾಯ ಶಿವಸ್ಯ ಗುಣವೃತ್ತಯಃ

ಆ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವರಿಗೆ ಅವು ಒಮ್ಮೆ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ, ಒಮ್ಮೆ ದೋಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಯಾವುದು ಮುಖ್ಯ, ಯಾವುದು ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಶಿವನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ—ಅವನ ಗುಣಗಳು ಪುಣ್ಯಕ್ಕೂ, ದೋಷಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಲ್ಲ.

ನ ಚಾನುಗ್ರಹಶಬ್ದಾರ್ಥಂ ಗೌಣಮಾಹುರ್ವಿಪಶ್ಚಿತಃ ಸಂಸಾರಮೋಚನಂ ಕಿಂ ತು ಶೈವಮಾಜ್ಞಾಮಯಂ ಹಿತಮ್

ಜ್ಞಾನಿಗಳು 'ಅನುಗ್ರಹ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಸಂಸಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುವುದು ನಿಜವಾದ ಹಿತ, ಅದು ಶಿವನ ಆಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾಗಿದೆ.

ಹಿತಂ ತದಾಜ್ಞಾಕರಣಂ ಯದ್ಧಿತಂ ತದನುಗ್ರಹಃ ಸರ್ವಂ ಹಿತೇ ನಿಯುಞ್ಜಾವಃ ಸರ್ವಾನುಗ್ರಹಕಾರಕಃ

ಶಿವನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನಡೆಯುವುದು ಹಿತಕರ; ಆ ಹಿತವೇ ಅನುಗ್ರಹ. ನಾವು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹಿತಕರ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡುವವನು.

ಯಸ್ತೂಪಕಾರಶಬ್ದಾರ್ಥಸ್ತಮಪ್ಯಾಹುರನುಗ್ರಹಮ್ ತಸ್ಯಾಪಿ ಹಿತರೂಪತ್ವಾಚ್ಛಿವಃ ಸರ್ವೋಪಕಾರಕಃ

'ಉಪಕಾರ' ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೂ ಅನುಗ್ರಹವೆಂದೇ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಕೂಡ ಹಿತದ ಸ್ವರೂಪ. ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವವನು.

ಹಿತೇ ಸದಾ ನಿಯುಕ್ತಂ ತು ಸರ್ವಂ ಚಿದಚಿದಾತ್ಮಕಮ್ ಸ್ವಭಾವಪ್ರತಿಬನ್ಧಂ ತತ್ಸಮಂ ನ ಲಭತೇ ಹಿತಮ್

ಚೇತನ, ಅಚೇತನ ಎಲ್ಲವೂ ಸದಾ ಹಿತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವದ ಅಡ್ಡಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಿತ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಥಾ ವಿಕಾಸಯತ್ಯೇವ ರವಿಃ ಪದ್ಮಾನಿ ಭಾನುಭಿಃ ಸಮಂ ನ ವಿಕಸನ್ತ್ಯೇವ ಸ್ವಸ್ವಭಾವಾನುರೋಧತಃ

ಹಾಗೆ, ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಕಮಲಗಳನ್ನು ಅರಳಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಕಮಲಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಅರಳುವುದಿಲ್ಲ; ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅರಳುತ್ತವೆ—

ಸ್ವಭಾವೋ ಽಪಿ ಹಿ ಭಾವಾನಾಂ ಭಾವಿನೋ ಽರ್ಥಸ್ಯ ಕಾರಣಮ್ ನ ಹಿ ಸ್ವಭಾವೋ ನಶ್ಯನ್ತಮರ್ಥಂ ಕರ್ತೃಷು ಸಾಧಯೇತ್

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಸ್ವಭಾವವೇ ಫಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಆದರೆ ಆ ಸ್ವಭಾವವು ನಾಶವಾಗುವ ಫಲವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಸುವರ್ಣಮೇವ ನಾಂಗಾರಂ ದ್ರಾವಯತ್ಯಗ್ನಿಸಂಗಮಃ ಏವಂ ಪಕ್ವಮಲಾನೇವ ಮೋಚಯೇನ್ನ ಶಿವಪರಾನ್

ಬೆಂಕಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಬಂಗಾರ ಮಾತ್ರ ಕರಗುತ್ತದೆ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಪಾಕವಾದ ಮಲವಿರುವವರೇ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಶಿವಭಕ್ತರು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ.

ಯದ್ಯಥಾ ಭವಿತುಂ ಯೋಗ್ಯಂ ತತ್ತಥಾ ನ ಭವೇತ್ಸ್ವಯಮ್ ವಿನಾ ಭಾವನಯಾ ಕರ್ತಾ ಸ್ವತನ್ತ್ರಸ್ಸನ್ತತೋ ಭವೇತ್

ಯಾವುದು ಹೇಗಾಗಲು ಯೋಗ್ಯವೋ, ಅದು ತಾನಾಗಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸದಾ ಸ್ವತಂತ್ರನಾದ ಕರ್ತೃನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ.

ಸ್ವಭಾವವಿಮಲೋ ಯದ್ವತ್ಸರ್ವಾನುಗ್ರಾಹಕಶ್ಶಿವಃ ಸ್ವಭಾವಮಲಿನಾಸ್ತದ್ವದಾತ್ಮನೋ ಜೀವಸಂಜ್ಞಿತಾಃ

ಹಾಗೆ, ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾದ ಶಿವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡುವವನು; ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅಶುದ್ಧರಾದವರು ಆತ್ಮಗಳು, ಅವರಿಗೆ ಜೀವ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇದೆ.

ಅನ್ಯಥಾ ಸಂಸರನ್ತ್ಯೇತೇ ನಿಯಮಾನ್ನ ಶಿವಃ ಕಥಮ್ ಕರ್ಮಮಾಯಾನುಬನ್ಧೋಸ್ಯ ಸಂಸಾರಃ ಕಥ್ಯತೇ ಬುಧೈಃ

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಈ ಜೀವಿಗಳು ನಿಯಮದಂತೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಶಿವನು ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಾಯೆಗೆ ಬಂಧನವಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಅನುಬನ್ಧೋ ಽಯಮಸ್ಯೈವ ನ ಶಿವಸ್ಯೇತಿ ಹೇತುಮಾನ್ ಸ ಹೇತುರಾತ್ಮನಾಮೇವ ನಿಜೋ ನಾಗನ್ತುಕೋ ಮಲಃ

ಈ ಬಂಧನ ಆತ್ಮನಿಗೇ ಸೇರಿದೆ, ಶಿವನಿಗೆ ಅಲ್ಲ. ಕಾರಣ, ಮಲವು ಆತ್ಮನ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ, ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದದ್ದಲ್ಲ.

ಆಗನ್ತುಕತ್ವೇ ಕಸ್ಯಾಪಿ ಭಾವ್ಯಂ ಕೇನಾಪಿ ಹೇತುನಾ ಯೋ ಽಯಂ ಹೇತುರಸಾವೇಕಸ್ತ್ವವಿಚಿತ್ರಸ್ವಭಾವತಃ

ಅದು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಈ ಕಾರಣವು ತನ್ನದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಇದೆ.

ಆತ್ಮತಾಯಾಃ ಸಮತ್ವೇ ಽಪಿ ಬದ್ಧಾ ಮುಕ್ತಾಃ ಪರೇ ಯತಃ ಬದ್ಧೇಷ್ವೇವ ಪುನಃ ಕೇಚಿಲ್ಲಯಭೋಗಾಧಿಕಾರತಃ

ಆತ್ಮನ ಸ್ವರೂಪ ಒಂದೇ ಇದ್ದರೂ, ಕೆಲವರು ಬಂಧಿತರು, ಕೆಲವರು ಮುಕ್ತರು. ಬಂಧಿತರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಲಯ ಮತ್ತು ಭೋಗಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜ್ಞಾನೈಶ್ವರ್ಯಾದಿವೈಷಮ್ಯಂ ಭಜನ್ತೇ ಸೋತ್ತರಾಧರಾಃ ಕೇಚಿನ್ಮೂರ್ತ್ಯಾತ್ಮತಾಂ ಯಾನ್ತಿ ಕೇಚಿದಾಸನ್ನಗೋಚರಾಃ

ಕೆಲವರು ಜ್ಞಾನ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು, ಕಡಿಮೆಯವರು ಎಂಬ ಭೇದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಕೆಲವರು ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವವರಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಮೂರ್ತ್ಯಾತ್ಮಸು ಶಿವಾಃ ಕೇಚಿದಧ್ವನಾಂ ಮೂರ್ಧಸು ಸ್ಥಿತಾಃ ಮಧ್ಯೇ ಮಹೇಶ್ವರಾ ರುದ್ರಾಸ್ತ್ವರ್ವಾಚೀನಪದೇ ಸ್ಥಿತಾಃ

ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ, ಕೆಲವರು ಮಾರ್ಗಗಳ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಶಿವರು; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರರು ಮತ್ತು ರುದ್ರರು; ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವರು ಅಡಿಗೆ ಇರುತ್ತಾರೆ.