ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಬಾಣೋದ್ಧಾರೇ ಭುಜೋ ಹ್ಯಸ್ಯ ತೂಣೀವದನಸಂಗತಃ ಪ್ರತ್ಯದೃಶ್ಯತ ವಲ್ಮೀಕಂ ವಿವೇಕ್ಷುರಿವ ಪನ್ನಗಃ

ಆ ಬಾಣವನ್ನು ಎಳೆಯುವಾಗ, ಅವನ ಕೈ ತುಣಿಯ ಮತ್ತು ಬಾಯಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಪಾಮರ ತನ್ನ ಬಿಲದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು.

ಸಮುದ್ಧೃತಃ ಕರೇ ತಸ್ಯ ತತ್ಕ್ಷಣಂ ರುರುಚೇ ಶರೇಃ ಮಹಾಭುಜಂಗಸಂದಷ್ಟೋ ಯಥಾ ಬಾಲಭುಜಙ್ಗಮಃ

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಬಾಣ, ದೊಡ್ಡ ಹಾವು ಕಚ್ಚಿದ ಚಿಕ್ಕ ಹಾವಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯಿತು.

ಶರೇಣ ಘನತೀವ್ರೇಣ ಭದ್ರೋ ರುದ್ರಪರಾಕ್ರಮಃ ವಿವ್ಯಾಧ ಕುಪಿತೋ ಗಾಢಂ ಲಲಾಟೇ ವಿಷ್ಣುಮವ್ಯಯಮ್

ರುದ್ರನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭದ್ರನು, ಆ ಘನವಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ಬಾಣದಿಂದ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭಾಲದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.

ಲಲಾಟೇ ಽಭಿಹಿತೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಪೂರ್ವಮೇವಾವಮಾನಿತಃ ಚುಕೋಪ ಗಣಪೇಂದ್ರಾಯ ಮೃಗೇಂದ್ರಾಯೇವ ಗೋವೃಷಃ

ಭಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷ್ಣು, ಈಗಾಗಲೇ ಅವಮಾನಗೊಂಡಿದ್ದನು, ಗಣಪತಿಗಳ ನಾಯಕರ ಮೇಲೆ, ಎತ್ತಿನೋರ್ವ ಸಿಂಹದ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕೋಪಗೊಂಡನು.

ತತಸ್ತ್ವಶನಿಕಲ್ಪೇನ ಕ್ರೂರಾಸ್ಯೇನ ಮಹೇಷುಣಾ ವಿವ್ಯಾಧ ಗಣರಾಜಸ್ಯ ಭುಜೇ ಭುಜಗಸನ್ನಿಭೇ

ನಂತರ ವಿಷ್ಣು, ಉಗ್ರ ಮುಖದಿಂದ, ಮಿಂಚಿನಂತೆ ತೀವ್ರವಾದ ಬಾಣದಿಂದ ಗಣಪತಿಗಳ ರಾಜನ ಹಾವುಪೋಲಿರುವ ಕೈಯನ್ನು ಹೊಡೆದನು.

ಸೋ ಽಪಿ ತಸ್ಯ ಭುಜೇ ಭೂಯಃ ಸೂರ್ಯಾಯುತಸಮಪ್ರಭಮ್ ವಿಸಸರ್ಜ ಶರಂ ವೇಗಾದ್ವೀರಭದ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ

ಅವನ ಕೈಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ವೀರಭದ್ರನು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಾಣವನ್ನು ವೇಗದಿಂದ ಬಿಡಿದನು.

ಸ ಚ ವಿಷ್ಣುಃ ಪುನರ್ಭದ್ರಂ ಭದ್ರೋ ವಿಷ್ಣುಂ ತಥಾ ಪುನಃ ಸ ಚ ತಂ ಸ ಚ ತಂ ವಿಪ್ರಾಶ್ಶರೈಸ್ತಾವನುಜಘ್ನತುಃ

ಮತ್ತೆ ವಿಷ್ಣು ಭದ್ರನನ್ನು ಹೊಡೆದನು, ಭದ್ರನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಹೊಡೆದನು; ಹೀಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ತಯೋಃ ಪರಸ್ಪರಂ ವೇಗಾಚ್ಛರಾನಾಶು ವಿಮುಂಚತೋಃ ದ್ವಯೋಸ್ಸಮಭವದ್ಯುದ್ಧಂ ತುಮುಲಂ ರೋಮಹರ್ಷಣಮ್

ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ವೇಗವಾಗಿ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಭಯಾನಕವಾದ, ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಯುದ್ಧವು ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ತದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತುಮುಲಂ ಯುದ್ಧಂ ತಯೋರೇವ ಪರಸ್ಪರಮ್ ಹಾಹಾಕಾರೋ ಮಹಾನಾಸೀದಾಕಾಶೇ ಖೇಚರೇರಿತಃ

ಆ ಭಯಂಕರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು 'ಹಾಯ್, ಹಾಯ್' ಎಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೂಗು ಹಾಕಿದರು.

ತತಸ್ತ್ವನಲತುಂಡೇನ ಶರೇಣಾದಿತ್ಯವರ್ಚಸಾ ವಿವ್ಯಾಧ ಸುದೃಢಂ ಭದ್ರೋ ವಿಷ್ಣೋರ್ಮಹತಿ ವಕ್ಷಸಿ

ಆಮೇಲೆ ಭದ್ರನು ಬೆಂಕಿಯ ನಾಲಿಗೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಬಾಣದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಿಶಾಲವಾದ ಉರುಭಾಗವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.

ಸ ತು ತೀವ್ರಪ್ರಪಾತೇನ ಶರೇಣ ದೃಢಮಾಹತಃ ಮಹತೀಂ ರುಜಮಾಸಾದ್ಯ ನಿಪಪಾತ ವಿಮೋಹಿತಃ

ಆ ಬಾಣ ಭಾರೀ ವೇಗದಿಂದ ಬಂದು ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಭಾರೀ ನೋವು ಉಂಟಾಗಿ, ಅವನು ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.

ಪುನಃ ಕ್ಷಣಾದಿವೋತ್ಥಾಯ ಲಬ್ಧಸಂಜ್ಞಸ್ತದಾ ಹರಿಃ ಸರ್ವಾಣ್ಯಪಿ ಚ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಾಣ್ಯಥೈನಂ ಪ್ರತ್ಯವಾಸೃಜತ್

ಆದರೆ ಕ್ಷಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಚೇತನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ಎದ್ದು ನಿಂತು, ಎಲ್ಲ ದೈವಿಕಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.

ಸ ಚ ವಿಷ್ಣುರ್ಧನುರ್ಮುಕ್ತಾನ್ಸರ್ವಾಞ್ಛರ್ವಚಮೂಪತಿಃ ಸಹಸಾ ವಾರಯಾಮಾಸ ಘೋರೈಃ ಪ್ರತಿಶರೈಃ ಶರಾನ್

ಬಾಣಗಳ ಸೇನೆಯ ನಾಯಕನಾದ ವಿಷ್ಣು, ಆ ಎಲ್ಲಾ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಭಯಂಕರ ಪ್ರತಿಬಾಣಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ತಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ತತೋ ವಿಷ್ಣುಸ್ಸ್ವನಾಮಾಂಕಂ ಬಾಣಮವ್ಯಾಹತಂ ಕ್ವಚಿತ್ ಸಸರ್ಜ ಕ್ರೋಧರಕ್ತಾ ಕ್ಷಸ್ತಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಗಣೇಶ್ವರಮ್ ತಂ ಬಾಣಂ ಬಾಣವರ್ಯೇಣ ಭದ್ರೋ ಭದ್ರಾಹ್ವಯೇಣ ತು

ಆಮೇಲೆ ವಿಷ್ಣು ಕೋಪದಿಂದ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಪಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಹೆಸರಿರುವ ಬಾಣವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಗಣಪತಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿಡಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು; ಆದರೆ ಭದ್ರನು ಭದ್ರಾಹ್ವಯ ಎಂಬ ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣದಿಂದ ಅದನ್ನು ತಡೆಯನು.

ಅಪ್ರಾಪ್ತಮೇವ ಭಗವಾಞ್ಚಿಚ್ಛೇದ ಶತಧಾ ಪಥಿ ಅಥೈಕೇನೇಷುಣಾ ಶಾರ್ಙ್ಗಂ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಪಕ್ಷೌ ಗರುತ್ಮತಃ

ಆ ಬಾಣ ಗುರಿ ತಲುಪುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಭಗವಂತನು ಅದನ್ನು ಹಾರುವ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ನೂರಾಗಿ ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟನು; ನಂತರ ಒಂದು ಬಾಣದಿಂದ ಶಾರಂಗ ಧನುಸ್ಸನ್ನು, ಎರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಗರುಡನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿದನು.

ನಿಮೇಷಾದೇವ ಚಿಚ್ಛೇದ ತದದ್ಭುತಮಿವಾಭವತ್ ತತೋ ಯೋಗಬಲಾದ್ವಿಷ್ಣುರ್ದೇಹಾದ್ದೇವಾನ್ಸುದಾರುಣಾನ್

ಅವನು ಕ್ಷಣಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿದನು, ಅದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಕಂಡಿತು; ನಂತರ ಯೋಗಬಲದಿಂದ ವಿಷ್ಣು ತನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಭಯಾನಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದನು.

ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಹಸ್ತಾನ್ ವಿಸಸರ್ಜ ಸಹಸ್ರಶಃ ಸರ್ವಾಂಸ್ತಾನ್ಕ್ಷಣಮಾತ್ರೇಣ ತ್ರೈಪುರಾನಿವ ಶಂಕರಃ

ಅವನು ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಸಾವಿರಾರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದನು; ಆದರೆ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಭದ್ರನು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಶಂಕರನು ತ್ರಿಪುರಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟಂತೆ ಸುಟ್ಟುಬಿಟ್ಟನು.

ನಿರ್ದದಾಹ ಮಹಾಬಾಹುರ್ನೇತ್ರಸೃಷ್ಟೇನ ವಹ್ನಿನಾ ತತಃ ಕ್ರುದ್ಧತರೋ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚಕ್ರಮುದ್ಯಮ್ಯ ಸತ್ವರಃ

ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಭದ್ರನು ತನ್ನ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸುಟ್ಟನು; ಆಗ ವಿಷ್ಣು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೋಪಗೊಂಡು ತಕ್ಷಣ ಚಕ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿದನು.

ತಸ್ಮಿನ್ವೀರೋ ಸಮುತ್ಸ್ರಷ್ಟುಂ ತದಾನೀಮುದ್ಯತೋ ಽಭವತ್ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚಕ್ರಮುದ್ಯಮ್ಯ ಪುರತಃ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಮ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೀರನು ಅದನ್ನು ಎಸೆದುಬಿಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು; ಮುಂದೆ ಚಕ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ—

ಸ್ಮಯನ್ನಿವ ಗಣೇಶಾನೋ ವ್ಯಷ್ಟಂಭಯದಯತ್ನತಃ ಸ್ತಂಭಿತಾಂಗಸ್ತು ತಚ್ಚಕ್ರಂ ಘೋರಮಪ್ರತಿಮಂ ಕ್ವಚಿತ್

ಗಣಪತಿಯು ನಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾ, ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದನು; ಆ ಭಯಂಕರ, ಅಪೂರ್ವವಾದ ಚಕ್ರವು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತುಹೋದವು.

ಇಚ್ಛನ್ನಪಿ ಸಮುತ್ಸ್ರಷ್ಟುಂ ನ ವಿಷ್ಣುರಭವತ್ಕ್ಷಮಃ ಶ್ವಸನ್ನಿವೈಕಮುದ್ಧೃತ್ಯ ಬಾಹುಂ ಚಕ್ರಸಮನ್ವಿತಮ್

ಬಿಡಲು ಬಯಸಿದರೂ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ; ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು.

ಅತಿಷ್ಠದಲಸೋ ಭೂತ್ವಾ ಪಾಷಾಣ ಇವ ನಿಶ್ಚಲಃ ವಿಶರೀರೋ ಯಥಾಜೀವೋ ವಿಶೃಙ್ಗೋ ವಾ ಯಥಾ ವೃಷಃ

ಅವನು ದಣಿದು, ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತನು; ಅವನ ದೇಹ ಜಡವಾಗಿ, ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದವನಂತೆ, ಅಥವಾ ಕೊಂಬು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಎಮ್ಮೆಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.

ವಿದಂಷ್ಟ್ರಶ್ಚ ಯಥಾ ಸಿಂಹಸ್ತಥಾ ವಿಷ್ಣುರವಸ್ಥಿತಃ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದುರ್ದಶಾಪನ್ನಂ ವಿಷ್ಣುಮಿಂದ್ರಾದಯಃ ಸುರಾಃ ಸಮುನ್ನದ್ಧಾ ಗಣೇನ್ದ್ರೇಣ ಮೃಗೇಂದ್ರೇಣೇವ ಗೋವೃಷಾಃ

ಹುಲ್ಲು ತೋರಿಸುವ ಸಿಂಹದಂತೆ ವಿಷ್ಣು ನಿಂತಿದ್ದನು; ಆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿ, ಇಂದ್ರನು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳು ಗಣಪತಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ಎಮ್ಮೆಗಳು ಸಿಂಹದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಓಡಿಬಂದರು.

ಪ್ರಗೃಹೀತಾಯುಧಾ ಯೌದ್ಧುಂಕ್ರುದ್ಧಾಃ ಸಮುಪತಸ್ಥಿರೇ ತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಮರೇ ಭದ್ರಃಕ್ಷುದ್ರಾನಿವ ಹರಿರ್ಮೃಗಾನ್

ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದರು; ಅವರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ, ಭದ್ರನು ಅವರನ್ನು ಹರಿ ಕಾಡುಮೃಗಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ ಅಲ್ಪವಾಗಿ ಎಣಿಸಿದನು.

ಸಾಕ್ಷಾದ್ರುದ್ರತನುರ್ವೀರೋ ವರವೀರಗಣಾವೃತಃ ಅಟ್ಟಹಾಸೇನ ಘೋರೇಣ ವ್ಯಷ್ಟಂ ಭಯದನಿಂದಿತಃ

ಸಾಕ್ಷಾತ್ ರುದ್ರನ ರೂಪದ ವೀರನು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರರೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಭಯಂಕರವಾದ ಅಟ್ಟಹಾಸದಿಂದ ನಗುತ್ತಾ, ಅಂಜದೇ, ಯಾರೂ ಸೋಲಿಸಲಾರದಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದನು.

ತಥಾ ಶತಮಖಸ್ಯಾಪಿ ಸವಜ್ರೋ ದಕ್ಷಿಣಃ ಕರಃ ಸಿಸೃಕ್ಷೋರೇವ ಉದ್ವಜ್ರಶ್ಚಿತ್ರೀಕೃತ ಇವಾಭವತ್

ಹಾಗೆ, ಶತಮುಖನ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ವಜ್ರ ಇದ್ದರೂ, ಅವನು ಹೊಡೆಯಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಆ ಕೈ ವಜ್ರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದಂತೆಯೇ ಕಾಣಿಸಿತು.

ಅನ್ಯೇಷಾಮಪಿ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸರಕ್ತಾ ಅಪಿ ಬಾಹವಃ ಅಲಸಾನಾಮಿವಾರಂಭಾಸ್ತಾದೃಶಾಃ ಪ್ರತಿಯಾಂತ್ಯುತ

ಮತ್ತೆ, ಉಳಿದ ಎಲ್ಲರ ಕೈಗಳು ರಕ್ತದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರೂ, ಆ ಯೋಧರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸುಸ್ತಾದವರಂತೆಯೇ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ, ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾ ಕುಗ್ಗಿದವು.

ಏವಂ ಭಗವತಾ ತೇನ ವ್ಯಾಹತಾಶೇಷವೈಭವಾತ್ ಅಮರಾಃ ಸಮರೇ ತಸ್ಯ ಪುರತಃ ಸ್ಥಾತುಮಕ್ಷಮಾಃ

ಆ ಭಗವಂತನು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ವೈಭವವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ ಕಾರಣ, ಆ ಅಮರರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನ ಎದುರು ನಿಲ್ಲಲಾಗದೆ ಹಿಂಜರಿದರು.

ಸ್ತಬ್ಧೈರವಯವೈರೇವ ದುದ್ರುವುರ್ಭಯವಿಹ್ವಲಾಃ ಸ್ಥಿತಿಂ ಚ ಚಕ್ರಿರೇ ಯುದ್ಧೇ ವೀರತೇಜೋಭಯಾಕುಲಾಃ

ಭಯದಿಂದ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಓಡಿಹೋದರು; ಯುದ್ಧದ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಬೆದರಿಕೊಂಡು, ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತರು.