ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಯಃ ಸ್ರಷ್ಟಾ ಚೈವ ಸಂಹರ್ತಾ ಭರ್ತಾ ಚೈವ ಮಹೇಶ್ವರಃ ತಸ್ಮಾದನ್ಯಂ ನ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಶಂಕರಾತ್ಮಾನಮಧ್ವರೇ

ಅವನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಸಂಹಾರಕ, ಪಾಲಕ—ಮಹೇಶ್ವರನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನಂತೆ ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಏತನ್ಮಖೇಶಸ್ಯ ಸುವರ್ಣಪಾತ್ರೇ ಹವಿಃ ಸಮಸ್ತಂ ವಿಧಿಮಂತ್ರಪೂತಮ್ ವಿಷ್ಣೋರ್ನಯಾಮ್ಯಪ್ರತಿಮಸ್ಯ ಭಾಗಂ ಪ್ರಭೋರ್ವಿಭಜ್ಯಾವಹನೀಯಮದ್ಯ

ಈ ಯಜ್ಞಪದಾರ್ಥವನ್ನು, ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡು, ಇಂದು ಸುವರ್ಣಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞದ ಒಡೆಯನಾದ ಅವಿನಾಭಾವ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

ಯಸ್ಮಾನ್ನಾರಾಧಿತೋ ರುದ್ರಸ್ಸರ್ವದೇವೇಶ್ವರೇಶ್ವರಃ ತಸ್ಮಾದ್ದಕ್ಷ ತವಾಶೇಷೋ ಯಜ್ಞೋ ಽಯಂ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ

ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ರುದ್ರನನ್ನು ಪೂಜಿಸದೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ದಕ್ಷನೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಯಜ್ಞವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ವಚನಂ ಕ್ರುದ್ಧೋ ದಧೀಚೋ ಮುನಿಸತ್ತಮಃ ನಿರ್ಗಮ್ಯ ಚ ತತೋ ದೇಶಾಜ್ಜಗಾಮ ಸ್ವಕಮಾಶ್ರಮಮ್

ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ಮಹರ್ಷಿ ದಧೀಚಿ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ನಿರ್ಗತೇ ಽಪಿ ಮುನೌ ತಸ್ಮಿನ್ದೇವಾ ದಕ್ಷಂ ನ ತತ್ಯಜುಃ ಅವಶ್ಯಮನುಭಾವಿತ್ವಾದನರ್ಥಸ್ಯ ತು ಭಾವಿನಃ

ಆ ಮುನಿಯು ಹೋದರೂ ದೇವತೆಗಳು ದಕ್ಷನನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಭವಿಸಬೇಕಾದ ಅನರ್ಥವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಅವರ ವಿಧಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಏತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕಾಲೇ ತು ಜ್ಞಾತ್ವೈತತ್ಸರ್ವಮೀಶ್ವರಾತ್ ದಗ್ಧುಂ ದಕ್ಷಾಧ್ವರಂ ವಿಪ್ರಾ ದೇವೀ ದೇವಮಚೋದಯತ್

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಈಶ್ವರನಿಂದ ತಿಳಿದು, ದೇವಿಯು ದೇವರನ್ನು ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ.

ದೇವ್ಯಾ ಸಂಚೋದಿತೋ ದೇವೋ ದಕ್ಷಾಧ್ವರಜಿಘಾಂಸಯಾ ಸಸರ್ಜ ಸಹಸಾ ವೀರಂ ವೀರಭದ್ರಂ ಗಣೇಶ್ವರಮ್

ದೇವಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ದೇವರು ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ವೀರಭದ್ರನೆಂಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಗಣಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಸಹಸ್ರವದನಂ ದೇವಂ ಸಹಸ್ರಕಮಲೇಕ್ಷಣಮ್ ಸಹಸ್ರಮುದ್ಗರಧರಂ ಸಹಸ್ರಶರಪಾಣಿಕಮ್

ಆ ದೇವರಿಗೆ ಸಾವಿರ ಮುಖಗಳು, ಸಾವಿರ ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಸಾವಿರ ಗದೆಗಳು, ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳ ತೊಟ್ಟಿಲುಗಳು ಇದ್ದವು.

ಶೂಲಟಂಕಗದಾಹಸ್ತಂ ದೀಪ್ತಕಾರ್ಮುಕಧಾರಿಣಮ್ ಚಕ್ರವಜ್ರಧರಂ ಘೋರಂ ಚಂದ್ರಾರ್ಧಕೃತಶೇಖರಮ್

ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ, ಪರಶು, ಗದೆ ಇದ್ದವು; ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಧನುಸ್ಸು, ಚಕ್ರ, ವಜ್ರ ಹಿಡಿದಿದ್ದನು; ಭಯಾನಕನಾಗಿದ್ದ ಅವನು ಚಂದ್ರಾರ್ಧವನ್ನು ಕಿರೀಟವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದನು.

ಕುಲಿಶೋದ್ಯೋತಿತಕರಂ ತಡಿಜ್ಜ್ವಲಿತಮೂರ್ಧಜಮ್ ದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲಂ ಬಿಭ್ರಾಣಂ ಮಹಾವಕ್ತ್ರಂ ಮಹೋದರಮ್

ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ವಜ್ರದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಕೂದಲು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಬಾಯಿ ದೊಡ್ಡದು, ಭಯಂಕರ ದವಳಗಳು, ಹೊಟ್ಟೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು.

ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಂ ಪ್ರಲಂಬೋಷ್ಠಂ ಮೇಘಸಾಗರನಿಃಸ್ವನಮ್ ವಸಾನಂ ಚರ್ಮ ವೈಯಾಘ್ರಂ ಮಹದ್ರುಧಿರನಿಸ್ರವಮ್

ಅವನ ನಾಲಿಗೆ ಮಿಂಚಿನಂತೆ, ತುಟಿಗಳು ಉದುರಿದಂತೆ, ಗರ್ಜನೆ ಮೇಘ ಮತ್ತು ಸಾಗರದಂತೆ, ಅವನು ಹುಲಿಯ ಚರ್ಮ ಧರಿಸಿದ್ದ, ದೇಹದಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.

ಗಣ್ಡದ್ವಿತಯಸಂಸೃಷ್ಟಮಣ್ಡಲೀಕೃತಕುಣ್ಡಲಮ್ ವರಾಮರಶಿರೋಮಾಲಾವಲೀಕಲಿತಶೇಖರಮ್

ಅವನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಲಯಗಳು ಗಂಡದವರೆಗೆ ತಲುಪಿದ್ದವು, ಅವನ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೇವತೆಗಳ ತಲೆಮಾಲೆ ಅಲಂಕರಿಸಿತ್ತು.

ರಣನ್ನೂಪುರಕೇಯೂರಮಹಾಕನಕಭೂಷಿತಮ್ ರತ್ನಸಂಚಯಸಂದೀಪ್ತಂ ತಾರಹಾರಾವೃತೋರಸಮ್

ಅವನಿಗೆ ಮಹಾ ಬಂಗಾರದ ನೂಪುರು, ಕೇಯೂರಗಳು ಧರಿಸಿದ್ದವು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಶಬ್ದ ಕೇಳುತ್ತಿತ್ತು; ಅವನ ಎದೆ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು.

ಮಹಾಶರಭಶಾರ್ದೂಲಸಿಂಹೈಃ ಸದೃಶವಿಕ್ರಮಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಮತ್ತಮಾತಂಗಸಮಾನಗಮನಾಲಸಮ್

ಅವನ ಶೌರ್ಯವು ಮಹಾ ಶರಭ, ಹುಲಿ, ಸಿಂಹಗಳಂತಿತ್ತು; ಅವನು ಗಂಭೀರವಾದ, ಗರ್ಜಿಸುವ ಆನೆಗೆ ಹೋಲುವ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.

ಶಂಖಚಾಮರಕುಂದೇನ್ದುಮೃಣಾಲಸದೃಶಪ್ರಭಮ್ ಸತುಷಾರಮಿವಾದ್ರೀನ್ದ್ರಂ ಸಾಕ್ಷಾಜ್ಜಂಗಮತಾಂ ಗತಮ್

ಅವನ ಕಾಂತಿ ಶಂಖ, ಚಾಮರ, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಚಂದ್ರ, ಕಮಲದ ದಂಡಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು; ಅವನು ಹಿಮದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.

ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಾಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಂ ದೀಪ್ತಮೌಕ್ತಿಕಭೂಷಣಮ್ ತೇಜಸಾ ಚೈವ ದೀವ್ಯಂತಂ ಯುಗಾಂತ ಇವ ಪಾವಕಮ್

ಅವನನ್ನು ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿತ್ತು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮುತ್ತಿನ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು; ಅವನು ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಸ ಜಾನುಭ್ಯಾಂ ಮಹೀಂ ಗತ್ವಾ ಪ್ರಣತಃ ಪ್ರಾಂಜಲಿಸ್ತತಃ ಪಾರ್ಶ್ವತೋ ದೇವದೇವಸ್ಯ ಪರ್ಯತಿಷ್ಠದ್ಗಣೇಶ್ವರಃ

ಅವನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಣಿಕಾಲಿಟ್ಟು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಗಣೇಶನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ನಿಂತನು.

ಮನ್ಯುನಾ ಚಾಸೃಜದ್ಭದ್ರಾಂ ಭದ್ರಕಾಲೀಂ ಮಹೇಶ್ವರೀಮ್ ಆತ್ಮನಃ ಕರ್ಮಸಾಕ್ಷಿತ್ವೇ ತೇನ ಗಂತುಂ ಸಹೈವ ತು

ಕೋಪದಿಂದ, ಅವನು ಶುಭಕರವಾದ ಭದ್ರಕಾಳಿ ಎಂಬ ಮಹೇಶ್ವರಿಯನ್ನೇ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಹೋಗಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾವಸ್ಥಿತಂ ವೀರಭದ್ರಂ ಕಾಲಾಗ್ನಿಸನ್ನಿಭಮ್ ಭದ್ರಯಾ ಸಹಿತಂ ಪ್ರಾಹ ಭದ್ರಮಸ್ತ್ವಿತಿ ಶಂಕರಃ

ಕಾಲಾಗ್ನಿಗೆ ಹೋಲುವ ವೀರಭದ್ರನು ಭದ್ರೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಶಂಕರನು ಹೇಳಿದರು: 'ಶುಭವಾಗಲಿ.'

ಸ ಚ ವಿಜ್ಞಾಪಯಾಮಾಸ ಸಹ ದೇವ್ಯಾ ಮಹೇಶ್ವರಮ್ ಆಜ್ಞಾಪಯ ಮಹಾದೇವ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಂ ಕರವಾಣ್ಯಹಮ್

ಅವನು ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಮಹಾದೇವಾ, ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸು?'

ತತಸ್ತ್ರಿಪುರಹಾ ಪ್ರಾಹ ಹೈಮವತ್ಯಾಃ ಪ್ರಿಯೇಚ್ಛಯಾ ವೀರಭದ್ರಂ ಮಹಾಬಾಹುಂ ವಾಚಾ ವಿಪುಲನಾದಯಾ

ಮೂರು ಪುರಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿದ ಶಿವನು, ಹಿಮವತಿಯ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ವೀರಭದ್ರನಿಗೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.

ಪ್ರಾಚೇತಸಸ್ಯ ದಕ್ಷಸ್ಯ ಯಜ್ಞಂ ಸದ್ಯೋ ವಿನಾಶಯ ಭದ್ರಕಾಲ್ಯಾ ಸಹಾಸಿ ತ್ವಮೇತತ್ಕೃತ್ಯಂ ಗಣೇಶ್ವರ

'ಪ್ರಚೇತಸನ ಮಗನಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಭದ್ರಕಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಲೇ ನಾಶಮಾಡು; ಇದು ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯ, ಗಣಾಧಿಪತಿ.'

ಅಹಮಪ್ಯನಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ರೈಭ್ಯಾಶ್ರಮಸಪೀಪತಃ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ವೀಕ್ಷೇ ಗಣೇಶಾನ ವಿಕ್ರಮಂ ತವ ದುಃಸಹಮ್

'ನಾನು ಕೂಡ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ರೈಭ್ಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಳಿದು, ಗಣೇಶಾ, ನಿನ್ನ ಭಯಾನಕ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ.'

ವೃಕ್ಷಾ ಕನಖಲೇ ಯೇ ತು ಗಂಗಾದ್ವಾರಸಮೀಪಗಾಃ ಸುವರ್ಣಶೃಂಗಸ್ಯ ಗಿರೇರ್ಮೇರುಮಂದರಸಂನಿಭಾಃ

ಕನಖಳದಲ್ಲಿರುವ ಗಂಗಾದ್ವಾರದ ಹತ್ತಿರದ ಮರಗಳು, ಚಿನ್ನದ ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಮೇರೂ ಮತ್ತು ಮಂದರ ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತವೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ಪ್ರದೇಶೇ ದಕ್ಷಸ್ಯ ಯುಜ್ಞಃ ಸಂಪ್ರತಿ ವರ್ತತೇ ಸಹಸಾ ತಸ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ವಿಘಾತಂ ಕುರು ಮಾ ಚಿರಮ್

ಅಲ್ಲಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈಗ ದಕ್ಷಿಣ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ; ತಡವಿಲ್ಲದೆ ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಭಂಗಪಡಿಸು.

ಇತ್ಯುಕ್ತೇ ಸತಿ ದೇವೇನ ದೇವೀ ಹಿಮಗಿರೀನ್ದ್ರಜಾ ಭದ್ರಂ ಭದ್ರಂ ಚ ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ವತ್ಸಂ ಧೇನುರಿವೌರಸಮ್

ದೇವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಹಿಮಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾದ ದೇವಿ, ಹಸುವಿನಂತೆ ತನ್ನ ಕರುವಿನತ್ತ ಭದ್ರಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರು.

ಆಲಿಂಗ್ಯ ಚ ಸಮಾಘ್ರಾಯ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಷಡ್ವದನಂ ಯಥಾ ಸಸ್ಮಿತಾ ವಚನಂ ಪ್ರಾಹ ಮಧುರಂ ಮಧುರಂ ಸ್ವಯಮ್

ಆಕೆ ಆರುಮುಖನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಘಮಿಸಿ, ನಗುತ್ತಾ ಮೃದುವಾಗಿ ಸಿಹಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

ವತ್ಸ ಭದ್ರ ಮಹಾಭಾಗ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ಪ್ರಿಯಾರ್ಥಂ ತ್ವಮುತ್ಪನ್ನೋ ಮಮ ಮನ್ಯುಂ ಪ್ರಮಾರ್ಜಕ

'ಪ್ರಿಯ ಭದ್ರಾ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ, ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಿಯೇ, ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ನೀನು ಹುಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ, ನನ್ನ ಕೋಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು.'

ಯಜ್ಞೇಶ್ವರಮನಾಹೂಯ ಯಜ್ಞಕರ್ಮರತೋ ಽಭವತ್ ದಕ್ಷಂ ವೈರೇಣ ತಂ ತಸ್ಮಾದ್ಭಿಂಧಿ ಯಜ್ಞಂ ಗಣೇಶ್ವರ

'ಯಜ್ಞಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ದಕ್ಷಿಣ ಯಜ್ಞೇಶ್ವರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸದೆ, ಶತ್ರುತ್ವದಿಂದ, ಗಣಾಧಿಪತಿ, ಅವನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡು.'