ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಉತ್ಪಾದಕತ್ವಾದ್ರಜಸೋತಿರೇಕಾಲ್ಲೋಕಸ್ಯ ಸಂತಾನವಿವೃದ್ಧಿಹೇತೂನ್ ಅಷ್ಟೌ ವಿಕಾರಾನಪಿ ಚಾದಿಕಾಲೇ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಮಶ್ನಾತಿ ತಥಾಂತಕಾಲೇ

ಸೃಜನಶೀಲ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತು ರಜೋಗುಣದ ಅಧಿಕ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕೃತ್ಯವಸ್ಥಾಪಿತಕಾರಣಾನಾಂ ಯಾ ಚ ಸ್ಥಿತಿರ್ಯಾ ಚ ಪುನಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿಃ ತತ್ಸರ್ವಮಪ್ರಾಕೃತವೈಭವಸ್ಯ ಸಂಕಲ್ಪಮಾತ್ರೇಣ ಮಹೇಶ್ವರಸ್ಯ

ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕಾರಣಗಳಿರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪುನಃ ಚಟುವಟಿಕೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮೀರುವ ಮಹೇಶ್ವರನ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಮನ್ವಂತರಾಣಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಕಲ್ಪಭೇದಾಂಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ ತೇಷ್ವೇವಾಂತರಸರ್ಗಂ ಚ ಪ್ರತಿಸರ್ಗಂ ಚ ನೋ ವದ

ಎಲ್ಲಾ ಮನುವಿನ ಕಾಲಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕಲ್ಪಗಳ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಂತರ ಸೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರಿಸು.

ಕಾಲಸಂಖ್ಯಾವಿವೃತ್ತಸ್ಯ ಪರಾರ್ಧೋ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಸ್ಮೃತಃ ತಾವಾಂಶ್ಚೈವಾಸ್ಯ ಕಾಲೋನ್ಯಸ್ತಸ್ಯಾಂತೇ ಪ್ರತಿಸೃಜ್ಯತೇ

ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಾಲದ ಪರಾರ್ಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಲ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ತಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪೂರ್ವಜನ್ಮನಃ ಚತುರ್ದಶಮಹಾಭಾಗಾ ಮನೂನಾಂ ಪರಿವೃತ್ತಯಃ

ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮಹಾ ಮನುವಿನ ಯುಗಗಳು ಸುತ್ತುತ್ತವೆ.

ಅನಾದಿತ್ವಾದನಂತತ್ವಾದಜ್ಞೇಯತ್ವಾಚ್ಚ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ ಮನ್ವಂತರಾಣಿ ಕಲ್ಪಾಶ್ಚ ನ ಶಕ್ಯಾ ವಚನಾತ್ಪೃಥಕ್

ಆದಿಯೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಮನುವಿನ ಕಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಉಕ್ತೇಷ್ವಪಿ ಚ ಸರ್ವೇಷು ಶೃಣ್ವತಾಂ ವೋ ವಚೋ ಮಮ ಕಿಮಿಹಾಸ್ತಿ ಫಲಂ ತಸ್ಮಾನ್ನ ಪೃಥಕ್ ವಕ್ತುಮುತ್ಸಹೇ

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದರೂ, ನೀವು ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಫಲ? ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಯ ಏವ ಖಲು ಕಲ್ಪೇಷು ಕಲ್ಪಃ ಸಂಪ್ರತಿ ವರ್ತತೇ ತತ್ರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ವರ್ತಂತೇ ಸೃಷ್ಟಯಃ ಪ್ರತಿಸೃಷ್ಟಯಃ

ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯದ ಚಕ್ರಗಳು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಯಸ್ತ್ವಯಂ ವರ್ತತೇ ಕಲ್ಪೋ ವಾರಾಹೋ ನಾಮ ನಾಮತಃ ಅಸ್ಮಿನ್ನಪಿ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಮನವಸ್ತು ಚತುರ್ದಶ

ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಲ್ಪವನ್ನು 'ವಾರಾಹ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದಲ್ಲಿಯೂ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮನುಗಳು ಇದ್ದಾರೆ.

ಸ್ವಾಯಂಭುವಾದಯಸ್ಸಪ್ತ ಸಪ್ತ ಸಾವರ್ಣಿಕಾದಯಃ ತೇಷು ವೈವಸ್ವತೋ ನಾಮ ಸಪ್ತಮೋ ವರ್ತತೇ ಮನುಃ

ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮೊದಲಾಗಿ, ಸಪ್ತಮವಾದ ಸಾವರ್ಣಿಕರು ಮುಂತಾದವರವರೆಗೆ—ಇವರಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಮನುವಾದ ವೈವಸ್ವತನು ಈಗ ರಾಜ್ಯಭಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

ಮನ್ವಂತರೇಷು ಸರ್ವೇಷು ಸರ್ಗಸಂಹಾರವೃತ್ತಯಃ ಪ್ರಾಯಃ ಸಮಾಭವಂತೀತಿ ತರ್ಕಃ ಕಾರ್ಯೋ ವಿಜಾನತಾ

ಪ್ರತಿ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯದ ಘಟನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಬೇಕು.

ಪೂರ್ವಕಲ್ಪೇ ಪರಾವೃತ್ತೇ ಪ್ರವೃತ್ತೇ ಕಾಲಮಾರುತೇ ಸಮುನ್ಮೂಲಿತಮೂಲೇಷು ವೃಕ್ಷೇಷು ಚ ವನೇಷು ಚ

ಹಿಂದಿನ ಕಲ್ಪ ಮುಗಿದು ಕಾಲಮಾರುತ ಶುರುವಾದಾಗ, ಕಾಡಿನ ಮರಗಳ ಬೇರುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಿತ್ತುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟವು.

ಜಗಂತಿ ತೃಣವಕ್ತ್ರೀಣಿ ದೇವೇ ದಹತಿ ಪಾವಕೇ ವೃಷ್ಟ್ಯಾ ಭುವಿ ನಿಷಿಕ್ತಾಯಾಂ ವಿವೇಲೇಷ್ವರ್ಣವೇಷು ಚ

ಜಗತ್ತುಗಳು ಹುಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಷ್ಟು ನಾಜೂಕಾಗಿದ್ದಂತೆ ದೇವತೆಗಳ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿದವು; ನಂತರ ಭೂಮಿಗೆ ಮಳೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ಸಾಗರಗಳು ತುಂಬಿ ಹರಿಯಿತು.

ದಿಕ್ಷು ಸರ್ವಾಸು ಮಗ್ನಾಸು ವಾರಿಪೂರೇ ಮಹೀಯಸಿ ತದದ್ಭಿಶ್ಚಟುಲಾಕ್ಷೇಪೈಸ್ತರಂಗಭುಜಮಣ್ಡಲೈಃ

ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಆ ಮಹಾ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ, ಅಲೆಗಳು ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಕೈಗಳಂತೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿದವು.

ಪ್ರಾರಬ್ಧಚಣ್ಡನೃತ್ಯೇಷು ತತಃ ಪ್ರಲಯವಾರಿಷು ಬ್ರಹ್ಮಾ ನಾರಾಯಣೋ ಭೂತ್ವಾ ಸುಷ್ವಾಪ ಸಲಿಲೇ ಸುಖಮ್

ಆಗ ಆ ಭಯಾನಕ ಜಲನೃತ್ಯ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನು ನಾರಾಯಣನಾಗಿ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸಿದನು.

ಇಮಂ ಚೋದಾಹರನ್ಮಂತ್ರಂ ಶ್ಲೋಕಂ ನಾರಾಯಣಂ ಪ್ರತಿ ತಂ ಶೃಣುಧ್ವಂ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾಸ್ತದರ್ಥಂ ಚಾಕ್ಷರಾಶ್ರಯಮ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನ ಕುರಿತು ಈ ಮಂತ್ರಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಯಿತು; ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಇದರ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅರ್ಥವಿರುವುದರಿಂದ ನೀವು ಅದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.

ಆಪೋ ನಾರಾ ಇತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಆಪೋ ವೈ ನರಸೂನವಃ ಅಯನಂ ತಸ್ಯ ತಾ ಯಸ್ಮಾತ್ತೇನ ನಾರಾಯಣಃ ಸ್ಮೃತಃ

'ನಾರ' ಎಂದರೆ ನೀರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ನೀರುಗಳು ನಾರದ ಪುತ್ರರು; ಅವು ಅವನ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ನಾರಾಯಣ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶಿವಯೋಗಮಯೀಂ ನಿದ್ರಾಂ ಕುರ್ವನ್ತಂ ತ್ರಿದಶೇಶ್ವರಮ್ ಬದ್ಧಾಂಜಲಿ ಪುಟಾಸ್ಸಿದ್ಧಾ ಜನಲೋಕನಿವಾಸಿನಃ

ಜನಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಿದ್ಧರು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದವನನ್ನು ಶಿವಯೋಗಮಯ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡರು.

ಸ್ತೋತ್ರೈಃ ಪ್ರಬೋಧಯಾಮಾಸುಃ ಪ್ರಭಾತಸಮಯೇ ಸುರಾಃ ಯಥಾ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾದಿಸಮಯೇ ಈಶ್ವರಂ ಶ್ರುತಯಃ ಪುರಾ

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದರು; ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ವೇದಗಳು ಇಶ್ವರನನ್ನು ಹೀಗೆ ಎಬ್ಬಿಸಿದ್ದವು.

ತತಃ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಉತ್ಥಾಯ ಶಯನಾತ್ತೋಯಮಧ್ಯಗಾತ್ ಉದೈಕ್ಷತ ದಿಶಃ ಸರ್ವಾ ಯೋಗನಿದ್ರಾಲಸೇಕ್ಷಣಃ

ನಂತರ ಅವನು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಎದ್ದು ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ಭಾರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ನೋಡಿದನು.

ನಾಪಶ್ಯತ್ಸ ತದಾ ಕಿಂಚಿತ್ಸ್ವಾತ್ಮನೋ ವ್ಯತಿರೇಕಿ ಯತ್ ಸವಿಸ್ಮಯ ಇವಾಸೀನಃ ಪರಾಂ ಚಿಂತಾಮುಪಾಗಮತ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕುಳಿತು, ಆಳವಾದ ಚಿಂತನೆಗೆ ಒಳಗಾದನು.

ಕ್ವ ಸಾ ಭಗವತೀ ಯಾ ತು ಮನೋಜ್ಞಾ ಮಹತೀ ಮಹೀ ನಾನಾವಿಧಮಹಾಶೈಲನದೀನಗರಕಾನನಾ

ಆ ಭಗವತಿ, ಮನೋಹರವಾದ, ವಿಶಾಲವಾದ ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಅನೇಕ ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು, ನಗರಗಳು, ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಏವಂ ಸಂಚಿಂತಯನ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಬುಬುಧೇ ನೈವ ಭೂಸ್ಥಿತಿಮ್ ತದಾ ಸಸ್ಮಾರ ಪಿತರಂ ಭಗವಂತಂ ತ್ರಿಲೋಚನಮ್

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಭೂಮಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ಭಗವಂತ ತ್ರಿಲೋಚನನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

ಸ್ಮರಣಾದ್ದೇವದೇವಸ್ಯ ಭವಸ್ಯಾಮಿತತೇಜಸಃ ಜ್ಞಾತವಾನ್ಸಲಿಲೇ ಮಗ್ನಾಂ ಧರಣೀಂ ಧರಣೀಪತಿಃ

ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ದೇವದೇವ ಭವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಾಗ, ಭೂಮಿಯಾಧಿಪತಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು.

ತತೋ ಭೂಮೇಸ್ಸಮುದ್ಧಾರಂ ಕರ್ತುಕಾಮಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಜಲಕ್ರೀಡೋಚಿತಂ ದಿವ್ಯಂ ವಾರಾಹಂ ರೂಪಮಸ್ಮರತ್

ಆಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಪ್ರಜಾಪತಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ದಿವ್ಯವಾದ ವಾರಾಹ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

ಮಹಾಪರ್ವತವರ್ಷ್ಮಾಣಂ ಮಹಾಜಲದನಿಃಸ್ವನಮ್ ನೀಲಮೇಘಪ್ರತೀಕಾಶಂ ದೀಪ್ತಶಬ್ದಂ ಭಯಾನಕಮ್

ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತದಂತೆ ಆ ಆಕಾರವು, ಭಾರೀ ಮೋಡದ ಗರ್ಜನೆ ಹೋಲುವ ಶಬ್ದ, ನೀಲಿಯ ಹಿಮ್ಮೆಘದಂತೆ ಕಾಣುವದು, ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡ ಭಯಂಕರ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ.

ಪೀನವೃತ್ತಘನಸ್ಕಂಧಪೀನೋನ್ನತಕಟೀತಟಮ್ ಹ್ರಸ್ವವೃತ್ತೋರುಜಂಘಾಗ್ರಂ ಸುತೀಕ್ಷ್ಣಪುರಮಣ್ಡಲಮ್

ದಪ್ಪವಾದ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಭುಜಗಳು, ಉಬ್ಬಿದ ಅಗಲ কোমರು, ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಗುಂಡಾದ ತೊಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾಲುಗಳು, ತುಂಬಾ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮೂಗು.

ಪದ್ಮರಾಗಮಣಿಪ್ರಖ್ಯಂ ವೃತ್ತಭೀಷಣಲೋಚನಮ್ ವೃತ್ತದೀರ್ಘಮಹಾಗಾತ್ರಂ ಸ್ತಬ್ಧಕರ್ಣಸ್ಥಲೋಜ್ಜ್ವಲಮ್

ಪದ್ಮರಾಗ ರತ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಭಯಾನಕ ಕಣ್ಣುಗಳು, ದೀರ್ಘವಾದ ದೊಡ್ಡ ದೇಹ, ನೇರವಾಗಿ ನಿಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಿವಿಗಳು.

ಉದೀರ್ಣೋಚ್ಛ್ವಾಸನಿಶ್ವಾಸಘೂರ್ಣಿತಪ್ರಲಯಾರ್ಣವಮ್ ವಿಸ್ಫುರತ್ಸುಸಟಾಚ್ಛನ್ನಕಪೋಲಸ್ಕಂಧಬಂಧುರಮ್

ಆಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಪ್ರಳಯ ಸಾಗರವೇ ಆಲೋಡಿತವಾಗುವಂತೆ, ಎದೆ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲುಗಳು ಕಂಪಿಸುವಂತೆ, ಕೂದಲುಗಳು ನಿಂತಿರುವ گونهಗಳು ಮತ್ತು ಭುಜಗಳು.