ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ತಮೀದೃಶಮವಜ್ಞಾತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವೈ ಸೂರ್ಯಸಂಭವಮ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಪರಮಸಂಕ್ರುದ್ಧೋ ಯುದ್ಧಾಯಾಭವದುದ್ಯತಃ

ಆ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಇಂತಹ ಅವಮಾನಕ್ಕೊಳಗಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಷ್ಣುನು ಅಪಾರ ಕೋಪದಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು.

ತಮುವಾಹ ಮಹಾವೇಗಾತ್ಸ್ಕನ್ಧೇನ ನತಸಂಧಿನಾ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವಯಸಾಂ ರಾಜಾ ಗರುಡಃ ಪನ್ನಗಾಶನಃ

ಆಗ ಪಕ್ಷಿರಾಜನಾದ ಗರುಡನು, ನಾಗಗಳನ್ನು ತಿಂದು, ವೇಗದಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋದನು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗಿಂತ ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದನು.

ದೇವಾಶ್ಚ ಹತಶಿಷ್ಟಾ ಯೇ ದೇವರಾಜಪುರೋಗಮಾಃ ಪ್ರಚಕ್ರುಸ್ತಸ್ಯ ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತ್ಯಕ್ತುಮಿವೋದ್ಯತಾಃ

ಉಳಿದ ದೇವತೆಗಳು, ದೇವರಾಜನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದರು.

ವಿಷ್ಣುನಾ ಸಹಿತಾನ್ದೇವಾನ್ಮೃಗೇನ್ದ್ರಃ ಕ್ರೋಷ್ಟುಕಾನಿವ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜಹಾಸ ಭೂತೇನ್ದ್ರೋ ಮೃಗೇನ್ದ್ರ ಇವ ವಿವ್ಯಥಃ

ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಭೂತಾಧಿಪತಿ ಸಿಂಹನು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ ನಗಿದನು, ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಿನ್ನವಸರೇ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಸಮಾವಿರಭವದ್ರಥಃ ಸಹಸ್ರಸೂರ್ಯಸಂಕಾಶಶ್ಚಾರುಚೀರವೃಷಧ್ವಜಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಸುಂದರ ಧ್ವಜಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಮ್ಮೆ ಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳ ರಥವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಅಶ್ವರತ್ನದ್ವಯೋದಾರೋ ರಥಚಕ್ರಚತುಷ್ಟಯಃ ಸಞ್ಚಿತಾನೇಕದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಶಸ್ತ್ರರತ್ನಪರಿಷ್ಕೃತಃ

ಆ ರಥವನ್ನು ಎರಡು ದೈವಿಕ ಕುದುರೆಗಳು ಎಳೆದವು, ನಾಲ್ಕು ಚಕ್ರಗಳಿದ್ದವು, ಅನೇಕ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ತಸ್ಯಾಪಿ ರಥವರ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಯಾತ್ಸ ಏವ ಹಿ ಸಾರಥಿಃ ಯಥಾ ಚ ತ್ರೈಪುರೇ ಯುದ್ಧೇ ಪೂರ್ವಂ ಶಾರ್ವರಥೇ ಸ್ಥಿತಃ

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅದೇ ಸಾರಥಿಯು ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ತ್ರಿಪುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ರಥದ ಮೇಲೆ ಇದ್ದಂತೆ.

ಸ ತಂ ರಥವರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶಾಸನಾದೇವ ಶೂಲಿನಃ ಹರೇಸ್ಸಮೀಪಮಾನೀಯ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿರಭಾಷತ

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯ ಆದೇಶದಿಂದ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು ಹರಿಯ ಬಳಿಗೆ ತಂದು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಭಗವನ್ಭದ್ರ ಭದ್ರಾಂಗ ಭಗವಾನಿನ್ದುಭೂಷಣಃ ಆಜ್ಞಾಪಯತಿ ವೀರಸ್ತ್ವಾಂ ರಥಮಾರೋಢುಮವ್ಯಯಃ

'ಭವ್ಯ ಭದ್ರ, ಶುಭರೂಪಿಯು, ಚಂದ್ರವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಭಗವಂತನು ನಿನ್ನನ್ನು ಆ ಅಮರ ರಥವನ್ನು ಏರಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ,' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

ರೇಭ್ಯಾಶ್ರಮಸಮೀಪಸ್ಥಸ್ತ್ರ್ಯಂಬಕೋ ಽಂಬಿಕಯಾ ಸಹ ಸಮ್ಪಶ್ಯತೇ ಮಹಾಬಾಹೋ ದುಸ್ಸಹಂ ತೇ ಪರಾಕ್ರಮಮ್

ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ನೀನೊಬ್ಬನ ದುರ್ಸಹ ಶೌರ್ಯವನ್ನು, ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮದ ಹತ್ತಿರ ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ಶಿವನು ಅಂಬಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸ ವೀರೋ ಗಣಕುಞ್ಜರಃ ಆರುರೋಹ ರಥಂ ದಿವ್ಯಮನುಗೃಹ್ಯ ಪಿತಾಮಹಮ್

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಗಣಪತಿಗಳ ನಾಯಕನು, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದವನು, ಪಿತಾಮಹನಿಂದ ಪಡೆದ ಆ ದಿವ್ಯ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಕುಳಿತನು.

ತಥಾ ರಥವರೇ ತಸ್ಮಿನ್ಸ್ಥಿತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಸಾರಥೌ ಭದ್ರಸ್ಯ ವವೃಧೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ರುದ್ರಸ್ಯೇವ ಪುರದ್ವಿಷಃ

ಆ ಮಹತ್ತರವಾದ ರಥದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಾರಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಶುಭವಾದ ಭಾಗ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಅದು ನಗರಗಳ ಶತ್ರುವಾದ ರುದ್ರನಿಗೆ ಹೇಗಿತ್ತೋ ಹಾಗೆ.

ತತಃ ಶಂಖವರಂ ದೀಪ್ತಂ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರಸಮಪ್ರಭಮ್ ಪ್ರದಧ್ಮೌ ವದನೇ ಕೃತ್ವಾ ಭಾನುಕಂಪೋ ಮಹಾಬಲಃ

ಆಮೇಲೆ ಭಾನುಕಂಪನಾದ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯು, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಅದ್ಭುತ ಶಂಖವನ್ನು ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿ ಊದಿದನು.

ತಸ್ಯ ಶಂಖಸ್ಯ ತಂ ನಾದಂ ಭಿನ್ನಸಾರಸಸನ್ನಿಭಮ್ ಶ್ರುತ್ವಾ ಭಯೇನ ದೇವಾನಾಂ ಜಜ್ವಾಲ ಜಠರಾನಲಃ

ಆ ಶಂಖದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು, ವಾದ್ಯಗಳ ತಂತಿಗಳು ಮುರಿದಂತೆ ಕೇಳಿದ ದೇವತೆಗಳು ಭಯದಿಂದ ನರಳಿದರು; ಅವರ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ಅಗ್ನಿ ಉರಿಯಿತು.

ಯಕ್ಷವಿದ್ಯಾಧರಾಹೀನ್ದ್ರೈಃ ಸಿದ್ಧೈರ್ಯುದ್ಧದಿದೃಕ್ಷುಭಿಃ ಕ್ಷಣೇನ ನಿಬಡೀಭೂತಾಃ ಸಾಕಾಶವಿವರಾ ದಿಶಾಃ

ಯಕ್ಷರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು, ನಾಗರಾಜರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು; ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಅವರಿಂದ ತುಂಬಿಬಿಟ್ಟವು.

ತತಃ ಶಾರ್ಙ್ಗೇಣ ಚಾಪಾಙ್ಕಾತ್ಸ ನಾರಾಯಣನೀರದಃ ಮಹತಾ ಬಾಣವರ್ಷೇಣ ತುತೋದ ಗಣಗೋವೃಷಮ್

ಆಗ ಮಳೆಮೋಡದಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿರುವ ನಾರಾಯಣನು ಶಾರಂಗ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಾಣಗಳ ಮಹಾ ಮಳೆಯನ್ನೆರೆದು, ಗಣಪತಿಗಳ ಎತ್ತನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಮಾಯಾಂತಂ ಶತಧಾ ಬಾಣವರ್ಷಿಣಮ್ ಸ ಚಾದದೇ ಧನುರ್ಜೈತ್ರಂ ಭದ್ರೋ ಬಾಣಸಹಸ್ರಮುಕ್

ವಿಷ್ಣುವು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭದ್ರನು ಜಯಶಾಲಿಯಾದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದನು.

ಸಮಾದಾಯ ಚ ತದ್ದಿವ್ಯಂ ಧನುಸ್ಸಮರಭೈರವಮ್ ಶನೈರ್ವಿಸ್ಫಾರಯಾಮಾಸ ಮೇರುಂ ಧನುರಿವೇಶ್ವರಃ

ಆ ದಿವ್ಯವಾದ ಭಯಾನಕ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭದ್ರನು ಅದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಳೆದನು; ಅದು ಈಶ್ವರನು ಮೇರುಗಿರಿಯನ್ನು ಧನುಸ್ಸಿನಂತೆ ಎಳೆಯುವಂತೆ ಕಂಡಿತು.

ತಸ್ಯ ವಿಸ್ಫಾರ್ಯಮಾಣಸ್ಯ ಧನುಷೋ ಽಭೂನ್ಮಹಾಸ್ವನಃ ತೇನ ಸ್ವನೇನ ಮಹತಾ ಪೃಥಿವೀಂ ಸಮಕಂಪಯತ್

ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎಳೆಯುವಾಗ ಭದ್ರನಿಂದ ಭಾರೀ ಶಬ್ದವು ಹೊರಟಿತು; ಆ ಮಹಾ ಶಬ್ದದಿಂದ ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಿತು.

ತತಃ ಶರವರಂ ಘೋರಂ ದೀಪ್ತಮಾಶೀವಿಷೋಪಮಮ್ ಜಗ್ರಾಹ ಗಣಪಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ಸ್ವಯಮುಗ್ರಪರಾಕ್ರಮಃ

ನಂತರ ಉಗ್ರ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ಗಣಪತಿ, ವಿಷಪೂರಿತ ನಾಗದಂತೆ ಹೊಳಪಿನ ಬಾಣವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

ಬಾಣೋದ್ಧಾರೇ ಭುಜೋ ಹ್ಯಸ್ಯ ತೂಣೀವದನಸಂಗತಃ ಪ್ರತ್ಯದೃಶ್ಯತ ವಲ್ಮೀಕಂ ವಿವೇಕ್ಷುರಿವ ಪನ್ನಗಃ

ಆ ಬಾಣವನ್ನು ಎಳೆಯುವಾಗ, ಅವನ ಕೈ ತುಣಿಯ ಮತ್ತು ಬಾಯಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಪಾಮರ ತನ್ನ ಬಿಲದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು.

ಸಮುದ್ಧೃತಃ ಕರೇ ತಸ್ಯ ತತ್ಕ್ಷಣಂ ರುರುಚೇ ಶರೇಃ ಮಹಾಭುಜಂಗಸಂದಷ್ಟೋ ಯಥಾ ಬಾಲಭುಜಙ್ಗಮಃ

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಬಾಣ, ದೊಡ್ಡ ಹಾವು ಕಚ್ಚಿದ ಚಿಕ್ಕ ಹಾವಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯಿತು.

ಶರೇಣ ಘನತೀವ್ರೇಣ ಭದ್ರೋ ರುದ್ರಪರಾಕ್ರಮಃ ವಿವ್ಯಾಧ ಕುಪಿತೋ ಗಾಢಂ ಲಲಾಟೇ ವಿಷ್ಣುಮವ್ಯಯಮ್

ರುದ್ರನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭದ್ರನು, ಆ ಘನವಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ಬಾಣದಿಂದ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭಾಲದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.

ಲಲಾಟೇ ಽಭಿಹಿತೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಪೂರ್ವಮೇವಾವಮಾನಿತಃ ಚುಕೋಪ ಗಣಪೇಂದ್ರಾಯ ಮೃಗೇಂದ್ರಾಯೇವ ಗೋವೃಷಃ

ಭಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷ್ಣು, ಈಗಾಗಲೇ ಅವಮಾನಗೊಂಡಿದ್ದನು, ಗಣಪತಿಗಳ ನಾಯಕರ ಮೇಲೆ, ಎತ್ತಿನೋರ್ವ ಸಿಂಹದ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕೋಪಗೊಂಡನು.

ತತಸ್ತ್ವಶನಿಕಲ್ಪೇನ ಕ್ರೂರಾಸ್ಯೇನ ಮಹೇಷುಣಾ ವಿವ್ಯಾಧ ಗಣರಾಜಸ್ಯ ಭುಜೇ ಭುಜಗಸನ್ನಿಭೇ

ನಂತರ ವಿಷ್ಣು, ಉಗ್ರ ಮುಖದಿಂದ, ಮಿಂಚಿನಂತೆ ತೀವ್ರವಾದ ಬಾಣದಿಂದ ಗಣಪತಿಗಳ ರಾಜನ ಹಾವುಪೋಲಿರುವ ಕೈಯನ್ನು ಹೊಡೆದನು.

ಸೋ ಽಪಿ ತಸ್ಯ ಭುಜೇ ಭೂಯಃ ಸೂರ್ಯಾಯುತಸಮಪ್ರಭಮ್ ವಿಸಸರ್ಜ ಶರಂ ವೇಗಾದ್ವೀರಭದ್ರೋ ಮಹಾಬಲಃ

ಅವನ ಕೈಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ವೀರಭದ್ರನು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಾಣವನ್ನು ವೇಗದಿಂದ ಬಿಡಿದನು.

ಸ ಚ ವಿಷ್ಣುಃ ಪುನರ್ಭದ್ರಂ ಭದ್ರೋ ವಿಷ್ಣುಂ ತಥಾ ಪುನಃ ಸ ಚ ತಂ ಸ ಚ ತಂ ವಿಪ್ರಾಶ್ಶರೈಸ್ತಾವನುಜಘ್ನತುಃ

ಮತ್ತೆ ವಿಷ್ಣು ಭದ್ರನನ್ನು ಹೊಡೆದನು, ಭದ್ರನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಹೊಡೆದನು; ಹೀಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ತಯೋಃ ಪರಸ್ಪರಂ ವೇಗಾಚ್ಛರಾನಾಶು ವಿಮುಂಚತೋಃ ದ್ವಯೋಸ್ಸಮಭವದ್ಯುದ್ಧಂ ತುಮುಲಂ ರೋಮಹರ್ಷಣಮ್

ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ವೇಗವಾಗಿ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಭಯಾನಕವಾದ, ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಯುದ್ಧವು ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ತದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತುಮುಲಂ ಯುದ್ಧಂ ತಯೋರೇವ ಪರಸ್ಪರಮ್ ಹಾಹಾಕಾರೋ ಮಹಾನಾಸೀದಾಕಾಶೇ ಖೇಚರೇರಿತಃ

ಆ ಭಯಂಕರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು 'ಹಾಯ್, ಹಾಯ್' ಎಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೂಗು ಹಾಕಿದರು.