ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಾಪಿ ಕಿಂ ಕುರ್ಯಾತ್ತ್ವದೀಯಾಜ್ಞಾನಪೇಕ್ಷಯಾ ಅಜಾ ಪ್ರಜ್ಞಾ ಪುರಾಣೀ ಚ ತ್ವಮೇವ ಪರಮೇಶ್ವರೀ

ಪುಣ್ಯವಂತನು ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಆದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು? ನೀನೇ ಜನ್ಮರಹಿತ, ಶಾಶ್ವತ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಪರಮೇಶ್ವರಿ.

ತ್ವದಧೀನಾ ಹಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಬಂಧಮೋಕ್ಷವ್ಯವಸ್ಥಿತಿಃ ತ್ವದೃತೇ ಪರಮಾ ಶಕ್ತಿಃ ಸಂಸಿದ್ಧಿಃ ಕಸ್ಯ ಕರ್ಮಣಾ

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಂಧನವೂ ಮುಕ್ತಿಯೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಿವೆ; ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಯಾರ ಕರ್ಮಕ್ಕೂ ಪರಮ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧಿ ಸಿಗದು.

ತ್ವಮೇವ ವಿವಿಧಾ ಶಕ್ತಿಃ ಭವಾನಾಮಥ ವಾ ಸ್ವಯಮ್ ಅಶಕ್ತಃ ಕರ್ಮಕರಣೇ ಕರ್ತಾ ವಾ ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯತಿ

ನೀನೇ ಅನೇಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ರೂಪವಳು; ಜೀವಿಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿ ಅಥವಾ ಮಾಡದಿರಲಿ, ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವವನಿಂದ ಏನು ಸಾಧ್ಯ?

ವಿಷ್ಣೋಶ್ಚ ಮಮ ಚಾನ್ಯೇಷಾಂ ದೇವದಾನವರಕ್ಷಸಾಮ್ ತತ್ತದೈಶ್ವರ್ಯಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತ್ಯೈ ತವೈವಾಜ್ಞಾ ಹಿ ಕಾರಣಮ್

ವಿಷ್ಣು, ನಾನು, ಇತರ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ರಾಕ್ಷಸರು—ಇವರಿಗಿಂತಲೂ ಅವರವರ ಅಧಿಕಾರ ಸಿಗುವುದು ನಿನ್ನ ಆದೇಶದಿಂದಲೇ.

ಅತೀತಾಃ ಖಲ್ವಸಂಖ್ಯಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣೋ ಹರಯೋ ಭವಾಃ ಅನಾಗತಾಸ್ತ್ವಸಂಖ್ಯಾತಾಸ್ತ್ವದಾಜ್ಞಾನುವಿಧಾಯಿನಃ

ಅನೇಕ ಬ್ರಹ್ಮರು, ವಿಷ್ಣುಗಳು, ಶಿವರು ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ, ಅನೇಕರು ಇನ್ನೂ ಬರಲಿದ್ದಾರೆ—ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ಆದೇಶವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತ್ವಾಮನಾರಾಧ್ಯ ದೇವೇಶಿ ಪುರುಷಾರ್ಥಚತುಷ್ಟಯಮ್ ಲಬ್ಧುಂ ನ ಶಕ್ಯಮಸ್ಮಾಭಿರಪಿ ಸರ್ವೈಃ ಸುರೋತ್ತಮೈಃ

ದೇವತೆಗಳ ದೇವಿಯೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸದೆ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಕೂಡ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ವ್ಯತ್ಯಾಸೋ ಽಪಿ ಭವೇತ್ಸದ್ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವಸ್ಥಾವರತ್ವಯೋಃ ಸುಕೃತಂ ದುಷ್ಕೃತಂ ಚಾಪಿ ತ್ವಯೇವ ಸ್ಥಾಪಿತಂ ಯತಃ

ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸ್ಥಾವರದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಬಹುದು; ಪುಣ್ಯವೂ ಪಾಪವೂ ನೀನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೆ.

ತ್ವಂ ಹಿ ಸರ್ವಜಗದ್ಭರ್ತುಶ್ಶಿವಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ ಅನಾದಿಮಧ್ಯನಿಧನಾ ಶಕ್ತಿರಾದ್ಯಾ ಸನಾತನೀ

ನೀನೇ ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಶಿವನ ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಪ್ರಾಚೀನ, ಶಾಶ್ವತ, ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಶಕ್ತಿ.

ಸಮಸ್ತಲೋಕಯಾತ್ರಾರ್ಥಂ ಮೂರ್ತಿಮಾವಿಶ್ಯ ಕಾಮಪಿ

ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಸಾಗಣೆಗೆ ನೀನು ಯಾವುದೋ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀಯೆ.

ಅತೋ ದುಷ್ಕೃತಕರ್ಮಾಪಿ ವ್ಯಾಘ್ರೋ ಽಯಂ ತ್ವದನುಗ್ರಹಾತ್ ಪ್ರಾಪ್ನೋತು ಪರಮಾಂ ಸಿದ್ಧಿಮತ್ರ ಕಃ ಪ್ರತಿಬನ್ಧಕಃ

ಆದುದರಿಂದ, ಈ ಹುಲಿ ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡಿದರೂ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು; ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಅಡೆತಡೆಯೂ ಇಲ್ಲ.

ಇತ್ಯಾತ್ಮನಃ ಪರಂ ಭಾವಂ ಸ್ಮಾರಯಿತ್ವಾನುರೂಪತಃ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಭ್ಯರ್ಥಿತಾ ಗೌರೀ ತಪಸೋ ಽಪಿ ನ್ಯವರ್ತತ

ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಪರಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಂತೆ ಗೌರಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಳು.

ತತೋ ದೇವೀಮನುಜ್ಞಾಪ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನ್ತರ್ಹಿತೇ ಸತಿ ದೇವೀಂ ಚ ಮಾತರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮೇನಾಂ ಹಿಮವತಾ ಸಹ

ಆಮೇಲೆ ದೇವಿಯವರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ದೇವಿಯವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಮೆನಾಳನ್ನು ಹಿಮವಂತನ ಜೊತೆಗೆ ನೋಡಿದರು.

ಪ್ರಣಮ್ಯಾಶ್ವಾಸ್ಯ ಬಹುಧಾ ಪಿತರೌ ವಿರಹಾಸಹೌ ತಪಃ ಪ್ರಣಯಿನೋ ದೇವೀ ತಪೋವನಮಹೀರುಹಾನ್

ತಮ್ಮನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇರಲಾರದೆ ದುಃಖಪಡುವ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿ, ತಪಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ದೇವಿಯವರು ತಪೋವನದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು.

ವಿಪ್ರಯೋಗಶುಚೇವಾಗ್ರೇ ಪುಷ್ಪಬಾಷ್ಪಂ ವಿಮುಂಚತಃ ತತ್ತುಚ್ಛಾಖಾಸಮಾರೂಢವಿಹಗೋ ದೀರಿತೈ ರುತೈಃ

ವಿಚ್ಛೇದನದ ನೋವಿನಲ್ಲಿ ಹೂವಿನಂತೆ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮೇಲಿನ ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂತಿದ್ದ ಹಕ್ಕಿಗಳು ದುಃಖಭರಿತವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದವು.

ವ್ಯಾಕುಲಂ ಬಹುಧಾ ದೀನಂ ವಿಲಾಪಮಿವ ಕುರ್ವತಃ ಸಖೀಭ್ಯಃ ಕಥಯಂತ್ಯೇವಂ ಸತ್ತ್ವರಾ ಭರ್ತೃದರ್ಶನೇ

ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಕಳವಳಗೊಂಡು, ದುಃಖದಿಂದ ಹೃದಯ ತುಂಬಿ, ಭರ್ತೃನನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆತುರದಿಂದ ಸಖಿಯರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಚ ತಂ ವ್ಯಾಘ್ರಂ ಸ್ನೇಹಾತ್ಪುತ್ರಮಿವೌರಸಮ್ ದೇಹಸ್ಯ ಪ್ರಭಯಾ ಚೈವ ದೀಪಯನ್ತೀ ದಿಶೋ ದಶ

ಆ ಹುಲಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮಗನಂತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ದೇಹದ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಪ್ರಯಯೌ ಮಂದರಂ ಗೌರೀ ಯತ್ರ ಭರ್ತಾ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಜಗತಾಂ ಧಾತಾ ಕರ್ತಾ ಪಾತಾ ವಿನಾಶಕೃತ್

ಗೌರಿ ಮಂಡರ ಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದಳು, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳ ಭರ್ತೃ ಮಹೇಶ್ವರನು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪಾಲಕ, ನಾಶಕನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದನು.

ಕೃತ್ವಾ ಗೌರಂ ವಪುರ್ದಿವ್ಯಂ ದೇವೀ ಗಿರಿವರಾತ್ಮಜಾ ಕಥಂ ದದರ್ಶ ಭರ್ತಾರಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾ ಮನ್ದಿತಂ ಸತೀ

ಪರ್ವತರಾಜನ ಮಗಳು ದಿವ್ಯವಾದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು. ಆ ಸತಿ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಭರ್ತೃನನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಂಡಳು?

ಪ್ರವೇಶಸಮಯೇ ತಸ್ಯಾ ಭವನದ್ವಾರಗೋಚರೈಃ ಗಣೇಶೈಃ ಕಿಂ ಕೃತಂ ದೇವಸ್ತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕಿನ್ತದಾ ಽಕರೋತ್

ಆಕೆ ಒಳಗೆ ಹೋಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭವನದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಗಣೇಶರು ಏನು ಮಾಡಿದರು? ದೇವರು ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಿದನು?

ಪ್ರವಕ್ತುಮಂಜಸಾ ಽಶಕ್ಯಃ ತಾದೃಶಃ ಪರಮೋ ರಸಃ ಯೇನ ಪ್ರಣಯಗರ್ಭೇಣ ಭಾವೋ ಭಾವವತಾಂ ಹೃತಃ

ಆಂತಹ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಆ ಭಾವನೆ ಭಾವವಂತರ ಹೃದಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ದ್ವಾಸ್ಥೈಸ್ಸಸಂಭ್ರಮೈರೇವ ದೇವೋ ದೇವ್ಯಾಗಮೋತ್ಸುಕಃ ಶಂಕಮಾನಾ ಪ್ರವಿಷ್ಟಾನ್ತಸ್ತಞ್ಚ ಸಾ ಸಮಪಶ್ಯತ

ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿದ್ದ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ದೇವಿಯವರ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ಆತುರಗೊಂಡು, ಅವಳನ್ನು ಒಳಗೆ ಬಿಡಿದರು. ಅವಳು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ಕಂಡಳು.

ತೈಸ್ತೈಃ ಪ್ರಣಯಭಾವೈಶ್ಚ ಭವನಾನ್ತರವರ್ತಿಭಿಃ ಗಣೇನ್ದ್ರೈರ್ವನ್ದಿತಾ ವಾಚಾ ಪ್ರಣನಾಮ ತ್ರಿಯಮ್ಬಕಮ್

ಭವನದೊಳಗಿನ ಗಣಾಧಿಪತಿಗಳು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಿ, ಅವಳು ತ್ರಯಂಬಕನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಳು.

ಪ್ರಣಮ್ಯ ನೋತ್ಥಿತಾ ಯಾವತ್ತಾವತ್ತಾಂ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ದೋರ್ಭ್ಯಾಮಾಶ್ಲಿಷ್ಯ ಪರಿತಃ ಪರಯಾ ಮುದಾ

ಅವಳು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಇನ್ನೂ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ಮೊದಲು, ಪರಮೇಶ್ವರನು ಆಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಆಲಿಂಗನ ಮಾಡಿ, ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡನು.

ಸ್ವಾಂಕೇ ಧರ್ತುಂ ಪ್ರವೃತ್ತೋ ಽಪಿ ಸಾ ಪರ್ಯಂಕೇ ನ್ಯಷೀದತ ಪರ್ಯಂಕತೋ ಬಲಾದ್ದೇವೀಂ ಸೋಙ್ಕಮಾರೋಪ್ಯ ಸುಸ್ಮಿತಾಮ್

ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ, ಅವಳು ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಳು. ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ದೇವಿಯವರನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತನ್ನ ಮಡಿಲಿಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು, ಆಕೆ ನಗುತ್ತಾ ಇದ್ದಳು.

ಸಸ್ಮಿತೋ ವಿವೃತೈರ್ನೇತ್ರೈಸ್ತದ್ವಕ್ತ್ರಂ ಪ್ರಪಿಬನ್ನಿವ ತಯಾ ಸಂಭಾಷಣಾಯೇಶಃ ಪೂರ್ವಭಾಷಿತಮಬ್ರವೀತ್

ನಗುತ್ತಾ, ಅಗಲಾದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಅವಳ ಮುಖವನ್ನು ಕುಡಿಯುವಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾ, ಈಶ್ವರನು ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ ಆತುರದಿಂದ ಮೊದಲು ಮಾತು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

ಸಾ ದಶಾ ಚ ವ್ಯತೀತಾ ಕಿಂ ತವ ಸರ್ವಾಂಗಸುನ್ದರಿ ಯಸ್ಯಾಮನುನಯೋಪಾಯಃ ಕೋ ಽಪಿ ಕೋಪಾನ್ನ ಲಭ್ಯತೇ

ಅವಮಾನದಿಂದ ಯಾವ ಉಪಾಯವೂ ಫಲಿಸದ ಕಾಲವು ಈಗ ಮುಗಿದಿದೆ, ಸುಂದರಿಯೆ, ಆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಯಾರೂ ಸಮಾಧಾನಗೊಳ್ಳಲಾರದೆ ಇದ್ದ ಸಮಯವು ಹೋದದು.

ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾಪಿ ನ ಕಾಲೀತಿ ನಾನ್ಯವರ್ಣವತೀತಿ ಚ ತ್ವತ್ಸ್ವಭಾವಾಹೃತಂ ಚಿತ್ತಂ ಸುಭ್ರು ಚಿಂತಾವಹಂ ಮಮ

ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ ಕಾಲ ಸಾಗಲಿಲ್ಲ, ಬಣ್ಣವೂ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ; ಸುಂದರಿ ಭ್ರುವಳೇ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವವೇ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ಚಿಂತೆ ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ.

ವಿಸ್ಮೃತಃ ಪರಮೋ ಭಾವಃ ಕಥಂ ಸ್ವೇಚ್ಛಾಂಗಯೋಗತಃ ನ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ ಯೇ ತತ್ರ ಚಿತ್ತಕಾಲುಷ್ಯಹೇತವಃ

ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಶುದ್ಧಿ ತರಬಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಆ ಪರಮ ಭಾವನೆ ಹೇಗೆ ಮರೆತುಹೋಯಿತು?

ಪೃಥಗ್ಜನವದನ್ಯೋನ್ಯಂ ವಿಪ್ರಿಯಸ್ಯಾಪಿ ಕಾರಣಮ್ ಆವಯೋರಪಿ ಯದ್ಯಸ್ತಿ ನಾಸ್ತ್ಯೇವೈತಚ್ಚರಾಚರಮ್

ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಂತೆ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದಾದರೂ ಅಸಮಾಧಾನ ಉಂಟಾದರೆ, ಹಾಗೆಂದರೆ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಂಥದು ಇಲ್ಲ.