ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಾನಮರಾನ್ಭೀತಾನ್ಪ್ರಣತಾರ್ತಿಹರೋ ಹರಃ ಇದಮಾಹ ಮಹಾದೇವಃ ಪ್ರಹಸನ್ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ಪಾರ್ವತೀಮ್

ಆ ದೇವತೆಗಳು ಭಯದಿಂದ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿದವರ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಹರನು, ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಮಾಭೈಷ್ಟ ತ್ರಿದಶಾಸ್ಸರ್ವೇ ಯೂಯಂ ವೈ ಮಾಮಿಕಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಅನುಗ್ರಹಾರ್ಥಮೇವೇಹ ಧೃತೋ ದಂಡಃ ಕೃಪಾಲುನಾ

ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೇ, ಭಯಪಡಬೇಡಿ; ನೀವು ನನ್ನವರೇ. ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ದಯಾಳುವಾದವನು ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಿದ್ದನು.

ಭವತಾಂ ನಿರ್ಜರಾಣಾಂ ಹಿ ಕ್ಷಾನ್ತೋ ಽಸ್ಮಾಭಿರ್ವ್ಯತಿಕ್ರಮಃ ಕ್ರುದ್ಧೇಷ್ವಸ್ಮಾಸು ಯುಷ್ಮಾಕಂ ನ ಸ್ಥಿತಿರ್ನ ಚ ಜೀವಿತಮ್

ನಿಮ್ಮ ತಪ್ಪನ್ನು ನಾವು ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಅಮರರು. ನಾವು ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವೂ, ಜೀವವೂ ಉಳಿಯದು.

ಇತ್ಯುಕ್ತಾಸ್ತ್ರಿದಶಾಸ್ಸರ್ವೇ ಶರ್ವೇಣಾಮಿತತೇಜಸಾ ಸದ್ಯೋ ವಿಗತಸನ್ದೇಹಾ ನನೃತುರ್ವಿಬುಧಾ ಮುದಾ

ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಶರ್ವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಕೂಡಲೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದರು.

ಪ್ರಸನ್ನಮನಸೋ ಭೂತ್ವಾನನ್ದವಿಹ್ವಲಮಾನಸಾಃ ಸ್ತುತಿಮಾರೇಭಿರೇ ಕರ್ತುಂ ಶಂಕರಸ್ಯ ದಿವೌಕಸಃ

ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿ, ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ದೇವತೆಗಳು, ಶಂಕರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ತ್ವಮೇವ ದೇವಾಖಿಲಲೋಕಕರ್ತಾ ಪಾತಾ ಚ ಹರ್ತಾ ಪರಮೇಶ್ವರೋ ಽಸಿ ಕವಿಷ್ಣುರುದ್ರಾಖ್ಯಸ್ವರೂಪಭೇದೈ ರಜಸ್ತಮಸ್ಸತ್ತ್ವಧೃತಾತ್ಮಮೂರ್ತೇ

ದೇವಾ, ನೀನೇ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ರಕ್ಷಕ, ಸಂಹಾರಕ; ನೀನೇ ಪರಮೇಶ್ವರ, ಕವಿ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ ಎಂಬ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ರಜಸ್ಸು, ತಮಸ್ಸು, ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು.

ಸರ್ವಮೂರ್ತೇ ನಮಸ್ತೇ ಽಸ್ತು ವಿಶ್ವಭಾವನ ಪಾವನ ಅಮೂರ್ತೇ ಭಕ್ತಹೇತೋರ್ಹಿ ಗೃಹೀತಾಕೃತಿಸೌಖ್ಯದ

ಎಲ್ಲಾ ರೂಪಗಳವನೇ, ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ, ಪಾವನನೇ, ನಮಸ್ಕಾರ. ರೂಪವಿಲ್ಲದವನೇ, ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನೇ, ನಮಸ್ಕಾರ.

ಚಂದ್ರೋ ಽಗದೋ ಹಿ ದೇವೇಶ ಕೃಪಾತಸ್ತವ ಶಂಕರ ನಿಮಜ್ಜನಾನ್ಮೃತಃ ಪ್ರಾಪ ಸುಖಂ ಮಿಹಿರಜಾಜಲಿಃ

ದೇವದೇವ ಶಂಕರಾ, ನಿನ್ನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಚಂದ್ರನು ಗುಣಮುಖನಾದನು; ಮುಳುಗಿ ಹೋದ ನಂತರ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳ ಅರ್ಪಣೆಯಿಂದ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಸೀಮನ್ತಿನೀ ಹತಧವಾ ತವ ಪೂಜನತಃ ಪ್ರಭೋ ಸೌಭಾಗ್ಯಮತುಲಂ ಪ್ರಾಪ ಸೋಮವಾರವ್ರತಾತ್ಸುತಾನ್

ಪ್ರಭು, ಪತಿಯನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸೀಮಂತಿನಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಸೋಮವಾರ ವ್ರತದಿಂದ ಅಪಾರ ಭಾಗ್ಯವನ್ನೂ, ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಪಡೆದಳು.

ಶ್ರೀಕರಾಯ ದದೌ ದೇವಃ ಸ್ವೀಯಂ ಪದಮನುತ್ತಮಮ್ ಸುದರ್ಶನಮರಕ್ಷಸ್ತ್ವಂ ನೃಪಮಂಡಲಭೀತಿತಃ

ಶ್ರೀಕರನಿಗೆ ತನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ದೇವರು ಕೊಟ್ಟನು; ರಾಜರ ವಲಯದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರೂ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಸುದರ್ಶನ.

ಮೇದುರಂ ತಾರಯಾಮಾಸ ಸದಾರಂ ಚ ಘೃಣಾನಿಧಿಃ ಶಾರದಾಂ ವಿಧವಾಂ ಚಕ್ರೇ ಸಧವಾಂ ಕ್ರಿಯಯಾ ಭವಾನ್

ಅನಂತ ಕರುಣೆಯ ಸಮುದ್ರವಾದವನು ಮೇದುರನನ್ನು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ರಕ್ಷಿಸಿದನು; ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ, ವಿಧವೆಯಾಗಿದ್ದ ಶಾರದಾಳಿಗೆ ಪುನಃ ಪತಿ ಸಿಕ್ಕಿತು.

ಭದ್ರಾಯುಷೋ ವಿಪತ್ತಿಂ ಚ ವಿಚ್ಛಿದ್ಯ ತ್ವಮದಾಃ ಸುಖಮ್ ಸೌಮಿನೀ ಭವಬನ್ಧಾದ್ವೈ ಮುಕ್ತಾ ಽಭೂತ್ತವ ಸೇವನಾತ್

ಭದ್ರಾಯುಷನ ದುಃಖವನ್ನು ನೀನು ಕಡಿದು, ಅವನಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಟ್ಟೆ; ಸೌಮಿನಿ ನಿನ್ನ ಸೇವೆಯಿಂದ ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಳಾದಳು.

ತ್ವಂ ಶಂಭೋ ಕಹರೀಶಾಶ್ಚ ರಜಸ್ಸತ್ತ್ವತಮೋಗುಣೈಃ ಕರ್ತಾ ಪಾತಾ ತಥಾ ಹರ್ತಾ ಜನಾನುಗ್ರಹಕಾಂಕ್ಷಯಾ

ಶಂಭೋ, ನದಿಗಳ ಒಡೆಯಾ, ನೀನು ರಜಸ್ಸು, ಸತ್ತ್ವ, ತಮಸ್ಸು ಗುಣಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪಾಲಕ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರಕನು, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೀ.

ಸರ್ವಗರ್ವಾಪಹಾರೀ ಚ ಸರ್ವತೇಜೋವಿಲಾಸಕಃ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾದಿಗೂಢಶ್ಚ ಸರ್ವಾನುಗ್ರಹಕಾರಕಃ

ನೀನು ಎಲ್ಲರ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವವನು, ಎಲ್ಲ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು, ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಅಡಗಿರುವವನು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡುವವನು.

ತ್ವತ್ತಃ ಸರ್ವಂ ಚ ತ್ವಂ ಸರ್ವಂ ತ್ವಯಿ ಸರ್ವಂ ಗಿರೀಶ್ವರ ತ್ರಾಹಿ ತ್ರಾಹಿ ಪುನಸ್ತ್ರಾಹಿ ಕೃಪಾಂ ಕುರು ಮಮೋಪರಿ

ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ, ನೀನೇ ಎಲ್ಲವೂ, ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಲ್ಲಿದೆ, ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ! ರಕ್ಷಿಸು, ರಕ್ಷಿಸು, ಮತ್ತೆ ರಕ್ಷಿಸು—ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸು.

ಅಥಾಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಕೃತಾಂಜಲಿಃ ಏವಂ ತ್ವವಸರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ವ್ಯಜ್ಞಾಪಯತ ಶೂಲಿನೇ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

ಜಯ ದೇವ ಮಹಾದೇವ ಪ್ರಣತಾರ್ತಿವಿಭಂಜನ ಈದೃಶೇಷ್ವಪರಾಧೇಷು ಕೋ ಽನ್ಯಸ್ತ್ವತ್ತಃ ಪ್ರಸೀದತಿ

ಜಯವಂತನಾಗು ದೇವಾ, ಮಹಾದೇವಾ, ಶರಣಾದರ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು! ಇಂತಹ ತಪ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಕ್ಷಮಿಸುವವನು ಯಾರು?

ಲಬ್ಧಮಾನೋ ಭವಿಷ್ಯಂತಿ ಯೇ ಪುರಾ ನಿಹಿತಾ ಮೃಧೇ ಪ್ರತ್ಯಾಪತ್ತಿರ್ನ ಕಸ್ಯ ಸ್ಯಾತ್ಪ್ರಸನ್ನೇ ಪರಮೇಶ್ವರೇ

ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸೋತವರು ಮುಂದೆಯೂ ಸೋಲಬಹುದು—ಪರಮೇಶ್ವರನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರೆ ಪುನಃ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲವೇ?

ಯದಿದಂ ದೇವದೇವಾನಾಂ ಕೃತಮನ್ತುಷು ದೂಷಣಮ್ ತದಿದಂ ಭೂಷಣಂ ಮನ್ಯೇತ ಅಂಗೀಕಾರಗೌರವಾತ್

ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ದೇವತೆಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪು, ನಿನ್ನ ಅಂಗೀಕಾರದ ಗೌರವದಿಂದ ಅದು ಅಲಂಕಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ಇತಿ ವಿಜ್ಞಾಪ್ಯಮಾನಸ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಾ ವಿಲೋಕ್ಯ ವದನಂ ದೇವ್ಯಾ ದೇವದೇವಸ್ಸ್ಮಯನ್ನಿವ

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರು ದೇವಿಯ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ಮೃದುವಾಗಿ ನಗಿದನು.

ಪುತ್ರಭೂತಸ್ಯ ವಾತ್ಸಲ್ಯಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪದ್ಮಜನ್ಮನಃ ದೇವಾದೀನಾಂ ಯಥಾಪೂರ್ವಮಂಗಾನಿ ಪ್ರದದೌ ಪ್ರಭುಃ

ಪದ್ಮದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮಗನಂತೆ ಪ್ರೀತಿಸಿ, ಪ್ರಭು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹಳೆಯದಂತೆ ಅವರ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಟ್ಟನು.

ಪ್ರಥಮಾದ್ಯೈಶ್ಚ ಯಾ ದೇವ್ಯೋ ದಂಡಿತಾ ದೇವಮಾತರಃ ತಾಸಾಮಪಿ ಯಥಾಪೂರ್ವಾಣ್ಯಂಗಾನಿ ಗಿರಿಶೋ ದದೌ

ಮೊದಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ದೇವಮಾತೃಗಳು, ಆ ದೇವಿಯರಿಗೆ ಕೂಡಾ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ ಹಳೆಯದಂತೆ ಅವರ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಟ್ಟನು.

ದಕ್ಷಸ್ಯ ಭಗವಾನೇವ ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪಿತಾಮಹಃ ತತ್ಪಾಪಾನುಗುಣಂ ಚಕ್ರೇ ಜರಚ್ಛಾಗಮುಖಂ ಮುಖಮ್

ಆದರೆ ದಕ್ಷನಿಗೆ, ಪಾಪದ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಅವನಿಗೆ ಹಳೆಯ ಮೇಕೆಯ ಮುಖವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ಸೋ ಽಪಿ ಸಂಜ್ಞಾಂ ತತೋ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಸ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜೀವಿತಃ ಸುಧೀ ಭೀತಃ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ ಶಂಭುಂ ತುಷ್ಟಾವ ಪ್ರಲಪನ್ಬಹು

ಅವನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಪಡೆದು, ಜೀವಂತನಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಭಯಪಟ್ಟು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಶಂಭುವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

ಜಯ ದೇವ ಜಗನ್ನಾಥ ಲೋಕಾನುಗ್ರಹಕಾರಕ ಕೃಪಾಂ ಕುರು ಮಹೇಶಾನಾಪರಾಧಂ ಮೇ ಕ್ಷಮಸ್ವ ಹ

ಜಯವಂತನಾಗು ಪ್ರಭು, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯಾ, ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡುವವನು! ಮಹೇಶ್ವರಾ, ದಯೆಮಾಡು, ನನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು.

ಕರ್ತಾ ಭರ್ತಾ ಚ ಹರ್ತಾ ಚ ತ್ವಮೇವ ಜಗತಾಂ ಪ್ರಭೋ ಮಯಾ ಜ್ಞಾತಂ ವಿಶೇಷೇಣ ವಿಷ್ಣ್ವಾದಿಸಕಲೇಶ್ವರಃ

ಪ್ರಭು, ನೀನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪಾಲಕ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರಕನು; ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನೀನೇ ಒಡೆಯನೆಂದು ನಾನು ಈಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರಿತೆನು.

ತ್ವಯೈವ ವಿತತಂ ಸರ್ವಂ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಸೃಷ್ಟಂ ನ ನಾಶಿತಮ್ ನ ಹಿ ತ್ವದಧಿಕಾಃ ಕೇಚಿದೀಶಾಸ್ತೇ ಽಚ್ಯುತಕಾದಯಃ

ಈ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಹರಡಿದೆ, ತುಂಬಿದೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ, ನಾಶವಾಗಿಲ್ಲ; ಅಚ್ಯುತನು ಮೊದಲಾದವರು ನಿನ್ನಿಗಿಂತ ಮೇಲಿಲ್ಲ, ಒಡೆಯಾ.

ತಂ ತಥಾ ವ್ಯಾಕುಲಂ ಭೀತಂ ಪ್ರಲಪಂತಂ ಕೃತಾಗಸಮ್

ಅವನು ಭಯದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿ, ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದವನಂತೆ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ತಥೋಕ್ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತಸ್ಯ ಪಿತುಃ ಪ್ರಿಯಚಿಕೀರ್ಷಯಾ ಗಾಣಪತ್ಯಂ ದದೌ ತಸ್ಮೈ ದಕ್ಷಾಯಾಕ್ಷಯಮೀಶ್ವರಃ

ಅವನ ತಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಈಶ್ವರನು ಅವನಿಗೆ ಗಣಪತಿಯಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದನು.