ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಪಿತೃಭ್ಯಾಂ ಜಗತೋ ನಿತ್ಯಂ ಸ್ನಾನಪಾನೋಪಯೋಗತಃ ಅವಾಪ್ತಪುಣ್ಯಸಂಸ್ಕಾರಃ ಪ್ರಸರದ್ಭಿರಿತಸ್ತತಃ

ಜಗತ್ತಿನ ದೈವಿಕ ತಂದೆ-ತಾಯಂದಿರಾದ ಶಿವಪಾರ್ವತಿಯರು ಪ್ರತಿದಿನ ಆ ಪರ್ವತದ ನೀರನ್ನು ಸ್ನಾನಕ್ಕೂ ಕುಡಿಯಲು ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹರಡಿದೆ.

ಲಘುಶೀತಲಸಂಸ್ಪರ್ಶೈರಚ್ಛಾಚ್ಛೈರ್ನಿರ್ಝರಾಮ್ಬುಭಿಃ ಅಧಿರಾಜ್ಯೇನ ಚಾದ್ರೀಣಾಮದ್ರೀರೇಷೋ ಽಭಿಷಿಚ್ಯತೇ

ಅದರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಜಲಪಾತಗಳ ಶೀತಲ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮತ್ತು ಘೃತದಂತೆ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನಿಂದ, ಈ ಪರ್ವತವು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಗೊಂಡಿದೆ.

ನಿಶಾಸು ಶಿಖರಪ್ರಾನ್ತರ್ವರ್ತಿನಾ ಸ ಶಿಲೋಚ್ಚಯಃ ಚಂದ್ರೇಣಾಚಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಚ್ಛತ್ರೇಣೇವ ವಿರಾಜತೇ

ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆ ಪರ್ವತದ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರನು ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಪರ್ವತರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜಚತ್ರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸ ಶೈಲಶ್ಚಂಚಲೀಭೂತೈರ್ಬಾಲೈಶ್ಚಾಮರಯೋಷಿತಾಮ್ ಸರ್ವಪರ್ವತಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಚಾಮರೈರಿವ ವೀಜ್ಯತೇ

ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು, ಆಟವಾಡುವ ಯುವತಿಯರ ಕೈಗಳಿಂದ, ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಚಾಮರಗಳಂತೆ ಬೀಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾತರಭ್ಯುದಿತೇ ಭಾನೌ ಭೂಧರೋ ರತ್ನಭೂಷಿತಃ ದರ್ಪಣೇ ದೇಹಸೌಭಾಗ್ಯಂ ದ್ರಷ್ಟುಕಾಮ ಇವ ಸ್ಥಿತಃ

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುವಾಗ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಆ ಪರ್ವತ, ತನ್ನದೇ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ ನಿಂತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಕೂಜದ್ವಿಹಂಗವಾಚಾಲೈರ್ವಾತೋದ್ಧೃತಲತಾಭುಜೈಃ ವಿಮುಕ್ತಪುಷ್ಪೈಃ ಸತತಂ ವ್ಯಾಲಮ್ಬಿಮೃದುಪಲ್ಲವೈಃ

ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಾರುವ ಲತೆಯ ಕೊಂಬೆಗಳು, ಸದಾ ಬೀಳುವ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಹಾರುವ ಮೊಳಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಪರ್ವತವು ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.

ಲತಾಪ್ರತಾನಜಟಿಲೈಸ್ತರುಭಿಸ್ತಪಸೈರಿವ ಜಯಾಶಿಷಾ ಸಹಾಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ನಿಷೇವ್ಯತ ಇವಾದ್ರಿರಾಟ್

ಲತೆಯ ಜಟೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವೃಕ್ಷಗಳು, ಜಯಶೀರ್ಷುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆ ಪರ್ವತರಾಜನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ತಪಸ್ವಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಅಧೋಮುಖೈರೂರ್ಧ್ವಮುಖೈಶ್ಶೃಂಗೈಸ್ತಿರ್ಯಙ್ಮುಖೈಸ್ತಥಾ ಪ್ರಪತನ್ನಿವ ಪಾತಾಲೇ ಭೂಪೃಷ್ಠಾದುತ್ಪತನ್ನಿವ

ಕೆಳಗೆ, ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಬದಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿರುವ ಶೃಂಗಗಳಿಂದ, ಆ ಪರ್ವತವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಂತೆಯೂ, ಅಥವಾ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರುತ್ತಿರುವಂತೆಯೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಪರೀತಃ ಸರ್ವತೋ ದಿಕ್ಷು ಭ್ರಮನ್ನಿವ ವಿಹಾಯಸಿ ಪಶ್ಯನ್ನಿವ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ನೃತ್ಯನ್ನಿವ ನಿರನ್ತರಮ್

ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ಪರ್ವತವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಗುಹಾಮುಖೈಃ ಪ್ರತಿದಿನಂ ವ್ಯಾತ್ತಾಸ್ಯೋ ವಿಪುಲೋದರೈಃ ಅಜೀರ್ಣಲಾವಣ್ಯತಯಾ ಜೃಂಭಮಾಣ ಇವಾಚಲಃ

ಪ್ರತಿ ದಿನ ಗುಹೆಗಳ ಬಾಯಿಗಳು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಆ ಪರ್ವತವು ತನ್ನ ಅಪಾರ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಜಂಭಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಗ್ರಸನ್ನಿವ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಪಿಬನ್ನಿವ ಪಯೋನಿಧಿಮ್ ವಮನ್ನಿವ ತಮೋನ್ತಸ್ಥಂ ಮಾದ್ಯನ್ನಿವ ಖಮಮ್ಬುದೈಃ

ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಸಾಗರವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಒಳಗಿನ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಹೊರಬಿಡುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಆಕಾಶದ ಮೋಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ನಿವಾಸ ಭೂಮಯಸ್ತಾಸ್ತಾ ದರ್ಪಣಪ್ರತಿಮೋದರಾಃ ತಿರಸ್ಕೃತಾತಪಾಸ್ಸ್ನಿಗ್ಧಾಶ್ರಮಚ್ಛಾಯಾಮಹೀರುಹಾಃ

ಅದರ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಹೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯನ ತಾಪವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಹಸಿರು ಮರಗಳ ನೆರಳಿನಿಂದ ಶೀತಲವಾಗಿವೆ, ಆಶ್ರಮಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ತಂಪಾಗಿದೆ.

ಸರಿತ್ಸರಸ್ತಡಾಗಾದಿಸಂಪರ್ಕಶಿಶಿರಾನಿಲಾಃ ತತ್ರ ತತ್ರ ನಿಷಣ್ಣಾಭ್ಯಾಂ ಶಿವಾಭ್ಯಾಂ ಸಫಲೀಕೃತಾಃ

ಅಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಕೆರೆಗಳಿಂದ ಶೀತಳವಾದ ಗಾಳಿಗಳು, ಶಿವಪಾರ್ವತಿಯರು ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಫಲಪ್ರದವಾಗಿವೆ.

ತಮಿಮಂ ಸರ್ವತಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಸಾಮ್ಬಸ್ತ್ರಿಯಮ್ಬಕಃ ರೈಭ್ಯಾಶ್ರಮಸಮೀಪಸ್ಥಶ್ಚಾನ್ತರ್ಧಾನಂ ಗತೋ ಯಯೌ

ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ನೆನೆಸುತ್ತಾ, ಆ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಶಾಂಭು, ರೈಭ್ಯರ ಆಶ್ರಮದ ಹತ್ತಿರ ಇದ್ದವನಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟನು.

ತತ್ರೋದ್ಯಾನಮನುಪ್ರಾಪ್ಯ ದೇವ್ಯಾ ಸಹ ಮಹೇಶ್ವರಃ ರರಾಮ ರಮಣೀಯಾಸು ದೇವ್ಯಾನ್ತಃಪುರಭೂಮಿಷು

ಆಮೇಲೆ ದೇವಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಆ ತೋಟವನ್ನು ತಲುಪಿ, ದೇವಿಯ ಆಂತರಿಕ ಭವನದ ಸುಂದರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಜೊತೆಗೆ ಆನಂದಿಸಿದನು.

ತಥಾ ಗತೇಷು ಕಾಲೇಷು ಪ್ರವೃದ್ಧಾಸು ಪ್ರಜಾಸು ಚ ದೈತ್ಯೌ ಶುಂಭನಿಶುಂಭಾಖ್ಯೌ ಭ್ರಾತರೌ ಸಂಬಭೂವತುಃ

ಹೀಗೆ ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ, ಶುಂಭ ಮತ್ತು ನಿಶುಂಭ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇಬ್ಬರು ದೈತ್ಯ ಸಹೋದರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ತಾಭ್ಯಾಂ ತಪೋ ಬಲಾದ್ದತ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪರಮೇಷ್ಟಿನಾ ಅವಧ್ಯತ್ವಂ ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ಪುರುಷೈರಖಿಲೈರಪಿ

ಅವರ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಪುರುಷರಿಂದಲೂ ಅವಧ್ಯತೆ ಎಂಬ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ಅಯೋನಿಜಾ ತು ಯಾ ಕನ್ಯಾ ಹ್ಯಂಬಿಕಾಂಶಸಮುದ್ಭವಾ ಅಜಾತಪುಂಸ್ಪರ್ಶರತಿರವಿಲಂಘ್ಯಪರಾಕ್ರಮಾ

ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟದ, ಅಂಬಿಕೆಯ ಭಾಗದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ, ಯಾವ ಪುರುಷನೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸದ, ಜಯಿಸಲಾಗದ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಆ ಯುವತಿಯು—

ತಯಾ ತು ನೌ ವಧಃ ಸಂಖ್ಯೇ ತಸ್ಯಾಂ ಕಾಮಾಭಿಭೂತಯೋಃ ಇತಿ ಚಾಭ್ಯರ್ಥಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತಾಭ್ಯಾಮ್ಪ್ರಾಹ ತಥಾಸ್ತ್ವಿತಿ

ಅವಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ, ನಾವು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಕಾಮಭಾವನೆಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮರಣವಾಗಲಿ ಎಂದು ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಹ್ಮನು 'ಹೌದು, ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದನು.

ತತಃ ಪ್ರಭೃತಿ ಶಕ್ರಾದೀನ್ವಿಜಿತ್ಯ ಸಮರೇ ಸುರಾನ್ ನಿಃಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವಷಟ್ಕಾರಂ ಜಗಚ್ಚಕ್ರತುರಕ್ರಮಾತ್

ಆಗಿನಿಂದ ಇಂದ್ರನೂ ಇತರ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ, ಬಲವಂತದಿಂದ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಹೋಮಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಲೋಕವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.

ತಯೋರ್ವಧಾಯ ದೇವೇಶಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಭ್ಯರ್ಥಿತವಾನ್ಪುನಃ ವಿನಿಂದ್ಯಾಪಿ ರಹಸ್ಯಂ ವಾಂ ಕ್ರೋಧಯಿತ್ವಾ ಯಥಾ ತಥಾ

ಅವರ ವಧೆಗಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಮತ್ತೆ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು; ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಿಂದಿಸಿ, ಕೋಪಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದರು.

ತದ್ವರ್ಣಕೋಶಜಾಂ ಶಕ್ತಿಮಕಾಮಾಂ ಕನ್ಯಕಾತ್ಮಿಕಾಮ್ ನಿಶುಮ್ಭಶುಂಭಯೋರ್ಹಂತ್ರೀಂ ಸುರೇಭ್ಯೋ ದಾತುಮರ್ಹಸಿ

ಆ ಶುಂಭ ಮತ್ತು ನಿಶುಂಭರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ, ವರ್ಣಗಳ ಭಂಡಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಕಾಮವಿಲ್ಲದ ಆ ಯುವತಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನೀನು ಕೊಡಬೇಕು.

ಏವಮಭ್ಯರ್ಥಿತೋ ಧಾತ್ರಾ ಭಗವಾನ್ನೀಲಲೋಹಿತಃ ಕಾಲೀತ್ಯಾಹ ರಹಸ್ಯಂ ವಾಂ ನಿನ್ದಯನ್ನಿವ ಸಸ್ಮಿತಃ

ಹೀಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಆ ನೀಲಲೋಹಿತನು ನಗುತ್ತಾ, ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಿಂದಿಸುವಂತೆ 'ಕಾಳಿ' ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ತತಃ ಕ್ರುದ್ಧಾ ತದಾ ದೇವೀ ಸುವರ್ಣಾ ವರ್ಣಕಾರಣಾತ್ ಸ್ಮಯನ್ತೀ ಚಾಹ ಭರ್ತಾರಮಸಮಾಧೇಯಯಾ ಗಿರಾ

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಸುವರ್ಣ ವರ್ಣದ ದೇವಿ ಕೋಪಗೊಂಡು, ನಗುತ್ತಾ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಳಿಯದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಗಂಡನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

ಈದೃಶೋ ಮಮ ವರ್ಣೇಸ್ಮಿನ್ನ ರತಿರ್ಭವತೋ ಽಸ್ತಿ ಚೇತ್ ಏವಾವನ್ತಂ ಚಿರಂ ಕಾಲಂ ಕಥಮೇಷಾ ನಿಯಮ್ಯತೇ

ನೀನು ನನ್ನ ವರ್ಣವನ್ನು ಇಷ್ಟು ಇಷ್ಟವಾಗಿ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೀಯೆಂದರೆ, ಈ ಇಷ್ಟವನ್ನು ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ಹೇಗೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಬಹುದು?

ಅರತ್ಯಾ ವರ್ತಮಾನೋ ಽಪಿ ಕಥಂ ಚ ರಮಸೇ ಮಯಾ ನ ಹ್ಯಶಕ್ಯಂ ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನೀಶ್ವರಸ್ಯ ಜಗತ್ಪ್ರಭೋಃ

ನೀನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೂ ನನ್ನೊಡನೆ ಹೇಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತೀಯ? ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಗುರುವಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದು ಇಲ್ಲ.

ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮಸ್ಯ ಭವತೋ ರತಿರ್ನ ಸುಖಸಾಧನಮ್ ಇತಿ ಹೇತೋಃ ಸ್ಮರೋ ಯಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಸಭಂ ಭಸ್ಮಸಾತ್ಕೃತಃ

ತನ್ನಲ್ಲೇ ಆನಂದಿಸುವವನಿಗೆ ಭೋಗವೇ ಸುಖದ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ; ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಕಾಮನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಬೂದಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ಯಾ ಚ ನಾಭಿಮತಾ ಭರ್ತುರಪಿ ಸರ್ವಾಂಗಸುನ್ದರೀ ಸಾ ವೃಥೈವ ಹಿ ಜಾಯೇತ ಸರ್ವೈರಪಿ ಗುಣಾನ್ತರೈಃ

ಗಂಡನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಸುಂದರಳಾದ ಹೆಂಗಸು, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿದ್ದರೂ, ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿದಳು.

ಭರ್ತುರ್ಭೋಗೈಕಶೇಷೋ ಹಿ ಸರ್ಗ ಏವೈಷ ಯೋಷಿತಾಮ್ ತಥಾಸತ್ಯನ್ಯಥಾಭೂತಾ ನಾರೀ ಕುತ್ರೋಪಯುಜ್ಯತೇ

ಗಂಡನ ಆನಂದಕ್ಕೇ ಹೆಂಗಸರ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಉದ್ದೇಶ; ಹಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಹೆಂಗಸು ಎಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತಳಾಗುತ್ತಾಳೆ?