ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಗ್ರಸನ್ನಿವ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಪಿಬನ್ನಿವ ಪಯೋನಿಧಿಮ್ ವಮನ್ನಿವ ತಮೋನ್ತಸ್ಥಂ ಮಾದ್ಯನ್ನಿವ ಖಮಮ್ಬುದೈಃ

ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಸಾಗರವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಒಳಗಿನ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಹೊರಬಿಡುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಆಕಾಶದ ಮೋಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ನಿವಾಸ ಭೂಮಯಸ್ತಾಸ್ತಾ ದರ್ಪಣಪ್ರತಿಮೋದರಾಃ ತಿರಸ್ಕೃತಾತಪಾಸ್ಸ್ನಿಗ್ಧಾಶ್ರಮಚ್ಛಾಯಾಮಹೀರುಹಾಃ

ಅದರ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಹೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯನ ತಾಪವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಹಸಿರು ಮರಗಳ ನೆರಳಿನಿಂದ ಶೀತಲವಾಗಿವೆ, ಆಶ್ರಮಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ತಂಪಾಗಿದೆ.

ಸರಿತ್ಸರಸ್ತಡಾಗಾದಿಸಂಪರ್ಕಶಿಶಿರಾನಿಲಾಃ ತತ್ರ ತತ್ರ ನಿಷಣ್ಣಾಭ್ಯಾಂ ಶಿವಾಭ್ಯಾಂ ಸಫಲೀಕೃತಾಃ

ಅಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಕೆರೆಗಳಿಂದ ಶೀತಳವಾದ ಗಾಳಿಗಳು, ಶಿವಪಾರ್ವತಿಯರು ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಫಲಪ್ರದವಾಗಿವೆ.

ತಮಿಮಂ ಸರ್ವತಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಸಾಮ್ಬಸ್ತ್ರಿಯಮ್ಬಕಃ ರೈಭ್ಯಾಶ್ರಮಸಮೀಪಸ್ಥಶ್ಚಾನ್ತರ್ಧಾನಂ ಗತೋ ಯಯೌ

ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ನೆನೆಸುತ್ತಾ, ಆ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಶಾಂಭು, ರೈಭ್ಯರ ಆಶ್ರಮದ ಹತ್ತಿರ ಇದ್ದವನಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟನು.

ತತ್ರೋದ್ಯಾನಮನುಪ್ರಾಪ್ಯ ದೇವ್ಯಾ ಸಹ ಮಹೇಶ್ವರಃ ರರಾಮ ರಮಣೀಯಾಸು ದೇವ್ಯಾನ್ತಃಪುರಭೂಮಿಷು

ಆಮೇಲೆ ದೇವಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಆ ತೋಟವನ್ನು ತಲುಪಿ, ದೇವಿಯ ಆಂತರಿಕ ಭವನದ ಸುಂದರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಜೊತೆಗೆ ಆನಂದಿಸಿದನು.

ತಥಾ ಗತೇಷು ಕಾಲೇಷು ಪ್ರವೃದ್ಧಾಸು ಪ್ರಜಾಸು ಚ ದೈತ್ಯೌ ಶುಂಭನಿಶುಂಭಾಖ್ಯೌ ಭ್ರಾತರೌ ಸಂಬಭೂವತುಃ

ಹೀಗೆ ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ, ಶುಂಭ ಮತ್ತು ನಿಶುಂಭ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇಬ್ಬರು ದೈತ್ಯ ಸಹೋದರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ತಾಭ್ಯಾಂ ತಪೋ ಬಲಾದ್ದತ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪರಮೇಷ್ಟಿನಾ ಅವಧ್ಯತ್ವಂ ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ಪುರುಷೈರಖಿಲೈರಪಿ

ಅವರ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಪುರುಷರಿಂದಲೂ ಅವಧ್ಯತೆ ಎಂಬ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ಅಯೋನಿಜಾ ತು ಯಾ ಕನ್ಯಾ ಹ್ಯಂಬಿಕಾಂಶಸಮುದ್ಭವಾ ಅಜಾತಪುಂಸ್ಪರ್ಶರತಿರವಿಲಂಘ್ಯಪರಾಕ್ರಮಾ

ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟದ, ಅಂಬಿಕೆಯ ಭಾಗದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ, ಯಾವ ಪುರುಷನೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸದ, ಜಯಿಸಲಾಗದ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಆ ಯುವತಿಯು—

ತಯಾ ತು ನೌ ವಧಃ ಸಂಖ್ಯೇ ತಸ್ಯಾಂ ಕಾಮಾಭಿಭೂತಯೋಃ ಇತಿ ಚಾಭ್ಯರ್ಥಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತಾಭ್ಯಾಮ್ಪ್ರಾಹ ತಥಾಸ್ತ್ವಿತಿ

ಅವಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ, ನಾವು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಕಾಮಭಾವನೆಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮರಣವಾಗಲಿ ಎಂದು ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಹ್ಮನು 'ಹೌದು, ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದನು.

ತತಃ ಪ್ರಭೃತಿ ಶಕ್ರಾದೀನ್ವಿಜಿತ್ಯ ಸಮರೇ ಸುರಾನ್ ನಿಃಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವಷಟ್ಕಾರಂ ಜಗಚ್ಚಕ್ರತುರಕ್ರಮಾತ್

ಆಗಿನಿಂದ ಇಂದ್ರನೂ ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ, ಬಲವಂತದಿಂದ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಹೋಮಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಲೋಕವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.

ತಯೋರ್ವಧಾಯ ದೇವೇಶಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಭ್ಯರ್ಥಿತವಾನ್ಪುನಃ ವಿನಿಂದ್ಯಾಪಿ ರಹಸ್ಯಂ ವಾಂ ಕ್ರೋಧಯಿತ್ವಾ ಯಥಾ ತಥಾ

ಅವರ ವಧೆಗಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಮತ್ತೆ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು; ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಿಂದಿಸಿ, ಕೋಪಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದರು.

ತದ್ವರ್ಣಕೋಶಜಾಂ ಶಕ್ತಿಮಕಾಮಾಂ ಕನ್ಯಕಾತ್ಮಿಕಾಮ್ ನಿಶುಮ್ಭಶುಂಭಯೋರ್ಹಂತ್ರೀಂ ಸುರೇಭ್ಯೋ ದಾತುಮರ್ಹಸಿ

ಆ ಶುಂಭ ಮತ್ತು ನಿಶುಂಭರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ, ವರ್ಣಗಳ ಭಂಡಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಕಾಮವಿಲ್ಲದ ಆ ಯುವತಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನೀನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಏವಮಭ್ಯರ್ಥಿತೋ ಧಾತ್ರಾ ಭಗವಾನ್ನೀಲಲೋಹಿತಃ ಕಾಲೀತ್ಯಾಹ ರಹಸ್ಯಂ ವಾಂ ನಿನ್ದಯನ್ನಿವ ಸಸ್ಮಿತಃ

ಹೀಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಆ ನೀಲಲೋಹಿತನು ನಗುತ್ತಾ, ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಿಂದಿಸುವಂತೆ 'ಕಾಳಿ' ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ತತಃ ಕ್ರುದ್ಧಾ ತದಾ ದೇವೀ ಸುವರ್ಣಾ ವರ್ಣಕಾರಣಾತ್ ಸ್ಮಯನ್ತೀ ಚಾಹ ಭರ್ತಾರಮಸಮಾಧೇಯಯಾ ಗಿರಾ

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಸುವರ್ಣ ವರ್ಣದ ದೇವಿ ಕೋಪಗೊಂಡು, ನಗುತ್ತಾ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಳಿಯದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಗಂಡನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

ಈದೃಶೋ ಮಮ ವರ್ಣೇಸ್ಮಿನ್ನ ರತಿರ್ಭವತೋ ಽಸ್ತಿ ಚೇತ್ ಏವಾವನ್ತಂ ಚಿರಂ ಕಾಲಂ ಕಥಮೇಷಾ ನಿಯಮ್ಯತೇ

ನೀನು ನನ್ನ ವರ್ಣವನ್ನು ಇಷ್ಟು ಇಷ್ಟವಾಗಿ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೀಯೆಂದರೆ, ಈ ಇಷ್ಟವನ್ನು ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ಹೇಗೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಬಹುದು?

ಅರತ್ಯಾ ವರ್ತಮಾನೋ ಽಪಿ ಕಥಂ ಚ ರಮಸೇ ಮಯಾ ನ ಹ್ಯಶಕ್ಯಂ ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನೀಶ್ವರಸ್ಯ ಜಗತ್ಪ್ರಭೋಃ

ನೀನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೂ ನನ್ನೊಡನೆ ಹೇಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತೀಯ? ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಗುರುವಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದು ಇಲ್ಲ.

ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮಸ್ಯ ಭವತೋ ರತಿರ್ನ ಸುಖಸಾಧನಮ್ ಇತಿ ಹೇತೋಃ ಸ್ಮರೋ ಯಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಸಭಂ ಭಸ್ಮಸಾತ್ಕೃತಃ

ತನ್ನಲ್ಲೇ ಆನಂದಿಸುವವನಿಗೆ ಭೋಗವೇ ಸುಖದ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ; ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಕಾಮನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಬೂದಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ಯಾ ಚ ನಾಭಿಮತಾ ಭರ್ತುರಪಿ ಸರ್ವಾಂಗಸುನ್ದರೀ ಸಾ ವೃಥೈವ ಹಿ ಜಾಯೇತ ಸರ್ವೈರಪಿ ಗುಣಾನ್ತರೈಃ

ಗಂಡನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಸುಂದರಳಾದ ಹೆಂಗಸು, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿದ್ದರೂ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿದಳು.

ಭರ್ತುರ್ಭೋಗೈಕಶೇಷೋ ಹಿ ಸರ್ಗ ಏವೈಷ ಯೋಷಿತಾಮ್ ತಥಾಸತ್ಯನ್ಯಥಾಭೂತಾ ನಾರೀ ಕುತ್ರೋಪಯುಜ್ಯತೇ

ಗಂಡನ ಆನಂದಕ್ಕೇ ಹೆಂಗಸರ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಉದ್ದೇಶ; ಹಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಹೆಂಗಸು ಎಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತಳಾಗುತ್ತಾಳೆ?

ತಸ್ಮಾದ್ವರ್ಣಮಿಮಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ತ್ವಯಾ ರಹಸಿ ನಿನ್ದಿತಮ್ ವರ್ಣಾನ್ತರಂ ಭಜಿಷ್ಯೇ ವಾ ನ ಭಜಿಷ್ಯಾಮಿ ವಾ ಸ್ವಯಮ್

ಆದುದರಿಂದ, ನೀನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಿಂದಿಸಿದ ಈ ವರ್ಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನಾನು ಬೇರೆ ವರ್ಣವನ್ನು ಆರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಯಾವುದು ಬೇಕಾದರೂ ಆರಿಸದೆ ಇರಬಹುದು.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವೋತ್ಥಾಯ ಶಯನಾದ್ದೇವೀ ಸಾಚಷ್ಟ ಗದ್ಗದಮ್ ಯಯಾಚೇ ಽನುಮತಿಂ ಭರ್ತುಸ್ತಪಸೇ ಕೃತನಿಶ್ಚಯಾ

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ದೇವಿ ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಎದ್ದು, ತುಂಟುರುಳುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿ, ತಪಸ್ಸಿಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಗಂಡನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದಳು.

ತಥಾ ಪ್ರಣಯಭಂಗೇನ ಭೀತೋ ಭೂತಪತಿಃ ಸ್ವಯಮ್ ಪಾದಯೋಃ ಪ್ರಣಮನ್ನೇವ ಭವಾನೀಂ ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಕಡಿದುಹೋಗುತ್ತದೆಯೆಂಬ ಭಯದಿಂದ ಭೂತಪತಿ ತಾನೇ ಭವಾನಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಾಗಿಕೊಂಡು, ಅವಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಅಜಾನತೀ ಚ ಕ್ರೀಡೋಕ್ತಿಂ ಪ್ರಿಯೇ ಕಿಂ ಕುಪಿತಾಸಿ ಮೇ ರತಿಃ ಕುತೋ ವಾ ಜಾಯೇತ ತ್ವತ್ತಶ್ಚೇದರತಿರ್ಮಮ

ಆ ಆಟದ ಮಾತನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಪ್ರಿಯೆ, ನೀನು ಯಾಕೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದೀಯೆ? ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂತೋಷ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಇಲ್ಲವೇ, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರಿಂದ ನನಗೆ ಆನಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದು?'

ಮಾತಾ ತ್ವಮಸ್ಯ ಜಗತಃ ಪಿತಾಹಮಧಿಪಸ್ತಥಾ ಕಥಂ ತದುತ್ಪಪದ್ಯೇತ ತ್ವತ್ತೋ ನಾಭಿರತಿರ್ಮಮ

ಈ ಲೋಕದ ತಾಯಿ ನೀನು, ನಾನು ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಪತಿ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಆವಯೋರಭಿಕಾಮೋ ಽಪಿ ಕಿಮಸೌ ಕಾಮಕಾರಿತಃ ಯತಃ ಕಾಮಸಮುತ್ಪತ್ತಿಃ ಪ್ರಾಗೇವ ಜಗದುದ್ಭವಃ

ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಮಧ್ಯೆ ಆಸೆ ಇದ್ದರೂ, ಅದು ಕಾಮನಿಂದ ಉಂಟಾದುದಲ್ಲ. ಕಾಮನ ಹುಟ್ಟು ಲೋಕದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು.

ಪೃಥಗ್ಜನಾನಾಂ ರತಯೇ ಕಾಮಾತ್ಮಾ ಕಲ್ಪಿತೋ ಮಯಾ ತತಃ ಕಥಮುಪಾಲಬ್ಧಃ ಕಾಮದಾಹಾದಹಂ ತ್ವಯಾ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಆನಂದವಾಗಲೆಂದು ನಾನು ಕಾಮನನ್ನು ಆಸೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ನೀನು ನನಗೆ ಕಾಮನನ್ನು ಸುಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ ಏಕೆ ತಪ್ಪು ಹಿಡಿಯುತ್ತೀಯೆ?

ಮಾಂ ವೈ ತ್ರಿದಶಸಾಮಾನ್ಯಂ ಮನ್ಯಮಾನೋ ಮನೋಭವಃ ಮನಾಕ್ಪರಿಭವಂ ಕುರ್ವನ್ಮಯಾ ವೈ ಭಸ್ಮಸಾತ್ಕೃತಃ

ಮನೋಭವನು ನನ್ನನ್ನು ಇತರ ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದನು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡಿದೆನು.

ವಿಹಾರೋಪ್ಯಾವಯೋರಸ್ಯ ಜಗತಸ್ತ್ರಾಣಕಾರಣಾತ್ ತತಸ್ತದರ್ಥಂ ತ್ವಯ್ಯದ್ಯ ಕ್ರೀಡೋಕ್ತಿಂ ಕೃತವಾಹನಮ್

ಈ ಲೋಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಮಧ್ಯೆ ಆಸೆಯನ್ನು ನಾನು ಬದಿಗೊತ್ತಿದ್ದೆನು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಇಂದು ಆಟದ ಮಾತು ಆಡಿದೆ.

ಸ ಚಾಯಮಚಿರಾದರ್ಥಸ್ತವೈವಾವಿಷ್ಕರಿಷ್ಯತೇ ಕ್ರೋಧಸ್ಯ ಜನಕಂ ವಾಕ್ಯಂ ಹೃದಿ ಕೃತ್ವೇದಮಬ್ರವೀತ್

ಈ ನಿನ್ನ ಉದ್ದೇಶವು ಬೇಗನೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ. ಕೋಪ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.