ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಅಗ್ನಯೋ ನೈವ ದೀಪ್ಯಂತೇ ನ ಚ ದೀಪ್ಯತಿ ಭಾಸ್ಕರಃ ಗ್ರಹಾಶ್ಚ ನ ಪ್ರಕಾಶಂತೇ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಚ ತಾರಕಾಃ

ಅಗ್ನಿಗಳು ಹೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಸೂರ್ಯನು ಬೆಳಗಲಿಲ್ಲ, ಗ್ರಹಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿಲ್ಲ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ತಾರಾಗಳೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಏತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕಾಲೇ ತು ಯಜ್ಞವಾಟಂ ತದುಜ್ಜ್ವಲಮ್ ಸಂಪ್ರಾಪ ಭಗವಾನ್ಭದ್ರೋ ಭದ್ರೈಶ್ಚ ಸಹ ಭದ್ರಯಾ

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಭದ್ರನು, ಭದ್ರರಾದ ತನ್ನ ಗಣಗಳೂ ಭದ್ರೆಯೂ ಕೂಡ, ಆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಯಜ್ಞವಾಟಿಕೆಗೆ ಬಂದರು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭೀತಭೀತೋ ಽಪಿ ದಕ್ಷೋ ದೃಢ ಇವ ಸ್ಥಿತಃ ಕ್ರುದ್ಧವದ್ವಚನಂ ಪ್ರಾಹ ಕೋ ಭವಾನ್ ಕಿಮಿಹೇಚ್ಛಸಿ

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ದಕ್ಷನು ಭಯದಿಂದಿದ್ದರೂ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಂತೆ ತೋರಿಸಿ, ಕೋಪಭಾವದಿಂದ, 'ನೀನು ಯಾರು? ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಬೇಕು?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ದಕ್ಷಸ್ಯ ಚ ದುರಾತ್ಮನಃ ವೀರಭದ್ರೋ ಮಹಾತೇಜಾ ಮೇಘಸಂಭೀರನಿಸ್ಸ್ವನಃ

ಆ ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನ ದಕ್ಷನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವೀರಭದ್ರನು, ಮೇಘದ ಗುಡುಗು ಹೋಲುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಸ್ಮಯನ್ನಿವ ತಮಾಲೋಕ್ಯ ದಕ್ಷಂ ದೇವಾಶ್ಚ ಋತ್ವಿಜಃ ಅರ್ಥಗರ್ಭಮಸಂಭ್ರಾನ್ತಮವೋಚದುಚಿತಂ ವಚಃ

ವೀರಭದ್ರನು ದಕ್ಷನನ್ನು ನೋಟದಿಂದ ನಗುವಂತೆ ನೋಡಿ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋತ್ವಿಜರು ಮುಂದೆ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

ವಯಂ ಹ್ಯನುಚರಾಃ ಸರ್ವೇ ಶರ್ವಸ್ಯಾಮಿತತೇಜಸಃ ಭಾಗಾಭಿಲಿಪ್ಸಯಾ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಭಾಗೋ ನಸ್ಸಂಪ್ರದೀಯತಾಮ್

'ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯ ಶರ್ವನ ಸೇವಕರು, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಭಾಗ ಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ; ನಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ಈಗ ಕೊಡಿ.'

ಅಥ ಚೇದಧ್ವರೇ ಽಸ್ಮಾಕಂ ನ ಭಾಗಃ ಪರಿಕಲ್ಪಿತಃ ಕಥ್ಯತಾಂ ಕಾರಣಂ ತತ್ರ ಯುಧ್ಯತಾಂ ವಾ ಮಯಾಮರೈಃ

'ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಭಾಗವನ್ನೇ ಕೊಡದೆ ಇದ್ದರೆ, ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಿ; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಾನು ಅಮರ ದೇವತೆಗಳ ಜೊತೆ ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.'

ಇತ್ಯುಕ್ತಾಸ್ತೇ ಗಣೇಂದ್ರೇಣ ದೇವಾ ದಕ್ಷಪುರೋಗಮಾಃ ಊಚುರ್ಮನ್ತ್ರಾಃ ಪ್ರಮಾಣಂ ನೋ ನ ವಯಂ ಪ್ರಭವಸ್ತ್ವಿತಿ

ಗಣಪತಿಯಾದವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ದಕ್ಷಿಣು ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: 'ನಮಗೆ ಮಂತ್ರಗಳೇ ಆಧಾರ, ನಾವು ಸ್ವತಃ ಏನೂ ಮಾಡಲಾರೆವು.'

ಮನ್ತ್ರಾ ಊಚುಸ್ಸುರಾ ಯೂಯಂ ಮೋಹೋಪಹತಚೇತಸಃ ಯೇನ ಪ್ರಥಮಭಾಗಾರ್ಹಂ ನ ಯಜಧ್ವಂ ಮಹೇಶ್ವರಮ್

ಆ ಮಂತ್ರಗಳು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಮೋಹದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಥಮ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ನೀವು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.'

ಮಂತ್ರೋಕ್ತಾ ಅಪಿ ತೇ ದೇವಾಃ ಸರ್ವೇ ಸಂಮೂಢಚೇತಸಃ ಭದ್ರಾಯ ನ ದದುರ್ಭಾಗಂ ತತ್ಪ್ರಹಾಣಮಭೀಪ್ಸವಃ

ಮಂತ್ರಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದರೂ, ಆ ದೇವತೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೊಂದಲಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಶುಭಕ್ಕಾಗಿ ಭಾಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರು.

ಯದಾ ತಥ್ಯಂ ಚ ಪಥ್ಯಂ ಚ ಸ್ವವಾಕ್ಯಂ ತದ್ವೃಥಾ ಽಭವತ್ ತದಾ ತತೋ ಯಯುರ್ಮಂದಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಸನಾತನಮ್

ನಿಜವೂ, ಸರಿಯಾದುದೂ ಆಗಿದ್ದ ಅವರ ಮಾತು ಫಲವಿಲ್ಲದಾಗ, ಆ ಮೂಢರಾದವರು ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದರು.

ಅಥೋವಾಚ ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷೋ ದೇವಾನ್ವಿಷ್ಣುಪುರೋಗಮಾನ್ ಮನ್ತ್ರಾಃ ಪ್ರಮಾಣಂ ನ ಕೃತಾ ಯುಷ್ಮಾಭಿರ್ಬಲಗರ್ವಿತೈಃ

ಆಮೇಲೆ ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬಲದ ಗರ್ವದಿಂದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿಲ್ಲ.'

ಯಸ್ಮಾದಸ್ಮಿನ್ ಮಖೇ ದೇವೈರಿತ್ಥಂ ವಯಮಸತ್ಕೃತಾಃ ತಸ್ಮಾದ್ವೋ ಜೀವಿತೈಸ್ಸಾರ್ಧಮಪನೇಷ್ಯಾಮಿ ಗರ್ವಿತಮ್

ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ನಮಗೆ ಇಂತಹ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ, ನಿಮ್ಮ ಜೀವಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಿಮ್ಮ ಗರ್ವವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತೇನೆ.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಭಗವಾನ್ ಕ್ರುದ್ಧೋ ವ್ಯದಹನ್ನೇತ್ರವಹ್ನಿನಾ ಯಕ್ಷವಾಟಂ ಮಹಾಕೂಟಂ ಯಥಾತಿಸ್ರಃ ಪುರೋ ಹರಃ

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಭಗವಂತನು ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಕಣ್ಣಿನ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಯಕ್ಷರ ಯಜ್ಞವೇದಿಯನ್ನು ಚೂರುಮಾಡಿದನು, ಹರನು ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದಂತೆ.

ತತೋ ಗಣೇಶ್ವರಾಸ್ಸರ್ವೇ ಪರ್ವತೋದಗ್ರವಿಗ್ರಹಾಃ ಯೂಪಾನುತ್ಪಾಟ್ಯ ಹೋತ್ಃಣಾಂ ಕಂಠೇಷ್ವಾಬಧ್ಯ ರಜ್ಜುಭಿಃ

ಆಗ ಪರ್ವತದಂತೆ ಭಾರೀ ರೂಪದ ಎಲ್ಲಾ ಗಣಪತಿಗಳು ಯಜ್ಞದ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಎಳೆದು, ಹೋತರವರ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಕಯಿಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿದರು.

ಯಜ್ಞಪಾತ್ರಾಣಿ ಚಿತ್ರಾಣಿ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಸಂಚೂರ್ಣ್ಯ ವಾರಿಣಿ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಚೈವ ಯಜ್ಞಾಂಗಂ ಗಂಗಾಸ್ರೋತಸಿ ಚಿಕ್ಷಿಪುಃ

ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದು, ಪುಡಿಮಾಡಿ, ಯಜ್ಞದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಗಂಗೆಯ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆದರು.

ತತ್ರ ದಿವ್ಯಾನ್ನಪಾನಾನಾಂ ರಾಶಯಃ ಪರ್ವತೋಪಮಾಃ ಕ್ಷೀರನದ್ಯೋ ಽಮೃತಸ್ರಾವಾಃ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧದಧಿಕರ್ದಮಾಃ

ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ವತದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ದಿವ್ಯ ಅನ್ನಪಾನಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳು, ಹಾಲಿನ ನದಿಗಳು, ಅಮೃತ ಹರಿಯುವ ಹಾಲು, ತುಪ್ಪದಂತಹ ದಹಿ ತುಂಬಿದವು.

ಉಚ್ಚಾವಚಾನಿ ಮಾಂಸಾನಿ ಭಕ್ಷ್ಯಾಣಿ ಸುರಭೀಣಿ ಚ ರಸವನ್ತಿ ಚ ಪಾನಾನಿ ಲೇಹ್ಯಚೋಷ್ಯಾಣಿ ತಾನಿ ವೈ

ಅಲ್ಲಿ ರುಚಿಕರವಾದ ವಿವಿಧ ಮಾಂಸಗಳು, ಸುಗಂಧ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು, ರಸಮಯ ಪಾನೀಯಗಳು, ಲೇಹ್ಯ-ಚೋಷ್ಯಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇದ್ದವು.

ವೀರಾಸ್ತದ್ಭುಜತೇ ವಕ್ತ್ರೈರ್ವಿಲುಂಪಂತಿ ಕ್ಷಿಪಂತಿ ಚ ವಜ್ರೈಶ್ಚಕ್ರೈರ್ಮಹಾಶೂಲೈಶ್ಶಕ್ತಿಭಿಃ ಪಾಶಪಟ್ಟಿಶೈಃ

ಆ ವೀರರು ಬಾಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ತಿಂದರು, ಎಗರಿಸಿದರು, ಚಕ್ರ, ವಜ್ರ, ಮಹಾ ಶೂಲ, ಶಕ್ತಿ, ಪಾಶ, ಪಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂಡಿದರು.

ಮುಸಲೈರಸಿಭಿಷ್ಟಂಕೈರ್ಭಿಧಿಪಾಲೈಃ ಪರಶ್ವಧೈಃ ಉದ್ಧತಾಂಸ್ತ್ರಿದಶಾನ್ಸರ್ವಾಂಲ್ಲೋಕಪಾಲಪುರಸ್ಸರಾನ್

ಮುಸಲು, ಕತ್ತಿ, ಮುಳ್ಳು, ಒಡೆಯುವ ದಂಡ, ಪರಶು ಮುಂತಾದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ, ಲೋಕಪಾಲರು ಜೊತೆಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.

ಬಿಭಿದುರ್ಬಲಿನೋ ವೀರಾ ವೀರಭದ್ರಾಂಗಸಂಭವಾಃ ಛಿಂಧಿ ಭಿಂಧಿ ಕ್ಷಿಪ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಮಾರ್ಯತಾಂ ದಾರ್ಯತಾಮಿತಿ

ವೀರಭದ್ರನ ದೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ವೀರರು, 'ಕತ್ತರಿಸು! ಒಡೆ! ಎಸೆ! ಬೇಗ ಕೊಲ್ಲು! ಹರಡು!' ಎಂದು ಕೂಗಿ, ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿ, ಒಡೆದು, ಎಸೆದು, ನಾಶಪಡಿಸಿದರು.

ಹರಸ್ವ ಪ್ರಹರಸ್ವೇತಿ ಪಾಟಯೋತ್ಪಾಟಯೇತಿ ಚ ಸಂರಂಭಪ್ರಭವಾಃ ಕ್ರೂರಾಶ್ಶಬ್ದಾಃ ಶ್ರವಣಶಂಕವಃ

'ಹೊಡೆ! ದಾಳಿ ಮಾಡು! ಚೂರುಮಾಡು! ಎಳೆ!' ಎಂಬ ಕೋಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ರೂರ ಕೂಗುಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೇಳಿಬಂದವು, ಆ ಶಬ್ದಗಳು ಕೇಳುಗರಿಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿದವು.

ಯತ್ರತತ್ರ ಗಣೇಶಾನಾಂ ಜಜ್ಞಿರೇ ಸಮರೋಚಿತಾಃ ವಿವೃತ್ತನಯನಾಃ ಕೇಚಿದ್ದಷ್ಟದಂಷ್ಟ್ರೋಷ್ಠತಾಲವಃ

ಯಾವೆಡೆಗೆ ಗಣಪತಿಗಳು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಕೆಲವರು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದರು, ಕೆಲವರು ತುಟಿಯನ್ನು, ಹಲ್ಲು, ನಾಲಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ಆಶ್ರಮಸ್ಥಾನ್ಸಮಾಕೃಷ್ಯ ಮಾರಯನ್ತಿ ತಪೋಧನಾತ್ ಸ್ರುವಾನಪಹರನ್ತಶ್ಚ ಕ್ಷಿಪನ್ತೋಗ್ನಿಂ ಜಲೇಷು ಚ

ಅವರು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದವರನ್ನು ಎಳೆದು, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದವರನ್ನು ಕೊಂದು, ಅವರ ಸ್ರುವಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡು, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆದರು.

ಕಲಶಾನಪಿ ಭಿನ್ದಂತಶ್ಛಿಂದಂತೋ ಮಣಿವೇದಿಕಾಃ ಗಾಯಂತಶ್ಚ ನದನ್ತಶ್ಚ ಹಸನ್ತಶ್ಚ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ

ಅವರು ಕಲಶಗಳನ್ನು ಒಡೆದು, ಮಣಿಯ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಚೂರುಮಾಡಿ, ಹಾಡುತ್ತಾ, ಕೂಗುತ್ತಾ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಗುತ್ತಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ಸಂಚರಿಸಿದರು.

ರಕ್ತಾಸವಂ ಪಿಬನ್ತಶ್ಚ ನನೃತುರ್ಗಣಪುಂಗವಾಃ ನಿರ್ಮಥ್ಯ ಸೇಂದ್ರಾನಮರಾನ್ ಗಣೇನ್ದ್ರಾನ್ವೃಷೇನ್ದ್ರನಾಗೇನ್ದ್ರಮೃಗೇನ್ದ್ರಸಾರಾಃ

ಶಿವನ ಗಣಗಳ ಮುಖ್ಯರು ರಕ್ತದ ಮದ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಕುಣಿದು ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದರು. ಇಂದ್ರನ ಜೊತೆಗೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಎತ್ತು, ಹಾವು, ಸಿಂಹಗಳ ನಾಯಕರೆಂಬಂತೆ ಗಣಗಳ ನಾಯಕರು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರು.

ಚಕ್ರುರ್ಬಹೂನ್ಯಪ್ರತಿಮಭಾವಾಃ ಸಹರ್ಷರೋಮಾಣಿ ವಿಚೇಷ್ಟಿತಾನಿ ನನ್ದಂತಿ ಕೇಚಿತ್ಪ್ರಹರನ್ತಿ ಕೇಚಿದ್ಧಾವನ್ತಿ ಕೇಚಿತ್ಪ್ರಲಪನ್ತಿ ಕೇಚಿತ್

ಅವರು ಹೋಲಿಕೆ ಇಲ್ಲದ ಅನೇಕ ವಿಚಿತ್ರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅವರ ಕೂದಲು ನಿಂತಿತು. ಕೆಲವರು ಆನಂದಿಸಿದರು, ಕೆಲವರು ಹೊಡೆದರು, ಕೆಲವರು ಓಡಿದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದರು.

ನೃತ್ಯನ್ತಿ ಕೇಚಿದ್ವಿಹಸನ್ತಿ ಕೇಚಿದ್ವಲ್ಗನ್ತಿ ಕೇಚಿತ್ಪ್ರಮಥಾ ಬಲೇನ

ಕೆಲವರು ಕುಣಿದರು, ಕೆಲವರು ನಗಿದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಜಿಗಿದರು; ಪ್ರಮಥರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ಕೇಚಿಜ್ಜಿಘೃಕ್ಷಂತಿ ಘನಾನ್ಸ ತೋಯಾನ್ಕೇಚಿದ್ಗ್ರಹೀತುಂ ರವಿಮುತ್ಪತಂತಿ ಕೇಚಿತ್ಪ್ರಸರ್ತುಂ ಪವನೇನ ಸಾರ್ಧಮಿಚ್ಛಂತಿ ಭೀಮಾಃ ಪ್ರಮಥಾ ವಿಯತ್ಸ್ಥಾಃ

ಕೆಲವರು ಮೋಡಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು, ಕೆಲವರು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಹಾರಿದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಗಾಳಿಯೊಡನೆ ಓಡಲು ಬಯಸಿದರು; ಭಯಂಕರವಾದ ಪ್ರಮಥರು ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದರು.