ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಜಗದ್ಧಿತಾಯ ಚರತೋಃ ಸ್ವೇಚ್ಛಾಧೃತಶರೀರಯೋಃ ಆವಯೋರ್ವಿಪ್ರಯೋಗೇ ಹಿ ಸ್ಯಾನ್ನಿರಾಲಮ್ಬನಂ ಜಗತ್

ಜಗತ್ತಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ನಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ನಾವು ಬೇರ್ಪಟ್ಟರೆ, ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಸ್ತಿ ಹೇತ್ವನ್ತರಂ ಚಾತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಯುಕ್ತಿವಿನಿಶ್ಚಿತಮ್ ವಾಗರ್ಥಮಿವ ಮೇ ವೈತಜ್ಜಗತ್ಸ್ಥಾವರಜಂಗಮಮ್

ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣವೂ ಇದೆ, ಅದು ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಯುಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ. ಮಾತು ಮತ್ತು ಅರ್ಥ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಬಿಡಲಾಗದಂತೆ, ಚಲಿಸುವದೂ ನಿಲ್ಲುವದೂ ಆಗಿರುವ ಈ ಜಗತ್ತೂ ಹಾಗೆಯೇ.

ತ್ವಂ ಹಿ ವಾಗಮೃತಂ ಸಾಕ್ಷಾದಹಮರ್ಥಾಮೃತಂ ಪರಮ್ ದ್ವಯಮಪ್ಯಮೃತಂ ಕಸ್ಮಾದ್ವಿಯುಕ್ತಮುಪಪದ್ಯತೇ

ನೀನು ನೇರವಾಗಿ ಮಾತಿನ ಅಮೃತ, ನಾನು ಪರಮ ಅರ್ಥದ ಅಮೃತ. ಇವೆರಡೂ ಅಮರವಾದವುಗಳು, ಆಗ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಬೇರ್ಪು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ವಿದ್ಯಾಪ್ರತ್ಯಾಯಿಕಾ ತ್ವಂ ಮೇ ವೇದ್ಯೋ ಽಹಂ ಪ್ರತ್ಯಯಾತ್ತವ ವಿದ್ಯಾವೇದ್ಯಾತ್ಮನೋರೇವ ವಿಶ್ಲೇಷಃ ಕಥಮಾವಯೋಃ

ನೀನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವಳು, ನಾನು ನಿನ್ನ ಅರಿವಿನಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವನು. ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಿಳಿವಿನ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿರುವ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಬೇರ್ಪು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು?

ನ ಕರ್ಮಣಾ ಸೃಜಾಮೀದಂ ಜಗತ್ಪ್ರತಿಸೃಜಾಮಿ ಚ ಸರ್ವಸ್ಯಾಜ್ಞೈಕಲಭ್ಯತ್ವಾದಾಜ್ಞಾತ್ವಂ ಹಿ ಗರೀಯಸೀ

ನಾನು ಕರ್ಮದಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಆದೇಶದಿಂದಲೇ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಆದೇಶವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.

ಆಜ್ಞೈಕಸಾರಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ಯಸ್ಮಾತ್ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಲಕ್ಷಣಮ್ ಆಜ್ಞಯಾ ವಿಪ್ರಯುಕ್ತಸ್ಯ ಚೈಶ್ವರ್ಯಂ ಮಮ ಕೀದೃಶಮ್

ಆದೇಶವೇ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೆ ಮೂಲ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೇ ಅದರ ಲಕ್ಷಣ. ಆದೇಶದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರೆ ನನಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಐಶ್ವರ್ಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ?

ನ ಕದಾಚಿದವಸ್ಥಾನಮಾವಯೋರ್ವಿಪ್ರಯುಕ್ತಯೋಃ ದೇವಾನಾಂ ಕಾರ್ಯಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಲೀಲೋಕ್ತಿಂ ಕೃತವಾನಹಮ್

ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಬೇರ್ಪು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ದೇವತೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಕೇವಲ ಲೀಲೆಯಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.

ತ್ವಯಾಪ್ಯವಿದಿತಂ ನಾಸ್ತಿ ಕಥಂ ಕುಪಿತವತ್ಯಸಿ ತತಸ್ತ್ರಿಲೋಕರಕ್ಷಾರ್ಥೇ ಕೋಪೋ ಮಯ್ಯಪಿ ತೇ ಕೃತಃ

ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯದದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ, ಹಾಗಿದ್ದರೂ ನೀನು ಯಾಕೆ ಕೋಪಗೊಂಡೆ? ನಂತರ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕೋಪವು ನನ್ನ ಮೇಲೂ ಬಂತು.

ಯದನರ್ಥಾಯ ಭೂತಾನಾಂ ನ ತದಸ್ತಿ ಖಲು ತ್ವಯಿ ಇತಿ ಪ್ರಿಯಂವದೇ ಸಾಕ್ಷಾದೀಶ್ವರೇ ಪರಮೇಶ್ವರೇ

ಭೂತಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಿಯಾದದ್ದೇನು ಇದ್ದರೂ ಅದು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಪ್ರಿಯವದೆಯೇ, ಪರಮೇಶ್ವರಿಯಾದ ನೀನಲ್ಲಿಯೇ ಅದು ಇಲ್ಲ.

ಶೃಂಗಾರಭಾವಸಾರಾಣಾಂ ಜನ್ಮಭೂಮಿರಕೃತ್ರಿಮಾ ಸ್ವಭರ್ತ್ರಾ ಲಲಿತನ್ತಥ್ಯಮುಕ್ತಂ ಮತ್ವಾ ಸ್ಮಿತೋತ್ತರಮ್

ಪ್ರೇಮಭಾವದಿಂದ ಕೂಡಿದವರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಸಹಜವಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಗಂಡನು ಮೃದುವಾಗಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಅವಳಿಗೆ ನಗುತ್ತಾ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟಳು.

ಲಜ್ಜಯಾ ನ ಕಿಮಪ್ಯೂಚೇ ಕೌಶಿಕೀ ವರ್ಣನಾತ್ಪರಮ್ ತದೇವ ವರ್ಣಯಾಮ್ಯದ್ಯ ಶೃಣು ದೇವ್ಯಾಶ್ಚ ವರ್ಣನಮ್

ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಕೌಶಿಕಿಯು ವರ್ಣನೆಯ ಹೊರತು ಮತ್ತೇನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ನಾನು ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ದೇವಿಯ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಕೇಳು.

ಕಿಂ ದೇವೇನ ನ ಸಾ ದೃಷ್ಟಾ ಯಾ ಸೃಷ್ಟಾ ಕೌಶಿಕೀ ಮಯಾ ತಾದೃಶೀ ಕನ್ಯಕಾ ಲೋಕೇ ನ ಭೂತಾ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ

ದೇವತೆಗಳು ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ನೋಡಿಲ್ಲವೇ? ನಾನು ಕೌಶಿಕಿಯಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆ ಕನ್ಯೆ, ಇಂತಹವಳು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಯಾ ವೀರ್ಯಂ ಬಲಂ ವಿನ್ಧ್ಯನಿಲಯಂ ವಿಜಯಂ ತಥಾ ಶುಂಭಸ್ಯ ಚ ನಿಶುಂಭಸ್ಯ ಮಾರಣೇ ಚ ರಣೇ ತಯೋಃ

ಆಕೆಯ ಶಕ್ತಿ, ಬಲ, ವಿಂಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು, ಜಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಶುಂಭ ಮತ್ತು ನಿಶುಂಭರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಿದುದು ಅವಳದು.

ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಫಲದಾನಂ ಚ ಲೋಕಾಯ ಭಜತೇ ಸದಾ ಲೋಕಾನಾಂ ರಕ್ಷಣಂ ಶಶ್ವದ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಿಜ್ಞಾಪಯಿಷ್ಯತಿ

ಅವಳು ಸದಾ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಫಲ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಲೋಕಗಳ ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವಳನ್ನು ಸದಾ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಇತಿ ಸಂಭಾಷಮಾಣಾಯಾ ದೇವ್ಯಾ ಏವಾಜ್ಞಯಾ ತದಾ ವ್ಯಾಘ್ರಃ ಸಖ್ಯಾ ಸಮಾನೀಯ ಪುರೋ ಽವಸ್ಥಾಪಿತಸ್ತದಾ

ಈ ರೀತಿ ದೇವಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವಳ ಆದೇಶದಿಂದ ಅವಳ ಸ್ನೇಹಿತನು ಹುಲಿಯನ್ನು ಕರೆತಂದು ಅವಳ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು.

ತಂ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಾಹ ಪುನರ್ದೇವೀ ದೇವಾನೀತಮುಪಾಯತಮ್ ವ್ಯಾಘ್ರಂ ಪಶ್ಯ ನ ಚಾನೇನ ಸದೃಶೋ ಮದುಪಾಸಕಃ

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವಿಯು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ಹುಲಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಉಪಾಯವಾಗಿ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ನೋಡು, ನನ್ನ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಅವನಂತೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.'

ಅನೇನ ದುಷ್ಟಸಂಘೇಭ್ಯೋ ರಕ್ಷಿತಂ ಮತ್ತಪೋವನಮ್ ಅತೀವ ಮಮ ಭಕ್ತಶ್ಚ ವಿಶ್ರಬ್ಧಶ್ಚ ಸ್ವರಕ್ಷಣಾತ್

ಈ ಹುಲಿ ದುಷ್ಟರ ಗುಂಪಿನಿಂದ ನನ್ನ ತಪೋವನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತನೂ, ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯವಂತನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

ಸ್ವದೇಶಂ ಚ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಪ್ರಸಾದಾರ್ಥಂ ಸಮಾಗತಃ ಯದಿ ಪ್ರೀತಿರಭೂನ್ಮತ್ತಃ ಪರಾಂ ಪ್ರೀತಿಂ ಕರೋಷಿ ಮೇ

ನೀನು ನಿನ್ನ ಊರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ. ನಿಜವಾಗಿ ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಇದ್ದರೆ, ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸು.

ನಿತ್ಯಮನ್ತಃಪುರದ್ವಾರಿ ನಿಯೋಗಾನ್ನನ್ದಿನಃ ಸ್ವಯಮ್ ರಕ್ಷಿಭಿಸ್ಸಹ ತಚ್ಚಿಹ್ನೈರ್ವರ್ತತಾಮಯಮೀಶ್ವರ

ನಂದಿಯ ಆದೇಶದಿಂದ ಅವನು ತಾನೇ, ಆ ಗುರುತುಗಳಿರುವ ರಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಅಂತರಂಗದ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ, ಪ್ರಭು.

ಮಧುರಂ ಪ್ರಣಯೋದರ್ಕಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ದೇವ್ಯಾಃ ಶುಭಂ ವಚಃ ಪ್ರೀತೋ ಽಸ್ಮೀತ್ಯಾಹ ತಂ ದೇವಸ್ಸ ಚಾದೃಶ್ಯತ ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್

ದೇವಿಯ ಮಧುರವಾದ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶುಭವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದೇವರು 'ನಾನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಬಿಭ್ರದ್ವೇತ್ರಲತಾಂ ಹೈಮೀಂ ರತ್ನಚಿತ್ರಂ ಚ ಕಂಚುಕಮ್ ಛುರಿಕಾಮುರಗಪ್ರಖ್ಯಾಂ ಗಣೇಶೋ ರಕ್ಷವೇಷಧೃಕ್

ರಕ್ಷಕನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನು ಬಂಗಾರದ ದಂಡ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಉಡುಪು ಮತ್ತು ಹಾವುಗೆ ಹೋಲುವ ಚೂರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದನು.

ಯಸ್ಮಾತ್ಸೋಮೋ ಮಹಾದೇವೋ ನನ್ದೀ ಚಾನೇನ ನನ್ದಿತಃ ಸೋಮನನ್ದೀತಿ ವಿಖ್ಯಾತಸ್ತಸ್ಮಾದೇಷ ಸಮಾಖ್ಯಯಾ

ಸೋಮ ಮಹಾದೇವರೂ, ನಂದಿಯೂ ಅವನಿಂದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಅವನು ಸೋಮನಂದಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

ಇತ್ಥಂ ದೇವ್ಯಾಃ ಪ್ರಿಯಂ ಕೃತ್ವಾ ದೇವಶ್ಚರ್ಧೇನ್ದುಭೂಷಣಃ ಭೂಷಯಾಮಾಸ ತನ್ದಿವ್ಯೈರ್ಭೂಷಣೈ ರತ್ನಭೂಷಿತೈಃ

ಹೀಗೆ ದೇವಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಚಂದ್ರಕಲೆಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದ ದೇವರು ಅವನನ್ನು ದೈವಿಕ ರತ್ನಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು.

ತತಸ್ಸ ಗೌರೀಂ ಗಿರಿಶೋ ಗಿರೀನ್ದ್ರಜಾಂ ಸಗೌರವಾಂ ಸರ್ವಮನೋಹರಾಂ ಹರಃ ಪರ್ಯಂಕಮಾರೋಪ್ಯ ವರಾಂಗಭೂಷಣೈರ್ವಿಭೂಷಯಾಮಾಸ ಶಶಾಂಕಭೂಷಣಃ

ನಂತರ ಚಂದ್ರಕಲಾಧಾರಿ ಹರನು, ಪರ್ವತಕುಮಾರಿಯಾದ ಗೌರಿಯನ್ನು, ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವವಳನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕೂಡಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು.

ದೇವೀಂ ಸಮಾದಧಾನೇನ ದೇವೇನೇದಂ ಕಿಮೀರಿತಮ್ ಅಗ್ನಿಷೋಮಾತ್ಮಕಂ ವಿಶ್ವಂ ವಾಗರ್ಥಾತ್ಮಕಮಿತ್ಯಪಿ

ದೇವಿಯನ್ನು ದೇವರು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, 'ಈ ಜಗತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೋಮ ಸ್ವರೂಪ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತು ಮತ್ತು ಅರ್ಥದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.

ಆಜ್ಞೈಕಸಾರಮೈಶ್ವರ್ಯಮಾಜ್ಞಾ ತ್ವಮಿತಿ ಚೋದಿತಮ್ ತದಿದಂ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮೋ ಯಥಾವದನುಪೂರ್ವಶಃ

'ಆಜ್ಞೆಯೇ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ; ಆಜ್ಞೆ ನೀನೇ' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇಳಲು ನಾವು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಅಗ್ನಿರಿತ್ಯುಚ್ಯತೇ ರೌದ್ರೀ ಘೋರಾ ಯಾ ತೈಜಸೀ ತನುಃ ಸೋಮಃ ಶಾಕ್ತೋ ಽಮೃತಮಯಃ ಶಕ್ತೇಃ ಶಾನ್ತಿಕರೀ ತನುಃ

ಅಗ್ನಿಯು ರೌದ್ರಿ, ಭಯಾನಕವಾದ ತೇಜಸ್ವಿ ರೂಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಸೋಮನು ಶಕ್ತಿಯ ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ, ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪ.

ಅಮೃತಂ ಯತ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಸಾ ತೇಜೋ ವಿದ್ಯಾ ಕಲಾ ಸ್ವಯಮ್ ಭೂತಸೂಕ್ಷ್ಮೇಷು ಸರ್ವೇಷು ತ ಏವ ರಸತೇಜಸೀ

ಅಮೃತವೇ ಆಧಾರ, ಅದು ಬೆಳಕು, ಜ್ಞಾನ, ಕಲೆಯೂ ಹೌದು. ಎಲ್ಲಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ರಸ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿವೆ.

ದ್ವಿವಿಧಾ ತೇಜಸೋ ವೃತ್ತಿಸೂರ್ಯಾತ್ಮಾ ಚಾನಲಾತ್ಮಿಕಾ ತಥೈವ ರಸವೃತ್ತಿಶ್ಚ ಸೋಮಾತ್ಮಾ ಚ ಜಲಾತ್ಮಿಕಾ

ತೇಜಸ್ಸಿನ ಕ್ರಿಯೆ ಎರಡು ವಿಧ: ಒಂದು ಸೂರ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದ ಅಗ್ನಿತನ, ಇನ್ನೊಂದು ರಸಸ್ವರೂಪವಾದ ಸೋಮ, ನೀರಿನ ಸ್ವಭಾವ.