ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಸ್ವಾಹಾದೇವ್ಯಾಸ್ತಥಾ ದೇವೋ ದಕ್ಷಿಣಂ ನಾಸಿಕಾಪುಟಮ್ ಚಕರ್ತ ಕರಜಾಗ್ರೇಣ ವಾಮಂ ಚ ಸ್ತನಚೂಚುಕಮ್

ಹಾಗೆಯೇ, ದೇವರು ಸ್ವಾಹಾದೇವಿಯ ಬಲ ನಾಸಿಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಉಂಗುರಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಅವಳ ಎಡ ಸ್ತನದ ತುದಿಯನ್ನೂ ಕಡಿದುಹಾಕಿದನು.

ಭಗಸ್ಯ ವಿಪುಲೇ ನೇತ್ರೇ ಶತಪತ್ರಸಮಪ್ರಭೇ ಪ್ರಸಹ್ಯೋತ್ಪಾಟಯಾಮಾಸ ಭದ್ರಃ ಪರಮವೇಗವಾನ್

ಭದ್ರಕಾಳಿ ಅಪಾರ ವೇಗದಿಂದ ಭಗನ ದೊಡ್ಡ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆದಳು.

ಪೂಷ್ಣೋ ದಶನರೇಖಾಂ ಚ ದೀಪ್ತಾಂ ಮುಕ್ತಾವಲೀಮಿವ ಜಘಾನ ಧನುಷಃ ಕೋಟ್ಯಾ ಸ ತೇನಾಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಭೂತ್

ಅವನು ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಪೂಷಣನ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದನು, ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ತತಶ್ಚಂದ್ರಮಸಂ ದೇವಃ ಪಾದಾಂಗುಷ್ಠೇನ ಲೀಲಯಾ ಕ್ಷಣಂ ಕೃಮಿವದಾಕ್ರಮ್ಯ ಘರ್ಷಯಾಮಾಸ ಭೂತಲೇ

ನಂತರ ದೇವರು ಚಂದ್ರನನ್ನು ತನ್ನ ಪಾದದ ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹುಳುವನ್ನು ಹತ್ತಿದಂತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಿ, ಅವನನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಒರೆಸಿದನು.

ಶಿರಶ್ಚಿಚ್ಛೇದ ದಕ್ಷಸ್ಯ ಭದ್ರಃ ಪರಮಕೋಪತಃ ಕ್ರೋಶಂತ್ಯಾಮೇವ ವೈರಿಣ್ಯಾಂ ಭದ್ರಕಾಲ್ಯೈ ದದೌ ಚ ತತ್

ಭದ್ರಕಾಳಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪದಿಂದ ದಕ್ಷನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಳು; ವೈರಣಿ ಅಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ತಲೆಯನ್ನು ಭದ್ರಕಾಳಿಗೆ ನೀಡಿದಳು.

ತತ್ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾ ಸಮಾದಾಯ ಶಿರಸ್ತಾಲಫಲೋಪಮಮ್ ಸಾ ದೇವೀ ಕಂಡುಕಕ್ರೀಡಾಂ ಚಕಾರ ಸಮರಾಂಗಣೇ

ಆ ದೇವಿ ಆ ತಲೆಯನ್ನು ತಾಳಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಹಿಡಿದು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಂಡಾಟವಾಡಿದಳು.

ತತೋ ದಕ್ಷಸ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ತ್ರೀ ಕುಶೀಲಾ ಭರ್ತೃಭಿರ್ಯಥಾ ಪಾದಾಭ್ಯಾಂ ಚೈವ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಹನ್ಯತೇ ಸ್ಮ ಗಣೇಶ್ವರೈಃ

ನಂತರ ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞಪತ್ನಿಯನ್ನು, ತನ್ನ ಪತಿಗಳೊಡನೆ ಆಟದ ಗೊಂಬೆಯಂತೆ, ಗಣಪತಿಗಳು ಕಾಲು ಮತ್ತು ಕೈಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದರು.

ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿನೇ ಸೋಮಂ ಧರ್ಮಂ ಚೈವ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್ ಬಹುಪುತ್ರಂ ಚಾಂಗಿರಸಂ ಕೃಶಾಶ್ವಂ ಕಶ್ಯಪಂ ತಥಾ

ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ, ಸೋಮ, ಧರ್ಮ, ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಬಹುಪುತ್ರ, ಆಂಗಿರಸ, ಕೃಶಾಶ್ವ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪನು ಕೂಡ—

ಗಲೇ ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ಬಲಿನೋ ಗಣಪಾಃ ಸಿಂಹವಿಕ್ರಮಾಃ ಭರ್ತ್ಸಯಂತೋ ಭೃಶಂ ವಾಗ್ಭಿರ್ನಿರ್ಜಘ್ನುರ್ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಮುಷ್ಟಿಭಿಃ

ಬಲಿಷ್ಠ ಗಣಗಳು, ಸಿಂಹದಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಅವರನ್ನು ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಕಠಿಣವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ, ಅವರ ತಲೆಗೆ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದರು.

ಧರ್ಷಿತಾ ಭೂತವೇತಾಲೈರ್ದಾರಾಸ್ಸುತಪರಿಗ್ರಹಾಃ ಯಥಾ ಕಲಿಯುಗೇ ಜಾರೈರ್ಬಲೇನ ಕುಲಯೋಷಿತಃ

ದೇವತೆಗಳ ಹೆಂಡತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು, ಭೂತ ಮತ್ತು ವೇತಾಳರಿಂದ ಅವಮಾನಿತರಾಗಿ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಪರಪುರುಷರಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುವ ಕುಲಸ್ತ್ರೀಯರಂತೆ ಪೀಡಿತರಾದರು.

ತಚ್ಚ ವಿಧ್ವಸ್ತಕಲಶಂ ಭಗ್ನಯೂಪಂ ಗತೋತ್ಸವಮ್ ಪ್ರದೀಪಿತಮಹಾಶಾಲಂ ಪ್ರಭಿನ್ನದ್ವಾರತೋರಣಮ್

ಆ ಯಜ್ಞಸ್ಥಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗಿತ್ತು; ಕಲಶಗಳು ಉರುಳಿದ್ದವು, ಯೂಪಗಳು ಮುರಿದುಹೋಗಿದ್ದವು, ಹಬ್ಬ ಮುಗಿದಿತ್ತು, ಮಹಾ ಮಂದಿರ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋದಿತ್ತು, ಬಾಗಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ತೋರಣಗಳು ಒಡೆದುಹೋದವು.

ಉತ್ಪಾಟಿತಸುರಾನೀಕಂ ಹನ್ಯಮಾನಂ ತಪೋಧನಮ್ ಪ್ರಶಾನ್ತಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ಘೋಷಂ ಪ್ರಕ್ಷೀಣಜನಸಂಚಯಮ್

ದೇವತೆಗಳ ಸೇನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿತ್ತು, ತಪಸ್ವಿಗಳು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು, ವೇದಘೋಷ ಶಾಂತವಾಗಿತ್ತು, ಜನರ ಗುಂಪು ಕೂಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಕ್ರನ್ದಮಾನಾತುರಸ್ತ್ರೀಕಂ ಹತಾಶೇಷಪರಿಚ್ಛದಮ್ ಶೂನ್ಯಾರಣ್ಯನಿಭಂ ಜಜ್ಞೇ ಯಜ್ಞವಾಟಂ ತದಾರ್ದಿತಮ್

ಆ ಯಜ್ಞಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತಿರುವ ಹೆಂಗಸರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದರು, ಅವರ ಸೇವಕರು ಎಲ್ಲರೂ ಹತಹತಳಾಗಿ, ಆ ಸ್ಥಳವು ಖಾಲಿ ಅರಣ್ಯವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು.

ಶೂಲವೇಗಪ್ರರುಗ್ಣಾಶ್ಚ ಭಿನ್ನಬಾಹೂರುವಕ್ಷಸಃ ವಿನಿಕೃತ್ತೋತ್ತಮಾಂಗಾಶ್ಚ ಪೇತುರುರ್ವ್ಯಾಂ ಸುರೋತ್ತಮಾಃ

ಶೂಲಗಳ ಹೊಡೆತದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಕೈ, ಕಾಲು, ಎದೆ ಮುರಿದು, ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದರು.

ಹತೇಷು ತೇಷು ದೇವೇಷು ಪತಿತೇಷುಃ ಸಹಸ್ರಶಃ ಪ್ರವಿವೇಶ ಗಣೇಶಾನಃ ಕ್ಷಣಾದಾಹವನೀಯಕಮ್

ಆ ದೇವತೆಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಹತರಾಗಿ ಬಿದ್ದಾಗ, ಗಣಪತಿಯು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಪ್ರವಿಷ್ಟಮಥ ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭದ್ರಂ ಕಾಲಾಗ್ನಿಸಂನಿಭಮ್ ದುದ್ರಾವ ಮರಣಾದ್ಭೀತೋ ಯಜ್ಞೋ ಮೃಗವಪುರ್ಧರಃ

ಅದು ಭಯಾನಕನಾಗಿ, ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಯಜ್ಞವು ಮರಣ ಭಯದಿಂದ ಮೃಗ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು ಓಡಿಹೋದನು.

ಸ ವಿಸ್ಫಾರ್ಯ ಮಹಚ್ಚಾಪಂ ದೃಢಜ್ಯಾಘೋಷಣಭೀಷಣಮ್ ಭದ್ರಸ್ತಮಭಿದುದ್ರಾವ ವಿಕ್ಷಿಪನ್ನೇವ ಸಾಯಕಾನ್

ಆಗ ಭದ್ರನು ಭಯಂಕರವಾದ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದು, ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಓಡಿದನು.

ಆಕರ್ಣಪೂರ್ಣಮಾಕೃಷ್ಟಂ ಧನುರಮ್ಬುದಸಂನಿಭಮ್ ನಾದಯಾಮಾಸ ಚ ಜ್ಯಾಂ ದ್ಯಾಂ ಖಂ ಚ ಭೂಮಿಂ ಚ ಸರ್ವಶಃ

ಭದ್ರನು ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಿವಿಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ ಎಳೆದಾಗ, ಆ ಬಿಲ್ಲಿನ ತಂತಿಯ ಧ್ವನಿ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಆಕಾಶ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು.

ತಮುಪಶ್ರಿತ್ಯ ಸನ್ನಾದಂ ಹತೋ ಽಸ್ಮೀತ್ಯೇವ ವಿಹ್ವಲಮ್ ಶರಣಾರ್ಧೇನ ವಕ್ರೇಣ ಸ ವೀರೋ ಽಧ್ವರಪೂರುಷಮ್

ಆ ಭಯಾನಕ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಯಜ್ಞಪುರುಷನು ಗಾಬರಿಗೊಂಡು 'ನಾನು ಸತ್ತೆ' ಎಂದು ಅಳುತ್ತಾ, ಆ ವೀರನು ಹಾರಿಸಿದ ಬಾಗಿದ ಅರ್ಧ ಬಾಣದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡನು.

ಮಹಾಭಯಸ್ಖಲತ್ಪಾದಂ ವೇಪನ್ತಂ ವಿಗತತ್ವಿಷಮ್ ಮೃಗರೂಪೇಣ ಧಾವನ್ತಂ ವಿಶಿರಸ್ಕಂ ತದಾಕರೋತ್

ಮಹಾ ಭಯದಿಂದ ಕಾಲು ಜಾರಿ, ನಡುಗುತ್ತಾ, ಪ್ರಕಾಶ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಯಜ್ಞಪುರುಷನು ಮೃಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಇಲ್ಲದೆ ಓಡಿದನು.

ತಮೀದೃಶಮವಜ್ಞಾತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವೈ ಸೂರ್ಯಸಂಭವಮ್ ವಿಷ್ಣುಃ ಪರಮಸಂಕ್ರುದ್ಧೋ ಯುದ್ಧಾಯಾಭವದುದ್ಯತಃ

ಆ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಇಂತಹ ಅವಮಾನಕ್ಕೊಳಗಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಷ್ಣುನು ಅಪಾರ ಕೋಪದಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು.

ತಮುವಾಹ ಮಹಾವೇಗಾತ್ಸ್ಕನ್ಧೇನ ನತಸಂಧಿನಾ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವಯಸಾಂ ರಾಜಾ ಗರುಡಃ ಪನ್ನಗಾಶನಃ

ಆಗ ಪಕ್ಷಿರಾಜನಾದ ಗರುಡನು, ನಾಗಗಳನ್ನು ತಿಂದು, ವೇಗದಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಅವನನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋದನು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗಿಂತ ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದನು.

ದೇವಾಶ್ಚ ಹತಶಿಷ್ಟಾ ಯೇ ದೇವರಾಜಪುರೋಗಮಾಃ ಪ್ರಚಕ್ರುಸ್ತಸ್ಯ ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತ್ಯಕ್ತುಮಿವೋದ್ಯತಾಃ

ಉಳಿದ ದೇವತೆಗಳು, ದೇವರಾಜನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದರು.

ವಿಷ್ಣುನಾ ಸಹಿತಾನ್ದೇವಾನ್ಮೃಗೇನ್ದ್ರಃ ಕ್ರೋಷ್ಟುಕಾನಿವ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜಹಾಸ ಭೂತೇನ್ದ್ರೋ ಮೃಗೇನ್ದ್ರ ಇವ ವಿವ್ಯಥಃ

ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಭೂತಾಧಿಪತಿ ಸಿಂಹನು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ ನಗಿದನು, ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಮಿನ್ನವಸರೇ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ಸಮಾವಿರಭವದ್ರಥಃ ಸಹಸ್ರಸೂರ್ಯಸಂಕಾಶಶ್ಚಾರುಚೀರವೃಷಧ್ವಜಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಸುಂದರ ಧ್ವಜಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಮ್ಮೆ ಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳ ರಥವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಅಶ್ವರತ್ನದ್ವಯೋದಾರೋ ರಥಚಕ್ರಚತುಷ್ಟಯಃ ಸಞ್ಚಿತಾನೇಕದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಶಸ್ತ್ರರತ್ನಪರಿಷ್ಕೃತಃ

ಆ ರಥವನ್ನು ಎರಡು ದೈವಿಕ ಕುದುರೆಗಳು ಎಳೆದವು, ನಾಲ್ಕು ಚಕ್ರಗಳಿದ್ದವು, ಅನೇಕ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ತಸ್ಯಾಪಿ ರಥವರ್ಯಸ್ಯ ಸ್ಯಾತ್ಸ ಏವ ಹಿ ಸಾರಥಿಃ ಯಥಾ ಚ ತ್ರೈಪುರೇ ಯುದ್ಧೇ ಪೂರ್ವಂ ಶಾರ್ವರಥೇ ಸ್ಥಿತಃ

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅದೇ ಸಾರಥಿಯು ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ತ್ರಿಪುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ರಥದ ಮೇಲೆ ಇದ್ದಂತೆ.

ಸ ತಂ ರಥವರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶಾಸನಾದೇವ ಶೂಲಿನಃ ಹರೇಸ್ಸಮೀಪಮಾನೀಯ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿರಭಾಷತ

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯ ಆದೇಶದಿಂದ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು ಹರಿಯ ಬಳಿಗೆ ತಂದು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಭಗವನ್ಭದ್ರ ಭದ್ರಾಂಗ ಭಗವಾನಿನ್ದುಭೂಷಣಃ ಆಜ್ಞಾಪಯತಿ ವೀರಸ್ತ್ವಾಂ ರಥಮಾರೋಢುಮವ್ಯಯಃ

'ಭವ್ಯ ಭದ್ರ, ಶುಭರೂಪಿಯು, ಚಂದ್ರವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಭಗವಂತನು ನಿನ್ನನ್ನು ಆ ಅಮರ ರಥವನ್ನು ಏರಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ,' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.