ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಏವಂ ದೇವಬಲಂ ಸರ್ವಂ ದೀನಂ ಬೀಭತ್ಸದರ್ಶನಮ್ ಗಣೇಶ್ವರಸಮುತ್ಪನ್ನಂ ಕೃಪಣಂ ವಪುರಾದದೇ

ಹೀಗಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳ ಸೈನ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ದುಃಖಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಭಯಾನಕ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿತು; ಅದು ಗಣಪತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದಯನೀಯ ರೂಪವಾಯಿತು.

ತದಾ ತ್ರಿದಶವೀರಾಣಾಮಸೃಕ್ಸಲಿಲವಾಹಿನೀ ಪ್ರಾವರ್ತತ ನದೀ ಘೋರಾ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ಭಯಶಂಸಿನೀ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ವೀರರಿಂದ ರಕ್ತದ ಭಯಾನಕ ನದಿ ಹರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು; ಅದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು.

ರುಧಿರೇಣ ಪರಿಕ್ಲಿನ್ನಾ ಯಜ್ಞಭೂಮಿಸ್ತದಾ ಬಭೌ ರಕ್ತಾರ್ದ್ರವಸನಾ ಶ್ಯಾಮಾ ಹತಶುಂಭೇವ ಕೈಶಿಕೀ

ಆಗ ಯಜ್ಞಭೂಮಿ ರಕ್ತದಿಂದ ತೊಯ್ದು, ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದಂತೆ, ಕಪ್ಪು ಕತ್ತಲೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು; ಅದು ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕೈಶಿಕಿಯಂತೆ ಇತ್ತು.

ತಸ್ಮಿನ್ಮಹತಿ ಸಂವೃತ್ತೇ ಸಮರೇ ಭೃಶದಾರುಣೇ ಭಯೇನೇವ ಪರಿತ್ರಸ್ತಾ ಪ್ರಚಚಾಲ ವಸುನ್ಧರಾ

ಆ ಭಯಾನಕವಾದ ಮಹಾ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭಯದಿಂದ ಭೂಮಿಯೇ ನಡುಗಿದಂತಾಯಿತು.

ಮಹೋರ್ಮಿಕಲಿಲಾವರ್ತಶ್ಚುಕ್ಷುಭೇ ಚ ಮಹೋದಧಿಃ ಪೇತುಶ್ಚೋಲ್ಕಾ ಮಹೋತ್ಪಾತಾಃ ಶಾಖಾಶ್ಚ ಮುಮುಚುರ್ದ್ರುಮಾಃ

ಅಪಾರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಅಲೆಗಳು, ಚಕ್ರಗಳು ಏಳಿದವು; ಆಕಾಶದಿಂದ ಉರಿಯುವ ಗ್ರಹಗಳು ಬಿದ್ದವು; ಮರಗಳು ತಮ್ಮ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಬಿಸುಟಿದವು.

ಅಪ್ರಸನ್ನಾ ದಿಶಃ ಸರ್ವಾಃ ಪವನಶ್ಚಾಶಿವೋ ವವೌ ಅಹೋ ವಿಧಿವಿಪರ್ಯಾಸಸ್ತ್ವಶ್ವಮೇಧೋಯಮಧ್ವರಃ ಯಜಮಾನಸ್ಸ್ವಯಂ ದಕ್ಷೌ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಅಮಂಗಲದಿಂದ ತುಂಬಿದವು, ದುಷ್ಟವಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು; ಅಯ್ಯೋ, ಇದು ಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ—ಈ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞ ಸರಿಯಲ್ಲ, ಯಜಮಾನನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗ ದಕ್ಷನೇ ಆಗಿದ್ದರೂ.

ಧರ್ಮಾದಯಸ್ಸದಸ್ಯಾಶ್ಚ ರಕ್ಷಿತಾ ಗರುಡಧ್ವಜಃ ಭಾಗಾಂಶ್ಚ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಂತಿ ಸಾಕ್ಷಾದಿಂದ್ರಾದಯಃ ಸುರಾಃ

ಧರ್ಮಾದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಭ್ಯರನ್ನು ಗರುಡಧ್ವಜನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು; ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ತಥಾಪಿ ಯಜಮಾನಸ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಚ ಸಹರ್ತ್ವಿಜಃ ಸದ್ಯ ಏವ ಶಿರಶ್ಛೇದಸ್ಸಾಧು ಸಂಪದ್ಯತೇ ಫಲಮ್

ಆದರೂ ಯಜಮಾನನಿಗೂ, ಯಜ್ಞಕ್ಕೂ, ಅರ್ಚಕರಿಗೂ ಕೂಡ, ಕೂಡಲೇ ತಲೆ ಕಡಿದುಹಾಕುವುದು ಫಲವಾಗಿ ಬಂತು—ಇದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಾನ್ನಾವೇದನಿರ್ದಿಷ್ಟಂ ನ ಚೇಶ್ವರಬಹಿಷ್ಕೃತಮ್

ಆದುದರಿಂದ ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳದಿದ್ದನ್ನು, ಅಥವಾ ಈಶ್ವರನು ಅನುಮೋದಿಸದಿದ್ದನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.

ಕೃತ್ವಾಪಿ ಸುಮಹತ್ಪುಣ್ಯಮಿಷ್ಟ್ವಾ ಯಜ್ಞಶತೈರಪಿ ನ ತತ್ಫಲಮವಾಪ್ನೋತಿ ಭಕ್ತಿಹೀನೋ ಮಹೇಶ್ವರೇ

ನೂರಾರು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ಎಷ್ಟೇ ಪುಣ್ಯ ಮಾಡಿದರೂ, ಮಹೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದವನು ಆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರನು.

ಕೃತ್ವಾಪಿ ಸುಮಹತ್ಪಾಪಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಯಜತಿ ಯಶ್ಶಿವಮ್ ಮುಚ್ಯತೇ ಪಾತಕೈಃ ಸರ್ವೈರ್ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ

ಯಾರು ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪ ಮಾಡಿದರೂ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.

ಬಹುನಾತ್ರ ಕಿಮುಕ್ತೇನ ವೃಥಾ ದಾನಂ ವೃಥಾ ತಪಃ ವೃಥಾ ಯಜ್ಞೋ ವೃಥಾ ಹೋಮಃ ಶಿವನಿನ್ದಾರತಸ್ಯ ತು

ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು? ಶಿವನನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವನಿಗೆ ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಯಜ್ಞ, ಹೋಮ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥ.

ತತಃ ಸನಾರಾಯಣಕಾಸ್ಸರುದ್ರಾಃ ಸಲೋಕಪಾಲಾಸ್ಸಮರೇ ಸುರೌಘಾಃ ಗಣೇಂದ್ರಚಾಪಚ್ಯುತಬಾಣವಿದ್ಧಾಃ ಪ್ರದುದ್ರುವುರ್ಗಾಢರುಜಾಭಿಭೂತಾಃ

ನಂತರ ನಾರಾಯಣನೊಡನೆ ರುದ್ರರು, ಲೋಕಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಸಮೂಹಗಳು, ಗಣನಾಯಕನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು, ಭಾರೀ ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಓಡಿಹೋದರು.

ಚೇಲುಃ ಕ್ವಚಿತ್ಕೇಚನ ಶೀರ್ಣಕೇಶಾಃ ಸೇದುಃ ಕ್ವಚಿತ್ಕೇಚನ ದೀರ್ಘಗಾತ್ರಾಃ ಪೇತುಃ ಕ್ವಚಿತ್ಕೇಚನ ಭಿನ್ನವಕ್ತ್ರಾ ನೇಶುಃ ಕ್ವಚಿತ್ಕೇಚನ ದೇವವೀರಾಃ

ಕೆಲವರು ಕೂದಲು ಚಿನ್ನಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾ ಅಲೆಯುತ್ತಾ ಹೋದರು, ಕೆಲವರು ದೇಹವನ್ನು ಎಳೆದಂತೆ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದರು, ಕೆಲವರು ಮುಖ ಭಗ್ನವಾಗಿ ಬಿದ್ದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಚಲಿಸಲಾರದೆ ಬಿದ್ದರು.

ಕೇಚಿಚ್ಚ ತತ್ರ ತ್ರಿದಶಾ ವಿಪನ್ನಾ ವಿಸ್ರಸ್ತವಸ್ತ್ರಾಭರಣಾಸ್ತ್ರಶಸ್ತ್ರಾಃ ನಿಪೇತುರುದ್ಭಾಸಿತದೀನಮುದ್ರಾ ಮದಂ ಚ ದರ್ಪಂ ಚ ಬಲಂ ಚ ಹಿತ್ವಾ

ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದೇವತೆಗಳು ಬಿದ್ದುಹೋದರು; ಅವರ ಬಟ್ಟೆ, ಆಭರಣ, ಆಯುಧ, ಕವಚ ಎಲ್ಲವೂ ಚದುರಿಹೋದವು; ಅವರು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮುಖವಿಟ್ಟು, ಗರ್ವ, ಅಹಂಕಾರ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿದ್ದರು.

ಸಸ್ಮುತ್ಪಥಪ್ರಸ್ಥಿತಮಪ್ರಧೃಷ್ಯೋ ವಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ದಕ್ಷಾಧ್ವರಮಕ್ಷತಾಸ್ತ್ರೈಃ ಬಭೌ ಗಣೇಶಸ್ಸ ಗಣೇಶ್ವರಾಣಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಃ ಸಿಂಹ ಇವರ್ಷಭಾಣಾಮ್

ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೊಡೆದು, ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಅಕ್ಷತವಾದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಚದುರಿಸಿ, ಗಣೇಶನು ಗಣಾಧಿಪತಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸಿಂಹವು ಎತ್ತುಗಳ ನಡುವೆ ನಿಂತಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.

ಇತಿ ಸಞ್ಛಿನ್ನಭಿನ್ನಾಂಗಾ ದೇವಾ ವಿಷ್ಣುಪುರೋಗಮಾಃ ಕ್ಷಣಾತ್ಕಷ್ಟಾಂ ದಶಾಮೇತ್ಯ ತ್ರೇಸುಃ ಸ್ತೋಕಾವಶೇಷಿತಾ

ಹೀಗಾಗಿ ದೇಹಗಳು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ, ಭಗ್ನಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದು, ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದು ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದರು.

ತ್ರಸ್ತಾಂಸ್ತಾನ್ಸಮರೇ ವೀರಾನ್ ದೇವಾನನ್ಯಾಂಶ್ಚ ವೈ ಗಣಾಃ ಪ್ರಮಥಾಃ ಪರಮಕ್ರುದ್ಧಾ ವೀರಭದ್ರಪ್ರಣೋದಿತಾಃ

ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ವೀರ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಇತರರನ್ನೂ, ವೀರಭದ್ರನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಮಥಗಣಗಳು ಭಾರೀ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು.

ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ಚ ತಥಾ ದೋಷಂ ನಿಗಡೈರಾಯಸೈರ್ದೃಢೈಃ ಬಬನ್ಧುಃ ಪಾಣಿಪಾದೇಷು ಕಂಧರೇಷೂದರೇಷು ಚ

ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಬಲವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಕೈ, ಕಾಲು, ಕಂಠ, ಹೊಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದರು.

ತಸ್ಮಿನ್ನವಸರೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಭದ್ರಮದ್ರೀನ್ದ್ರಜಾನುತಮ್ ಸಾರಥ್ಯಾಲ್ಲಬ್ಧವಾತ್ಸಲ್ಯಃ ಪ್ರಾರ್ಥಯನ್ ಪ್ರಣತೋ ಽಬ್ರವೀತ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶುಭಕರನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠನೂ, ಇಂದ್ರನ ಮಗನೂ ಆಗಿ, ರಥಸಾರಥಿಯಾಗಿ, ದಯೆಯಿಂದ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ವಿನಂತಿಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ಅಲಂ ಕ್ರೋಧೇನ ಭಗವನ್ನಷ್ಟಾಶ್ಚೈತೇ ದಿವೌಕಸಃ ಪ್ರಸೀದ ಕ್ಷಮ್ಯತಾಂ ಸರ್ವಂ ರೋಮಜೈಸ್ಸಹ ಸುವ್ರತ

ಸಾಕು ಈ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಭಗವಂತಾ! ಈ ದೇವತೆಗಳು ನಾಶವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದಯಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕ್ಷಮಿಸಿ, ರೋಮಜರೊಡನೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಒಳ್ಳೆಯವನೇ.

ಏವಂ ವಿಜ್ಞಾಪಿತಸ್ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಾ ಶಮಂ ಜಗಾಮ ಸಂಪ್ರೀತೋ ಗಣಪಸ್ತಸ್ಯ ಗೌರವಾತ್

ಅದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನವರು ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, ಆ ಗಣಪನು ಗೌರವದಿಂದ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡನು.

ದೇವಾಶ್ಚ ಲಬ್ಧಾವಸರಾ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಮಂತ್ರಿಣಃ ಧಾರಯನ್ತೋ ಽಞ್ಜಲೀನ್ಮೂರ್ಧ್ನಿ ತುಷ್ಟುವುರ್ವಿವಿಧೈಃ ಸ್ತವೈಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ದೇವದೇವರ ಸಲಹೆಗಾರರು, ತಲೆಗೆ ಕೈಮುಗಿದು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹಾಡಿದರು.

ರುದ್ರಭದ್ರಾಯ ರುದ್ರಾಣಾಂ ಪತಯೇ ರುದ್ರಭೂತಯೇ

ಶುಭರೂಪಿಯಾದ ರುದ್ರನಿಗೆ, ರುದ್ರರ ಅಧಿಪತಿಗೆ, ರುದ್ರಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರರೂಪಾಯ ಕಾಲಕಾಮಾಂಗಹಾರಿಣೇ ದೇವತಾನಾಂ ಶಿರೋಹನ್ತ್ರೇ ದಕ್ಷಸ್ಯ ಚ ದುರಾತ್ಮನಃ

ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರನ ರೂಪದವನಿಗೆ, ಕಾಲನೂ ಕಾಮನೂ ದಹಿಸುವವನಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳ ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿದವನಿಗೆ, ದುಷ್ಟನಾದ ದಕ್ಷನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಸಂಸರ್ಗಾದಸ್ಯ ಪಾಪಸ್ಯ ದಕ್ಷಸ್ಯಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಃ ಶಾಸಿತಾಃ ಸಮರೇ ವೀರ ತ್ವಯಾ ವಯಮನಿನ್ದಿತಾ

ದಕ್ಷನ ಪಾಪದ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ, ಅವನು ನಿರ್ದೋಷಿಯಾದರೂ, ನೀನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಅಪರಾಧಿಗಳಲ್ಲ.

ದಗ್ಧಾಶ್ಚಾಮೀ ವಯಂ ಸರ್ವೇ ತ್ವತ್ತೋ ಭೀತಾಶ್ಚ ಭೋ ಪ್ರಭೋ ತ್ವಮೇವ ಗತಿರಸ್ಮಾಕಂ ತ್ರಾಹಿ ನಶ್ಶರಣಾಗತಾನ್

ಪ್ರಭು, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ಭಯಗೊಂಡಿದ್ದೇವೆ; ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಆಶ್ರಯ, ನಾವು ಶರಣಾಗತರಾದವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

ತುಷ್ಟಸ್ತ್ವೇವಂ ಸ್ತುತೋ ದೇವಾನ್ ವಿಸೃಜ್ಯ ನಿಗಡಾತ್ಪ್ರಭುಃ ಆನಯದ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ಸಮೀಪಮಮರಾನಿಹ

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಪ್ರಭು, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ, ದೇವದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಕರೆತಂದನು.

ದೇವೋಪಿ ತತ್ರ ಭಗವಾನನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಸ್ಥಿತಃ ಪ್ರಭುಃ ಸಗಣಃ ಸರ್ವಗಃ ಶರ್ವಸ್ಸರ್ವಲೋಕಮಹೇಶ್ವರಃ

ಅಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿದ್ದನು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಶರ್ವನು, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಮಹೇಶ್ವರನು.