ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಇತಿ ಸುರಾನಭಿಧಾಯ ಸುರೇಶ್ವರೋ ನಿಕೃತದಕ್ಷಕೃತಕ್ರತುರಕ್ರತುಃ ಸಗಿರಿಜಾನುಚರಸ್ಸಪರಿಚ್ಛದಃ ಸ್ಥಿತ ಇವಾಮ್ಬರತೋನ್ತರಧಾದ್ಧರಃ

ಈ ರೀತಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿ, ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ ದೇವತೆಗಳ ದೇವತೆ, ಗಿರಿಜಾ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪರಿಕರರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತು, ಆಕಾಶದಿಂದ ಅಂತರಧಾನವಾದನು.

ಅಥ ಸುರಾ ಅಪಿ ತೇ ವಿಗತವ್ಯಥಾಃ ಕಥಿತಭದ್ರಸುಭದ್ರಪರಾಕ್ರಮಾಃ ಸಪದಿ ಖೇನ ಸುಖೇನ ಯಥಾಸುಖಂ ಯಯುರನೇಕಮುಖಾಃ ಮಘವನ್ಮುಖಾಃ

ಆ ದೇವತೆಗಳು, ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ಶುಭಕರ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡು, ಇಂದ್ರನು ಮುಂತಾದವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖಿಗಳಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಹೋದರು.

ಅನ್ತರ್ಧಾನಗತೋ ದೇವ್ಯಾ ಸಹ ಸಾನುಚರೋ ಹರಃ ಕ್ವ ಯಾತಃ ಕುತ್ರ ವಾಸಃ ಕಿಂ ಕೃತ್ವಾ ವಿರರಾಮ ಹ

ಅಂತರಧಾನವಾದ ಹರನು ದೇವಿಯೂ ಸಹ ಪರಿಕರರೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದನು, ಎಲ್ಲಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು, ಅಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಿದನು?

ಮಹೀಧರವರಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಮಂದರಶ್ಚಿತ್ರಕಂದರಃ ದಯಿತೋ ದೇವದೇವಸ್ಯ ನಿವಾಸಸ್ತಪಸೋ ಽಭವತ್

ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಮಂದರ ಪರ್ವತವು, ವಿಲಕ್ಷಣ ಗುಹೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದದು, austerityಗೆ ಅವನ ನಿವಾಸವಾಗಿತ್ತು.

ತಪೋ ಮಹತ್ಕೃತಂ ತೇನ ವೋಢುಂ ಸ್ವಶಿರಸಾ ಶಿವೌ ಚಿರೇಣ ಲಬ್ಧಂ ತತ್ಪಾದಪಂಕಜಸ್ಪರ್ಶಜಂ ಸುಖಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಹಾತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ತನ್ನ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಅವನ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಧೂಳಿನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.

ತಸ್ಯ ಶೈಲಸ್ಯ ಸೌನ್ದರ್ಯಂ ಸಹಸ್ರವದನೈರಪಿ ನ ಶಕ್ಯಂ ವಿಸ್ತರಾದ್ವಕ್ತುಂ ವರ್ಷಕೋಟಿಶತೈರಪಿ

ಆ ಪರ್ವತದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಬಾಯಿಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಶಕ್ಯಮಪ್ಯಸ್ಯ ಸೌನ್ದರ್ಯಂ ನ ವರ್ಣಯಿತುಮುತ್ಸಹೇ ಪರ್ವತಾನ್ತರಸೌನ್ದರ್ಯಂ ಸಾಧಾರಣವಿಧಾರಣಾತ್

ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದರೂ, ನಾನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಇತರ ಪರ್ವತಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ತು ಶಕ್ಯತೇ ವಕ್ತುಮಸ್ಮಿನ್ಪರ್ವತಸುನ್ದರೇ ಋದ್ಧ್ಯಾ ಕಯಾಪಿ ಸೌನ್ದರ್ಯಮೀಶ್ವರಾವಾಸಯೋಗ್ಯತಾ

ಆದರೂ, ಒಂದು ಮಾತು ಹೇಳಬಹುದು: ಈ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ವೈಭವವೂ ಸೌಂದರ್ಯವೂ ಇದೆ, ಅದು ಪರಮಾತ್ಮನ ವಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಅತ ಏವ ಹಿ ದೇವೇನ ದೇವ್ಯಾಃ ಪ್ರಿಯಚಿಕೀರ್ಷಯಾ ಅತೀವ ರಮಣೀಯೋಯಂ ಗಿರಿರನ್ತಃಪುರೀಕೃತಃ

ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ದೇವರು ದೇವಿಯ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಈ ಅಪಾರ ಸುಂದರವಾದ ಪರ್ವತವನ್ನು ತನ್ನ ಅಂತರಂಗಮನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

ಮೇಖಲಾಭೂಮಯಸ್ತಸ್ಯ ವಿಮಲೋಪಲಪಾದಪಾಃ ಶಿವಯೋರ್ನಿತ್ಯಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾನ್ನ್ಯಕ್ಕುರ್ವಂತ್ಯಖಿಲಂಜಗತ್

ಆ ಪರ್ವತದ ಪಾದಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಲವಾದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಶಿವಪಾರ್ವತಿಯರ ಸದಾ ಇರುವಿಕೆಯಿಂದ, ಅವುಗಳು ಇಡೀ ಲೋಕವನ್ನು ಮೀರಿವೆ.

ಪಿತೃಭ್ಯಾಂ ಜಗತೋ ನಿತ್ಯಂ ಸ್ನಾನಪಾನೋಪಯೋಗತಃ ಅವಾಪ್ತಪುಣ್ಯಸಂಸ್ಕಾರಃ ಪ್ರಸರದ್ಭಿರಿತಸ್ತತಃ

ಜಗತ್ತಿನ ದೈವಿಕ ತಂದೆ-ತಾಯಂದಿರಾದ ಶಿವಪಾರ್ವತಿಯರು ಪ್ರತಿದಿನ ಆ ಪರ್ವತದ ನೀರನ್ನು ಸ್ನಾನಕ್ಕೂ ಕುಡಿಯಲು ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹರಡಿದೆ.

ಲಘುಶೀತಲಸಂಸ್ಪರ್ಶೈರಚ್ಛಾಚ್ಛೈರ್ನಿರ್ಝರಾಮ್ಬುಭಿಃ ಅಧಿರಾಜ್ಯೇನ ಚಾದ್ರೀಣಾಮದ್ರೀರೇಷೋ ಽಭಿಷಿಚ್ಯತೇ

ಅದರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಜಲಪಾತಗಳ ಶೀತಲ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮತ್ತು ಘೃತದಂತೆ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನಿಂದ, ಈ ಪರ್ವತವು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಗೊಂಡಿದೆ.

ನಿಶಾಸು ಶಿಖರಪ್ರಾನ್ತರ್ವರ್ತಿನಾ ಸ ಶಿಲೋಚ್ಚಯಃ ಚಂದ್ರೇಣಾಚಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಚ್ಛತ್ರೇಣೇವ ವಿರಾಜತೇ

ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆ ಪರ್ವತದ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರನು ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಪರ್ವತರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜಚತ್ರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸ ಶೈಲಶ್ಚಂಚಲೀಭೂತೈರ್ಬಾಲೈಶ್ಚಾಮರಯೋಷಿತಾಮ್ ಸರ್ವಪರ್ವತಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಚಾಮರೈರಿವ ವೀಜ್ಯತೇ

ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು, ಆಟವಾಡುವ ಯುವತಿಯರ ಕೈಗಳಿಂದ, ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಚಾಮರಗಳಂತೆ ಬೀಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾತರಭ್ಯುದಿತೇ ಭಾನೌ ಭೂಧರೋ ರತ್ನಭೂಷಿತಃ ದರ್ಪಣೇ ದೇಹಸೌಭಾಗ್ಯಂ ದ್ರಷ್ಟುಕಾಮ ಇವ ಸ್ಥಿತಃ

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುವಾಗ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಆ ಪರ್ವತ, ತನ್ನದೇ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ ನಿಂತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಕೂಜದ್ವಿಹಂಗವಾಚಾಲೈರ್ವಾತೋದ್ಧೃತಲತಾಭುಜೈಃ ವಿಮುಕ್ತಪುಷ್ಪೈಃ ಸತತಂ ವ್ಯಾಲಮ್ಬಿಮೃದುಪಲ್ಲವೈಃ

ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಾರುವ ಲತೆಯ ಕೊಂಬೆಗಳು, ಸದಾ ಬೀಳುವ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಹಾರುವ ಮೊಳಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಪರ್ವತವು ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.

ಲತಾಪ್ರತಾನಜಟಿಲೈಸ್ತರುಭಿಸ್ತಪಸೈರಿವ ಜಯಾಶಿಷಾ ಸಹಾಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ನಿಷೇವ್ಯತ ಇವಾದ್ರಿರಾಟ್

ಲತೆಯ ಜಟೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ವೃಕ್ಷಗಳು, ಜಯಶೀರ್ಷುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆ ಪರ್ವತರಾಜನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ತಪಸ್ವಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಅಧೋಮುಖೈರೂರ್ಧ್ವಮುಖೈಶ್ಶೃಂಗೈಸ್ತಿರ್ಯಙ್ಮುಖೈಸ್ತಥಾ ಪ್ರಪತನ್ನಿವ ಪಾತಾಲೇ ಭೂಪೃಷ್ಠಾದುತ್ಪತನ್ನಿವ

ಕೆಳಗೆ, ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಬದಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿರುವ ಶೃಂಗಗಳಿಂದ, ಆ ಪರ್ವತವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಂತೆಯೂ, ಅಥವಾ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರುತ್ತಿರುವಂತೆಯೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಪರೀತಃ ಸರ್ವತೋ ದಿಕ್ಷು ಭ್ರಮನ್ನಿವ ವಿಹಾಯಸಿ ಪಶ್ಯನ್ನಿವ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ನೃತ್ಯನ್ನಿವ ನಿರನ್ತರಮ್

ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಆ ಪರ್ವತವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ, ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಗುಹಾಮುಖೈಃ ಪ್ರತಿದಿನಂ ವ್ಯಾತ್ತಾಸ್ಯೋ ವಿಪುಲೋದರೈಃ ಅಜೀರ್ಣಲಾವಣ್ಯತಯಾ ಜೃಂಭಮಾಣ ಇವಾಚಲಃ

ಪ್ರತಿ ದಿನ ಗುಹೆಗಳ ಬಾಯಿಗಳು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಆ ಪರ್ವತವು ತನ್ನ ಅಪಾರ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಜಂಭಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಗ್ರಸನ್ನಿವ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಪಿಬನ್ನಿವ ಪಯೋನಿಧಿಮ್ ವಮನ್ನಿವ ತಮೋನ್ತಸ್ಥಂ ಮಾದ್ಯನ್ನಿವ ಖಮಮ್ಬುದೈಃ

ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಸಾಗರವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಒಳಗಿನ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಹೊರಬಿಡುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಆಕಾಶದ ಮೋಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ನಿವಾಸ ಭೂಮಯಸ್ತಾಸ್ತಾ ದರ್ಪಣಪ್ರತಿಮೋದರಾಃ ತಿರಸ್ಕೃತಾತಪಾಸ್ಸ್ನಿಗ್ಧಾಶ್ರಮಚ್ಛಾಯಾಮಹೀರುಹಾಃ

ಅದರ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಹೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯನ ತಾಪವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಹಸಿರು ಮರಗಳ ನೆರಳಿನಿಂದ ಶೀತಲವಾಗಿವೆ, ಆಶ್ರಮಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ತಂಪಾಗಿದೆ.

ಸರಿತ್ಸರಸ್ತಡಾಗಾದಿಸಂಪರ್ಕಶಿಶಿರಾನಿಲಾಃ ತತ್ರ ತತ್ರ ನಿಷಣ್ಣಾಭ್ಯಾಂ ಶಿವಾಭ್ಯಾಂ ಸಫಲೀಕೃತಾಃ

ಅಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಕೆರೆಗಳಿಂದ ಶೀತಳವಾದ ಗಾಳಿಗಳು, ಶಿವಪಾರ್ವತಿಯರು ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಫಲಪ್ರದವಾಗಿವೆ.

ತಮಿಮಂ ಸರ್ವತಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಸಾಮ್ಬಸ್ತ್ರಿಯಮ್ಬಕಃ ರೈಭ್ಯಾಶ್ರಮಸಮೀಪಸ್ಥಶ್ಚಾನ್ತರ್ಧಾನಂ ಗತೋ ಯಯೌ

ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ನೆನೆಸುತ್ತಾ, ಆ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಶಾಂಭು, ರೈಭ್ಯರ ಆಶ್ರಮದ ಹತ್ತಿರ ಇದ್ದವನಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟನು.

ತತ್ರೋದ್ಯಾನಮನುಪ್ರಾಪ್ಯ ದೇವ್ಯಾ ಸಹ ಮಹೇಶ್ವರಃ ರರಾಮ ರಮಣೀಯಾಸು ದೇವ್ಯಾನ್ತಃಪುರಭೂಮಿಷು

ಆಮೇಲೆ ದೇವಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಆ ತೋಟವನ್ನು ತಲುಪಿ, ದೇವಿಯ ಆಂತರಿಕ ಭವನದ ಸುಂದರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಜೊತೆಗೆ ಆನಂದಿಸಿದನು.

ತಥಾ ಗತೇಷು ಕಾಲೇಷು ಪ್ರವೃದ್ಧಾಸು ಪ್ರಜಾಸು ಚ ದೈತ್ಯೌ ಶುಂಭನಿಶುಂಭಾಖ್ಯೌ ಭ್ರಾತರೌ ಸಂಬಭೂವತುಃ

ಹೀಗೆ ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ, ಶುಂಭ ಮತ್ತು ನಿಶುಂಭ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇಬ್ಬರು ದೈತ್ಯ ಸಹೋದರರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ತಾಭ್ಯಾಂ ತಪೋ ಬಲಾದ್ದತ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪರಮೇಷ್ಟಿನಾ ಅವಧ್ಯತ್ವಂ ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ಪುರುಷೈರಖಿಲೈರಪಿ

ಅವರ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಪುರುಷರಿಂದಲೂ ಅವಧ್ಯತೆ ಎಂಬ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ಅಯೋನಿಜಾ ತು ಯಾ ಕನ್ಯಾ ಹ್ಯಂಬಿಕಾಂಶಸಮುದ್ಭವಾ ಅಜಾತಪುಂಸ್ಪರ್ಶರತಿರವಿಲಂಘ್ಯಪರಾಕ್ರಮಾ

ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟದ, ಅಂಬಿಕೆಯ ಭಾಗದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ, ಯಾವ ಪುರುಷನೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸದ, ಜಯಿಸಲಾಗದ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಆ ಯುವತಿಯು—

ತಯಾ ತು ನೌ ವಧಃ ಸಂಖ್ಯೇ ತಸ್ಯಾಂ ಕಾಮಾಭಿಭೂತಯೋಃ ಇತಿ ಚಾಭ್ಯರ್ಥಿತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತಾಭ್ಯಾಮ್ಪ್ರಾಹ ತಥಾಸ್ತ್ವಿತಿ

ಅವಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ, ನಾವು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಕಾಮಭಾವನೆಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮರಣವಾಗಲಿ ಎಂದು ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಹ್ಮನು 'ಹೌದು, ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದನು.