ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಮನ್ವಂತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಸರ್ಗಸಂಹಾರವೃತ್ತಯಃ ಪ್ರಾಯಃ ಸಮಾಭವಂತೀತಿ ತರ್ಕಃ ಕಾರ್ಯೋ ವಿಜಾನತಾ

ಪ್ರತಿ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯದ ಘಟನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಬೇಕು.

ಪೂರ್ವಕಲ್ಪೇ ಪರಾವೃತ್ತೇ ಪ್ರವೃತ್ತೇ ಕಾಲಮಾರುತೇ ಸಮುನ್ಮೂಲಿತಮೂಲೇಷು ವೃಕ್ಷೇಷು ಚ ವನೇಷು ಚ

ಹಿಂದಿನ ಕಲ್ಪ ಮುಗಿದು ಕಾಲಮಾರುತ ಶುರುವಾದಾಗ, ಕಾಡಿನ ಮರಗಳ ಬೇರುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಿತ್ತುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವು.

ಜಗಂತಿ ತೃಣವಕ್ತ್ರೀಣಿ ದೇವೇ ದಹತಿ ಪಾವಕೇ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಭುವಿ ನಿಷಿಕ್ತಾಯಾಂ ವಿವೇಲೇಷ್ವರ್ಣವೇಷು ಚ

ಜಗತ್ತುಗಳು ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಷ್ಟು ನಾಜೂಕಾಗಿದ್ದಂತೆ ದೇವತೆಗಳ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿದವು; ನಂತರ ಭೂಮಿಗೆ ಮಳೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ಸಾಗರಗಳು ತುಂಬಿ ಹರಿಯಿತು.

ದಿಕ್ಷು ಸರ್ವಾಸು ಮಗ್ನಾಸು ವಾರಿಪೂರೇ ಮಹೀಯಸಿ ತದದ್ಭಿಶ್ಚಟುಲಾಕ್ಷೇಪೈಸ್ತರಂಗಭುಜಮಣ್ಡಲೈಃ

ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಆ ಮಹಾ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ, ಅಲೆಗಳು ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಕೈಗಳಂತೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿದವು.

ಪ್ರಾರಬ್ಧಚಣ್ಡನೃತ್ಯೇಷು ತತಃ ಪ್ರಲಯವಾರಿಷು ಬ್ರಹ್ಮಾ ನಾರಾಯಣೋ ಭೂತ್ವಾ ಸುಷ್ವಾಪ ಸಲಿಲೇ ಸುಖಮ್

ಆಗ ಆ ಭಯಾನಕ ಜಲನೃತ್ಯ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನು ನಾರಾಯಣನಾಗಿ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸಿದನು.

ಇಮಂ ಚೋದಾಹರನ್ಮಂತ್ರಂ ಶ್ಲೋಕಂ ನಾರಾಯಣಂ ಪ್ರತಿ ತಂ ಶೃಣುಧ್ವಂ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾಸ್ತದರ್ಥಂ ಚಾಕ್ಷರಾಶ್ರಯಮ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನ ಕುರಿತು ಈ ಮಂತ್ರಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಯಿತು; ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಇದರ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅರ್ಥವಿರುವುದರಿಂದ ನೀವು ಅದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ಆಪೋ ನಾರಾ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಆಪೋ ವೈ ನರಸೂನವಃ ಅಯನಂ ತಸ್ಯ ತಾ ಯಸ್ಮಾತ್ತೇನ ನಾರಾಯಣಃ ಸ್ಮೃತಃ

'ನಾರ' ಎಂದರೆ ನೀರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ನೀರುಗಳು ನಾರದ ಪುತ್ರರು; ಅವು ಅವನ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ನಾರಾಯಣ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶಿವಯೋಗಮಯೀಂ ನಿದ್ರಾಂ ಕುರ್ವನ್ತಂ ತ್ರಿದಶೇಶ್ವರಮ್ ಬದ್ಧಾಂಜಲಿ ಪುಟಾಸ್ಸಿದ್ಧಾ ಜನಲೋಕನಿವಾಸಿನಃ

ಜನಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಿದ್ಧರು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದವನನ್ನು ಶಿವಯೋಗಮಯ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು.

ಸ್ತೋತ್ರೈಃ ಪ್ರಬೋಧಯಾಮಾಸುಃ ಪ್ರಭಾತಸಮಯೇ ಸುರಾಃ ಯಥಾ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾದಿಸಮಯೇ ಈಶ್ವರಂ ಶ್ರುತಯಃ ಪುರಾ

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದರು; ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ವೇದಗಳು ಇಶ್ವರನನ್ನು ಹೀಗೆ ಎಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು.

ತತಃ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಉತ್ಥಾಯ ಶಯನಾತ್ತೋಯಮಧ್ಯಗಾತ್ ಉದೈಕ್ಷತ ದಿಶಃ ಸರ್ವಾ ಯೋಗನಿದ್ರಾಲಸೇಕ್ಷಣಃ

ನಂತರ ಅವನು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಎದ್ದು ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ಭಾರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ನೋಡಿದನು.

ನಾಪಶ್ಯತ್ಸ ತದಾ ಕಿಂಚಿತ್ಸ್ವಾತ್ಮನೋ ವ್ಯತಿರೇಕಿ ಯತ್ ಸವಿಸ್ಮಯ ಇವಾಸೀನಃ ಪರಾಂ ಚಿಂತಾಮುಪಾಗಮತ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕುಳಿತು, ಆಳವಾದ ಚಿಂತನೆಗೆ ಒಳಗಾದನು.

ಕ್ವ ಸಾ ಭಗವತೀ ಯಾ ತು ಮನೋಜ್ಞಾ ಮಹತೀ ಮಹೀ ನಾನಾವಿಧಮಹಾಶೈಲನದೀನಗರಕಾನನಾ

ಆ ಭಗವತಿ, ಮನೋಹರವಾದ, ವಿಶಾಲವಾದ ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಅನೇಕ ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು, ನಗರಗಳು, ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಏವಂ ಸಂಚಿಂತಯನ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬುಬುಧೇ ನೈವ ಭೂಸ್ಥಿತಿಮ್ ತದಾ ಸಸ್ಮಾರ ಪಿತರಂ ಭಗವಂತಂ ತ್ರಿಲೋಚನಮ್

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಭೂಮಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ಭಗವಂತ ತ್ರಿಲೋಚನನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

ಸ್ಮರಣಾದ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ಭವಸ್ಯಾಮಿತತೇಜಸಃ ಜ್ಞಾತವಾನ್ಸಲಿಲೇ ಮಗ್ನಾಂ ಧರಣೀಂ ಧರಣೀಪತಿಃ

ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ದೇವದೇವ ಭವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಾಗ, ಭೂಮಿಯಾಧಿಪತಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು.

ತತೋ ಭೂಮೇಸ್ಸಮುದ್ಧಾರಂ ಕರ್ತುಕಾಮಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಜಲಕ್ರೀಡೋಚಿತಂ ದಿವ್ಯಂ ವಾರಾಹಂ ರೂಪಮಸ್ಮರತ್

ಆಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ದಿವ್ಯವಾದ ವಾರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

ಮಹಾಪರ್ವತವರ್ಷ್ಮಾಣಂ ಮಹಾಜಲದನಿಃಸ್ವನಮ್ ನೀಲಮೇಘಪ್ರತೀಕಾಶಂ ದೀಪ್ತಶಬ್ದಂ ಭಯಾನಕಮ್

ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತದಂತೆ ಆ ಆಕಾರವು, ಭಾರೀ ಮೋಡದ ಗರ್ಜನೆ ಹೋಲುವ ಶಬ್ದ, ನೀಲಿಯ ಹಿಮ್ಮೆಘದಂತೆ ಕಾಣುವದು, ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡ ಭಯಂಕರ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ.

ಪೀನವೃತ್ತಘನಸ್ಕಂಧಪೀನೋನ್ನತಕಟೀತಟಮ್ ಹ್ರಸ್ವವೃತ್ತೋರುಜಂಘಾಗ್ರಂ ಸುತೀಕ್ಷ್ಣಪುರಮಣ್ಡಲಮ್

ದಪ್ಪವಾದ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಭುಜಗಳು, ಉಬ್ಬಿದ ಅಗಲ কোমರು, ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಗುಂಡಾದ ತೊಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಲುಗಳು, ತುಂಬಾ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮೂಗು.

ಪದ್ಮರಾಗಮಣಿಪ್ರಖ್ಯಂ ವೃತ್ತಭೀಷಣಲೋಚನಮ್ ವೃತ್ತದೀರ್ಘಮಹಾಗಾತ್ರಂ ಸ್ತಬ್ಧಕರ್ಣಸ್ಥಲೋಜ್ಜ್ವಲಮ್

ಪದ್ಮರಾಗ ರತ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಭಯಾನಕ ಕಣ್ಣುಗಳು, ದೀರ್ಘವಾದ ದೊಡ್ಡ ದೇಹ, ನೇರವಾಗಿ ನಿಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಿವಿಗಳು.

ಉದೀರ್ಣೋಚ್ಛ್ವಾಸನಿಶ್ವಾಸಘೂರ್ಣಿತಪ್ರಲಯಾರ್ಣವಮ್ ವಿಸ್ಫುರತ್ಸುಸಟಾಚ್ಛನ್ನಕಪೋಲಸ್ಕಂಧಬಂಧುರಮ್

ಆಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಪ್ರಳಯ ಸಾಗರವೇ ಆಲೋಡಿತವಾಗುವಂತೆ, ಎದೆ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳು ಕಂಪಿಸುವಂತೆ, ಕೂದಲುಗಳು ನಿಂತಿರುವ گونهಗಳು ಮತ್ತು ಭುಜಗಳು.

ಮಣಿಭಿರ್ಭೂಷಣೈಶ್ಚಿತ್ರೈರ್ಮಹಾರತ್ನೈಃಪರಿಷ್ಕೃತಮ್ ವಿರಾಜಮಾನಂ ವಿದ್ಯುದ್ಭಿರ್ಮೇಘಸಂಘಮಿವೋನ್ನತಮ್

ರತ್ನಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಮಹಾರತ್ನಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಿದ, ಮಿಂಚಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವ ಮೋಡಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವದು.

ಆಸ್ಥಾಯ ವಿಪುಲಂ ರೂಪಂ ವಾರಾಹಮಮಿತಂ ವಿಧಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯುದ್ಧರಣಾರ್ಥಾಯ ಪ್ರವಿವೇಶ ರಸಾತಲಮ್

ಆ ಅಪಾರವಾದ, ಅಳವಡಿಸಲಾಗದ ವರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತಲು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ಸ ತದಾ ಶುಶುಭೇ ಽತೀವ ಸೂಕರೋ ಗಿರಿಸಂನಿಭಃ ಲಿಂಗಾಕೃತೇರ್ಮಹೇಶಸ್ಯ ಪಾದಮೂಲಂ ಗತೋ ಯಥಾ

ಆಗ, ಆ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುವ ವರಾಹನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು, ಮಹೇಶ್ವರನ ಲಿಂಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾದಮೂಲವನ್ನು ತಲುಪಿದಂತೆ.

ತತಸ್ಸ ಸಲಿಲೇ ಮಗ್ನಾಂ ಪೃಥಿವೀಂ ಪೃಥಿವೀಂಧರಃ ಉದ್ಧೃತ್ಯಾಲಿಂಗ್ಯ ದಂಷ್ಟ್ರಾಭ್ಯಾಮುನ್ಮಮಜ್ಜ ರಸಾತಲಾತ್

ನಂತರ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದುದನ್ನು ಎತ್ತಿ, ತನ್ನ ದಂತಗಳಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಪಾತಾಳದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುನಯಸ್ಸಿದ್ಧಾ ಜನಲೋಕನಿವಾಸಿನಃ ಮುಮುದುರ್ನನೃತುರ್ಮೂರ್ಧ್ನಿ ತಸ್ಯ ಪುಷ್ಪೈರವಾಕಿರನ್

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಮುನಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಜನಲೋಕದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು, ಕುಣಿದರು ಮತ್ತು ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೂವಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು.

ವಪುರ್ಮಹಾವರಾಹಸ್ಯ ಶುಶುಭೇ ಪುಷ್ಪಸಂವೃತಮ್ ಪತದ್ಭಿರಿವ ಖದ್ಯೋತೈಃ ಪ್ರಾಶುರಂಜನಪರ್ವತಃ

ಮಹಾ ವರಾಹನ ದೇಹವು ಹೂವಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ, ಹಾರಿ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಜ್ಯೋತಿಗಳು ಕಪ್ಪು ಪರ್ವತವನ್ನು ಬೆಳಗಿದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.

ತತಃ ಸಂಸ್ಥಾನಮಾನೀಯ ವರಾಹೋ ಮಹತೀಂ ಮಹೀಮ್ ಸ್ವಮೇವ ರೂಪಮಾಸ್ಥಾಯ ಸ್ಥಾಪಯಾಮಾಸ ವೈ ವಿಭುಃ

ನಂತರ, ಆ ಮಹಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಂದು, ಮಹಾ ವರಾಹನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಆಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

ಪೃಥಿವೀಂ ಚ ಸಮೀಕೃತ್ಯ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಸ್ಥಾಪಯನ್ಗಿರೀನ್ ಭೂರಾದ್ಯಾಂಶ್ಚತುರೋ ಲೋಕಾನ್ ಕಲ್ಪಯಾಮಾಸ ಪೂರ್ವವತ್

ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿ, ಮೊದಲಿನಂತೆ ಭೂ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಇತಿ ಸಹ ಮಹತೀಂ ಮಹೀಂ ಮಹೀಧ್ರೈಃ ಪ್ರಲಯಮಹಾಜಲಧೇರಧಃಸ್ಥಮಧ್ಯಾತ್ ಉಪರಿ ಚ ವಿನಿವೇಶ್ಯ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಾ ಚರಮಚರಂ ಚ ಜಗತ್ಸಸರ್ಜ ಭೂಯಃ

ಹೀಗೆ, ಮಹಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಳಗಡೆ, ಪ್ರಳಯದ ಮಹಾ ಸಾಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ಸರ್ಗಂ ಚಿಂತಯತಸ್ತಸ್ಯ ತದಾ ವೈ ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕಮ್ ಪ್ರಧ್ಯಾನಕಾಲೇ ಮೋಹಸ್ತು ಪ್ರಾದುರ್ಭೂತಸ್ತಮೋಮಯಃ

ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪೂರ್ವಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೋಹವು ಉದಯವಾಯಿತು.