ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ತಚ್ಚ ವಿಧ್ವಸ್ತಕಲಶಂ ಭಗ್ನಯೂಪಂ ಗತೋತ್ಸವಮ್ ಪ್ರದೀಪಿತಮಹಾಶಾಲಂ ಪ್ರಭಿನ್ನದ್ವಾರತೋರಣಮ್

ಆ ಯಜ್ಞಸ್ಥಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗಿತ್ತು; ಕಲಶಗಳು ಉರುಳಿದ್ದವು, ಯೂಪಗಳು ಮುರಿದುಹೋಗಿದ್ದವು, ಹಬ್ಬ ಮುಗಿದಿತ್ತು, ಮಹಾ ಮಂದಿರ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋದಿತ್ತು, ಬಾಗಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ತೋರಣಗಳು ಒಡೆದುಹೋದವು.

ಉತ್ಪಾಟಿತಸುರಾನೀಕಂ ಹನ್ಯಮಾನಂ ತಪೋಧನಮ್ ಪ್ರಶಾನ್ತಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ಘೋಷಂ ಪ್ರಕ್ಷೀಣಜನಸಂಚಯಮ್

ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿತ್ತು, ತಪಸ್ವಿಗಳು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು, ವೇದಘೋಷ ಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು, ಜನರ ಗುಂಪು ಕೂಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಕ್ರನ್ದಮಾನಾತುರಸ್ತ್ರೀಕಂ ಹತಾಶೇಷಪರಿಚ್ಛದಮ್ ಶೂನ್ಯಾರಣ್ಯನಿಭಂ ಜಜ್ಞೇ ಯಜ್ಞವಾಟಂ ತದಾರ್ದಿತಮ್

ಆ ಯಜ್ಞಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತಿರುವ ಹೆಂಗಸರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದರು, ಅವರ ಸೇವಕರು ಎಲ್ಲರೂ ಹತಹತಳಾಗಿ, ಆ ಸ್ಥಳವು ಖಾಲಿ ಅರಣ್ಯವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು.

ಶೂಲವೇಗಪ್ರರುಗ್ಣಾಶ್ಚ ಭಿನ್ನಬಾಹೂರುವಕ್ಷಸಃ ವಿನಿಕೃತ್ತೋತ್ತಮಾಂಗಾಶ್ಚ ಪೇತುರುರ್ವ್ಯಾಂ ಸುರೋತ್ತಮಾಃ

ಶೂಲಗಳ ಹೊಡೆತದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಕೈ, ಕಾಲು, ಎದೆ ಮುರಿದು, ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದರು.

ಹತೇಷು ತೇಷು ದೇವೇಷು ಪತಿತೇಷುಃ ಸಹಸ್ರಶಃ ಪ್ರವಿವೇಶ ಗಣೇಶಾನಃ ಕ್ಷಣಾದಾಹವನೀಯಕಮ್

ಆ ದೇವತೆಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಹತರಾಗಿ ಬಿದ್ದಾಗ, ಗಣಪತಿಯು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಪ್ರವಿಷ್ಟಮಥ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭದ್ರಂ ಕಾಲಾಗ್ನಿಸಂನಿಭಮ್ ದುದ್ರಾವ ಮರಣಾದ್ಭೀತೋ ಯಜ್ಞೋ ಮೃಗವಪುರ್ಧರಃ

ಅದು ಭಯಾನಕನಾಗಿ, ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಯಜ್ಞವು ಮರಣ ಭಯದಿಂದ ಮೃಗ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು ಓಡಿಹೋದನು.

ಸ ವಿಸ್ಫಾರ್ಯ ಮಹಚ್ಚಾಪಂ ದೃಢಜ್ಯಾಘೋಷಣಭೀಷಣಮ್ ಭದ್ರಸ್ತಮಭಿದುದ್ರಾವ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ನೇವ ಸಾಯಕಾನ್

ಆಗ ಭದ್ರನು ಭಯಂಕರವಾದ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದು, ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಓಡಿದನು.

ಆಕರ್ಣಪೂರ್ಣಮಾಕೃಷ್ಟಂ ಧನುರಮ್ಬುದಸಂನಿಭಮ್ ನಾದಯಾಮಾಸ ಚ ಜ್ಯಾಂ ದ್ಯಾಂ ಖಂ ಚ ಭೂಮಿಂ ಚ ಸರ್ವಶಃ

ಭದ್ರನು ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಿವಿಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ ಎಳೆದಾಗ, ಆ ಬಿಲ್ಲಿನ ತಂತಿಯ ಧ್ವನಿ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಆಕಾಶ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು.

ತಮುಪಶ್ರಿತ್ಯ ಸನ್ನಾದಂ ಹತೋ ಽಸ್ಮೀತ್ಯೇವ ವಿಹ್ವಲಮ್ ಶರಣಾರ್ಧೇನ ವಕ್ರೇಣ ಸ ವೀರೋ ಽಧ್ವರಪೂರುಷಮ್

ಆ ಭಯಾನಕ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಯಜ್ಞಪುರುಷನು ಗಾಬರಿಗೊಂಡು 'ನಾನು ಸತ್ತೆ' ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ, ಆ ವೀರನು ಹಾರಿಸಿದ ಬಾಗಿದ ಅರ್ಧ ಬಾಣದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡನು.

ಮಹಾಭಯಸ್ಖಲತ್ಪಾದಂ ವೇಪನ್ತಂ ವಿಗತತ್ವಿಷಮ್ ಮೃಗರೂಪೇಣ ಧಾವನ್ತಂ ವಿಶಿರಸ್ಕಂ ತದಾಕರೋತ್

ಮಹಾ ಭಯದಿಂದ ಕಾಲು ಜಾರಿ, ನಡುಗುತ್ತಾ, ಪ್ರಕಾಶ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಯಜ್ಞಪುರುಷನು ಮೃಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಇಲ್ಲದೆ ಓಡಿದನು.

ತಮೀದೃಶಮವಜ್ಞಾತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವೈ ಸೂರ್ಯಸಂಭವಮ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಪರಮಸಂಕ್ರುದ್ಧೋ ಯುದ್ಧಾಯಾಭವದುದ್ಯತಃ

ಆ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಇಂತಹ ಅವಮಾನಕ್ಕೊಳಗಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಷ್ಣುನು ಅಪಾರ ಕೋಪದಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು.

ತಮುವಾಹ ಮಹಾವೇಗಾತ್ಸ್ಕನ್ಧೇನ ನತಸಂಧಿನಾ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವಯಸಾಂ ರಾಜಾ ಗರುಡಃ ಪನ್ನಗಾಶನಃ

ಆಗ ಪಕ್ಷಿರಾಜನಾದ ಗರುಡನು, ನಾಗಗಳನ್ನು ತಿಂದು, ವೇಗದಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋದನು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗಿಂತ ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದನು.

ದೇವಾಶ್ಚ ಹತಶಿಷ್ಟಾ ಯೇ ದೇವರಾಜಪುರೋಗಮಾಃ ಪ್ರಚಕ್ರುಸ್ತಸ್ಯ ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತ್ಯಕ್ತುಮಿವೋದ್ಯತಾಃ

ಉಳಿದ ದೇವತೆಗಳು, ದೇವರಾಜನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದರು.

ವಿಷ್ಣುನಾ ಸಹಿತಾನ್ದೇವಾನ್ಮೃಗೇನ್ದ್ರಃ ಕ್ರೋಷ್ಟುಕಾನಿವ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜಹಾಸ ಭೂತೇನ್ದ್ರೋ ಮೃಗೇನ್ದ್ರ ಇವ ವಿವ್ಯಥಃ

ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಭೂತಾಧಿಪತಿ ಸಿಂಹನು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ ನಗಿದನು, ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಿನ್ನವಸರೇ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಸಮಾವಿರಭವದ್ರಥಃ ಸಹಸ್ರಸೂರ್ಯಸಂಕಾಶಶ್ಚಾರುಚೀರವೃಷಧ್ವಜಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಸುಂದರ ಧ್ವಜಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಮ್ಮೆ ಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳ ರಥವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಅಶ್ವರತ್ನದ್ವಯೋದಾರೋ ರಥಚಕ್ರಚತುಷ್ಟಯಃ ಸಞ್ಚಿತಾನೇಕದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಶಸ್ತ್ರರತ್ನಪರಿಷ್ಕೃತಃ

ಆ ರಥವನ್ನು ಎರಡು ದೈವಿಕ ಕುದುರೆಗಳು ಎಳೆದವು, ನಾಲ್ಕು ಚಕ್ರಗಳಿದ್ದವು, ಅನೇಕ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ತಸ್ಯಾಪಿ ರಥವರ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಯಾತ್ಸ ಏವ ಹಿ ಸಾರಥಿಃ ಯಥಾ ಚ ತ್ರೈಪುರೇ ಯುದ್ಧೇ ಪೂರ್ವಂ ಶಾರ್ವರಥೇ ಸ್ಥಿತಃ

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅದೇ ಸಾರಥಿಯು ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ತ್ರಿಪುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ರಥದ ಮೇಲೆ ಇದ್ದಂತೆ.

ಸ ತಂ ರಥವರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶಾಸನಾದೇವ ಶೂಲಿನಃ ಹರೇಸ್ಸಮೀಪಮಾನೀಯ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿರಭಾಷತ

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯ ಆದೇಶದಿಂದ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು ಹರಿಯ ಬಳಿಗೆ ತಂದು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಭಗವನ್ಭದ್ರ ಭದ್ರಾಂಗ ಭಗವಾನಿನ್ದುಭೂಷಣಃ ಆಜ್ಞಾಪಯತಿ ವೀರಸ್ತ್ವಾಂ ರಥಮಾರೋಢುಮವ್ಯಯಃ

'ಭವ್ಯ ಭದ್ರ, ಶುಭರೂಪಿಯು, ಚಂದ್ರವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಭಗವಂತನು ನಿನ್ನನ್ನು ಆ ಅಮರ ರಥವನ್ನು ಏರಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ,' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

ರೇಭ್ಯಾಶ್ರಮಸಮೀಪಸ್ಥಸ್ತ್ರ್ಯಂಬಕೋ ಽಂಬಿಕಯಾ ಸಹ ಸಮ್ಪಶ್ಯತೇ ಮಹಾಬಾಹೋ ದುಸ್ಸಹಂ ತೇ ಪರಾಕ್ರಮಮ್

ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ನೀನೊಬ್ಬನ ದುರ್ಸಹ ಶೌರ್ಯವನ್ನು, ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮದ ಹತ್ತಿರ ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ಶಿವನು ಅಂಬಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸ ವೀರೋ ಗಣಕುಞ್ಜರಃ ಆರುರೋಹ ರಥಂ ದಿವ್ಯಮನುಗೃಹ್ಯ ಪಿತಾಮಹಮ್

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಗಣಪತಿಗಳ ನಾಯಕನು, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದವನು, ಪಿತಾಮಹನಿಂದ ಪಡೆದ ಆ ದಿವ್ಯ ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಕುಳಿತನು.

ತಥಾ ರಥವರೇ ತಸ್ಮಿನ್ಸ್ಥಿತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಸಾರಥೌ ಭದ್ರಸ್ಯ ವವೃಧೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ರುದ್ರಸ್ಯೇವ ಪುರದ್ವಿಷಃ

ಆ ಮಹತ್ತರವಾದ ರಥದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಾರಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಶುಭವಾದ ಭಾಗ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಅದು ನಗರಗಳ ಶತ್ರುವಾದ ರುದ್ರನಿಗೆ ಹೇಗಿತ್ತೋ ಹಾಗೆ.

ತತಃ ಶಂಖವರಂ ದೀಪ್ತಂ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರಸಮಪ್ರಭಮ್ ಪ್ರದಧ್ಮೌ ವದನೇ ಕೃತ್ವಾ ಭಾನುಕಂಪೋ ಮಹಾಬಲಃ

ಆಮೇಲೆ ಭಾನುಕಂಪನಾದ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯು, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಅದ್ಭುತ ಶಂಖವನ್ನು ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿ ಊದಿದನು.

ತಸ್ಯ ಶಂಖಸ್ಯ ತಂ ನಾದಂ ಭಿನ್ನಸಾರಸಸನ್ನಿಭಮ್ ಶ್ರುತ್ವಾ ಭಯೇನ ದೇವಾನಾಂ ಜಜ್ವಾಲ ಜಠರಾನಲಃ

ಆ ಶಂಖದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು, ವಾದ್ಯಗಳ ತಂತಿಗಳು ಮುರಿದಂತೆ ಕೇಳಿದ ದೇವತೆಗಳು ಭಯದಿಂದ ನರಳಿದರು; ಅವರ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ಅಗ್ನಿ ಉರಿಯಿತು.

ಯಕ್ಷವಿದ್ಯಾಧರಾಹೀನ್ದ್ರೈಃ ಸಿದ್ಧೈರ್ಯುದ್ಧದಿದೃಕ್ಷುಭಿಃ ಕ್ಷಣೇನ ನಿಬಡೀಭೂತಾಃ ಸಾಕಾಶವಿವರಾ ದಿಶಾಃ

ಯಕ್ಷರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು, ನಾಗರಾಜರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು; ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಅವರಿಂದ ತುಂಬಿಬಿಟ್ಟವು.

ತತಃ ಶಾರ್ಙ್ಗೇಣ ಚಾಪಾಙ್ಕಾತ್ಸ ನಾರಾಯಣನೀರದಃ ಮಹತಾ ಬಾಣವರ್ಷೇಣ ತುತೋದ ಗಣಗೋವೃಷಮ್

ಆಗ ಮಳೆಮೋಡದಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿರುವ ನಾರಾಯಣನು ಶಾರಂಗ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಾಣಗಳ ಮಹಾ ಮಳೆಯನ್ನೆರೆದು, ಗಣಪತಿಗಳ ಎತ್ತನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಮಾಯಾಂತಂ ಶತಧಾ ಬಾಣವರ್ಷಿಣಮ್ ಸ ಚಾದದೇ ಧನುರ್ಜೈತ್ರಂ ಭದ್ರೋ ಬಾಣಸಹಸ್ರಮುಕ್

ವಿಷ್ಣುವು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭದ್ರನು ಜಯಶಾಲಿಯಾದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದನು.

ಸಮಾದಾಯ ಚ ತದ್ದಿವ್ಯಂ ಧನುಸ್ಸಮರಭೈರವಮ್ ಶನೈರ್ವಿಸ್ಫಾರಯಾಮಾಸ ಮೇರುಂ ಧನುರಿವೇಶ್ವರಃ

ಆ ದಿವ್ಯವಾದ ಭಯಾನಕ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭದ್ರನು ಅದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಳೆದನು; ಅದು ಈಶ್ವರನು ಮೇರುಗಿರಿಯನ್ನು ಧನುಸ್ಸಿನಂತೆ ಎಳೆಯುವಂತೆ ಕಂಡಿತು.

ತಸ್ಯ ವಿಸ್ಫಾರ್ಯಮಾಣಸ್ಯ ಧನುಷೋ ಽಭೂನ್ಮಹಾಸ್ವನಃ ತೇನ ಸ್ವನೇನ ಮಹತಾ ಪೃಥಿವೀಂ ಸಮಕಂಪಯತ್

ಆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎಳೆಯುವಾಗ ಭದ್ರನಿಂದ ಭಾರೀ ಶಬ್ದವು ಹೊರಟಿತು; ಆ ಮಹಾ ಶಬ್ದದಿಂದ ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸಿತು.