ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ವಧಾರ್ಥೇ ತಾರಕಾಖ್ಯಸ್ಯ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರಸ್ಯೇನ್ದ್ರವಿದ್ವಿಷಃ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಭ್ಯರ್ಥಿತೋ ದೇವೋ ಮನ್ದರಾನ್ತಃಪುರಂ ಗತಃ

ತಾರಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದೈತ್ಯರಾಜನು, ಇಂದ್ರನ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ದೇವರು ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಅರಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.

ವಿಹೃತ್ಯ ಸುಚಿರಂ ದೇವ್ಯಾ ವಿಹಾರಾ ಽತಿಪ್ರಸಙ್ಗತಃ ರಸಾಂ ರಸಾತಲಂ ನೀತಾಮಿವ ಕೃತ್ವಾಭಿಧಾಂ ತತಃ

ಅಲ್ಲಿ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಹುಕಾಲ ಆನಂದಿಸಿ, ಆನಂದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ಅವಳಿಗೆ ರಸಾ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು, ಅವಳು ರಸಾತಳಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ.

ದೇವೀಂ ಚ ವಂಚಯಂಸ್ತಸ್ಯಾಂ ಸ್ವವೀರ್ಯಮತಿದುರ್ವಹಮ್ ಅವಿಸೃಜ್ಯ ವಿಸೃಜ್ಯಾಗ್ನೌ ಹವಿಃ ಪೂತಮಿವಾಮೃತಮ್

ಅಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಿ, ತನ್ನ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯ ಬೀಜವನ್ನು ಬಿಡದೆ, ಅಗ್ನಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡುವ clarified ghee ಹೋಲುವಂತೆ, ಅದನ್ನು ಅಮೃತದಂತೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಿದರು.

ಗಂಗಾದಿಷ್ವಪಿ ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ವಹ್ನಿದ್ವಾರಾ ತದಂಶತಃ ತತ್ಸಮಾಹೃತ್ಯ ಶನಕೈಸ್ತೋಕಂಸ್ತೋಕಮಿತಸ್ತತಃ

ಅದನ್ನು ಗಂಗೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಯ ಮೂಲಕ ಭಾಗಶಃ ಇಡಲಾಯಿತು; ನಂತರ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು.

ಸ್ವಾಹಯಾ ಕೃತ್ತಿಕಾರೂಪಾತ್ಸ್ವಭರ್ತ್ರಾ ರಮಮಾಣಯಾ ಸುವರ್ಣೀಭೂತಯಾ ನ್ಯಸ್ತಂ ಮೇರೌ ಶರವಣೇ ಕ್ವಚಿತ್

ಸ್ವಾಹಾ, ಕೃತ್ತಿಕಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ತನ್ನ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸಿ, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಅದನ್ನು ಮೆರು ಪರ್ವತದ ಶರವನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು.

ಸಂದೀಪಯಿತ್ವಾ ಕಾಲೇನ ತಸ್ಯ ಭಾಸಾ ದಿಶೋ ದಶ ರಞ್ಜಯಿತ್ವಾ ಗಿರೀನ್ಸರ್ವಾನ್ಕಾಂಚನೀಕೃತ್ಯ ಮೇರುಣಾ

ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಬೆಳಗಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಮೆರುನ ಕಾಂಚನದ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಬಣ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.

ತತಶ್ಚಿರೇಣ ಕಾಲೇನ ಸಂಜಾತೇ ತತ್ರ ತೇಜಸಿ ಕುಮಾರೇ ಸುಕುಮಾರಾಂಗೇ ಕುಮಾರಾಣಾಂ ನಿದರ್ಶನೇ

ಆಮೇಲೆ, ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಲ್ಲೇ ಒಂದು ಸುಂದರ ಅಂಗಗಳಿರುವ ಬಾಲಕನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಬಾಲಕರಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶವಾದಂತೆ.

ತಚ್ಛೈಶವಂ ಸ್ವರೂಪಂ ಚ ತಸ್ಯ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮನೋಹರಮ್ ಸಹ ದೇವಸುರೈರ್ಲೋಕೈರ್ವಿಸ್ಮಿತೇ ಚ ವಿಮೋಹಿತೇ

ಅವನ ಆಕರ್ಷಕ ಬಾಲ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವತೆಗಳು, ಅಸುರರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳೂ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧರಾಗಿ ನೋಡಿದರು.

ದೇವೋ ಽಪಿ ಸ್ವಯಮಾಯಾತಃ ಪುತ್ರದರ್ಶನಲಾಲಸಃ ಸಹ ದೇವ್ಯಾಂಕಮಾರೋಪ್ಯ ತತೋ ಽಸ್ಯ ಸ್ಮೇರಮಾನನಮ್

ದೇವರು ಸ್ವತಃ, ಮಗನನ್ನು ನೋಡಲು ಆಸೆಯಿಂದ, ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದು, ಅವನನ್ನು ಅವಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದರು; ಆಗ ಅವನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಗುವಿನ ಪ್ರಕಾಶ ಉಂಟಾಯಿತು.

ಪೀತಾಮೃತಮಿವ ಸ್ನೇಹವಿವಶೇನಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ ದೇವೇಷ್ವಪಿ ಚ ಪಶ್ಯತ್ಸು ವೀತರಾಗೈಸ್ತಪಸ್ವಿಭಿಃ

ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ Snehaದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವಂತೆ ಆನಂದದಿಂದ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿರಕ್ತ ತಪಸ್ವಿಗಳು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸ್ವಸ್ಯ ವಕ್ಷಃಸ್ಥಲೇ ಸ್ವೈರಂ ನರ್ತಯಿತ್ವಾ ಕುಮಾರಕಮ್ ಅನುಭೂಯ ಚ ತತ್ಕ್ರೀಡಾಂ ಸಂಭಾವ್ಯ ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್

ತಾನೇ ತನ್ನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಬಾಲಕನನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿಸಿ, ಅವನ ಆಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ ತುಂಬಿದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರು.

ಸ್ತನ್ಯಮಾಜ್ಞಾಪಯನ್ದೇವ್ಯಾಃ ಪಾಯಯಿತ್ವಾಮೃತೋಪಮಮ್ ತವಾವತಾರೋ ಜಗತಾಂ ಹಿತಾಯೇತ್ಯನುಶಾಸ್ಯ ಚ

ದೇವಿಯ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಸುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ಅಮೃತದಂತೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಿದರು; 'ನಿನ್ನ ಅವತಾರವು ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ' ಎಂದು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು.

ಸ್ವಯನ್ದೇವಶ್ಚ ದೇವೀ ಚ ನ ತೃಪ್ತಿಮುಪಜಗ್ಮತುಃ ತತಃ ಶಕ್ರೇಣ ಸಂಧಾಯ ಬಿಭ್ಯತಾ ತಾರಕಾಸುರಾತ್

ಆದರೂ ದೇವರು ಮತ್ತು ದೇವಿಯರು ತೃಪ್ತಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ; ನಂತರ, ತಾರಕಾಸುರನ ಭಯದಿಂದ, ಇಂದ್ರನ ಯೋಜನೆಯಂತೆ—

ಕಾರಯಿತ್ವಾಭಿಷೇಕಂ ಚ ಸೇನಾಪತ್ಯೇ ದಿವೌಕಸಾಮ್ ಪುತ್ರಮನ್ತರತಃ ಕೃತ್ವಾ ದೇವೇನ ತ್ರಿಪುರದ್ವಿಷಾ

ದೇವತೆಗಳ ಸೇನಾಪತಿಯ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಮಗನನ್ನು ಅವರ ನಡುವೆ ಇರಿಸಿ, ತ್ರಿಪುರನ ಶತ್ರುವಾದ ದೇವರಿಂದ—

ಸ್ವಯಮಂತರ್ಹಿತೇನೈವ ಸ್ಕನ್ದಮಿನ್ದ್ರಾದಿರಕ್ಷಿತಮ್ ತಚ್ಛಕ್ತ್ಯಾ ಕ್ರೌಞ್ಚಭೇದಿನ್ಯಾ ಯುಧಿ ಕಾಲಾಗ್ನಿಕಲ್ಪಯಾ

ತಾನೇ ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಉಳಿದು, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಕಂದನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಕ್ರೌಂಚ ಪರ್ವತವನ್ನು ಭೇದಿಸಿದ, ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಭಯಾನಕವಾದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾಪಾಡಿದರು.

ಛೇದಿತಂ ತಾರಕಸ್ಯಾಪಿ ಶಿರಶ್ಶಕ್ರಭಿಯಾ ಸಹ ಸ್ತುತಿಂ ಚಕ್ರುರ್ವಿಶೇಷೇಣ ಹರಿಧಾತೃಮುಖಾಃ ಸುರಾಃ

ಇಂದ್ರನು ಭಯದಿಂದ ತಾರಕನ ತಲೆ ಕಡಿದಾಗ, ಹರಿಯೂ ಧಾತೃನೂ ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊಗಳಿದರು.

ತಥಾ ರಕ್ಷೋಧಿಪಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ರಾವಣೋ ಬಲಗರ್ವಿತಃ ಉದ್ಧರನ್ಸ್ವಭುಜೈರ್ದೀರ್ಘೈಃ ಕೈಲಾಸಂ ಗಿರಿಮಾತ್ಮನಃ

ಅದೇ ರೀತಿ, ರಾಕ್ಷಸರ ಅಧಿಪತಿ ರಾವಣನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಗರ್ವಪಟ್ಟು, ತನ್ನ ದೀರ್ಘವಾದ ಕೈಗಳಿಂದ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು.

ತದಾಗೋ ಽಸಹಮಾನಸ್ಯ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಶೂಲಿನಃ ಪದಾಂಗುಷ್ಠಪರಿಸ್ಪನ್ದಾನ್ಮಮಜ್ಜ ಮೃದಿತೋ ಭುವಿ

ಆಗ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಕಾಲು ಬೆರಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಚಲಿಸಿ, ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಒತ್ತಿಹಾಕಿದನು.

ಬಟೋಃ ಕೇನಚಿದರ್ಥೇನ ಸ್ವಾಶ್ರಿತಸ್ಯ ಗತಾಯುಷಃ ತ್ವರಯಾಗತ್ಯ ದೇವೇನ ಪಾದಾಂತಂ ಗಮಿತೋನ್ತಕಃ

ಯಮನು, ಏನೋ ಕಾರಣದಿಂದ, ಶರಣಾಗತನಾದ ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದು, ದೇವರ ಪಾದಗಳ ಬಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದನು.

ಸ್ವವಾಹನಮವಿಜ್ಞಾಯ ವೃಷೇನ್ದ್ರಂ ವಡವಾನಲಃ ಸಗಲಗ್ರಹಮಾನೀತಸ್ತತೋ ಽಸ್ತ್ಯೇಕೋದಕಂ ಜಗತ್

ತಾನೇನು ತನ್ನ ವಾಹನವಾದ ಮಹಾ ಎಮ್ಮೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸದೆ, ಅಗ್ನಿಯು ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಾಗ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ನೀರಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು.

ಅಲೋಕವಿದಿತೈಸ್ತೈಸ್ತೈರ್ವೃತ್ತೈರಾನನ್ದಸುನ್ದರೈಃ ಅಂಗಹಾರಸ್ವಸೇನೇದಮಸಕೃಚ್ಚಾಲಿತಂ ಜಗತ್

ಲೋಕಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಾಗದ ಆ ಅದ್ಭುತ ಹಾಗೂ ಆನಂದದಾಯಕ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ, ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮಸ್ತ ಸೇನೆಗಳು ಪುನಃ ಪುನಃ ನಡುಗಿದವು.

ಶಾನ್ತ ಏವ ಸದಾ ಸರ್ವಮನುಗೃಹ್ಣಾತಿ ಚೇಚ್ಛಿವಃ ಸರ್ವಾಣಿ ಪೂರಯೇದೇವ ಕಥಂ ಶಕ್ತೇನ ಮೋಚಯೇತ್

ಯಾವಾಗಲೂ ಶಾಂತನಾದ ಶಿವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅವನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಾರನ್ನು ಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸಬಹುದು?

ಅನಾದಿಕರ್ಮ ವೈಚಿತ್ರ್ಯಮಪಿ ನಾತ್ರ ನಿಯಾಮಕಮ್ ಕಾರಣಂ ಖಲು ಕರ್ಮಾಪಿ ಭವೇದೀಶ್ವರಕಾರಿತಮ್

ಆದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇರುವ ಕರ್ಮಗಳ ವೈವಿಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರಕವಲ್ಲ; ಕಾರಣವೆಂದರೂ ಕೂಡ, ಆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಇಶ್ವರನೇ ನಡೆಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕಿಮತ್ರ ಬಹುನೋಕ್ತೇನ ನಾಸ್ತಿಕ್ಯಂ ಹೇತುಕಾರಕಮ್ ಯಥಾ ಹ್ಯಾಶು ನಿವರ್ತೇತ ತಥಾ ಕಥಯ ಮಾರುತ

ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವುದೇಕೆ? ನಾಸ್ತಿಕತೆ ಕಾರಣವಲ್ಲ; ಹೇ ಮಾರುತ, ಅದು ಹೇಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದೂರವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳು.

ಸ್ಥನೇ ಸಂಶಯಿತಂ ವಿಪ್ರಾ ಭವದ್ಭಿರ್ಹೇತುಚೋದಿತೈಃ ಜಿಜ್ಞಾಸಾ ಹಿ ನ ನಾಸ್ತಿಕ್ಯಂ ಸಾಧಯೇತ್ಸಾಧುಬುದ್ಧಿಷು

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನಿಮ್ಮ ತರ್ಕದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸಂಶಯಗಳು ಯುಕ್ತಿಯುತವಾಗಿವೆ; ಯಾಕಂದರೆ, ವಿಚಾರಮಾಡುವುದು ಸದ್ಬುದ್ಧಿಯವರಿಗೆ ನಾಸ್ತಿಕತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಮಣಮತ್ರ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸತಾಮ್ಮೋಹನಿವರ್ತಕಮ್ ಅಸತಾಂ ತ್ವನ್ಯಥಾಭಾವಃ ಪ್ರಸಾದೇನ ವಿನಾ ಪ್ರಭೋಃ

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಸತ್ಯಜ್ಞರಿಗೆ ಮೋಹವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ದುಷ್ಟರಿಗೆ, ಪ್ರಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಿವಸ್ಯ ಪರಿಪೂರ್ಣಸ್ಯ ಪರಾನುಗ್ರಹಮನ್ತರಾ ನ ಕಿಂಚಿದಪಿ ಕರ್ತವ್ಯಮಿತಿ ಸಾಧು ವಿನಿಶ್ಚಿತಮ್

ಪೂರ್ಣನಾದ ಶಿವನ ಪರಮಾನುಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ, ಯಾವುದನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಭಾವ ಏವ ಪರ್ಯಾಪ್ತಃ ಪರಾನುಗ್ರಹಕರ್ಮಣಿ ಅನ್ಯಥಾ ನಿಸ್ಸ್ವಭವೇನ ನ ಕಿಮಪ್ಯನುಗೃಹ್ಯತೇ

ಪರಮಾನುಗ್ರಹದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಭಾವವೇ ಸಾಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸ್ವಭಾವವಿಲ್ಲದವನು ಏನನ್ನೂ ಅನುಗ್ರಹಿಸಲಾರನು.

ಪರಂ ಸರ್ವಮನುಗ್ರಾಹ್ಯಂ ಪಶುಪಾಶಾತ್ಮಕಂ ಜಗತ್ ಪರಸ್ಯಾನುಗ್ರಹಾರ್ಥಂ ತು ಪತ್ಯುರಾಜ್ಞಾಸಮನ್ವಯಃ

ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ಪಶುಪಾಶರೂಪವಾದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಪರಮಾನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ, ಪತಿಯ ಆದೇಶವೇ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.