ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಪ್ರಾಣಾನಪ್ಯಪ್ರಿಯಾ ಭರ್ತುರ್ನಾರೀ ಯಾ ನ ಪರಿತ್ಯಜೇತ್ ಕುಲಾಂಗನಾ ಶುಭಾ ಸದ್ಭಿಃ ಕುತ್ಸಿತೈವ ಹಿ ಗಮ್ಯತೇ

ಪತಿಯಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸದ ಸ್ತ್ರೀ, ಎಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯವಳಾದರೂ, ಜ್ಞಾನಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ನಿಂದನೀಯಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.

ಭೂಯಸೀ ಚ ತವಾಪ್ರೀತಿರಗೌರಮಿತಿ ಮೇ ವಪುಃ ಕ್ರೀಡೋಕ್ತಿರಪಿ ಕಾಲೀತಿ ಘಟತೇ ಕಥಮನ್ಯಥಾ

ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಅಸಂತೋಷ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನನ್ನ ಕಪ್ಪು ರೂಪವೇ. ನಿನ್ನ ಆಟದ ಮಾತೂ ಕೂಡ ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿದೆ—ಇದು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಸದ್ಭಿರ್ವಿಗರ್ಹಿತಂ ತಸ್ಮಾತ್ತವ ಕಾರ್ಷ್ಣ್ಯಮಸಂಮತಮ್ ಅನುತ್ಸೃಜ್ಯ ತಪೋಯೋಗಾತ್ಸ್ಥಾತುಮೇವೇಹ ನೋತ್ಸಹೇ

ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಸಜ್ಜನರು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ, ಮೆಚ್ಚುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಸ ಯದ್ಯೇವಂವಿಧತಾಪಸ್ತೇ ತಪಸಾ ಕಿಂ ಪ್ರಯೋಜನಮ್ ಮಮೇಚ್ಛಯಾ ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ವಾ ವರ್ಣಾನ್ತರವತೀ ಭವ

ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸು ಇಂತಹದ್ದೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಆ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬೇರೆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ತಾಳು.

ನೇಚ್ಛಾಮಿ ಭವತೋ ವರ್ಣಂ ಸ್ವಯಂ ವಾ ಕರ್ತುಮನ್ಯಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ತಪಸಾರಾಧ್ಯ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಗೌರೀ ಭವಾಮ್ಯಹಮ್

ನಾನು ನಿನ್ನ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ನಾನು ಶೀಘ್ರವೇ ಗೌರಿ ಆಗುತ್ತೇನೆ.

ಮತ್ಪ್ರಸಾದಾತ್ಪುರಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವಂ ಪ್ರಾಪ್ತವಾನ್ಪುರಾ ತಮಾಹೂಯ ಮಹಾದೇವಿ ತಪಸಾ ಕಿಂ ಕರಿಷ್ಯಸಿ

ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಮಹಾದೇವಿ, ನೀನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಏನು ಸಾಧಿಸಬಯಸುತ್ತೀಯೆ?

ತ್ವತ್ತೋ ಲಬ್ಧಪದಾ ಏವ ಸರ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮಾದಯಃ ಸುರಾಃ ತಥಾಪ್ಯಾರಾಧ್ಯ ತಪಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ತ್ವನ್ನಿಯೋಗತಃ

ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.

ಪುರಾ ಕಿಲ ಸತೀ ನಾಮ್ನಾ ದಕ್ಷಸ್ಯ ದುಹಿತಾ ಽಭವಮ್ ಜಗತಾಂ ಪತಿಮೇವಂ ತ್ವಾಂ ಪತಿಂ ಪ್ರಾಪ್ತವತೀ ತಥಾ

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸತೀ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ದಕ್ಷನ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದ್ದೆನು. ಹಾಗೆಯೇ, ನಾನು ಲೋಕಪತಿಯಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದೆನು.

ಏವಮದ್ಯಾಪಿ ತಪಸಾ ತೋಷಯಿತ್ವಾ ದ್ವಿಜಂ ವಿಧಿಮ್ ಗೌರೀ ಭವಿತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಕೋ ದೋಷಃ ಕಥ್ಯತಾಮಿಹ

ಹಾಗೆಯೇ ಈಗಲೂ, ನಾನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ ಗೌರಿ ಆಗಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ತಪ್ಪು ಇದೆ? ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ.

ಏವಮುಕ್ತೋ ಮಹಾದೇವ್ಯಾ ವಾಮದೇವಃ ಸ್ಮಯನ್ನಿವ ನ ತಾಂ ನಿರ್ಬಂಧಯಾಮಾಸ ದೇವಕಾರ್ಯಚಿಕೀರ್ಷಯಾ

ಮಹಾದೇವಿಯವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ವಾಮದೇವನು ಮುಗುಳುನಗುತ್ತಾ, ದೇವತೆಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

ತತಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೀಕೃತ್ಯ ಪತಿಮಮ್ಬಾ ಪತಿವ್ರತಾ ನಿಯಮ್ಯ ಚ ವಿಯೋಗಾರ್ತಿಂ ಜಗಾಮ ಹಿಮವದ್ಗಿರಿಮ್

ಆಮೇಲೆ, ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ, ಪತಿಯೊಬ್ಬಳಾಗಿ, ವಿಯೋಗದ ದುಃಖವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು, ಅಂಬೆ ಹಿಮವಂತ ಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಳು.

ತಪಃಕೃತವತೀ ಪೂರ್ವಂ ದೇಶೇ ಯಸ್ಮಿನ್ಸಖೀಜನೈಃ ತಮೇವ ದೇಶಮವೃನೋತ್ತಪಸೇ ಪ್ರಣಯಾತ್ಪುನಃ

ಅವಳು ಹಿಂದೆ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು.

ತತಃ ಸ್ವಪಿತರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಾತರಂ ಚ ತಯೋರ್ಗೃಹೇ ಪ್ರಣಮ್ಯ ವೃತ್ತಂ ವಿಜ್ಞಾಪ್ಯ ತಾಭ್ಯಾಂ ಚಾನುಮತಾ ಸತೀ

ಅಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯನ್ನು ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ, ಅವರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ನಡೆದ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ಅವರ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು.

ಪುನಸ್ತಪೋವನಂ ಗತ್ವಾ ಭೂಷಣಾನಿ ವಿಸೃಜ್ಯ ಚ ಸ್ನಾತ್ವಾ ತಪಸ್ವಿನೋ ವೇಷಂ ಕೃತ್ವಾ ಪರಮಪಾವನಮ್

ಮತ್ತೆ ತಪೋವನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ತಪಸ್ವಿನಿಯ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರಳಾಗಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮುಂದಾದಳು.

ಸಂಕಲ್ಪ್ಯ ಚ ಮಹಾತೀವ್ರಂ ತಪಃ ಪರಮದುಶ್ಚರಮ್ ಸದಾ ಮನಸಿ ಸನ್ಧಾಯ ಭರ್ತುಶ್ಚರಣಪಂಕಜಮ್

ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ, ಮಾಡುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ, ಸದಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಂಡನ ಪಾದಕಮಲಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡಳು.

ತಮೇವ ಕ್ಷಣಿಕೇ ಲಿಂಗೇ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಬಾಹ್ಯವಿಧಾನತಃ ತ್ರಿಸನ್ಧ್ಯಮಭ್ಯರ್ಚಯನ್ತೀ ವನ್ಯೈಃ ಪುಷ್ಪೈಃ ಫಲಾದಿಭಿಃ

ಆ ಕ್ಷಣಿಕ ಲಿಂಗವನ್ನು ಹೊರಗಿನ ವಿಧಾನದಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ದಿನದ ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಸ ಏವ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಮೂರ್ತಿಮಾಸ್ಥಾಯ ತಪಸಃ ಫಲಮ್ ಪ್ರದಾಸ್ಯತಿ ಮಮೇತ್ಯೇವಂ ನಿತ್ಯಂ ಕೃತ್ವಾ ಽಕರೋತ್ತಪಃ

ಅವನೇ ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ನನಗೆ ಈ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಸದಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅವಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

ತಥಾ ತಪಶ್ಚರನ್ತೀಂ ತಾಂ ಕಾಲೇ ಬಹುತಿಥೇ ಗತೇ ದೃಷ್ಟಃ ಕಶ್ಚಿನ್ಮಹಾವ್ಯಾಘ್ರೋ ದುಷ್ಟಭಾವಾದುಪಾಗಮತ್

ಹೀಗೆ ಅವಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಬಹುಕಾಲವಾದ ಮೇಲೆ, ಒಬ್ಬ ದೊಡ್ಡ ಹುಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳ ಮುಂದೆ ಬಂದುಕೊಂಡಿತು.

ತಥೈವೋಪಗತಸ್ಯಾಪಿ ತಸ್ಯಾತೀವದುರಾತ್ಮನಃ ಗಾತ್ರಂ ಚಿತ್ರಾರ್ಪಿತಮಿವ ಸ್ತಬ್ಧಂ ತಸ್ಯಾಸ್ಸಕಾಶತಃ

ಆ ದುಷ್ಟ ಹುಲಿ ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ, ಅದರ ದೇಹವು ಚಿತ್ರವನ್ನಿಟ್ಟಂತೆ ಕಠಿಣವಾಗಿ ನಿಂತಿತು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಪಿ ತಥಾ ವ್ಯಾಘ್ರಂ ದುಷ್ಟಭಾವಾದುಪಾಗತಮ್ ನ ಪೃಥಗ್ಜನವದ್ದೇವೀ ಸ್ವಭಾವೇನ ವಿವಿಚ್ಯತೇ

ಆ ದುಷ್ಟ ಹುಲಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೂ, ದೇವಿ ತನ್ನ ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ, ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಜೀವಿಯಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಸ ತು ವಿಷ್ಟಬ್ಧಸರ್ವಾಂಗೋ ಬುಭುಕ್ಷಾಪರಿಪೀಡಿತಃ ಮಮಾಮಿಷಂ ತತೋ ನಾನ್ಯದಿತಿ ಮತ್ವಾ ನಿರನ್ತರಮ್

ಆದರೆ ಆ ಹುಲಿ, ತನ್ನ ದೇಹ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಬ್ಧವಾಗಿ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, 'ನನಗೆ ಅವಳ ಮಾಂಸವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.

ನಿರೀಕ್ಷ್ಯಮಾಣಃ ಸತತಂ ದೇವೀಮೇವ ತದಾ ಽನಿಶಮ್ ಅತಿಷ್ಠದಗ್ರತಸ್ತಸ್ಯಾ ಉಪಾಸನಮಿವಾಚರತ್

ಅವನು ಸದಾ ದೇವಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ರಾತ್ರಿ ಹಗಲು ಅವಳ ಮುಂದೆ ನಿಂತು, ಅವಳ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ದೇವ್ಯಾಶ್ಚ ಹೃದಯೇ ನಿತ್ಯಂ ಮಮೈವಾಯಮುಪಾಸಕಃ ತ್ರಾತಾ ಚ ದುಷ್ಟಸತ್ತ್ವೇಭ್ಯ ಇತಿ ಪ್ರವವೃತೇ ಕೃಪಾ

ದೇವಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, 'ಇವನು ಸದಾ ನನ್ನ ಭಕ್ತ, ನಾನು ಅವನನ್ನು ದುಷ್ಟ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ' ಎಂಬ ದಯೆ ಉದಯವಾಯಿತು.

ತಸ್ಯಾ ಏವ ಕೃಪಾ ಯೋಗಾತ್ಸದ್ಯೋನಷ್ಟಮಲತ್ರಯಃ ಬಭೂವ ಸಹಸಾ ವ್ಯಾಘ್ರೋ ದೇವೀಂ ಚ ಬುಬುಧೇ ತದಾ

ಅವಳ ದಯೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಆ ಹುಲಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೂರು ವಿಧದ ಮಾಲಿನ್ಯಗಳು ಕೂಡ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ದೂರವಾದವು, ಆಗ ಅವನು ದೇವಿಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು.

ನ್ಯವರ್ತತ ಬುಭುಕ್ಷಾ ಚ ತಸ್ಯಾಂಗಸ್ತಮ್ಭನಂ ತಥಾ ದೌರಾತ್ಮ್ಯಂ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧಂ ಚ ತೃಪ್ತಿಶ್ಚ ಸಮಜಾಯತ

ಅವನ ಹಸಿವು ಹೋಗಿಹೋಯಿತು, ದೇಹದ ಸ್ಥಬ್ಧತೆ ಮಾಯವಾಯಿತು, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲಿರುವ ದುಷ್ಟತನವೂ ಕಳೆದು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಯಿತು.

ತದಾ ಪರಮಭಾವೇನ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಕಾರ್ತಾರ್ಥ್ಯಮಾತ್ಮನಃ ಸದ್ಯೋಪಾಸಕ ಏವೈಷ ಸಿಷೇವೇ ಪರಮೇಶ್ವರೀಮ್

ಆಗ, ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಜೀವನ ಸಾರ್ಥಕವಾಯಿತು ಎಂದು ತಿಳಿದು, ತಕ್ಷಣ ಭಕ್ತನಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ದುಷ್ಟಾನಾಮಪಿ ಸತ್ತ್ವಾನಾಂ ತಥಾನ್ಯೇಷಾನ್ದುರಾತ್ಮನಾಮ್ ಸ ಏವ ದ್ರಾವಕೋ ಭೂತ್ವಾ ವಿಚಚಾರ ತಪೋವನೇ

ಅವನು ಈಗ ದುಷ್ಟ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದುಷ್ಟತನವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವವನಾಗಿ, ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ತಪಶ್ಚ ವವೃಧೇ ದೇವ್ಯಾಸ್ತೀವ್ರಂ ತೀವ್ರತರಾತ್ಮಕಮ್ ದೇವಾಶ್ಚ ದೈತ್ಯನಿರ್ಬನ್ಧಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಶರಣಂ ಗತಾಃ

ದೇವಿಯ ತಪಸ್ಸು ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದೈತ್ಯರ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ದೇವತೆಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು.

ಚಕ್ರುರ್ನಿವೇದನಂ ದೇವಾಃ ಸ್ವದುಃಖಸ್ಯಾರಿಪೀಡನಾತ್ ಯಥಾ ಚ ದದತುಃ ಶುಮ್ಭನಿಶುಮ್ಭೌ ವರಸಮ್ಮದಾತ್

ಶತ್ರುಗಳ ಪೀಡೆಯಿಂದ ಸಂಕಟಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ದುಃಖವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಶುಂಬ ಮತ್ತು ನಿಶುಂಬರಿಗೆ ಅವರು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ವರಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬುದನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದರು.