ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಸುಷುವೇ ಸಾಗರಾದ್ವೇಲಾ ಕನ್ಯಾಮೇಕಾಮನಿಂದಿತಾಮ್ ಸವರ್ಣಾಂ ನಾಮ ಸಾಮುದ್ರೀಂ ಪತ್ನೀಂ ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಷಃ

ಸಾಗರದಿಂದ ವೇಲಾ ಒಂದು ನಿರ್ದೋಷಳಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಆಕೆ ಸಾಗರದ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಸವರ್ಣೆ, ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಷನ ಪತ್ನಿಯಾದಳು.

ಸಾಮುದ್ರೀ ಸುಷುವೇ ಪುತ್ರಾನ್ದಶ ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಷಃ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಾಚೇತಸಾ ನಾಮ ಧನುರ್ವೇದಸ್ಯ ಪಾರಗಾಃ

ಸಾಮುದ್ರಿ ಪ್ರಾಚೀನಬರ್ಹಿಷನಿಗೆ ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಚೇತಸರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಧನುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರು.

ಯೇಷಾಂ ಸ್ವಾಯಂಭುವೇ ದಕ್ಷಃ ಪುತ್ರತ್ವಮಗಮತ್ಪುರಾ ತ್ರಿಯಮ್ಬಕಸ್ಯ ಶಾಪೇನ ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾಂತರೇ ಮನೋಃ

ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾಗಿ ದಕ್ಷನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅದು ತ್ರ್ಯಂಬಕನ ಶಾಪದಿಂದ, ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು.

ಇತ್ಯೇತೇ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಾಣಾಂ ಧರ್ಮಾದೀನಾಮ್ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ನಾತಿಸಂಕ್ಷೇಪತೋ ವಿಪ್ರಾ ನಾತಿ ವಿಸ್ತರತಃ ಕ್ರಮಾತ್

ಓ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಪುತ್ರರಾದ ಧರ್ಮಾದಿಗಳ ಮಹಾತ್ಮರ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಅತಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಅತಿ ವಿವರವಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲದೆ ವಿವರಿಸಿದೆನು.

ವರ್ಣಿತಾ ವೈ ಮಯಾ ವಂಶಾ ದಿವ್ಯಾ ದೇವಗಣಾನ್ವಿತಾಃ ಕ್ರಿಯಾವಂತಃ ಪ್ರಜಾವಂತೋ ಮಹರ್ಧಿಭಿರಲಂಕೃತಾಃ

ದೇವತೆಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ಸಂತಾನಸಂಪನ್ನ ಹಾಗೂ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದಿವ್ಯ ವಂಶಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆನು.

ಪ್ರಜಾನಾಂ ಸಂನಿವೇಶೋ ಽಯಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಸಮುದ್ಭವಃ ನ ಹಿ ಶಕ್ಯಃ ಪ್ರಸಂಖ್ಯಾತುಂ ವರ್ಷಕೋಟಿಶತೈರಪಿ

ಈ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದ ಪ್ರಜೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ರಾಜ್ಞಾಮಪಿ ಚ ಯೋ ವಂಶೋ ದ್ವಿಧಾ ಸೋ ಽಪಿ ಪ್ರವರ್ತತೇ ಸೂರ್ಯವಂಶಸ್ಸೋಮವಂಶ ಇತಿ ಪುಣ್ಯತಮಃ ಕ್ಷಿತೌ

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶವೂ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ. ಅವು ಸೂರ್ಯವಂಶ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರವಂಶ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ; ಅವು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರವಾದವು.

ಇಕ್ಷ್ವಾಕುರಮ್ಬರೀಷಶ್ಚ ಯಯಾತಿರ್ನಾಹುಷಾದಯಃ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕಾಃ ಶ್ರುತಾ ಯೇ ಽತ್ರ ತೇ ಪಿ ತದ್ವಂಶಸಂಭವಾಃ

ಇಕ್ಷ್ವಾಕು, ಅಂಬರೀಷ, ಯಯಾತಿ, ನಾಹುಷ ಮತ್ತು ಇತರ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕರು, ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು, ಆ ವಂಶಗಳಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅನ್ಯೇ ಚ ರಾಜಋಷಯೋ ನಾನಾವೀರ್ಯಸಮನ್ವಿತಾ ಕಿಂ ತೈಃ ಫಲಮನುತ್ಕ್ರಾಂತೈರುಕ್ತಪೂರ್ವೈಃ ಪುರಾತನೈಃ

ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ರಾಜರ್ಷಿಗಳು ಇದ್ದಾರೆ, ಅವರು ವಿಭಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಫಲಗಳು ಈಗ ಮುಗಿದಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?

ಕಿಂ ಚೇಶ್ವರಕಥಾ ವೃತ್ತಾ ಯತ್ರ ತತ್ರಾನ್ಯಕೀರ್ತನಮ್ ನ ಸದ್ಭಿಃ ಸಂಮತಂ ಮತ್ವಾ ನೋತ್ಸಹೇ ಬಹುಭಾಷಿತುಮ್

ಯಾವಾಗ ದೇವರ ಕಥೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಇತರರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದು ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ವಿವರಿಸುವ ಇಚ್ಛೆ ಇಲ್ಲ.

ಪ್ರಸಂಗಾದೀಶ್ವರಸ್ಯೈವ ಪ್ರಭಾವದ್ಯೋತನಾದಪಿ ಸರ್ಗಾದಯೋ ಽಪಿ ಕಥಿತಾ ಇತ್ಯತ್ರ ತತ್ಪ್ರವಿಸ್ತರೈಃ

ಈಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆ ತೋರಿಸಲು ಸಂದರ್ಭವಶಾತ್ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ದೇವೀ ದಕ್ಷಸ್ಯ ತನಯಾ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ತನುಮ್ ಕಥಂ ಹಿಮವತಃ ಪುತ್ರೀ ಮೇನಾಯಾಮಭವತ್ಪುರಾ

ದಕ್ಷಿಣ ಪುತ್ರಿಯಾದ ದೇವಿಯು ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹಿಮವಂತ ಮತ್ತು ಮೆನಾದ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದಳು ಎಂಬುದು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು?

ಕಥಂ ಚ ನಿನ್ದಿತೋ ರುದ್ರೋ ದಕ್ಷೇಣ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಾ ನಿಮಿತ್ತಮಪಿ ಕಿಂ ತತ್ರ ಯೇನ ಸ್ಯಾನ್ನಿಂದಿತೋ ಭವಃ

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ದಕ್ಷನು ರುದ್ರನನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಂದಿಸಿದನು? ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭವನು ನಿಂದೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಕಾರಣವೇನು?

ಉತ್ಪನ್ನಶ್ಚ ಕಥಂ ದಕ್ಷೋ ಅಭಿಶಾಪಾದ್ಭವಸ್ಯ ತು ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಯಾಂತರೇ ಪೂರ್ವಂ ಮನೋಃ ಪ್ರಬ್ರೂಹಿ ಮಾರುತ

ಮಾರುತನೇ, ಭವನು ಶಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಿಂದಿನ ಮನುವಿನ ನಡುವೆ ದಕ್ಷನು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

ಶೃಣ್ವಂತು ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ದಕ್ಷಸ್ಯ ಲಘುಚೇತಸಃ ವೃತ್ತಂ ಪಾಪಾತ್ಪ್ರಮಾದಾಚ್ಚ ವಿಶ್ವಾಮರವಿದೂಷಣಮ್

ನಾನು ಈಗ ದಕ್ಷನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅವನು ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯವನು, ಅವನ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಅಪಕೀರ್ತಿ ತಂದನು. ಕೇಳಿರಿ.

ಪುರಾ ಸುರಾಸುರಾಃ ಸರ್ವೇ ಸಿದ್ಧಾಶ್ಚ ಪರಮರ್ಷಯಃ ಕದಾಚಿದ್ದ್ರಷ್ಟುಮೀಶಾನಂ ಹಿಮವಚ್ಛಿಖರಂ ಯಯುಃ

ಒಂದು ವೇಳೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಮಹಾ ಋಷಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಈಶಾನನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದರು.

ತದಾ ದೇವಶ್ಚ ದೇವೀ ಚ ದಿವ್ಯಾಸನಗತಾವುಭೌ ದರ್ಶನಂ ದದತುಸ್ತೇಷಾಂ ದೇವಾದೀನಾಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು ಮತ್ತು ದೇವಿಯರು ದಿವ್ಯಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.

ತದಾನೀಮೇವ ದಕ್ಷೋ ಽಪಿ ಗತಸ್ತತ್ರ ಸಹಾಮರೈಃ ಜಾಮಾತರಂ ಹರಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಚಾತ್ಮಸುತಾಂ ಸತೀಮ್

ಅಂದಿನಲ್ಲೇ ದಕ್ಷನು ಕೂಡ ಅಮರರೊಡನೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು, ತನ್ನ ಅಳಿಯ ಹರನನ್ನು ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿ ಸತಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸಿದನು.

ತದಾತ್ಮಗೌರವಾದ್ದೇವೋ ದೇವ್ಯಾ ದಕ್ಷೇ ಸಮಾಗತೇ ದೇವಾದಿಭ್ಯೋ ವಿಶೇಷೇಣ ನ ಕದಾಚಿದಭೂತ್ಸ್ಮೃತಿಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು ತನ್ನ ಗೌರವದಿಂದ, ದಕ್ಷನು ದೇವಿಯೊಡನೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರ ಕಡೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಹರಿಸಲಿಲ್ಲ.

ತಸ್ಯ ತಸ್ಯಾಃ ಪರಂ ಭಾವಮಜ್ಞಾತುಶ್ಚಾಪಿ ಕೇವಲಮ್ ಪುತ್ರೀತ್ಯೇವಂ ವಿಮೂಢಸ್ಯ ತಸ್ಯಾಂ ವೈರಮಜಾಯತ

ಅವನು ಅವಳ ಪರಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಕೇವಲ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಆ ಮೋಹಿತನಿಗೆ ಅವಳ ಮೇಲೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಉಂಟಾಯಿತು.

ತತಸ್ತೇನೈವ ವೈರೇಣ ವಿಧಿನಾ ಚ ಪ್ರಚೋದಿತಃ ನಾಜುವಾಹ ಭವಂ ದಕ್ಷೋ ದೀಕ್ಷಿತಸ್ತಾಮಪಿ ದ್ವಿಷನ್

ಆ ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ದೀಕ್ಷಿತನಾದ ದಕ್ಷನು ಭವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿಲ್ಲ, ಅವಳ ಮೇಲೂ ದ್ವೇಷವಿಟ್ಟಿದ್ದನು.

ಶತಶಃ ಪುಷ್ಕಲಾಮರ್ಚಾಞ್ಚಕಾರ ಚ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್

ಅವನು ನೂರಾರು ವೈಭವಶಾಲಿ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಡೆಸಿದನು.

ತಥಾ ತಾನ್ಸಂಗತಾಞ್ಛ್ರುತ್ವಾ ನಾರದಸ್ಯ ಮುಖಾತ್ತದಾ ಯಯೌ ರುದ್ರಾಯ ರುದ್ರಾಣೀ ವಿಜ್ಞಾಪ್ಯ ಭವನಂ ಪಿತುಃ

ಆ ಯಜ್ಞಗಳ ಸಂಗಮವನ್ನು ನಾರದನಿಂದ ಕೇಳಿದ ರುದ್ರಾಣಿಯು, ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಭೆಯ ವಿಷಯವನ್ನು ರುದ್ರನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು.

ಅಥ ಸಂನಿಹಿತಂ ದಿವ್ಯಂ ವಿಮಾನಂ ವಿಶ್ವತೋಮುಖಮ್ ಲಕ್ಷಣಾಢ್ಯಂ ಸುಖಾರೋಹಮತಿಮಾತ್ರಮನೋಹರಮ್

ಆಗ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವಂತೆ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಅದರಲ್ಲಿ ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳಿದ್ದವು, ಏರುವದು ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿತ್ತು.

ತಪ್ತಜಾಂಬೂನದಪ್ರಖ್ಯಂ ಚಿತ್ರರತ್ನಪರಿಷ್ಕೃತಮ್ ಮುಕ್ತಾಮಯವಿತಾನಾಗ್ನ್ಯಂ ಸ್ರಗ್ದಾಮಸಮಲಂಕೃತಮ್

ಅದು ಕರಗಿದ ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ವಿವಿಧ ಮೌಲ್ಯಮಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮುತ್ತಿನ ಪರದೆಗಳಿದ್ದವು, ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿತ್ತು.

ತಪ್ತಕಂಚನನಿರ್ವ್ಯೂಹಂ ರತ್ನಸ್ತಂಭಶತಾವೃತಮ್ ವಜ್ರಕಲ್ಪಿತಸೋಪಾನಂ ವಿದ್ರುಮಸ್ತಂಭತೋರಣಮ್

ಅದರ ರಚನೆ ಶುದ್ಧ ಬಂಗಾರದಾಗಿದ್ದು, ನೂರಾರು ರತ್ನದ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿತ್ತು, ವಜ್ರದಂತೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪಗಡದ ಕಂಬಗಳ ತೋರಣಗಳಿದ್ದವು.

ಪುಷ್ಪಪಟ್ಟಪರಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಚಿತ್ರರತ್ನಮಹಾಸನಮ್ ವಜ್ರಜಾಲಕಿರಚ್ಛಿದ್ರಮಚ್ಛಿದ್ರಮಣಿಕುಟ್ಟಿಮಮ್

ಅದರ ನೆಲವು ಹೂವಿನ ಹಾಸುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ರತ್ನಗಳ ಮಹಾಸನ ಇದ್ದಿತು, ವಜ್ರದ ಜಾಲಕದ ಕಿಟಕಿಗಳು ಮತ್ತು ದೋಷರಹಿತ ರತ್ನದ ನೆಲವಿತ್ತು.

ಮಣಿದಂಡಮನೋಜ್ಞೇನ ಮಹಾವೃಷಭಲಕ್ಷ್ಮಣಾ ಅಲಂಕೃತಪುರೋಭಾಗಮಬ್ಭ್ರಶುಬ್ಭ್ರೇಣ ಕೇತುನಾ

ಅದರ ಮುಂಭಾಗ ಸುಂದರ ರತ್ನದ ದಂಡದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ದೊಡ್ಡ ಎಮ್ಮೆ ಗುರುತು ಇದ್ದಿತು, ಮೇಘದಂತೆ ಶುಭ್ರವಾದ ಧ್ವಜವು ಹಾರುತ್ತಿತ್ತು.

ರತ್ನಕಂಚುಕಗುಪ್ತಾಂಗೈಶ್ಚಿತ್ರವೇತ್ರಕಪಾಣಿಭಿಃ ಅಧಿಷ್ಠಿತಮಹಾದ್ವಾರಮಪ್ರಧೃಷ್ಯೈರ್ಗುಣೇಶ್ವರೈಃ

ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕವಚ ಧರಿಸಿದವರೂ, ಸುಂದರ ದಂಡ ಹಿಡಿದವರೂ, ಅದ್ಭುತ ಗುಣಗಳಿರುವ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳೂ, ಆ ಮಹಾದ್ವಾರವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು.