ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಮನೋಹರತರೋದಾರಮಧುರಸ್ಮಿತಪೂರ್ವಯಾ ಸಂಬಭಾಷೇ ಸುಸಂಪೀತೋ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾಣಮೀಶ್ವರಃ

ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾದ, ಉದಾರವಾದ, ಮಧುರವಾದ ನಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಪರಮ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದೇವರು ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

ವತ್ಸ ವತ್ಸ ಮಹಾಭಾಗ ಮಮ ಪುತ್ರ ಪಿತಾಮಹ ಜ್ಞಾತಮೇವ ಮಯಾ ಸರ್ವಂ ತವ ವಾಕ್ಯಸ್ಯ ಗೌರವಮ್

ಮಗನೇ, ಮಗನೇ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯೇ, ನನ್ನ ಮಗನೇ, ಪಿತಾಮಹನೇ! ನಿನ್ನ ಮಾತಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ.

ಪ್ರಜಾನಾಮೇವ ಬೃದ್ಧ್ಯರ್ಥಂ ತಪಸ್ತಪ್ತಂ ತ್ವಯಾಧುನಾ ತಪಸಾ ಽನೇನ ತುಷ್ಟೋಸ್ಮಿ ದದಾಮಿ ಚ ತವೇಪ್ಸಿತಮ್

ಪ್ರಜೆಗಳ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೀನು ಈಗ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ. ಈ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನೀನು ಬಯಸಿದುದನ್ನು ನಾನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಪರಮೋದಾರಂ ಸ್ವಭಾವಮಧುರಂ ವಚಃ ಸಸರ್ಜ ವಪುಷೋ ಭಾಗಾದ್ದೇವೀಂ ದೇವವರೋ ಹರಃ

ಹೀಗೆ ಮಧುರವಾದ, ಉದಾರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಪರಮೇಶ್ವರನು ತನ್ನದೇ ರೂಪದ ಭಾಗದಿಂದ ದೇವಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಯಾಮಾಹುರ್ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ವಾಂಸೋ ದೇವೀಂ ದಿವ್ಯಗುಣಾನ್ವಿತಾಮ್ ಪರಸ್ಯ ಪರಮಾಂ ಶಕ್ತಿಂ ಭವಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ

ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವರು ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ದಿವ್ಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವವಳಾಗಿ, ಭವ ಎಂಬ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ಯಾಂ ನ ಖಲು ವಿದ್ಯಂತೇ ಜನ್ಮ ಮೃತ್ಯುಜರಾದಯಃ ಯಾ ಭವಾನೀ ಭವಸ್ಯಾಂಗಾತ್ಸಮಾವಿರಭವತ್ಕಿಲ

ಆ ದೇವಿಯಲ್ಲಿ ಜನನ, ಮರಣ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲ; ಆ ಭವಾನಿ ಭವನ ದೇಹದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು.

ಯಸ್ಯಾ ವಾಚೋ ನಿವರ್ತನ್ತೇ ಮನಸಾ ಚೇಂದ್ರಿಯೈಃ ಸಹ ಸಾ ಭರ್ತುರ್ವಪುಷೋ ಭಾಗಾಜ್ಜಾತೇವ ಸಮದೃಶ್ಯತ

ಮಾತು, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಆಕೆಯ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಲಾರವು; ಆಕೆ ತನ್ನ ಭರ್ತೃನ ದೇಹದ ಭಾಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.

ಯಾ ಸಾ ಜಗದಿದಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಮಹಿಮ್ನಾ ವ್ಯಾಪ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ ಶರೀರಿಣೀವ ಸ ದೇವೀ ವಿಚಿತ್ರಂ ಸಮಲಕ್ಷ್ಯತ

ಆಕೆ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆಗಳಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ; ದೇಹಧಾರಿಣಿಯಂತೆ ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ವಿಚಿತ್ರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಲಾಯಿತು.

ಸರ್ವಂ ಜಗದಿದಂ ಚೈಷಾ ಸಂಮೋಹಯತಿ ಮಾಯಯಾ ಈಶ್ವರಾತ್ಸೈವ ಜಾತಾಭೂದಜಾತಾ ಪರಮಾರ್ಥತಃ

ಆಕೆ ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ಮರುಳುಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಈಶ್ವರನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ನಿಜವಾಗಿ ಅವಳು ಜನನರಹಿತಳೇ.

ನ ಯಸ್ಯಾ ಪರಮೋ ಭಾವಃ ಸುರಾಣಾಮಪಿ ಗೋಚರಃ ವಿಶ್ವಾಮರೇಶ್ವರೀ ಚೈವ ವಿಭಕ್ತಾ ಭರ್ತುರಂಗತಃ

ಅವಳ ಪರಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ವಿಶ್ವದ ಈಶ್ವರಿಯಾದ ಅವಳು ಭರ್ತೃನ ದೇಹದಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪರಮೇಶಾನೀಂ ಸರ್ವಲೋಕಮಹೇಶ್ವರೀಮ್ ಸರ್ವಜ್ಞಾಂ ಸರ್ವಗಾಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಂ ಸದಸದ್ವ್ಯಕ್ತಿವರ್ಜಿತಾಮ್

ಆ ಪರಮೇಶ್ವರಿ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಮಹಾದೇವಿ, ಸರ್ವಜ್ಞೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಸತ್ಪದಾರ್ಥ-ಅಸತ್ಪದಾರ್ಥಗಳ ಭೇದವಿಲ್ಲದವಳನ್ನು ನೋಡಿ,

ಪರಮಾಂ ನಿಖಿಲಂ ಭಾಸಾ ಭಾಸಯನ್ತೀಮಿದಂ ಜಗತ್ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ಮಹಾದೇವೀಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯಾಮಾಸ ವೈ ವಿರಾಟ್

ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಆ ಪರಮ ಮಹಾದೇವಿಗೆ ವೀರಾಟ್ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದನು.

ದೇವಿ ದೇವೇನ ಸೃಷ್ಟೋ ಽಹಮಾದೌ ಸರ್ವಜಗನ್ಮಯಿ ಪ್ರಜಾಸರ್ಗೇ ನಿಯುಕ್ತಶ್ಚ ಸೃಜಾಮಿ ಸಕಲಂ ಜಗತ್

ದೇವಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಸರ್ವಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ನಾನು ದೇವರಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆನು; ಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ನಾನು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಮನಸಾ ನಿರ್ಮಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ದೇವಿ ದೇವಾದಯೋ ಮಯಾ ನ ವೃದ್ಧಿಮುಪಗಚ್ಛನ್ತಿ ಸೃಜ್ಯಮಾನಾಃ ಪುನಃ ಪುನಃ

ದೇವಿ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದರೂ, ಅವರು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಮಿಥುನಪ್ರಭವಾಮೇವ ಕೃತ್ವಾ ಸೃಷ್ಟಿಮತಃ ಪರಮ್ ಸಂವರ್ಧಯಿತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಸರ್ವಾ ಏವ ಮಮ ಪ್ರಜಾಃ

ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪರಮ ನಿಯಮದಂತೆ, ಜೋಡಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅವುಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಂತಾನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

ನ ನಿರ್ಗತಂ ಪುರಾ ತ್ವತ್ತೋ ನಾರೀಣಾಂ ಕುಲಮವ್ಯಯಮ್ ತೇನ ನಾರೀಕುಲಂ ಸ್ರಷ್ಟುಂ ಶಕ್ತಿರ್ಮಮ ನ ವಿದ್ಯತೇ

ನಿನ್ನಿಂದ ಹಿಂದೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಮಹಿಳೆಯರ ವಂಶವು ಹೊರಬಂದಿಲ್ಲ; ಆದುದರಿಂದ, ಮಹಿಳೆಯರ ವಂಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ನನಗೆ ಇಲ್ಲ.

ಸರ್ವಾಸಾಮೇವ ಶಕ್ತೀನಾಂ ತ್ವತ್ತಃ ಖಲು ಸಮುದ್ಭವಃ ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವತ್ರ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಪ್ರದಾಯಿನೀಮ್

ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನೀನೇ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವವಳು.

ತ್ವಾಮೇವ ವರದಾಂ ಮಾಯಾಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯಾಮಿ ಸುರೇಶ್ವರೀಮ್ ಚರಾಚರವಿವೃದ್ಧ್ಯರ್ಥಮಂಶೇನೈಕೇನ ಸರ್ವಗೇ

ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿನಿಯೇ, ವರಪ್ರದಾಯಿನಿಯಾದ ಮಾಯೆಯೆ, ದೇವತೆಗಳ ಈಶ್ವರಿಯೆ, ಚರಾಚರಗಳ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಿನ್ನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.

ದಕ್ಷಸ್ಯ ಮಮ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಪುತ್ರೀ ಭವ ಭವಾರ್ದಿನಿ ಏವಂ ಸಾ ಯಾಚಿತಾ ದೇವೀ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿನಾ

ಭವವಿನಾಶಿನಿಯೇ, ನನ್ನ ಮಗ ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ನೀನು ಜನಿಸು; ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

ಶಕ್ತಿಮೇಕಾಂ ಭ್ರುವೋರ್ಮಧ್ಯಾತ್ಸಸರ್ಜಾತ್ಮಸಮಪ್ರಭಾಮ್ ತಾಮಾಹ ಪ್ರಹಸನ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ದೇವದೇವವರೋ ಹರಃ

ಆಕೆ ತನ್ನ ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಿಂದ ತನ್ನಂತೆಯೇ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು; ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವದೇವರಾದ ಹರನು ನಗುತ್ತಾ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ತಪಸಾರಾಧ್ಯ ಕುರು ತಸ್ಯ ಯಥೇಪ್ಸಿತಮ್ ತಾಮಾಜ್ಞಾಂ ಪರಮೇಶಸ್ಯ ಶಿರಸಾ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯ ಸಾ

ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿ, ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸು ಎಂದು ಪರಮೇಶ್ವರನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆ ಶಿರಸಾ ಆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದಳು.

ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಚನಾದ್ದೇವೀ ದಕ್ಷಸ್ಯ ದುಹಿತಾಭವತ್ ದತ್ತ್ವೈವಮತುಲಾಂ ಶಕ್ತಿಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಿಣೀಮ್

ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾತಿನಂತೆ, ಆ ದೇವಿ ದಕ್ಷಿಣ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಿದಳು. ಅವಳು ಆ ಅಪೂರ್ವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪವನ್ನೇ ಧರಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಳು.

ವಿವೇಶ ದೇಹಂ ದೇವಸ್ಯ ದೇವಶ್ಚಾಂತರಧೀಯತ ತದಾ ಪ್ರಭೃತಿ ಲೋಕೇ ಽಸ್ಮಿನ್ ಸ್ತ್ರಿಯಾಂ ಭೋಗಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ

ಆಕೆ ದೇವರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು, ಆಗ ದೇವರು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದನು. ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಭೋಗ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಜಾಸೃಷ್ಟಿಶ್ಚ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರಾ ಮೈಥುನೇನ ಪ್ರವರ್ತತೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಪಿ ಪ್ರಾಪ ಸಾನನ್ದಂ ಸನ್ತೋಷಂ ಮುನಿಪುಂಗವಾಃ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಈಗಿನಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಸಂಭೋಗದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಸಂತೋಷವೂ, ಆನಂದವೂ ದೊರಕಿತು, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ.

ಏತದ್ವಸ್ಸರ್ವಮಾಖ್ಯಾತಂ ದೇವ್ಯಾಃ ಶಕ್ತಿಸಮುದ್ಭವಮ್ ಪುಣ್ಯವೃದ್ಧಿಕರಂ ಶ್ರಾವ್ಯಂ ಭೂತಸರ್ಗಾನುಪಂಗತಃ

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೇವಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಉದ್ಭವವನ್ನು, ಪ್ರಪಂಚದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಥೆಯನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಯ ಇದಂ ಕೀರ್ತಯೇನ್ನಿತ್ಯಂ ದೇವ್ಯಾಃ ಶಕ್ತಿಸಮುದ್ಭವಮ್ ಪುಣ್ಯಂ ಸರ್ವಮವಾಪ್ನೋತಿ ಪುತ್ರಾಂಶ್ಚ ಲಭತೇ ಶುಭಾನ್

ಯಾರು ಈ ದೇವಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಉದ್ಭವವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಪುಣ್ಯವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

ಏವಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಪರಾಂ ಶಕ್ತಿಮೀಶ್ವರಾದೇವ ಶಾಶ್ವತೀಮ್ ಮೈಥುನಪ್ರಭವಾಂ ಸೃಷ್ಟಿಂ ಕರ್ತೃಕಾಮಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ

ಈ ರೀತಿ, ಭಗವಂತನಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಪ್ರಜಾಪತಿ ಸಂಭೋಗದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ತಯಾರಾದನು.

ಸ್ವಯಮಪ್ಯದ್ಭುತೋ ನಾರೀ ಚಾರ್ಧೇನ ಪುರುಷೋ ಽಭವತ್ ಯಾರ್ಧೇನ ನಾರೀ ಸಾ ತಸ್ಮಾಚ್ಛತರೂಪಾ ವ್ಯಜಾಯತ

ಅವನು ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಹೆಂಗಸಾಗಿ, ಅರ್ಧವಾಗಿ ಗಂಡನಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡನು. ಆ ಹೆಂಗಸಿನ ಅರ್ಧದಿಂದ ಶತರೂಪಾ ಜನಿಸಿದರು.

ವಿರಾಜಮಸೃಜದ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸೋ ಽರ್ಧನ ಪುರುಷೋ ಽಭವತ್ ಸ ವೈ ಸ್ವಾಯಂಭುವಃ ಪೂರ್ವಂ ಪುರುಷೋ ಮನುರುಚ್ಯತೇ

ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿರಾಜ್ ಎಂಬವನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಅವನು ಅರ್ಧವಾಗಿ ಗಂಡನಾದನು. ಅವನೇ ಮೊದಲ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು.