ಶಿವಪುರಾಣಮ್

ಅಪ್ರಜ್ಞಾತೇ ಜಗತ್ಯಸ್ಮಿನ್ನೇಕ ಏವ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಉಪಾಸ್ಯ ರಜನೀಂ ಕೃತ್ಸ್ನಾಂ ಪರಾಂ ಮಾಹೇಶ್ವರೀಂ ತತಃ

ಈ ಜಗತ್ತು ಅರಿಯಲಾಗದಾಗ, ಒಬ್ಬನೇ ಮಹೇಶ್ವರನು ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ; ಅವರು ಆ ಪರಮ ಮಹೇಶ್ವರಿಯೆಂಬ ರಾತ್ರಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಭಾತಾಯಾಂ ತು ಶರ್ವರ್ಯಾಂ ಪ್ರಧಾನಪುರುಷಾವುಭೌ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಕ್ಷೋಭಯಾಮಾಸ ಮಾಯಾಯೋಗಾನ್ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಆ ರಾತ್ರಿ ಮುಗಿದಾಗ, ಮಹೇಶ್ವರನು ಮಾಯೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಚಲನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತತಃ ಪುನರಶೇಷಾಣಾಂ ಭೂತಾನಾಂ ಪ್ರಭವಾಪ್ಯಯಾತ್ ಅವ್ಯಕ್ತಾದಭವತ್ಸೃಷ್ಟಿರಾಜ್ಞಯಾ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಆದೇಶದಿಂದ ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಲಯ ಆಗುತ್ತವೆ.

ವಿಶ್ವೋತ್ತರೋತ್ತರವಿಚಿತ್ರಮನೋರಥಸ್ಯ ಯಸ್ಯೈಕಶಕ್ತಿಶಕಲೇ ಸಕಲಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ಆತ್ಮಾನಮಧ್ವಪತಿಮಧ್ವವಿದೋ ವದಂತಿ ತಸ್ಮೈ ನಮಃ ಸಕಲಲೋಕವಿಲಕ್ಷಣಾಯ

ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನನಾದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅವನ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲೇ ಈ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಚಿತ್ರ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆಸೆಗಳೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೇರಿವೆ. ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅರಿತವರು ಅವನನ್ನು ಮಾರ್ಗದ ಒಡೆಯನು, ಆತ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪುರುಷಾಧಿಷ್ಠಿತಾತ್ಪೂರ್ವಮವ್ಯಕ್ತಾದೀಶ್ವರಾಜ್ಞಯಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾದಯೋ ವಿಶೇಷಾಂತಾ ವಿಕಾರಾಶ್ಚಾಭವನ್ ಕ್ರಮಾತ್

ಪುರುಷನು ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗುವ ಮೊದಲು, ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ, ಈಶ್ವರನ ಆದೇಶದಿಂದ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಕಾರಗಳು, ವಿಶೇಷವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.

ತತಸ್ತೇಭ್ಯೋ ವಿಕಾರೇಭ್ಯೋ ರುದ್ರೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಪಿತಾಮಹಃ ಕಾರಣತ್ವೇನ ಸರ್ವೇಷಾಂ ತ್ರಯೋ ದೇವಾಃ ಪ್ರಜಜ್ಞಿರೇ

ಆ ವಿಕಾರಗಳಿಂದ, ರುದ್ರ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹನು ಎಂಬ ಮೂರು ದೇವರುಗಳು ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಸರ್ವತೋ ಭುವನವ್ಯಾಪ್ತಿಶಕ್ತಿಮವ್ಯಾಹತಾಂ ಕ್ವಚಿತ್ ಜ್ಞಾನಮಪ್ರತಿಮಂ ಶಶ್ವದೈಶ್ವರ್ಯಂ ಚಾಣಿಮಾದಿಕಮ್

ಅವನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುವ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ಹೋಲಿಕೆ ಇಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು, ಸದಾ ಇರುವ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಅಣಿಮಾದಿ ಅತಿಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.

ಸೃಷ್ಟಿಸ್ಥಿತಿಲಯಾಖ್ಯೇಷು ಕರ್ಮಸು ತ್ರಿಷು ಹೇತುತಾಮ್ ಪ್ರಭುತ್ವೇನ ಸಹೈತೇಷಾಂ ಪ್ರಸೀದತಿ ಮಹೇಶ್ವರಃ

ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯ ಎಂಬ ಮೂರು ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ತನ್ನ ಪ್ರಭುತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಕಾರಣನಾಗಿಯೂ, ಅನುಗ್ರಹಿಸುವವನಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ.

ಕಲ್ಪಾನ್ತರೇ ಪುನಸ್ತೇಷಾಮಸ್ಪರ್ಧಾ ಬುದ್ಧಿಮೋಹಿನಾಮ್ ಸರ್ಗರಕ್ಷಾಲಯಾಚಾರಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಪ್ರದದೌ ಚ ಸಃ

ಒಂದು ಕಲ್ಪದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯ ಗೊಂದಲದಿಂದ, ಅವನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ತಲಾ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

ಏತೇ ಪರಸ್ಪರೋತ್ಪನ್ನಾ ಧಾರಯನ್ತಿ ಪರಸ್ಪರಮ್ ಪರಸ್ಪರೇಣ ವರ್ಧಂತೇ ಪರಸ್ಪರಮನುವ್ರತಾಃ

ಈ ಮೂವರು ಒಬ್ಬರಿಂದ ಒಬ್ಬರು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಉಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಒಬ್ಬರಿಂದ ಒಬ್ಬರು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

ಕ್ವಚಿದ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಕ್ವಚಿದ್ವಿಷ್ಣುಃ ಕ್ವಚಿದ್ರುದ್ರಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ ನಾನೇನ ತೇಷಾಮಾಧಿಕ್ಯಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ಚಾತಿರಿಚ್ಯತೇ

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬ್ರಹ್ಮ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಷ್ಣು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರುದ್ರನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ಇದರಿಂದ ಅವರ ಮೇಲುಗೈ ಅಥವಾ ಐಶ್ವರ್ಯ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ.

ಮೂರ್ಖಾ ನಿಂದಂತಿ ತಾನ್ವಾಗ್ಭಿಃ ಸಂರಂಭಾಭಿನಿವೇಶಿನಃ ಯಾತುಧಾನಾ ಭವಂತ್ಯೇವ ಪಿಶಾಚಾಶ್ಚ ನ ಸಂಶಯಃ

ಮೂಢರು, ಜಗಳಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವವರು, ಅವರನ್ನ ಪದಗಳಿಂದ ನಿಂದಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇಂಥವರು ಯಾಕ್ಷ, ಪಿಶಾಚಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

ದೇವೋ ಗುಣತ್ರಯಾತೀತಶ್ಚತುರ್ವ್ಯೂಹೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಸಕಲಸ್ಸಕಲಾಧಾರಶಕ್ತೇರುತ್ಪತ್ತಿಕಾರಣಮ್

ಮಹೇಶ್ವರನು ಗುಣತ್ರಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಧರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯ ಉದ್ಭವಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಸೋಯಮಾತ್ಮಾ ತ್ರಯಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ಚ ಲೀಲಾಕೃತಜಗತ್ಸೃಷ್ಟಿರೀಶ್ವರತ್ವೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ

ಈ ಆತ್ಮನೇ, ಲೀಲೆಗೆಂದು ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನು, ಈ ಮೂರುಗಳಾದ ಪ್ರಕೃತಿ, ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಡೆಯನಾಗಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಯಸ್ಸರ್ವಸ್ಮಾತ್ಪರೋ ನಿತ್ಯೋ ನಿಷ್ಕಲಃ ಪರಮೇಶ್ವರಃ ಸ ಏವ ಚ ತದಾಧಾರಸ್ತದಾತ್ಮಾ ತದಧಿಷ್ಠಿತಃ

ಯಾರು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲೆ, ಶಾಶ್ವತ, ಭಾಗರಹಿತ, ಪರಮೇಶ್ವರನಾಗಿದ್ದಾರೋ, ಅವರೇ ಆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಆಧಾರ, ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ತಸ್ಮಾನ್ಮಹೇಶ್ವರಶ್ಚೈವ ಪ್ರಕೃತಿಃ ಪುರುಷಸ್ತಥಾ ಸದಾಶಿವಭವೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸರ್ವಶಿವಾತ್ಮಕಮ್

ಆದುದರಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರ, ಪ್ರಕೃತಿ, ಪುರುಷ, ಸದಾಶಿವ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ಶಿವನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಧಾನಾತ್ಪ್ರಥಮಂ ಜಜ್ಞೇ ವೃದ್ಧಿಃ ಖ್ಯಾತಿರ್ಮತಿರ್ಮಹಾನ್ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವಸ್ಯ ಸಂಕ್ಷೋಭಾದಹಂಕಾರಸ್ತ್ರಿಧಾ ಽಭವತ್

ಪ್ರಧಾನದಿಂದ ಮೊದಲು ವೃದ್ಧಿ, ಖ್ಯಾತಿ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮಹತ್ತತ್ವ ಹುಟ್ಟಿದವು; ಮಹತ್ತ್ವದ ಚಲನೆಯಿಂದ ಅಹಂಕಾರವು ಮೂರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಯಿತು.

ಅಹಂಕಾರಶ್ಚ ಭೂತಾನಿ ತನ್ಮಾತ್ರಾನೀಂದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ ವೈಕಾರಿಕಾದಹಂಕಾರಾತ್ಸತ್ತ್ವೋದ್ರಿಕ್ತಾತ್ತು ಸಾತ್ತ್ವಿಕಃ

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಭೂತಗಳು, ತನುಮಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ಸತ್ತ್ವವು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಸಾತ್ವಿಕ ಸ್ವಭಾವವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ವೈಕಾರಿಕಃ ಸ ಸರ್ಗಸ್ತು ಯುಗಪತ್ಸಂಪ್ರವರ್ತತೇ ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಪಞ್ಚೈವ ಪಞ್ಚಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ

ಆ ಸಾತ್ವಿಕ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ವೈಕಾರಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ—ಐದು ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು.

ಏಕಾದಶಂ ಮನಸ್ತತ್ರ ಸ್ವಗುಣೇನೋಭಯಾತ್ಮಕಮ್ ತಮೋಯುಕ್ತಾದಹಂಕಾರಾದ್ಭೂತತನ್ಮಾತ್ರಸಂಭವಃ

ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹನ್ನೊಂದನೆಯದು ಮನಸ್ಸು, ಅದು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಗುಣದಿಂದ ಎರಡೂ ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿದೆ; ತಮೋಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಭೂತತನುಮಾತ್ರಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.

ಭೂತಾನಾಮಾದಿಭೂತತ್ವಾದ್ಭೂತಾದಿಃ ಕಥ್ಯತೇ ತು ಸಃ ಭೂತಾದೇಶ್ಶಬ್ದಮಾತ್ರಂ ಸ್ಯಾತ್ತತ್ರ ಚಾಕಾಶಸಂಭವಃ

ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಮೂಲಭೂತದಿಂದ ಶಬ್ದ ಮಾತ್ರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದ ಆಕಾಶ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಆಕಾಶಾತ್ಸ್ಪರ್ಶ ಉತ್ಪನ್ನಃ ಸ್ಪರ್ಶಾದ್ವಾಯುಸಮುದ್ಭವಃ ವಾಯೋ ರೂಪಂ ತತಸ್ತೇಜಸ್ತೇಜಸೋ ರಸಸಂಭವಃ

ಆಕಾಶದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶವು ಹುಟ್ಟಿತು; ಆ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಗಾಳಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಗಾಳಿಯಿಂದ ರೂಪವು, ಆ ರೂಪದಿಂದ ಬೆಂಕಿ, ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ರುಚಿ ಜನಿಸಿತು.

ರಸಾದಾಪಸ್ಸಮುತ್ಪನ್ನಾಸ್ತೇಭ್ಯೋ ಗನ್ಧಸಮುದ್ಭವಃ ಗನ್ಧಾಚ್ಚ ಪೃಥಿವೀ ಜಾತಾ ಭೂತೇಭ್ಯೋನ್ಯಚ್ಚರಾಚರಮ್

ಆ ರುಚಿಯಿಂದ ನೀರುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ಅವುಗಳಿಂದ ವಾಸನೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆ ವಾಸನೆಯಿಂದ ಭೂಮಿ ಜನಿಸಿತು; ಆ ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳು ಉಂಟಾದವು.

ಪುರುಷಾಧಿಷ್ಠಿತತ್ವಾಚ್ಚ ಅವ್ಯಕ್ತಾನುಗ್ರಹೇಣ ಚ ಮಹದಾದಿವಿಶೇಷಾನ್ತಾ ಹ್ಯಣ್ಡಮುತ್ಪಾದಯನ್ತಿ ತೇ

ಪುರುಷನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮಹತ್ತಿನಿಂದ ವಿಶೇಷಗಳವರೆಗೆ ಅವುಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.

ತತ್ರ ಕಾರ್ಯಂ ಚ ಕರಣಂ ಸಂಸಿದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ಯದಾ ತದಂಡೇ ಸುಪ್ರವೃದ್ಧೋ ಽಭೂತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞೋ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಜ್ಞಿತಃ

ಆ ಅಂಡದೊಳಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಾರ್ಯವೂ ಸಾಧನವೂ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನು, ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನು, ಬಹಳವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಸ ವೈ ಶರೀರೀ ಪ್ರಥಮಃ ಸ ವೈ ಪುರುಷ ಉಚ್ಯತೇ ಆದಿಕರ್ತಾ ಸ ಭೂತಾನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಗ್ರೇ ಸಮವರ್ತತ

ಆ ದೇಹವಂತನು ಮೊದಲನೆಯವನು; ಅವನನ್ನು ಪುರುಷ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಜೀವಿಗಳ ಮೊದಲ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು; ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

ತಸ್ಯೇಶ್ವರಸ್ಯ ಪ್ರತಿಮಾ ಜ್ಞಾನವೈರಾಗ್ಯಲಕ್ಷಣಾ ಧರ್ಮೈಶ್ವರ್ಯಕರೀ ಬುದ್ಧಿರ್ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಯಜ್ಞೇ ಽಭಿಮಾನಿನಃ

ಆ ಈಶ್ವರನ ರೂಪವು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಬುದ್ಧಿಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರವಿರುವವನಿಗೆ.

ಅವ್ಯಕ್ತಾಜ್ಜಾಯತೇ ತಸ್ಯ ಮನಸಾ ಯದ್ಯದೀಪ್ಸಿತಮ್ ವಶೀ ವಿಕೃತ್ವಾತ್ತ್ರೈಗುಣ್ಯಾತ್ಸಾಪೇಕ್ಷತ್ವಾತ್ಸ್ವಭಾವತಃ

ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಬಯಸಿದರೂ ಅದು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಅವನು ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ, ಅವನ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತ್ರಿಧಾ ವಿಭಜ್ಯ ಚಾತ್ಮಾನಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಸಂಪ್ರವರ್ತತೇ ಸೃಜತೇ ಗ್ರಸತೇ ಚೈವ ವೀಕ್ಷತೇ ಚ ತ್ರಿಭಿಸ್ಸ್ವಯಮ್

ತನ್ನನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಅವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ, ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಈ ಮೂರು ಮೂಲಕ ಸ್ವತಃ.